Kinder hanggang Senior High, saklaw na ng voucher system

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 29, 2026

Nitong nakaraang linggo, dumaan sa ratipikasyon ng parehong Senado at Kamara ang bicameral conference committee report ng Basic Education Voucher Assistance Act, kung saan niresolba ng parehong kapulungan ang pagkakaiba sa pagitan ng Senate Bill No. 1981 at House Bill No. 4744. 

Ngayong malapit nang maisabatas ang ratipikadong panukalang ito, maaasahan natin ang nalalapit na paglawak ng voucher system sa mga pribadong paaralan upang maging saklaw ang lahat ng antas ng K to 12. Kung dating senior high school lamang ang saklaw ng kasalukuyang voucher system, magiging saklaw na ng naturang programa ang mga mag-aaral mula kindergarten hanggang senior high school.

Napapanahon ang pag-usad ng panukalang ito, lalo na’t patuloy nating hinaharap ang matinding kakulangan sa mga silid-aralan at siksikan sa mga pampublikong paaralan. Kung ating babalikan ang datos, lumalabas na humigit-kumulang 145,000 ang kulang na mga silid-aralan sa ating bansa.

Ngunit sa ilalim ng ating ratipikadong panukala, bibigyan natin ng insentibo ang mga nangangailangan at kwalipikadong mga mag-aaral na pumasok sa mga pribadong paaralan imbes na patuloy na mag-enroll sa mga nagsisiksikang mga pampublikong paaralan.

Ang mga mag-aaral na ito ang makakatanggap ng mga voucher na magbibigay ng tulong pinansyal sa kanilang pag-aaral sa pribadong paaralan.

Nakasaad sa ating ratipikadong panukala na ang magiging mga benepisyaryo ng programang ito ay ang mga mag-aaral mula sa middle-middle-income households pababa, o sa mga katumbas na income classifications. 

Titiyakin ng Department of Education (DepEd) na sapat ang halagang katumbas ng vouchers upang magkaroon ng pagkakataon ang mga mag-aaral na magpatuloy sa pag-aaral sa mga pribadong paaralan. Makakatanggap naman ng mas mataas na voucher amount ang mga mag-aaral mula sa poor at low-income households upang mas marami tayong matulungang mga mag-aaral na higit na nangangailangan.

Ang DepEd ang magtatakda ng halaga ng vouchers batay sa 

pananaliksik. Susuriin din ang itinakdang halaga kada tatlong taon upang maisaalang-alang ang inflation o pagbilis ng pag-akyat ng presyo ng bilihin. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Paggamit ng smartphones, iba pang gadgets, ipagbabawal na sa oras ng klase

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 24, 2026

Nang inaprubahan ng Senado ang panukalang batas para sa mas ligtas na mga paaralan, tiniyak din nating magiging saklaw nito ang responsableng paggamit ng mga smartphones at iba pang electronic gadgets.

Sa ilalim ng inaprubahan nating Comprehensive School Safety Act (Senate Bill No. 2426), ipagbabawal na sa mga mag-aaral, mga guro, at mga kawani ang paggamit ng mga smartphones at iba pang portable electronic devices sa oras ng klase. Kung ating babalikan, naghain ang inyong lingkod ng isang panukalang batas upang ipagbawal ang paggamit ng smartphones sa oras ng klase.

Noong una nating inihain ito, binigyang diin ng inyong lingkod na nakakaabala ang paggamit ng smartphones at iba pang electronic gadgets sa ating mga mag-aaral, lalo na sa oras na dapat nilalaan nila para sa pag-aaral.

Ngunit ang paggamit ng smartphones at iba pang gadgets sa mga paaralan ay isa na ring mahalagang paksang may kinalaman sa kaligtasan at kapakanan ng ating mga mag-aaral. Kung babalikan natin, halimbawa, ang pamamaril sa Ateneo de Zamboanga, ginamit ng suspect ang isang body-worn camera upang i-ere sa Facebook live ang naging insidente, bagay na ikinabahala ng marami nating mga kababayang nakapanood sa mga video.

