Mabilis na pag-hire ng mga eksperto para sa inclusive education

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 13, 2026

Inanunsyo kamakailan ng Department of Education (DepEd) na inaprubahan na ng Department of Budget and Management (DBM) ang paglikha ng 133 na mga posisyon upang patatagin ang suporta para sa mga learners with disabilities o mga mag-aaral na may kapansanan. Kabilang sa mga posisyong ito ang Senior Education Program Specialists, Education Program Specialist II, Physical Therapist II, at Occupational Therapist II.

Ang paglikha ng mga posisyong ito ay naaayon sa pagpapatupad ng “Instituting a Policy of Inclusion and Services for Learners with Disabilities in Support of Inclusive Education Act (Republic Act No. 11650),” isang batas na layong maghatid ng mga mahahalagang programa at serbisyo para sa mga learners with disabilities. Bilang isa sa mga nagsulong ng batas na ito bilang sponsor at may akda, ikinagagalak natin ang paglikha ng mga posisyong ito, lalo na’t ang ating mga learners with disabilities ang makikinabang dito.

Kaya naman hinihimok natin ang DepEd na bilisan ang proseso upang agarang mapunan ang mga nasabing posisyon. Ang mga ekspertong ito ay magiging bahagi ng mga multidisciplinary team o ang grupo ng health and allied health professionals na maghahatid ng mahahalagang serbisyo para sa ating mga learners with disabilities, kabilang ang paglikha ng mga individualized education plans (IEPs) para sa bawat mag-aaral na may kapansanan. Layunin ng mga IEPs na gabayan ang pagtukoy at paghahatid ng mga serbisyong kinakailangan ng ating mga learners with disabilities upang tiyaking matututo sila at makakalahok sa ating sistema ng edukasyon at mga komunidad.

Bagama’t malaki pa ang ating mga pangangailangan para sa mga eksperto, mahalagang unti-unti nating dagdagan ang kanilang bilang hanggang sa tuluyan nating matugunan ang pangangailangan ng ating mga learners with disabilities.

Kung ating babalikan ang batas, nakasaad doon ang tinatawag na progressive realization of inclusive education upang unti-unting makamit ang layunin ng batas. Mandato ng batas ang pagkakaroon ng multi-year roadmap na magtatakda ng mga target tulad ng paglikha ng mga Inclusive Learning Resource Centers of Learners with Disabilities (ILRCs), paglikha ng mga plantilla positions, at iba pa.

Patuloy naman nating babantayan ang pagpapatupad ng batas upang matiyak na nakakamit natin ang mga layunin nito. Handang makipagtulungan ang inyong lingkod at ang inyong Senado upang itaguyod ang kapakanan ng ating mga mag-aaral na may kapansanan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Bagong batas: Kalayaang gumamit ng pinaka-angkop na paraan sa pagtuturo

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 11, 2026

Kasunod  ng pagiging batas ng Republic Act No. 12322, magkakaroon na ang Department of Education (DepEd) ng flexibility o kalayaang pumili at gumamit ng mga paraan ng pagtuturo na ituturing nitong pinaka-angkop sa pagpapatupad ng basic education curriculum mula Kindergarten hanggang Grade 10. Bilang isa sa mga may akda at co-sponsor ng batas na ito, ikinagagalak natin ang pagsasabatas ng ating panukala. 

Umaasa rin tayong makakamit ng batas na ito ang mga resultang inaasam natin: ang mas magandang performance ng ating mga mag-aaral.Matatandaang bago naging batas ang Republic Act No. 12322, mandato sa DepEd ang paggamit ng tinatawag na spiral progression approach. Sa ilalim ng sistemang ito, ipinapakilala sa mga mag-aaral ang mga basic concepts sa mabababang baitang. Binabalikan ang mga konsepto o paksang ito sa mga susunod na baitang ngunit nagiging mas komplikado rin ang pagtalakay nito.Bagama’t layon ng sistemang ito na palalimin ang kaalaman at pag-unawa ng ating mga mag-aaral, hindi ito naging epektibo para sa ating mga mag-aaral at mga guro. 

