Board for Professional Teachers, palalakasin at palalawigin ng batas

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | February 5, 2026

Isa sa mga panukalang batas na inihain ng inyong lingkod sa pagsisimula ng 20th Congress ang Senate Bill No. 52, kung saan isinusulong nating ma-amyendahan ang Philippine Teachers Professionalization Act of 1994 (Republic Act No. 7836).

Kasama sa mga layunin ng panukalang batas na ito ang pagreporma sa licensure examination ng mga guro upang tiyaking sapat ang kanilang kaalaman at kakayahan bago sila pumasok sa ating mga silid-aralan upang makapagturo. Naniniwala ang inyong lingkod na ang kalidad ng edukasyon ng bansa ay aangat kung mahuhusay ang ating mga guro kaya maliban sa pagbibigay sa kanila ng dekalidad na edukasyon at pagsasanay o training, kailangang tiyakin din nating sapat ang mga pamamaraan upang sukatin ang kanilang kaalaman at kakayahan.

Sa ilalim ng ating panukalang batas, magdadagdag tayo ng mga miyembro sa Board for Professional Teachers. Magkakaroon din ng hiwalay na examinations para sa special needs at early childhood education maliban pa sa mga isinasagawa na para sa elementary at secondary level.

Mahalaga ito, lalo na’t may mga tiyak na pangangailangan ang ating mga mag-aaral na may kapansanan, gayundin ang mga batang wala pang limang taong gulang, na kinakailangang tutukan ng mga kuwalipikadong guro.

Binibigyan din ng panukalang batas ang Professional Regulation Commission (PRC), sa pakikipagtulungan sa Teacher Education Council (TEC), ng kapangyarihang maglatag ng saklaw ng mga examinations para sa ibang larangan ng mga specialization, pati na rin ang akmang mga qualifications. Kakailanganin namang kumuha ng refresher course ang mga hindi makakapasa ng dalawang beses sa licensure examination.

Iminumungkahi din ng naturang panukala ang pagsumite ng portfolio na nagpapakita ng kaalaman at kakayahan pagdating sa professional teaching standards para sa Board Licensure Examination for Professional Teachers. Magkakaroon din ng kapangyarihan ang TEC na magtalaga ng mga pamantayan sa paghahanda at pagsusuri ng mga isinumiteng portfolio.

Isinusulong din natin sa ilalim ng panukalang batas ang paglalabas ng mga licensure examination questions at ang mga kaukulang sagot. Iminumungkahi nating ibahagi sa TEC ang impormasyong ito limang araw pagkatapos isagawa ang mga examinations. Sa ganitong paraan, makakapagbahagi sila ng kanilang pagsusuri at rekomendasyon at matitiyak nating tugma ang edukasyon ng mga guro sa nilalaman ng licensure examination.

Iminumungkahi naman ng Second Congressional Commission on Education ang pagkakaroon ng mga eksperto na susulat sa nilalaman ng licensure examination upang matiyak na akma sila sa mga naghahangad na maging guro.

Tinalakay natin ang panukalang batas na ito ngayong linggo at patuloy natin itong pag-aaralan upang matiyak na maitataguyod natin ang kapakanan ng ating mga guro, masusugpo natin ang krisis sa edukasyon, at maiaangat natin ang kakayahan ng ating mga mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Mass promotion sa mga paaralan, dapat nang itigil

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Febnuary 3, 2026

Nitong mga nagdaang araw, ipinanawagan ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II) ang pagwawakas sa ‘mass promotion’ sa ating mga paaralan. Sa ilalim ng ‘mass promotion,’ ipinapasa sa susunod na grade level ang mga mag–aaral kahit hindi pa nila taglay ang sapat na proficiency o kakayahan para sa susunod na baitang. Sa madaling salita, pumapasa sila sa susunod na baitang nang hindi handa. 

Bagama’t walang opisyal na polisiya ang Department of Education (DepEd) na nagsusulong ng ‘mass promotion,’ pinuna ng EDCOM II na nagpapatuloy sa mga paaralan ang mga gawaing ito. Ayon sa mga guro, iniiwasan ang pagbigay ng bagsak na marka sa mga mag-aaral dahil hinihikayat ng sistema na panatilihing mababa ang bilang ng mga mag-aaral na umuulit ng grado. Nabibigyan din ang mga guro ng dagdag na administratibong gawain kasunod ng hindi pagpasa sa isang mag-aaral para sa susunod na grado, kabilang ang mga home visit at pagdokumento ng mga dagdag-aralin.

Ang bilang ng mga mag-aaral na pumapasa, umuulit ng grado, at nagiging dropout ay nananatiling mga batayan sa mga Individual and Office Performance Commitment and Review Forms at sa mga school report cards. Dahil dito, nahihikayat ang mga punong-guro na panatilihing mababa ang bilang ng mga mag-aaral na may bagsak na marka. Ayon sa mga guro, nasisisi rin sila kung marami ang bilang ng mga mag-aaral na bumabagsak.

Dahil sa pagpapatuloy ng mga gawaing ito, lumala at nagpapatuloy ang krisis natin sa edukasyon. Noong sinuri ng EDCOM II ang datos mula sa Comprehensive Rapid Literacy Assessment, lumabas na 48.76% ng mga mag-aaral ng Grade 1 hanggang 3 ang hindi nakakapagbasa nang ayon sa kanilang grade level para sa School Year 2024-2025. Pagdating ng edad na 15, hindi nila nauunawaan ang kanilang binabasa. Ayon naman sa World Bank, pito sa 10 mag-aaral ang walang sapat na kakayahan sa mathematics at pagbasa. 

