top of page
WINNER - SUGAR, KINUMPIRMANG HINANAP NI MOND SI HEART SA PARTY, MGA GUESTS NAGTAWANAN DAHI
Search

National Reading Month: Kakayahan sa pagbasa ng mga mag-aaral, palakasin

BULGAR

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | November 3, 2026



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Tuwing buwan ng Nobyembre, ipinagdiriwang ng ating bansa ang National Reading Month. Taos-pusong nakikiisa ang inyong lingkod sa bawat paaralan at komunidad sa pagdiriwang natin ng Pambansang Buwan ng Pagbasa. Mahalaga ang okasyong ito, lalo na’t kinikilala natin ang papel ng pagbasa bilang mahalagang pundasyon sa edukasyon ng ating mga kabataan.


Nitong mga nagdaang taon, tinutukan natin ang mga hamong kaakibat ng krisis na hinaharap natin sa edukasyon. Kabilang dito ang malaking porsyento ng ating mga mag-aaral na hindi nakakamit ang sapat na kakayahan sa pagbasa.


Kung ating babalikan ang 2018 Programme for International Student Assessment (PISA), lumalabas na walo sa 10 mag-aaral na 15 taong gulang ang hindi nakakamit ang minimum reading proficiency. Nakakabahala ito dahil lumalabas na marami sa ating mga mag-aaral ang umabot sa huling bahagi ng kanilang basic education nang hindi nakakamit ang inaasahang kakayahan pagdating sa pagbasa, bagay na maaaring makahadlang sa kanilang patuloy na pag-aaral.


Upang tugunan ang hamong ito, nagpatupad tayo ng mga reporma upang iangat ang kakayahan ng ating mga mag-aaral pagdating sa pagbasa. Kabilang dito ang Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) program, kung saan nagpapatupad tayo ng mga tutorial sessions para sa mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong.


Noong lumabas ang resulta ng 2025 PISA, nakita natin ang pag-angat ng kakayahan ng ating mga mag-aaral sa pagbasa. Kung 347 ang markang nakamit ng ating mga mag-aaral pagdating sa pagbasa noong 2022, tumaas ito sa 367 noong 2025, katumbas ng 20 points. Lumalabas ding sa 50 bansa at ekonomiyang may maihahambing na datos mula 2022 hanggang 2025, ang Pilipinas ang may pinakamalaking itinaas na marka pagdating sa pagbasa.


Lumabas din sa isang impact evaluation na isinagawa ng DepEd, nonprofit organization na Youth Impact, at World Bank na tinatayang 1.37 milyong karagdagang mag-aaral ang nakaahon mula sa kategorya ng mga struggling readers dahil sa mga repormang kaugnay ng ARAL Program. Tinatayang 730,000 karagdagang mag-aaral naman ang nakamit ang inaasahang kakayahan sa pagbasa para sa kanilang grade level dahil sa programa.


Kaya naman patuloy nating susuportahan ang mga programa at polisiyang naglalayong iangat ang kakayahan ng ating mga mag-aaral pagdating sa pagbasa. Noong nanungkulan ang inyong lingkod bilang Chairman ng Senate Committee on Finance, tiniyak nating mailalaan ang makasaysayang P8.9 bilyon para sa ARAL Program sa ilalim ng 2026 national budget.


Bagama’t walang hiwalay na budget line item para sa programa sa ilalim ng 2027 National Expenditure Program (NEP), titiyakin nating makakapaglaan tayo ng sapat na pondo upang patuloy nating matulungan ang mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong.


Kung makakamit ng bawat mag-aaral ang sapat na kakayahang bumasa, malaking hakbang na itong maituturing sa pagsugpo natin sa krisis sa edukasyon





May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 

Sa gitna ng El Niño, kaligtasan at pagkatuto, parehong protektahan

BULGAR

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | October 27, 2026



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Sa gitna ng patuloy nating paghahanda sa mga pinsalang maaaring idulot ng El Niño, inanunsyo kamakailan ng Department of Education (DepEd) ang 4H Framework na magsisilbing gabay sa pagsususpinde ng mga learning activities sa gitna ng banta ng El Niño. 


Sa ilalim ng framework, sususpindihin ang lahat ng physical at home-based learning activities kapag umabot sa 42°C o mas mataas ang heat index Nakikiisa tayo sa hangarin ng DepEd na tiyakin ang kaligtasan ng ating mga mag-aaral at mga guro. Ngunit hindi lamang ang kaligtasan ng mga mag-aaral ang pinagbabantaan ng El Niño, kundi pati na rin kakayahan nilang matuto. 


