32K bagong guro, aprubado na para sa mga pampublikong paaralan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 28, 2026

Inanunsyo kamakailan ng Department of Education (DepEd) na inaprubahan na ng Department of Budget and Management (DBM) ang paglikha ng mahigit 32,000 teaching positions para sa School Year 2026-2027. Kasunod ng anunsyong ito, muli nating hinimok ang DepEd na tiyakin ang mabilis na proseso para sa pag-hire ng mga guro upang mapunan natin ang kakulangan ng mga guro sa buong bansa.

Mahalagang matiyak natin na mayroon tayong sapat na bilang ng guro sa ating mga paaralan, lalo na’t sila ang may pinakamahalagang papel. Kung mananatiling kulang ang ating mga guro, ang ating mga mag-aaral ang lubos na maaapektuhan.

Sa mga talakayan ng national budget sa mga nagdaang taon, ilang beses pinuna ng inyong lingkod na inaabot ng hanggang anim na buwan ang pagkuha ng DepEd ng mga guro. Isa sa mga dahilan nito ang pakikilahok ng iba pang ahensya tulad ng DBM at Civil Service Commission (CSC) sa proseso. Ngunit nitong 2024, naglabas na ang DepEd ng DepEd Order No. 021 series of 2024 upang mas mapabilis ang pagpuno sa mga bakanteng posisyon.

Matatandaan na sa ilalim ng 2026 national budget, P42.4 bilyon ang inilaan para sa pagkuha ng 32,916 teaching positions at 32,047 dito ay para sa mga Teacher I items.

Isang mahalagang hakbang ang paglalaan ng pondo, ngunit mahalagang hakbang din ang pagtiyak na magagamit nang tama ang pondong ito upang magkaroon ng sapat na bilang ng guro sa ating mga pampublikong paaralan.

Habang inaasahan natin ang nalalapit na pagbubukas ng klase, muli na namang mabibigyang-diin ang malawakang krisis na kinakaharap ng sektor ng edukasyon. Muling mabibigyang-pansin ang mga suliranin tulad ng siksikan sa mga silid-aralan at ang malaking bilang ng mga mag-aaral na hindi pa rin marunong bumasa.

Ngunit meron din tayong natatanging oportunidad upang tugunan ang krisis na kinakaharap. Noong nanungkulan ang inyong lingkod bilang Chairman ng Senate Committee on Finance, nailaan natin ang P1.34 trilyon para sa sektor ng edukasyon para sa taong ito, ang pinakamataas sa kasaysayan ng bansa. Bahagi ng makasaysayang pondong ito ang P65.9 bilyon para sa pagpapatayo ng 24,000 na bagong mga silid-aralan.

Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy nating babantayan ang paggastos ng national budget upang matiyak na napapakinabangan ng ating mga kababayan ang binabayaran nilang buwis. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Matatag ng pundasyon ng mga bata, sinisiguro ng ECCD Law

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 26, 2026

Nitong nakaraang linggo, malugod tayong nakilahok sa isang graduation ceremony ng mga child development workers (CDWs) sa Lungsod ng Naga. Ginanap din sa araw na ito ang paglulunsad ng Early Childhood Care and Development (ECCD) Services National Certificate (NC) III, isang mahalagang hakbang upang iangat ang kakayahan ng ating mga CDWs.

Bilang may akda at sponsor ng Early Childhood Care and Development System Act (Republic Act No. 12199), ikinagagalak natin ang pagpapatupad ng ganitong mga programa.

Para sa inyong lingkod, mahalagang tiyakin natin na nakakatanggap ang ating mga CDWs ng dekalidad na edukasyon at pagsasanay, lalo na’t mahalaga ang papel nila sa pagbibigay ng kalinga at pagpapatatag sa pundasyon ng mga batang wala pang limang taong gulang.

Layon ng Republic Act No. 12199 na tiyaking bawat batang wala pang limang taong gulang ay magiging bahagi ng ECCD System at makikinabang sa mga programa at serbisyong hatid nito. Isinusulong din sa batas na ito ang kapakanan ng ating mga CDWs.

Bago nalagdaan ang ating batas sa ECCD, maraming hamong kinakaharap ang ating mga CDWs. Ayon sa Year One Report ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II) na lumabas noong 2024, 16.8% o 11,414 lamang ng mga CDWs sa buong bansa ang nakapagtapos lamang ng high school, samantalang 89% ang nananatili sa mga non-permanent positions. Lumabas din na ang buwanang sahod ng mga CDWs ay nasa P5,000 lamang.

