Ekonomiya, sentro ng mga panukala sa gobyerno

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | July 30, 2026

Sa pagbabalik-sesyon ng Kongreso, malinaw ang prayoridad ng inyong Senado: ibangon ang ating ekonomiya mula sa krisis na ating kinakaharap.

Sa pagbubukas ng sesyon sa Senado, inilatag ng inyong lingkod ang mga pangunahing paksa na aming tatalakayin upang matugunan ang hinaing ng ating mga kababayan: mataas na presyo ng mga bilihin, mababang sahod na inuuwi ng mga manggagawa, mataas na singil sa kuryente, kakulangan sa imprastraktura at transportasyon, at kawalan ng kasiguruhan sa hanapbuhay ng ating mga kababayan. 

Kaya naman upang matugunan ang hinaing ng ating mga kababayan, narito ang ilan sa mga panukalang batas na bibigyan natin ng prayoridad sa Senado. Una rito ang pag-amyenda sa Rice Tariffication Law (Republic Act No. 11203) upang matiyak na may sapat tayong suplay ng bigas at abot-kaya ang presyo nito para sa ating mga kababayan. Kasama rin sa magiging layunin natin ang pagbibigay proteksyon sa kita at hanapbuhay ng mga magsasaka.

Isinusulong din natin ang Ginhawa Bill upang madagdagan ang naiuuwing kita ng ating mga manggagawa. Sa ilalim ng panukalang ito, ang mga kumikita ng P400,000 sa isang taon ay hindi na magbabayd ng income tax. Itataas din natin ang tax-free ceiling para sa mga bonus at aalisin ang buwis sa overtime pay, holiday pay, night-shift differential, hazard pay, at service charge.

Upang protektahan ang ating mga kababayan mula sa mataas na singil ng kuryente isusulong natin ang Energy Regulatory Commission (ERC) Strengthening Bill.

Isinusulong din natin ang pag-amyenda sa Downstream Oil Industry Deregulation Act upang matiyak na ang pagtaas ng presyo ng langis ay naaayon sa paggalaw ng presyo sa pandaigdigang merkado at lehitimong mga gastusin. Sa ganitong paraan, mapoprotektahan natin ang ating mga kababayan mula sa hindi makatwirang pagtaas ng presyo ng langis.

Bibigyan din nating prayoridad ang Masterplan for Infrastructure and National Development, o MIND Bill na layon ang pagkakaroon ng 30-taong plano para sa konektadong mga proyektong pang-imprastraktura kabilang ang mga kalsada, mga airport, mga ospital, at mga tubo ng enerhiya.

Upang matulungan ang mga maliliit na negosyong nagbibigay ng trabaho sa milyon-milyon nating mga kababayan, isinusulong natin ang Magna Carta for Micro, Small, and Medium Enterprises (MSMEs). Sa ilalim ng panukalang batas, padadaliin natin sa mga MSMEs ang pagkuha ng puhunan at credit guarantees, pati ang access nila sa iba’t ibang mga serbisyo, makinarya, at suportang teknikal. Palalawakin din natin ang kanilang oportunidad na makilahok sa mga proyekto ng gobyerno at titiyakin natin ang mas mabilis na pagbabayad sa kanila.

Sabay-sabay nating tutukan ang pag-usad ng mga panukalang batas ito, lalo na’t para ito sa kapakanan ng bawat Pilipino. Malaki ang hamong kinakaharap natin ngunit tiwala akong sa ating pagkakaisa, hindi lamang natin malalagpasan ang krisis na kinakaharap natin, mas mapapatatag din natin ang ating bansa. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Pagbabalik-sesyon ng Kongreso: Pagbangon ng ekonomiya

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | July 28, 2026

Kasunod ng State of the Nation Address ng Pangulo kahapon, nagbabalik-sesyon din ang dalawang kapulungan ng Kongreso upang talakayin ang mga mahahalagang panukalang batas na tutugon sa mga hamong kinakaharap ng bansa. 

Sa ating mga kababayan, nais kong ipaabot ang isang malinaw na mensahe: naririnig ng inyong Senado ang inyong mga hinaing at nauunawaan namin ang bigat na inyong dinadala sa inyong mga pang-araw-araw na buhay. Bilang Pangulo ng Senado, tinitiyak ko sa ating mga kababayan na malinaw ang aming prayoridad bilang mga mambabatas: mga panukalang batas na magbibigay solusyon sa inyong mga pangangailangan at magbubukas ng mas maraming oportunidad tungo sa mas magandang kinabukasan. 

Malinaw na hamon sa atin ang pagbangon ng ating ekonomiya. Iniulat kamakailan ng Development Budget Coordination Committee na bumaba ang tinataya nilang paglago ng ekonomiya para sa taong ito: mula lima hanggang anim na porsyento pababa sa 3.5 hanggang 4.5 porsyento. Kung babagal ang paglago ng ekonomiya, babagal din ang pagsugpo natin sa kahirapan at mababawasan ang bilang ng mga trabahong ating malilikha. Sa madaling salita, ang ating mga kababayan ang lubos na mahihirapan.

Kaya naman sa pagbabalik-sesyon ng Kongreso, tututukan natin ang pagbangon ng ating ekonomiya. Hindi sapat ang magagandang mga numero o istatistikang iuulat natin sa ating mga kababayan. Kailangang maramdaman nila ito sa presyo ng mga bilihin, sa mga trabahong nililikha, at sa pagkaing hinahain sa mesa ng bawat pamilya. 

