Matatag ng pundasyon ng mga bata, sinisiguro ng ECCD Law

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 26, 2026

Nitong nakaraang linggo, malugod tayong nakilahok sa isang graduation ceremony ng mga child development workers (CDWs) sa Lungsod ng Naga. Ginanap din sa araw na ito ang paglulunsad ng Early Childhood Care and Development (ECCD) Services National Certificate (NC) III, isang mahalagang hakbang upang iangat ang kakayahan ng ating mga CDWs.

Bilang may akda at sponsor ng Early Childhood Care and Development System Act (Republic Act No. 12199), ikinagagalak natin ang pagpapatupad ng ganitong mga programa.

Para sa inyong lingkod, mahalagang tiyakin natin na nakakatanggap ang ating mga CDWs ng dekalidad na edukasyon at pagsasanay, lalo na’t mahalaga ang papel nila sa pagbibigay ng kalinga at pagpapatatag sa pundasyon ng mga batang wala pang limang taong gulang.

Layon ng Republic Act No. 12199 na tiyaking bawat batang wala pang limang taong gulang ay magiging bahagi ng ECCD System at makikinabang sa mga programa at serbisyong hatid nito. Isinusulong din sa batas na ito ang kapakanan ng ating mga CDWs.

Bago nalagdaan ang ating batas sa ECCD, maraming hamong kinakaharap ang ating mga CDWs. Ayon sa Year One Report ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II) na lumabas noong 2024, 16.8% o 11,414 lamang ng mga CDWs sa buong bansa ang nakapagtapos lamang ng high school, samantalang 89% ang nananatili sa mga non-permanent positions. Lumabas din na ang buwanang sahod ng mga CDWs ay nasa P5,000 lamang.

Ngunit sa ilalim ng ating batas para sa ECCD, mandato na ang pagkakaroon ng libreng national competency assessment at certification, reskilling at upskilling, at scholarships para sa kanilang pagpapatuloy na edukasyon. Kaya naman sa ilalim ng 2026 national budget, P226.9 million ang inilaan para sa scholarship program ng mga incumbent CDWs.

Nakasaad din sa ating batas na hindi bababa sa Salary Grade (SG) 10 ang sahod ng mga CDWs na may associate degree, at SG 8 naman para sa iba pang mga CDWs. Sa ganitong paraan, matutulungan natin silang magkaroon ng mas maayos na hanapbuhay.

Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy nating isusulong ang mga kapakanan ng ating mga CDWs. Kung mapapangalagaan natin ang ating mga CDWs, mabibigyan din natin ng matatag na pundasyon ang ating mga kabataan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Panukalang batas para sa Gadget-Free Schools, isinusulong

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 21, 2026

Lumabas sa balita kamakailan na hinimok ng Department of Education (DepEd) sa Lungsod ng Tacloban ang mga guro na ipatupad ang mga regulasyon sa paggamit ng cellphone at iba pang electronic devices sa oras ng klase. Alinsunod ito sa DepEd Order No. 006 series of 2026, kung saan nakasaad na hindi maaaring gumamit ng cellphone at iba pang gadgets sa oras ng klase ang mga mag-aaral, mga guro, at mga kawani. 

Ikinagagalak natin ang hakbang na ito lalo na’t naaayon din ito sa inihain nating panukalang batas: ang Electronic Gadget-Free Schools Act (Senate Bill No. 627). Sa ilalim ng naturang panukala, ipagbabawal ang paggamit ng cellphones at iba pang electronic gadgets sa oras ng klase. 

Maliban sa loob ng silid-aralan, ipagbabawal din ang paggamit ng mga naturang gadgets sa mga laboratoryo, gymnasium, canteen o cafeteria, school club rooms, lounge ng mga guro, at iba pang mga opisina sa paaralan. 

Ngunit may mga pagkakataong pahihintulutan pa rin natin ang paggamit ng mga cellphone at electronic devices. Sa ilalim ng polisiya ng DepEd, maaaring gumamit ng mga gadget sa pag-access ng mga educational platforms, mga digital resources, at sa pakikilahok sa mga online activities. Nakasaad din sa polisiya ng DepEd na maaaring gumamit ng gadgets upang magamit sa komunikasyon sa oras ng sakuna, krisis pangkalusugan, at iba pang sitwasyong may kinalaman sa kaligtasan ng mga mag-aaral, guro, at kawani. 