Ngunit sa ilalim ng ating batas para sa ECCD, mandato na ang pagkakaroon ng libreng national competency assessment at certification, reskilling at upskilling, at scholarships para sa kanilang pagpapatuloy na edukasyon. Kaya naman sa ilalim ng 2026 national budget, P226.9 million ang inilaan para sa scholarship program ng mga incumbent CDWs.

Nakasaad din sa ating batas na hindi bababa sa Salary Grade (SG) 10 ang sahod ng mga CDWs na may associate degree, at SG 8 naman para sa iba pang mga CDWs. Sa ganitong paraan, matutulungan natin silang magkaroon ng mas maayos na hanapbuhay.

Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy nating isusulong ang mga kapakanan ng ating mga CDWs. Kung mapapangalagaan natin ang ating mga CDWs, mabibigyan din natin ng matatag na pundasyon ang ating mga kabataan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Panukalang batas para sa Gadget-Free Schools, isinusulong

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 21, 2026

Lumabas sa balita kamakailan na hinimok ng Department of Education (DepEd) sa Lungsod ng Tacloban ang mga guro na ipatupad ang mga regulasyon sa paggamit ng cellphone at iba pang electronic devices sa oras ng klase. Alinsunod ito sa DepEd Order No. 006 series of 2026, kung saan nakasaad na hindi maaaring gumamit ng cellphone at iba pang gadgets sa oras ng klase ang mga mag-aaral, mga guro, at mga kawani. 

Ikinagagalak natin ang hakbang na ito lalo na’t naaayon din ito sa inihain nating panukalang batas: ang Electronic Gadget-Free Schools Act (Senate Bill No. 627). Sa ilalim ng naturang panukala, ipagbabawal ang paggamit ng cellphones at iba pang electronic gadgets sa oras ng klase. 

Maliban sa loob ng silid-aralan, ipagbabawal din ang paggamit ng mga naturang gadgets sa mga laboratoryo, gymnasium, canteen o cafeteria, school club rooms, lounge ng mga guro, at iba pang mga opisina sa paaralan. 

Ngunit may mga pagkakataong pahihintulutan pa rin natin ang paggamit ng mga cellphone at electronic devices. Sa ilalim ng polisiya ng DepEd, maaaring gumamit ng mga gadget sa pag-access ng mga educational platforms, mga digital resources, at sa pakikilahok sa mga online activities. Nakasaad din sa polisiya ng DepEd na maaaring gumamit ng gadgets upang magamit sa komunikasyon sa oras ng sakuna, krisis pangkalusugan, at iba pang sitwasyong may kinalaman sa kaligtasan ng mga mag-aaral, guro, at kawani. 

Sa ilalim naman ng ating panukalang batas, nakasaad din ang mga sitwasyon kung saan pahihintulutan natin ang paggamit ng cellphones at iba pang gadgets. Halimbawa dito ay ang paggamit ng mga naturang gadgets para sa mga aralin kagaya ng mga classroom-based presentations. 

Pahihintulutan din natin ang mga gadgets kung kinakailangan ito sa sitwasyong pang-kalusugan ng ating mga mag-aaral, kabilang ang mga learners with disabilities o may kapansanan. Maaari ring payagan ang paggamit ng mga cellphones at electronic devices sa oras ng sakuna, sa mga field trip, at sa mga gawain sa labas ng paaralan.

Isinusulong natin ang panukalang batas na ito para sa kapakanan ng ating mga mag-aaral, lalo na’t may nakikitang pinsala ang mga gadgets na ito sa ating mga mag-aaral. Batay sa pagsusuri ng resulta ng 2022 Programme for International Student Assessment, lumalabas na walo sa 10 mag-aaral na 15 taong gulang ang nag-ulat na nagambala sila sa paggamit ng smartphone sa oras ng klase. Parehong bilang ng mga mag-aaral ang nagsabing nagambala sila sa paggamit ng ibang mag-aaral ng smartphone sa oras ng klase.

Lumabas din sa naturang pag-aaral na ang pagkagambalang dulot ng mga smartphone ay nauugnay sa 9.3 puntos na pagbaba sa marka ng mga mag-aaral sa mathematics, 12.2 points sa science, at 15.04 points sa reading.

Kaya naman upang matugunan ang mga hamong ito, patuloy nating isusulong ang responsableng paggamit ng mga cellphone at iba pang electronic gadget sa mga paaralan. Patuloy din nating isinusulong ang pagbabawal sa mga menor de edad na wala pang 16 taong gulang sa paggamit ng social media.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com