Bagong batas: Kalayaang gumamit ng pinaka-angkop na paraan sa pagtuturo

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 11, 2026

Kasunod  ng pagiging batas ng Republic Act No. 12322, magkakaroon na ang Department of Education (DepEd) ng flexibility o kalayaang pumili at gumamit ng mga paraan ng pagtuturo na ituturing nitong pinaka-angkop sa pagpapatupad ng basic education curriculum mula Kindergarten hanggang Grade 10. Bilang isa sa mga may akda at co-sponsor ng batas na ito, ikinagagalak natin ang pagsasabatas ng ating panukala. 

Umaasa rin tayong makakamit ng batas na ito ang mga resultang inaasam natin: ang mas magandang performance ng ating mga mag-aaral.Matatandaang bago naging batas ang Republic Act No. 12322, mandato sa DepEd ang paggamit ng tinatawag na spiral progression approach. Sa ilalim ng sistemang ito, ipinapakilala sa mga mag-aaral ang mga basic concepts sa mabababang baitang. Binabalikan ang mga konsepto o paksang ito sa mga susunod na baitang ngunit nagiging mas komplikado rin ang pagtalakay nito.Bagama’t layon ng sistemang ito na palalimin ang kaalaman at pag-unawa ng ating mga mag-aaral, hindi ito naging epektibo para sa ating mga mag-aaral at mga guro. 

Kung babalikan natin ang mga pag-aaral, kabilang ang pagsusuri ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), lumalabas na hindi sapat ang natutunan ng mga mag-aaral. Lumalabas din na napipilitan ang mga guro na maging generalists sa halip na maging mga subject experts, lalo na pagdating sa mga mahahalagang subjects tulad ng Science at Mathematics.

Ibig sabihin, napipilitan ang ating mga guro na magturo ng mga paksang hindi tugma sa kanilang pagsasanay noong nasa kolehiyo pa sila.Kung babalikan din natin ang naging resulta ng 2022 Programme for International Student Assessment (PISA), lumalabas na 16% lamang ng mga Pilipinong mag-aaral na 15-taong gulang ang itinuturing na proficient o may sapat na kaalaman sa Math, samantalang 23% lamang ang itinuturing na proficient sa Science. 

Sa madaling salita, karamihan sa ating mga mag-aaral ay nahuhuli o napag-iiwanan pagdating sa Math at Science.Kaya naman hindi na dapat natin ipagpatuloy ang isang ‘one-size-fits-all approach’ sa pagtuturo. Hinaharap natin ang isang krisis sa edukasyon, at imbes na magpatuloy sa isang nabigong sistema, panahon na upang bigyan natin ang ating mga guro ng kalayaang magturo sa mga paraang tunay na mag-aangat sa kaalaman at kakayahan ng ating mga mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Special education para sa seguridad sa eskwelahan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 6, 2026

Sa gitna ng dumarami at lumalalang mga insidente ng karahasang kinasasangkutan ng ating mga mag-aaral, patuloy na isinusulong ng inyong lingkod ang mas aktibong pakikilahok ng ating mga local government units (LGUs) upang mapaigting ang seguridad sa ating mga paaralan.

Sa ilalim ng 21st Century School Boards Act na inihain ng inyong lingkod, iminungkahi nating palawakin ang saklaw ng maaaring paggamitan ng Special Education Fund (SEF) upang magamit ito sa pagkuha ng mga security personnel sa mga pampublikong paaralan.

Matatandaang sa ilalim ng Local Government Code of 1991 (Republic Act No. 7160), nagmumula ang SEF sa isang porsyentong buwis na binabayaran sa real property. Ang mga local school board naman ang nagpapasya kung paano gagastusin ang SEF sa mga pangangailangang pang-edukasyon ng kanilang mga nasasakupan.

Sa ilalim ng Local Government Code, pinamumunuan ng gobernador at division superintendent ang local school board ng mga probinsya. Sa mga lungsod naman, pinamumunuan ang local school board ng alkalde at ng division superintendent. Sa mga munisipalidad, ang alkalde at ang district supervisor ang namumuno sa local school board.

