Dekalidad na edukasyon mula Local Universities at Colleges, isinusulong

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 7, 2026

Bilang dating alkalde ng Lungsod ng Valenzuela, nakita ng inyong lingkod kung gaano kahalaga ang papel ng mga Local Universities at Colleges (LUCs) sa paghahatid ng edukasyon sa ating mga kababayan.

Una, pinapalawak ng mga LUCs ang mga oportunidad para makapag-aral ang mga nangangailangan nating mga kababayan.

Pangalawa, maaaring tugunan ng mga LUCs ang pangangailangan ng mga local government units (LGUs) para sa mga propesyonal o skilled workers na kinakailangan nito.

Kung titignan din natin ang bilang ng mga mag-aaral sa mga higher education institutions (HEIs), lumalabas na pinakamabilis ang paglago ng enrollment sa mga LUCs.

Ayon sa datos ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), umakyat sa 493,000 mula 343,000 ang bilang ng mga mag-aaral na naka-enroll sa mga LUCs.

Sa ilalim ng Universal Access to Quality Tertiary Education Act (Republic Act No. 10931) o ang free higher education law, maaaring maging benepisyaryo ng libreng kolehiyo ang mga LUCs kung meron silang institutional accreditation mula sa Commission on Higher Education (CHED).

Kung may institutional accreditation ang isang LUC, nangangahulugang sumusunod ang mga programa nito sa mga pamantayan ng CHED. Dahil dito, nahihikayat ang mas maraming mga LGUs na magpatayo ng kanilang lokal na kolehiyo at pamantasan.

Ngunit lumalabas din sa datos na hindi lahat ng LUCs ay may institutional accreditation. Sa kasalukuyan, may 101 na mga LUCs na may institutional accreditation, samantalang 59 naman ang wala nito. Ibig sabihin, hindi lahat ng mga LUCs ay may kakayahang maghatid ng dekalidad na edukasyon o mga programa.

Dahil sa kawalan ng institutional accreditation, hindi rin lahat ng mga mag-aaral ng LUCs ay nakikinabang sa libreng kolehiyo na tinutustusan ng pambansang pamahalaan.

Kaya naman inihain ng inyong lingkod ang Local Universities and Colleges Governance Act (Senate Bill No. 623) upang magkaroon ng framework sa pamamahala ng mga LUCs at matiyak na sumusunod sila sa mga pamantayan ng CHED.

Sa ilalim ng panukalang batas, magiging mandato ang pagkakaroon ng feasibility study upang suriin ang pangangailangan para sa isang LUC, mga pangangailangan ng mga industriya, mga panukalang programa, at ang kakayahang pinansyal ng LGU.

Titiyakin din nating bago mag-alok ang isang LUC ng isang programa, kailangang aprubado muna ito ng CHED. Magiging saklaw din ng kapangyarihan ng CHED ang pag-monitor at pagsuri sa estado ng mga LUCs, pati na rin ang pagpapalabas ng mga polisiyang may kinalaman sa mga LUCs.

Bagama’t hinihikayat natin ang mga LGUs na lumikha ng mga LUCs, mahalagang tiyakin natin na sa simula pa lang, may kakayahan na silang mag-alok ng mga dekalidad na programa.

Kaya naman isinusulong natin ang ating panukalang batas, lalo na’t layunin nitong matulungan pa ang mas maraming mga kabataang magkaroon ng pagkakataong makapag-aral.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Pagpapalawak sa voucher program, aprub na ng Senado

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 5, 2026

Aprubado na sa huli at ikatlong pagbasa ang isa sa ating mga panukalang batas, kung saan isinusulong natin ang pagpapatatag at pagpapalawak sa voucher program sa mga pribadong paaralan. Layunin ng panukalang batas na ito na maging saklaw ang lahat ng antas ng basic education mula kindergarten hanggang senior high school.

Sa kasalukuyan, ipinapatupad lamang ang voucher system sa senior high school. Sa junior high school, ipinapatupad ng Department of Education ang isa pang programa: ang Education Service Contracting. Ang parehong programa ay nagbibigay tulong pinansyal sa mga mag-aaral ng mga pribadong paaralan. Ngunit wala sa mga programang ito ang kasalukuyang sumasaklaw sa mga mag-aaral mula kindergarten hanggang grade 6.

Sa ilalim ng Basic Education Voucher Program Act (Senate Bill No. 1981) na isinusulong din ng inyong lingkod, maaari nang makatanggap ng tulong pinansyal ang mga mag-aaral sa lahat ng antas ng edukasyon mula kindergarten hanggang senior high school. Iisang sistema na lang ang ipapatupad natin upang ipamahagi ang tulong pinansyal na ito: ang paggamit ng voucher.

