LGUs, gabayan sa pagpapatupad ng Early Childhood Care and Development

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 17, 2026

Noong Agosto 5, matatandaang nilagdaan ang Implementing Rules and Regulations (IRR) ng Early Childhood Care and Development System Act (Republic Act No. 12199).

Sa ilalim ng batas na ito, patatatagin at palalawakin natin ang saklaw ng mga programa at serbisyong may kinalaman sa early childhood care and development (ECCD) upang maging mas malakas ang pundasyon ng mga batang wala pang limang taong gulang.

Bagama’t napirmahan na ang IRR ng naturang batas, wala pang natatanggap na direksyon ang mga local government units (LGUs) kung paano ihahatid ang mga naturang programa at serbisyo.

Mahalaga ang paggabay sa mga LGU dahil sa ilalim ng batas, sila na ang may pangunahing tungkulin sa paghahatid ng mga programa at serbisyong may kinalaman sa ECCD.

Kaya naman, sa pagtalakay natin sa panukalang 2027 budget ng Department of the Interior and Local Government (DILG) at mga kalakip nitong ahensya, hinimok natin ang kagawaran na tiyakin ang pagkilos ng mga LGU para sa paghahatid ng mga programa at serbisyo para sa ECCD.

Hinimok din natin ang DILG na maglabas ng isang memorandum circular upang bigyang-direksyon ang mga LGUs sa pagpapatupad ng batas para sa ECCD. Nakasaad sa batas, halimbawa, ang pagmamandato sa mga LGUs na magpatayo ng ECCD Office na sasailalim sa administrative supervision ng local chief executives.

Ang naturang tanggapang ito ang mangunguna sa pagpapatupad ng mga programa para sa ECCD, kabilang ang pangangasiwa sa mga child development teachers at child development workers.

Napapanahon din ang agarang pagkilos ng mga LGU lalo na’t layunin ng DILG na pataasin ang bilang ng mga batang nakikilahok sa ECCD.

Sa kasalukuyan, nasa 33% ng mga batang wala pang limang taong gulang ang naaabot ng mga programa at serbisyo para sa ECCD at para sa susunod na taon, target ng DILG na pataasin ito sa 40%.

Patuloy naman nating babantayan ang pagtalakay sa 2027 national budget upang tiyakin ang patuloy na suporta para sa mga programa at serbisyong may kinalaman sa ECCD.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Localized suspension, sagot sa learning loss

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 15, 2026

Tuwing nakakaranas tayo ng mga kalamidad, madalas sinusundan ito ng pagsuspinde ng klase upang tiyakin ang kaligtasan ng ating mga mag-aaral, mga guro, at mga kawani.

Kung hindi maaari ang face-to-face classes, ipinapatupad ng mga paaralan ang iba’t ibang paraan ng pagtuturo kagaya ng online learning upang tiyakin ang pagpapatuloy ng edukasyon sa panahon ng sakuna.

Mahalagang itaguyod natin ang kapakanan ng ating mga mag-aaral tuwing nakakaranas tayo ng sakuna o kalamidad. Ngunit kung madalas nasususpinde ang face-to-face classes, nagkakaroon din ito ng pinsala: dahil nagdudulot ito ng learning loss o hindi pagkatuto ng ating mga mag-aaral.

Nitong nagdaang 30 araw lamang, hindi bababa sa 20 araw ng face-to-face classes ang nawala sa iba't ibang bahagi ng bansa dahil sa sunud-sunod na pag-ulan at pagbaha.

Dati na ring naglabas ng pag-aaral ang Second Congressional Commission on Education (EDCOM) tungkol sa mga class suspensions. Ayon sa pag-aaral ng Komisyon, 30 hanggang 50 ang tinatayang bilang ng mga araw ng klase ang nawawala dahil sa pagsuspinde ng pasok dahil sa iba’t ibang dahilan, kabilang ang mga bagyo, tuluy-tuloy na pag-ulan, at matinding init. Kung ating babalikan, umaabot ng 180 araw ang kabuuan ng school calendar.

Nakakabahala ang saklaw ng hindi natutunan ng ating mga mag-aaral dahil sa madalas na pagsuspinde ng klase, lalo na’t patuloy nating hinaharap ang krisis sa edukasyon.