Madalas ginagamit ang SEF para sa pagpapatayo at pagkukumpuni ng mga silid-aralan. Ngunit sa ilalim ng inihain nating panukalang batas, layon nating palawakin ang saklaw ng maaaring paggamitan ng SEF, kabilang ang pagkuha ng mga security personnel.

Sa ilalim ng ating panukalang batas, maaari na ring gamitin ang SEF para sa mga bagay tulad ng sahod ng mga child development workers at teachers, pagpapatupad ng Alternative Learning System, dagdag na honorarium at benepisyo sa mga guro na katumbas ng dagdag na serbisyo sa labas ng regular na oras ng klase, at iba pa.

Napapanahong talakayin natin ang mga panukalang ito sa gitna ng sunod-sunod na mga insidente ng karahasan sa ating mga paaralan. Sa katunayan, bahagi ng Common Legislative Agenda ng Legislative-Executive Development Advisory Council (LEDAC) ang mga panukalang pag-amyenda sa Local Government Code upang mapalawak ang saklaw ng maaaring paggamitan ng SEF.

Makakaasa naman ang ating mga kababayan na patuloy na makikipagtulugan ang inyong Senado sa iba’t ibang mga sektor upang gawing mas ligtas ang ating mga paaralan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Magna Carta of Barangay Health Workers, aprubado na sa Senado

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 4, 2026

Aprubado na ng Senado sa huli at ikatlong pagbasa ang Magna Carta of Barangay Health Workers, isang panukalang batas na layong itaguyod ang kapakanan ng mga barangay health workers (BHWs) na nagsisilbing frontliners sa paghahatid ng serbisyong pangkalusugan sa ating mga komunidad.

Bilang isa sa mga may akda at co-sponsor ng panukalang batas na ito, nakikiisa ako sa pagkilala sa mahalagang papel ng ating mga BHWs: sila ang unang naghahatid ng mga pangunahing serbisyong pangkalusugan sa ating mga komunidad.

Pinapaigting din nila ang kaalaman ng mga miyembro ng komunidad pagdating sa pag-iwas at pangangalaga sa iba’t ibang sakit. Kinikilala natin ang kanilang kontribusyon upang gawing organisado ang ating mga komunidad, pati na rin sa pagkalap at pagsasaayos ng datos sa kalusugan ng ating mga kababayan.

Noong una nating inihain ang panukalang batas na ito, binigyang-diin ng inyong lingkod na hindi tumutugma ang responsibilidad ng mga BHWs sa mga benepisyo at proteksyong nakasaad sa Barangay Health Workers' Benefits and Incentives Act of 1995 (Republic Act No. 7883).

Kaya naman isinulong natin ang batas na ito upang matiyak nating matatanggap ng ating mga BHWs ang kaukulang mga benepisyo at proteksyon na naaayon sa iba’t ibang papel na kanilang ginagampanan. Sa ilalim ng panukalang ating inaprubahan, magiging bahagi na ng plantilla ng gobyerno ang mga posisyon ng BHWs na may kaukulang salary grade.

Nakatakda rin sa inaprubahan nating panukala ang mga benepisyong matatanggap ng mga volunteer BHWs, kabilang dito ang buwanang benepisyo na hindi bababa sa P3,000, transportation allowance o expense reimbursement, subsistence allowance, hazard allowance, at iba pa.

Nakasaad din sa panukalang batas na makakatanggap na rin ang ating mga BHWs ng insurance coverage, libreng serbisyong legal, mga serbisyo para sa mental health, at psychosocial support.

Upang isulong naman ang kanilang professional development at iangat ang kanilang kakayahan, magiging mandato ng batas ang pagkakaroon ng competency-based education at curriculum.

Umaasa ang inyong lingkod na magiging batas na ang panukalang ito sa lalong madaling panahon. Sa pagtataguyod natin ng kapakanan ng ating mga BHWs, isinusulong din natin ang kalusugan ng ating mga komunidad.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com