Rekomendasyon ng PROTECT Committee: Dagdag-tulong pinansyal tuwing tumataas ang presyo ng bilihin

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 23, 2026

Isa sa mga epekto ng krisis sa Middle East ang pagtaas ng presyo ng mga produktong petrolyo na may epekto din sa presyo ng mga pangunahing bilihin.

Nitong nakaraang Marso, umabot sa 4.1% ang naitalang inflation sa ating bansa, mas mataas sa 2.4% na naitala noong Pebrero.

Batay sa pagsusuri ng Senate Economic Planning Office, tinatayang aabot sa hanggang P1,151 ang mawawala sa purchasing power ng mga itinuturing na poor households.

Nakakabahala ito dahil tuwing tumataas ang presyo ng bilihin, ang mga pamilyang may mas mababang kita ay napipilitang gumawa ng mga hakbang tulad ng pagbabawas ng budget sa pagkain, pagpapaliban ng edukasyon ng mga anak, o pagtitipid sa mga pangangailangang pangkalusugan.

Patuloy na binabantayan ng Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Committee ang sitwasyon sa Gitnang Silangan, at patuloy din nating isinusulong ang mga polisiyang magtataguyod sa kapakanan ng ating mga kababayang nangangailangan, kabilang ang mga sektor na nakaranas ng pinakamatinding pinsala.

Sa preliminary report ng PROTECT Committee, isa sa mga iminungkahi nating hakbang ay ang pagsasabatas o pagiging institusyonado ng “automatic inflation-triggered funding,” kung saan agad madadagdagan ang tulong pinansyal na ating ipapamahagi sa ilalim ng mga social assistance programs tuwing aabot sa kritikal na antas ang presyo ng mga bilihin, pamasahe, at utilities tulad ng kuryente at tubig.

Sa ilalim ng ating panukala, agad makakatanggap ng top-up o karagdagang cash assistance ang kasalukuyang mga benepisyaryo ng mga social assistance programs—-kagaya ng mga nasa ilalim ng Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps). Maaaring ibigay ang dagdag tulong pinansyal sa loob ng panahong itatakda ng batas. Halimbawa, maaaring itakda na ipapamahagi ang dagdag tulong na ito sa loob ng tatlong buwan.

Ngunit ipapamahagi lamang ang dagdang-tulong kung mangyari ang mga sitwasyong ito: lumampas sa 4% ang headline inflation; lumagpas sa 5% ang food inflation o pagtaas ng presyo ng pagkain; mabilis na pagtaas ng presyo ng krudo na nagtutulak, halimbawa, sa pangkalahatang inflation nang hindi bababa sa one percentage point sa loob ng isang buwan; o kaya naman ay tumaas ng P10 kada litro sa loob ng isang buwan ang presyo ng krudo.

Mahalaga ang pagiging insitusyonado ng ganitong mga polisiya, lalo na’t hindi natin maaaring sayangin ang panahon upang tulungan ang ating mga kababayan sa gitna ng isang krisis. Kung may mekanismo tayo upang agad na makakapagpamahagi ng dagdag tulong sa mga kababayan nating nangangailangan sa gitna ng isang krisis, hindi na natin kakailanganin maghintay pa ng bagong programa o bagong pag-apruba. Mabilis makakarating ang tulong sa ating mga kababayan.

Gayunpaman, patuloy nating tutukan ang krisis sa Gitnang Silangan at ang mga epekto nito sa ating mga kababayan. Patuloy nating isusulong ang mga programa at mga polisiya upang maitawid ang ating mga kababayan sa krisis na ito at tulungan silang makabangon.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Mga polisiya para sa proteksyon ng middle class, pinaiigting sa gitna ng krisis

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 21, 2026

Simula noong sumiklab ang digmaan sa Gitnang Silangan at tumaas ang presyo ng mga produktong petrolyo at mga pangunahing bilihin, isinulong natin ang mga polisiya at mga programang magbibigay proteksyon sa mga pinakanangangailangan nating mga kababayan, kabilang ang mga driver at mga manggagawa mula sa sektor ng agrikultura.

Bagama’t tinututukan natin ang kanilang mga pangangailangan, pinakikinggan din natin ang panawagan ng ating middle class na umaaray na rin sa taas ng presyo ng bilihin.

Kaya naman upang matulungan natin ang ating mga kababayang bahagi ng middle class, hinihimok natin ang Social Security System (SSS) na magpatupad ng moratorium sa bayad sa loan.

Matatandaang una nang ipinatupad ng Government Service and Insurance System (GSIS) ang ganitong hakbang. Kung ipagpapaliban muna natin ang pagbabayad sa mga loan, matutulungan natin ang mga kababayan natin na makayanan ang epekto ng mataas na presyo ng langis na dulot ng sigalot sa Gitnang Silangan.