Sa pagpapalawak at pagpapatatag natin ng voucher program, hindi lamang natin matutulungan ang mga pribadong paaralan na katuwang natin sa paghahatid ng dekalidad na edukasyon. Higit nating matutulungan ang mga mag-aaral na nangangailangan.

Nakasaad sa panukalang batas ang isa sa mga adbokasiyang matagal nang isinusulong ng inyong lingkod. Ito ang pagbibigay prayoridad sa mga mag-aaral na higit na nangangailangan. Dismayado tayo nang malaman natin na noong 2024, P12.3 bilyon ang tinatayang napunta sa mga benepisyaryo ng Senior High School Voucher Program na hindi naman itinuturing na bahagi ng mga mahihirap nating kababayan.

Bibigyan din natin ng prayoridad ang mga mag-aaral sa Grade 1 at Kindergarten na nag-aaral sa mga silid-aralang siksikan. Samantala, agaran namang magiging mga voucher recipients ang mga nagtapos sa Alternative Learning System at mga nangangailangang mga mag-aaral mula sa mga geographically isolated at disadvantaged areas na walang mga pampublikong paaralan.

Upang matiyak na makakatanggap ang mga voucher recipients ng dekalidad na edukasyon, susuriin naman natin ang kakayahan ng mga paaralan.

Ang pagsasabatas ng panukalang ito ang isa sa mga paraan upang makapaghatid ng dekalidad na edukasyon sa ating mga kababayan. Patuloy nating isusulong ito upang matulungan ang mga kababayan nating naghahangad na makatanggap ng dekalidad na edukasyon.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Panawagan sa mas malakas na proteksyon para sa public school teachers

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 30, 2026

Sa gitna ng inaasahan nating pagdiriwang ng Labor Day o Araw ng Paggawa, binibigyang pugay natin ang mga guro na may pinakamahalagang papel sa paghubog ng kinabukasan ng ating mga kabataan. Sa kabila ng mga hamong kinakaharap ng ating sektor ng edukasyon, patuloy na nagsisikap ang ating mga guro upang magabayan ang ating mga mag-aaral tungo sa isang magandang kinabukasan. 

Ngunit hindi sapat na pasalamatan natin ang ating mga guro para sa hindi matatawarang serbisyo nila sa ating mga kabataan, pati na rin sa buong bansa. Mahalagang tiyakin din nating itinataguyod natin ang kanilang kapakanan. Kaya naman patuloy nating isinusulong ang Revised Magna Carta of Public School Teachers (Senate Bill No. 363) upang madagdagan ang benepisyo ng mga guro, mabigyan sila ng proteksyon, at maitaguyod ang kanilang kapakanan at karapatan. 

Layon ng panukalang batas na ito na ma-amyendahan ang Magna Carta for Public School Teachers (Republic Act No. 4670) na unang naisabatas halos anim na dekada na ang nakalipas. Sa loob ng 59 taong lumipas, may mga probisyon ang naturang batas na hindi ganap na naipatupad. Marami na ring nagbago sa mga hamong kinakaharap natin, kaya naman napapanahon nang amyendahan ang Magna Carta upang tiyaking akma ito sa kasalukuyang pangangailangan ng ating mga guro.

Ilan sa mga isinusulong natin sa ilalim ng Revised Magna Carta for Public School Teachers ang mga sumusunod: proteksyon sa security of tenure ng mga guro, pagbabawal sa pagpapagawa ng mga non-teaching tasks o mga gawaing walang kinalaman sa pagtuturo, at proteksyon mula sa out-of-pocket expenses. 

Isinusulong din ng panukalang batas ang mas maayos na mga working conditions para sa ating mga guro. Hindi na rin natin pahihintulutan ang understaffing at overloading o pagpataw ng labis na gawain. Dagdag pa rito, pagsisikapan nating hindi sobra ang bilang ng mga mag-aaral kada silid-aralan upang mas matutukan ng ating mga guro ang ating mga mag-aaral.

Nakasaad din sa ating panukala na layunin nating isabatas ang pagbibigay ng calamity leave, longevity pay, at iba pang mga benepisyo. Itatakda rin natin ang mga kondisyon sa pagbibigay ng special hardship allowance.

Ilan lamang ito sa mga probisyong nakalagay sa ating panukala. Makakaasa ang ating mga guro na patuloy natin itong isusulong upang maitaguyod natin ang kanilang kapakanan

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com