Kung babalikan natin ang mga pag-aaral, kabilang ang pagsusuri ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), lumalabas na hindi sapat ang natutunan ng mga mag-aaral. Lumalabas din na napipilitan ang mga guro na maging generalists sa halip na maging mga subject experts, lalo na pagdating sa mga mahahalagang subjects tulad ng Science at Mathematics.

Ibig sabihin, napipilitan ang ating mga guro na magturo ng mga paksang hindi tugma sa kanilang pagsasanay noong nasa kolehiyo pa sila.Kung babalikan din natin ang naging resulta ng 2022 Programme for International Student Assessment (PISA), lumalabas na 16% lamang ng mga Pilipinong mag-aaral na 15-taong gulang ang itinuturing na proficient o may sapat na kaalaman sa Math, samantalang 23% lamang ang itinuturing na proficient sa Science. 

Sa madaling salita, karamihan sa ating mga mag-aaral ay nahuhuli o napag-iiwanan pagdating sa Math at Science.Kaya naman hindi na dapat natin ipagpatuloy ang isang ‘one-size-fits-all approach’ sa pagtuturo. Hinaharap natin ang isang krisis sa edukasyon, at imbes na magpatuloy sa isang nabigong sistema, panahon na upang bigyan natin ang ating mga guro ng kalayaang magturo sa mga paraang tunay na mag-aangat sa kaalaman at kakayahan ng ating mga mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Special education para sa seguridad sa eskwelahan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | August 6, 2026

Sa gitna ng dumarami at lumalalang mga insidente ng karahasang kinasasangkutan ng ating mga mag-aaral, patuloy na isinusulong ng inyong lingkod ang mas aktibong pakikilahok ng ating mga local government units (LGUs) upang mapaigting ang seguridad sa ating mga paaralan.

Sa ilalim ng 21st Century School Boards Act na inihain ng inyong lingkod, iminungkahi nating palawakin ang saklaw ng maaaring paggamitan ng Special Education Fund (SEF) upang magamit ito sa pagkuha ng mga security personnel sa mga pampublikong paaralan.

Matatandaang sa ilalim ng Local Government Code of 1991 (Republic Act No. 7160), nagmumula ang SEF sa isang porsyentong buwis na binabayaran sa real property. Ang mga local school board naman ang nagpapasya kung paano gagastusin ang SEF sa mga pangangailangang pang-edukasyon ng kanilang mga nasasakupan.

Sa ilalim ng Local Government Code, pinamumunuan ng gobernador at division superintendent ang local school board ng mga probinsya. Sa mga lungsod naman, pinamumunuan ang local school board ng alkalde at ng division superintendent. Sa mga munisipalidad, ang alkalde at ang district supervisor ang namumuno sa local school board.

Madalas ginagamit ang SEF para sa pagpapatayo at pagkukumpuni ng mga silid-aralan. Ngunit sa ilalim ng inihain nating panukalang batas, layon nating palawakin ang saklaw ng maaaring paggamitan ng SEF, kabilang ang pagkuha ng mga security personnel.

Sa ilalim ng ating panukalang batas, maaari na ring gamitin ang SEF para sa mga bagay tulad ng sahod ng mga child development workers at teachers, pagpapatupad ng Alternative Learning System, dagdag na honorarium at benepisyo sa mga guro na katumbas ng dagdag na serbisyo sa labas ng regular na oras ng klase, at iba pa.

Napapanahong talakayin natin ang mga panukalang ito sa gitna ng sunod-sunod na mga insidente ng karahasan sa ating mga paaralan. Sa katunayan, bahagi ng Common Legislative Agenda ng Legislative-Executive Development Advisory Council (LEDAC) ang mga panukalang pag-amyenda sa Local Government Code upang mapalawak ang saklaw ng maaaring paggamitan ng SEF.

Makakaasa naman ang ating mga kababayan na patuloy na makikipagtulugan ang inyong Senado sa iba’t ibang mga sektor upang gawing mas ligtas ang ating mga paaralan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com