Upang matugunan ang mga hamong ito, bibigyang-prayoridad ng inyong Senado ang limang mahahalagang paksa: mataas na presyo ng mga bilihin, mababang sahod na inuuwi ng mga manggagawa, mataas na singil sa kuryente, kakulangan sa imprastraktura at transportasyon, at kawalan ng kasiguruhan sa hanapbuhay ng ating mga kababayan. 

Isa sa mga pinakamahagalang hakbang na magagawa natin upang tugunan ang mga usaping ito ang napapanahong pagpasa sa 2027 national budget. Kung maipapasa natin ang national budget sa tamang oras, mapopondohan natin ang mga mahahalagang proyekto at programang tumutulong sa ating mga kababayang makatawid sa pang-araw-araw nilang pamumuhay. 

Kung magagastos naman ng ating pamahalaan nang tama ang inilaang pondo para sa mga mahahalagang proyekto, mabibigyang-sigla nito ang ating ekonomiya upang makalikha ng mas maraming trabaho at mga oportunidad para sa ating mga kababayan.

Matatandaan din natin na noong nakaraang taon, sinimulan natin ang mga reporma upang isulong ang transparency sa pagbuo ng national budget. Umaasa ang inyong lingkod na magpapatuloy ang mga repormang ito upang matiyak na mapupunta sa tama ang bawat sentimo ng buwis na binabayad ng ating mga kababayan. 

Sa ating mga kababayan, makakaasa kayo na magiging kaisa ninyo ang inyong Senado sa inyong pagsusumikap na mabigyan ang inyong mga pamilya ng mas magandang kinabukasan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Pondo sa edukasyon, hiling na mabigyang-linaw sa SONA

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | July 23, 2026

Sa susunod na Lunes, makikinig ang buong bansa sa State of the Nation Address (SONA) ng ating Pangulo. Mahalaga ang okasyong ito dahil ito ang pagkakataon nating makita at mapakinggan kung ano nga ba ang lagay ng ating bansa, at saan tayo patungo.

May ilan tayong mga hiling na mapakinggan sa talumpati ng Pangulo. Isa na rito ang estado ng paggamit sa makasaysayang pondong inilaan natin para sa sektor ng edukasyon.

Mahalagang talakayin natin ito, hindi lamang dahil ang pondo para sa sektor ng edukasyon ang pinakamataas sa kasaysayan ng ating bansa, kundi dahil mahalagang magamit natin ito sa pagsugpo ng krisis sa edukasyon.

Noong nanungkulan ang inyong lingkod bilang Chairman ng Senate Committee on Finance, naglaan tayo ng P1.35 trilyon para sa sektor ng edukasyon ngayong taon, katumbas ng 4.4% ng Gross Domestic Product (GDP).

Sa kauna-unahang pagkakataon, nasunod natin ang rekomendasyon ng United Nations na ilaan ang katumbas ng apat hanggang anim na porsyento ng GDP para sa sektor ng edukasyon.

Bahagi ng naturang pondo ang makasaysayang P67.9 bilyong pondo para sa pagpapatayo ng hanggang 22,000 na mga silid-aralan. Kung ating babalikan ang datos noong Hulyo 2025, lumalabas na umabot na sa 147,000 ang kulang na mga silid-aralan sa ating bansa.

Upang lalo pang mapabilis ang pagpapatayo ng mga silid-aralan, nakasaad din sa isang special provision sa 2026 national budget na pinahihintulutan natin ang Department of Education na pumasok sa kasunduan sa mga local government units (LGUs) at sa pribadong sektor.

Binigyang-diin natin na kung sabay-sabay magpapatayo ang mga LGUs at mga pribadong organisasyon, mas marami pa tayong maipapatayong mga silid-aralan. Bahagi rin ng pondo ng edukasyon para sa taong ito ang P9 bilyong inilaan para sa pagpapatupad ng Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program.

Sa ilalim ng naturang programa, magkakaroon ng mga tutorial sessions upang suportahan ang mga mag-aaral na nahihirapan sa kanilang mga aralin. Inaasahang magagamit natin ang pondo ng ARAL Program para sa pag-hire ng 440,000 na mga tutors na susuporta sa humigit-kumulang 6.7 milyong mga mag-aaral.

Mahalaga ang pagpapatupad ng ARAL Program dahil layunin nitong iangat ang kakayahan ng mga mag-aaral nating napag-iiwanan. Kung ating babalikan ang naging resulta ng 2022 Programme for International Student Assessment, lumalabas na 16% lamang ng mga mag-aaral na 15 taong gulang ang may minimum proficiency sa mathematics, 23% naman sa science, at 24% sa reading.

Sa madaling salita, malaking porsyento ng ating mga mag-aaral ang hindi lubos na natututo. Ilang lamang ito sa mga programang pang-edukasyon na pinaglaanan natin ng malalaking pondo para sa taong ito.

Bagama’t mahalagang hakbang ang paglalaan ng pondo, mahalagang tiyakin nating magagamit ito nang wasto upang matulungan ang ating mga guro at mga mag-aaral. Sa darating na Lunes, sabay-sabay nating abangan at pakinggan kung ano na ang narating natin gamit ang makasaysayang pondong inilaan natin upang sugpuin ang krisis sa edukasyon ng ating bansa. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com