Kaya naman sa gitna ng dumarami at lumalalang mga insidente ng karahasan sa ating mga paaralan, patuloy ang ating pagsulong na tuluyang ipagbawal ang paggamit ng mga smartphones at iba pang electronic gadgets sa loob ng mga paaralan, lalo na sa oras ng klase.Ngunit kinikilala rin natin na mahalaga ang papel ng teknolohiya sa pagtuturo sa modernong panahon.

Kaya naman pahihintulutan pa rin ang paggamit ng mga gadgets kung may kinalaman ito sa pag-aaral, sa kalusugan, sa pagtugon sa mga sakuna, at sa mga gawain sa labas ng paaralan.Patuloy din namang tinatalakay ng Senado ang ating panukalang batas upang ipagbawal sa mga menor-de-edad ang paggamit ng social media: ang Child Online Safety and Protection Act (Senate Bill No. 2424). Mananatiling prayoridad ng inyong Senado ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga kabataan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

School Safety Act, hakbang para sa ligtas na eskwela

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 22, 2026

Inaprubahan na ng Senado sa huli at ikatlong pagbasa ang Comprehensive School Safety Act (Senate Bill No. 2426), isang panukalang batas na layong paigtingin ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga mag-aaral sa pamamagitan ng pagbuo ng National Comprehensive School Safety Framework.

Napapanahon ang pag-apruba ng Senado sa naturang panukala, lalo na’t patuloy nating hinaharap ang paglala ng mga insidente ng karahasan sa ating mga paaralan. Sariwa pa sa ating mga alaala ang naging mga insidente ng pamamaril sa mga Lungsod ng Tacloban at Zamboanga.

Ngunit nitong nakaraang mga araw, isang trahedya na naman ang ating nabalitaan — ang insidente ng pamamaril sa Banga National High School sa South Cotabato, kung saan tatlo ang iniulat na nasawi, samantalang walo naman ang naiulat na sugatan.

Sa gitna ng dumarami at lumalalang mga insidenteng ito ng karahasan sa ating mga paaralan, kinakailangan nating paigtingin ang ating pagresponde at paunang hakbang para makaiwas sa anumang ganitong klase ng mga insidente. Kaya naman sa ilalim ng panukalang batas na ating inaprubahan, magiging mandato sa Department of Education (DepEd), katuwang ang iba't ibang mga ahensya ng pamahalaan, mga local government units (LGUs), at iba pang mga sektor, ang pagbuo ng National Comprehensive School Safety Framework.

Itatakda ng framework na ito ang mga pamantayan sa paghadlang, pagresponde, at pagbangon mula sa mga banta at insidenteng may kinalaman sa mga insidente ng karahasan. Upang ipatupad ang framework na ito, magiging mandato sa mga paaralan ang pagkakaroon ng School Safety Plan, kung saan ilalatag ang mga pamantayan para sa pagpapaigting ng kaligtasan at seguridad sa mga paaralan.

Ilalatag din sa School Safety Plan ang mga hakbang sa pag-ulat sa mga ospital, police stations, safety zones, evacuation areas, mga referrals para sa mental health, at iba pa.

Magiging mandato rin sa mga paaralan ang pagkakaroon ng School Safety Handbooks, kung saan ilalatag ang mga mahahalagang impormasyon para sa mga mag-aaral, mga magulang at guardian, mga kawani, at iba pa.

Patuloy nating isusulong at susuportahan ang mga polisiya at mga programa upang itaguyod ang kaligtasan ng ating mga mag-aaral. Ang mga paaralan ay dapat nagsisilbing mga ligtas na espasyo para sa ating mga mag-aaral at kanilang mga pamilya, mga guro, mga kawani, at sa buong komunidad. Protektahan natin ang ating mga paaralan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com