Kaya naman hinihimok din natin ang DepEd: ating tiyaking ang pagtugon natin sa El Niño ay hindi magdudulot ng paglala ng learning loss o pag-urong ng kaalaman ng ating mga mag-aaral. Binibigyang diin natin ang matagal na rin nating panawagang gawing localized, imbes na blanket o malawakan, ang class suspensions na ating ipapatupad. 


Kailangang tiyakin nating hindi uurong ang kaalaman ng ating mga mag-aaral dahil palalalain nito ang krisis natin sa edukasyon. Ayon sa isang policy note ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), umabot sa 20 araw para sa pagtuturo ang nawala sa isang pang-karaniwang pampublikong paaralan sa elementarya noong School Year 2025-2026. Dulot ito ng pagsuspinde ng mga klase dahil sa sama ng panahon at iba pang mga panganib. 


Lumabas din sa naturang policy note na sa bawat isang araw ng class suspension, katumbas ng humigit-kumulang 1.4 araw para sa pag-angat ng kakayahang bumasa ang nawala sa mga mag-aaral. Kung ating babalikan ang karanasan nitong mga nagdaang buwan, maraming beses na ring nagsuspinde ng klase sa iba’t ibang mga bahagi ng bansa dahil sa malakas na ulan at matinding pagbaha.


Maliban sa pagkakaroon ng pamantayan ng pagsuspinde o pagpapatuloy ng mga klase, mahalaga ring tiyakin nating may maipapatupad tayong mga hakbang upang makahabol o makasabay ang mga maaapektuhang mag-aaral. Bagama’t tututukan natin ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga mag-aaral, patuloy nating titiyaking hindi sila mapag-iiwanan.



May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 

Gobyerno, protektahan ang mga bata, sugpuin ang online grooming

BULGAR

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | October 27, 2026



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Nitong nakaraang linggo, nahuli ng mga otoridad ang isang 16-taong gulang na lalaking sangkot diumano sa online grooming at hinihikayat ang iba pang mga kabataan na gumawa ng karahasan. Kasalukuyang nasa kustodiya ng mga social worker ang menor-de-edad.


Ayon sa National Bureau of Investigation (NBI), bahagi ang naturang binatilyo sa isang online group kung saan tinalakay ang mga paksang tulad ng mga armas, pamamaril, at iba pang mga gawain ng karahasan. Nakabase ang binatilyo sa Cebu at ayon sa mga otoridad, administrator ang naturang menor-de-edad ng isang online group. 


Sinimulan ng NBI Special Action Unit sa rehiyon ang imbestigasyon matapos makatanggap ng impormasyon mula sa mga otoridad sa ibang bansa. Bahagi ng natanggap na impormasyon ang isang insidente ng mass shooting na binabalak gawin sa isang paaralan. Nakatanggap din ang mga otoridad ng impormasyon na isang livestream ng karahasan ang binabalak at nakatakdang gawin sa Disyembre o sa Pebrero. 


Nakakabahala ang balitang ito dahil sinasalamin nito ang mga ulat na una nating natanggap noong nagsagawa ng mga pagdinig ang Senado tungkol sa mga karahasang kinasasangkutan ng mga kabataan, pati na rin ang papel ng mga social media at gaming platforms sa mga insidenteng ito. Una nang pinuna ng mga otoridad ang nihilistic violent extremism (NVE), kung saan ginagamit ng mga masasamang loob ang social media at iba pang mga platforms upang i-target ang mga kabataan at hikayatin silang gumawa ng karahasan.


Matatandaang noong unang bahagi ng taong ito, napigilan ng mga otoridad ang isang binabalak na pag-atake ng isang grupo ng mga mag-aaral sa isang paaralan sa Lungsod ng Calamba. Ayon sa mga ulat, naimpluwensyahan ang mga mag-aaral na ito sa mga online gaming platforms kagaya ng Roblox. Nakitaan din ng posibleng kaugnayan ang NVE sa naging insidente ng pamamaril sa Lungsod ng Tacloban noong Hunyo.


Kaya naman isinusulong ng inyong lingkod ang pagkakaroon ng batas na tutugon sa bantang dulot ng NVE. Patuloy din nating isinusulong ang pagsasabatas sa panukalang Safe Media Access and Responsible Technology for Kids in Digital Spaces (SMART KIDS) Act (Senate Bill No. 2424) upang tuluyang ipagbawal ang mga batang wala pang 18 taong gulang sa paggamit ng social media at iba pang high-risk digital services.


Patuloy nating isusulong ang mga programa at polisiya upang sugpuin ang mga pinsala at panganib na hinaharap ng mga kabataan dahil sa social media at iba pang online platforms. Mananatiling prayoridad ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga kabataan.



May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 
RECOMMENDED
bottom of page