Mayroon din tayong panawagan sa PAG-IBIG Fund. Bagama’t meron nang tatlong buwang moratorium sa housing loan, na walang interes o multa, para sa mga nagbabalik na OFW na apektado ng krisis, iminumungkahi natin na palawakin ang tulong sa lahat ng miyembro ng PAG-IBIG.

Bagama’t matindi ang pinsalang dulot ng krisis sa Gitnang Silangang sa mga pinakamahihirap nating kababayan, hindi natin dapat pabayaan ang ating mga kababayang bahagi ng middle class lalo na’t bumababa rin ang kanilang purchasing power o kakayahang bumili para sa kanilang mga pangangailangan.

Noong umakyat ng 4.1% ang inflation noong Marso, tinatayang P1,138 hanggang P2,275 ang nabawas sa purchasing power ng humigit-kumulang 9.158 milyong lower middle-income households, batay sa datos ng Senate Economic Planning Office (SEPO). Ayon pa sa naturang tanggapan, P2,274 hanggang P3,982 ang nabawas sa purchasing power ng 3.416 milyong middle middle-income households.

Binibigyang-diin din natin ang resulta ng pag-aaral ng Philippine Institute for Development Studies (PIDS), kung saan ipinapakita ang mga panganib na kinakaharap ng emerging middle-class sa mga pansamantalang dagok gaya ng health emergency, pagkawala ng trabaho, at pagtaas ng presyo ng mga bilihin.

Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy nating isusulong ang mga polisiya at programa upang itaguyod ang kapakanan ng ating mga kababayan sa gitna ng epekto ng nagpapatuloy na krisis sa Gitnang Silangan. Sa ating mga kababayang middle class, pagsisikapan naming hindi kayo maiiwanan pagdating sa tulong at suporta.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Near poor at 4Ps beneficiaries, bibigyan ng dagdag-suporta

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 16, 2026

Nitong nakaraang Lunes, nagsagawa muli ng pagdinig ang Proactive Response and Oversight for Timely and Effective Crisis Strategy (PROTECT) Committee, kung saan tinalakay natin ang mga hakbang na ginagawa ng pamahalaan upang protektahan ang ating mga kababayan mula sa pinsalang dulot ng krisis sa Gitnang Silangan. 

Isa sa mga iminungkahi natin sa nakaraang pagdinig ang pagpapamahagi ng P2,500 ayuda para sa mga pamilyang ‘near-poor.’ Iminumungkahi din nating magbigay ng P1,500 sa ating mga benepisyaryo sa ilalim ng Pantawid Pamilyang Pilipino Program (4Ps).

Iminumungkahi natin ang mga polisiyang ito upang protektahan ang mga kababayan nating umaaray dahil sa pagtaas ng presyo ng mga bilihIn. Noong nakaraang buwan, matatandaang umabot sa 4.1% ang headline inflation sa buong bansa. Tuwing tumataas ang presyo ng bilihin, mas nararamdaman ito ng mga kababayan nating nangangailangan, lalo na ang mga itinuturing na bahagi ng bottom 30%.

Para sa 30% ng mga kababayan nating higit na nangangailangan, umabot sa 4.23% ang naranasan nilang inflation nitong Marso. Kung ating susuriin, ang mga pangunahing dahilan nito ay ang pagtaas ng presyo ng pagkain at ng mga utilities kagaya ng tubig at kuryente. Ngunit ang pangunahing sanhi ay ang transportasyon dahil sa pagtaas ng presyo ng langis.

Isa rin sa mga nagiging epekto ng inflation ang pagbaba ng purchasing power ng ating mga kababayan. Para sa ating mga poor households na umaabot sa halos tatlong milyong sambahayan, P638 hanggang P762 ang mawawala sa kanila buwan-buwan sa sitwasyong umabot sa 4.6% hanggang 5.5% ang inflation. Batay ito sa pag-aaral na ginawa ng Senate Economic Planning Office.

Sa mga ‘near-poor’ naman, lumalabas na P638 hanggang P1,526 ang mawawala sa kanila kasunod ng pagbaba ng kanilang purchasing power.

Isinusulong natin ang pagbibigay ng ayuda sa mga poor at ‘near-poor’ households upang mapunan ang pagbaba ng kanilang purchasing power. Mahalagang tulungan natin ang mga kababayan nating nasa ilalim ng kategoryang “near-poor” upang hindi na sila mapasama sa mga tinaguriang pinakamahihirap na pamilya. 

Habang ipinapanalangin natin ang tuluyang pagwawakas ng krisis sa Gitnang Silangan, patuloy naman nating pagsisikapan ang pagbibigay ng suporta sa ating mga kababayang nangangailangan ng tulong dahil sa pagtaas ng presyo ng mga bilihin. 

Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy na isusulong ng PROTECT Committee ang mga polisiya at programa upang tulungan ang ating mga kababayang makabangon mula sa krisis na ating kinakaharap. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com