Kaya naman nakikiisa ang inyong lingkod sa panawagang repasuhin at wakasan ang mga polisiya na humihikayat sa ‘mass promotion.’ Imbes na ikahiya ang bilang ng mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong, kailangang tiyakin ng sistema na nagbibigay ito ng angkop na suporta sa mga mag-aaral upang maging handa sila sa susunod na grade level. 

Mahalagang tiyakin nating epektibong maipapatupad ang Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program na magbibigay suporta sa mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong. Para sa taong 2026, naglaan tayo ng P8.96 bilyon para sa hiring ng 440,000 tutors na susuporta sa 6.7 milyong mga mag-aaral. 

Patuloy din nating isinusulong ang aktibong pakikilahok ng ating mga komunidad, pati na rin ang ating mga local government units (LGU) upang iangat ang kakayahan ng ating mga mag-aaral. Kaya naman sa ilalim ng National Literacy Council Act na inihain ng inyong lingkod, iminumungkahi nating italaga ang mga local school board bilang de facto local literacy councils upang sila ang mamuno sa pagsulong ng functional literacy sa kanilang mga nasasakupan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Mabilisang pagpapatayo ng mga silid-aralan, aprubado na

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | January 29, 2026

Inaprubahan ngayong linggo sa Senado ang Classroom-Building Acceleration Program (CAP) Act, isang panukalang batas na layong pabilisin ang pagpapatayo ng mga silid-aralan sa buong bansa. Bilang co-author ng naturang panukala, nais kong bigyang-diin kung gaano kahalaga ang panukalang ito upang matugunan ang kakulangan natin sa mga silid-aralan.

Batay sa datos ng Department of Education (DepEd), lumalabas na umabot na sa 147,000 ang kakulangan natin sa mga silid-aralan nitong Hulyo 2025. Malinaw sa maraming mga pag-aaral ang pinsalang dulot ng kakulangan ng mga silid-aralan. Isa na rito ang pagkakaroon ng malaking klase na minsan ay umaabot sa mahigit 200 na mga mag-aaral kada silid-aralan, ayon sa huling ulat ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II). Nagpapatupad din ng dalawa hanggang tatlong shift sa bawat silid-aralan o kaya naman ay napipilitan ang mga mag-aaral at guro na gumamit ng mga makeshift spaces o pansamantalang mga silid-aralan.

Dahil dito, naaapektuhan ang kakayahan ng mga mag-aaral na matuto nang husto. Batay sa naging resulta ng 2025 Southeast Asia Primary Learning Metrics (SEA-PLM), lumalabas na mas mababa ang marka sa mathematics at reading ng mga mag-aaral na bahagi ng malalaking klase. Ayon din sa World Bank, mas matindi rin ang pinsalang inaabot ng mga itinuturing na disadvantaged o mga low-performing na mga mag-aaral. Sa pag-aaral ng Philippine Institute for Development Studies, lumalabas na mas apektado ng kakulangan ng mga silid-aralan ang mga mag-aaral mula Kindergarten hanggang Grade 3, mga mag-aaral na may kapansanan, at sa mga paaralang matatagpuan sa mga low-income communities.

Nakakabahala rin na naging mabagal tayo sa pagpapatayo ng mga silid-aralan sa mga nagdaang taon. Noong 2025, lumabas ang balitang 22 lamang sa 1,700 na target na mga silid-aralan ang naipatayo ng Department of Public Works and Highways (DPWH). Kung hindi natin tutugunan ang mga hamong ito, patuloy na mapipinsala ang kakayahan ng ating mga mag-aaral na matuto. Patuloy ding lalaki ang kakulangan natin sa mga silid-aralan at maaaring umabot ito sa 219,000 sa 2028, kung hindi tayo kikilos.

Kaya naman napakahalaga ng panukalang batas na ating inaprubahan dahil pahihintulutan na natin ang iba’t ibang mga paraan upang makapagpatayo ng mga silid-aralan. Kung dati ay DPWH lamang ang nakakapagpatayo ng mga silid-aralan, pahihintulutan natin sa ilalim ng CAP Act ang mga kasunduan sa pagitan ng Department of Education (DepEd) at mga local government units (LGUs), pati na rin ang mga katuwang sa pribadong sektor. Sa ganitong paraan, mapaparami natin ang ating mga katuwang na sabay-sabay magpapatayo ng mga silid-aralan hanggang sa mapunan natin ang kabuuan ng pangangailangan natin sa mga silid-aralan.

Ngunit bago pa maisabatas ang panukalang ito, pinahihintulutan na ng 2026 national budget ang pakikipagtulungan ng DepEd sa mga LGUs at mga katuwang sa pribadong sektor sa pagpapatayo ng mga karagdagang silid-aralan. Sa taong ito, naglaan tayo ng P65 bilyon para sa pagpapatayo ng 24,000 na mga bagong silid-aralan. Patuloy nating babantayan ang paggamit ng pondong ito at titiyakin nating magiging epektibo ang paggamit nito para makapakinabanan ng ating mga guro at mag-aaral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com