Kung nais nating masugpo ang nagpapatuloy na krisis na ito, hindi natin maaaring palagpasin ang bawat pagkakataong matuto at makahabol ang ating mga mag-aaral sa kanilang mga aralin.

Kaya naman isinusulong ng inyong lingkod ang mas localized na pagsuspinde ng klase. Imbes na malawakang suspensyon ang ating ipatupad, ipatupad lamang natin ito sa mga lugar, mga distrito, o kaya naman ay mga komunidad na lubhang apektado ng mga sakuna.

Kung ligtas namang magpapatuloy ang edukasyon sa isang lugar, hayaan natin itong magpatuloy upang hindi mapag-iwanan ang mga mag-aaral sa lugar na iyon. Sa pagpapatupad ng localized suspension, dapat ipaubaya natin ang pasya sa punong-guro at sa mga local government units (LGUs), lalo na’t mas nauunawaan nila ang pangangailangan ng kanilang mga mag-aaral. Sa ganitong paraan, maitataguyod natin ang kaligtasan ng ating mga mag-aaral habang tinitiyak na nagpapatuloy din ang edukasyon.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Good news: ‘Pinas, ‘di na kulelat sa Math, Reading at Science

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 10, 2026

Nitong nakaraang Martes, nabalitaan natin na nakamit ng Pilipinas ang pinakamataas na marka nito sa Programme for International Student Assessment (PISA) simula noong una tayong lumahok sa nasabing international assessment noong 2018.

Ang PISA ay isinasagawa kada tatlong taon ng Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) upang sukatin ang kaalaman at kakayahan ng mga mag-aaral na 15-taong gulang pagdating sa Reading, Mathematics, at Science.

Noong lumabas ang resulta ng 2018 PISA noong 2019, ang Pilipinas ang may pinakamababang marka pagdating sa Reading, at pangalawang pinakamababa sa Mathematics at Science.

Pitumpu’t siyam na bansa ang lumahok sa PISA noong 2019. Sa pinakahuling round ng PISA na ginanap noong nakaraang taon, lumalabas na ang Pilipinas ang may pinakamalaking itinaas na marka pagdating sa Reading.

Kung ihahambing natin ang resulta ng 2025 PISA sa 2022 PISA, tumaas ng 17 puntos ang marka ng ating bansa pagdating sa Science, 16 puntos naman sa Mathematics, at 20 puntos pagdating sa Reading.

Ikinagagalak natin ang mas magandang performance natin sa PISA para sa taong 2025. Ipinapakita ng mga resulta nito na may ibinunga ang sinimulan nating mga reporma sa edukasyon, at kailangan nating ipagpatuloy ang ating mga nasimulan upang maiangat pa lalo ang kakayahan ng ating mga mag-aaral.

Bagama’t nakita natin ang pagtaas sa ating marka sa PISA, karamihan sa ating mga mag-aaral na 15-taong gulang ay hindi pa rin nakakamit ang minimum proficiency sa Reading, Mathematics, at Science.

Pagdating sa Science, 32% lamang sa ating mga mag-aaral ang may minimum proficiency, habang 21% naman ang sa Mathematics, at 31% naman sa Reading.

Sa madaling salita, maituturing na hindi pa sapat ang kaalaman at kakayahan ng pito hanggang walo sa sampung mag-aaral sa ating bansa pagdating sa tatlong larangan na sinukat ng PISA.

Kaya naman mahalagang ipagpatuloy natin ang mga repormang sinimulan natin, hindi lamang dahil gusto natin ng mas magandang marka sa isang international large-scale assessment. Higit pa rito, gusto nating makamit ng ating mga mag-aaral ang kahusayan at kahandaan para sa mas magandang kinabukasan.

Titiyakin naman ng inyong lingkod na magpapatuloy ang suporta sa mga programang tulad ng Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program, lalo na pagdating sa pondo.

Matatandaang batay sa pagsusuri na ginawa ng nonprofit organization na Youth Impact, kasama ng Department of Education (DepEd) at World Bank, lumabas na nabawasan tayo ng 4.5 milyong struggling readers o mga mag-aaral na nahihirapang bumasa nitong School Year 2026-2027 dahil sa ARAL Program. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com