Sa ilalim naman ng ating panukalang batas, nakasaad din ang mga sitwasyon kung saan pahihintulutan natin ang paggamit ng cellphones at iba pang gadgets. Halimbawa dito ay ang paggamit ng mga naturang gadgets para sa mga aralin kagaya ng mga classroom-based presentations. 

Pahihintulutan din natin ang mga gadgets kung kinakailangan ito sa sitwasyong pang-kalusugan ng ating mga mag-aaral, kabilang ang mga learners with disabilities o may kapansanan. Maaari ring payagan ang paggamit ng mga cellphones at electronic devices sa oras ng sakuna, sa mga field trip, at sa mga gawain sa labas ng paaralan.

Isinusulong natin ang panukalang batas na ito para sa kapakanan ng ating mga mag-aaral, lalo na’t may nakikitang pinsala ang mga gadgets na ito sa ating mga mag-aaral. Batay sa pagsusuri ng resulta ng 2022 Programme for International Student Assessment, lumalabas na walo sa 10 mag-aaral na 15 taong gulang ang nag-ulat na nagambala sila sa paggamit ng smartphone sa oras ng klase. Parehong bilang ng mga mag-aaral ang nagsabing nagambala sila sa paggamit ng ibang mag-aaral ng smartphone sa oras ng klase.

Lumabas din sa naturang pag-aaral na ang pagkagambalang dulot ng mga smartphone ay nauugnay sa 9.3 puntos na pagbaba sa marka ng mga mag-aaral sa mathematics, 12.2 points sa science, at 15.04 points sa reading.

Kaya naman upang matugunan ang mga hamong ito, patuloy nating isusulong ang responsableng paggamit ng mga cellphone at iba pang electronic gadget sa mga paaralan. Patuloy din nating isinusulong ang pagbabawal sa mga menor de edad na wala pang 16 taong gulang sa paggamit ng social media.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Three-term calendar, inaasahang magpapalakas sa academic recovery

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 19, 2026

Sa unang bahagi ng buwan na ito, iniulat ng Department of Education (DepEd) na nagwakas ang School Year 2025-2026 na umangat ang literacy o kakayahang bumasa at umunawa ng 4.5 milyong mga mag-aaral na dating nangangailangan ng tulong. Itinuturing nating magandang senyales ito lalo na’t patuloy nating pinapaigting ang mga programang magpapatatag sa pundasyon ng ating mga mag-aaral, kabilang ang pagbasa, pagbilang, at iba pa.

Batay ang ulat ng DepEd sa Comprehensive Rapid Literacy Assessment (CRLA), Rapid Math Assessment (RMA), at Philippine Informal Reading Inventory (Phil-IRI). Kung susuriin pa natin lalo ang datos, makikita nating bumaba sa 2.2 milyon mula 6.7 milyon ang bilang ng mga mag-aaral na nahihirapang bumasa sa pagwawakas ng nagdaang school year.

Kung sa simula ng school year ay nakapagtala ang DepEd ng 3.3 milyon na mga mag-aaral na itinuturing na grade-ready, iniulat ng kagawaran na umakyat ang bilang na ito sa 5.8 milyon. Bumaba din sa 6.8 milyon ang bilang ng mga mag-aaral mula 13 milyon na low o not proficient pagdating sa mathematics.

Sa pagbubukas ng bagong school year, aasahan nating mapapalawak pa natin ang ating mga programa para sa learning recovery. Matatandaang para sa school year na ito, naglaan tayo ng makasaysayang P8.9 bilyon para sa pagpapatupad ng Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program, kung saan inaasahang susuportahan natin ang 6.7 milyong mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong. Saklaw din ng naturang pondo ang pagkakaroon ng 440,000 tutors para suportahan ang mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong.

Bahagi na ng mga remediation programs na isinagawa ngayong summer ang ARAL Program. Sa pagpapatupad naman ng three-term calendar na magsisimula sa darating na school year, inaasahang magsasagawa ng mga gawain para sa remediation sa tinatawag na end-of-term block kada term. Nakasaad sa polisiya ng DepEd na ang pagpapatupad ng three-term calendar ay nakaayon din sa matatag na pagpapatupad ng ARAL Program.

Patuloy naman nating tututukan ang pagpapatupad ng mga programang ito upang matiyak na tuwing matatapos ang school year, bawat mag-aaral ay may matatag na pundasyon at handa sa susunod na baitang.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com