Pagpapalawak sa voucher program, aprub na ng Senado

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | May 5, 2026

Aprubado na sa huli at ikatlong pagbasa ang isa sa ating mga panukalang batas, kung saan isinusulong natin ang pagpapatatag at pagpapalawak sa voucher program sa mga pribadong paaralan. Layunin ng panukalang batas na ito na maging saklaw ang lahat ng antas ng basic education mula kindergarten hanggang senior high school.

Sa kasalukuyan, ipinapatupad lamang ang voucher system sa senior high school. Sa junior high school, ipinapatupad ng Department of Education ang isa pang programa: ang Education Service Contracting. Ang parehong programa ay nagbibigay tulong pinansyal sa mga mag-aaral ng mga pribadong paaralan. Ngunit wala sa mga programang ito ang kasalukuyang sumasaklaw sa mga mag-aaral mula kindergarten hanggang grade 6.

Sa ilalim ng Basic Education Voucher Program Act (Senate Bill No. 1981) na isinusulong din ng inyong lingkod, maaari nang makatanggap ng tulong pinansyal ang mga mag-aaral sa lahat ng antas ng edukasyon mula kindergarten hanggang senior high school. Iisang sistema na lang ang ipapatupad natin upang ipamahagi ang tulong pinansyal na ito: ang paggamit ng voucher.

Sa pagpapalawak at pagpapatatag natin ng voucher program, hindi lamang natin matutulungan ang mga pribadong paaralan na katuwang natin sa paghahatid ng dekalidad na edukasyon. Higit nating matutulungan ang mga mag-aaral na nangangailangan.

Nakasaad sa panukalang batas ang isa sa mga adbokasiyang matagal nang isinusulong ng inyong lingkod. Ito ang pagbibigay prayoridad sa mga mag-aaral na higit na nangangailangan. Dismayado tayo nang malaman natin na noong 2024, P12.3 bilyon ang tinatayang napunta sa mga benepisyaryo ng Senior High School Voucher Program na hindi naman itinuturing na bahagi ng mga mahihirap nating kababayan.

Bibigyan din natin ng prayoridad ang mga mag-aaral sa Grade 1 at Kindergarten na nag-aaral sa mga silid-aralang siksikan. Samantala, agaran namang magiging mga voucher recipients ang mga nagtapos sa Alternative Learning System at mga nangangailangang mga mag-aaral mula sa mga geographically isolated at disadvantaged areas na walang mga pampublikong paaralan.

Upang matiyak na makakatanggap ang mga voucher recipients ng dekalidad na edukasyon, susuriin naman natin ang kakayahan ng mga paaralan.

Ang pagsasabatas ng panukalang ito ang isa sa mga paraan upang makapaghatid ng dekalidad na edukasyon sa ating mga kababayan. Patuloy nating isusulong ito upang matulungan ang mga kababayan nating naghahangad na makatanggap ng dekalidad na edukasyon.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Panawagan sa mas malakas na proteksyon para sa public school teachers

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 30, 2026

Sa gitna ng inaasahan nating pagdiriwang ng Labor Day o Araw ng Paggawa, binibigyang pugay natin ang mga guro na may pinakamahalagang papel sa paghubog ng kinabukasan ng ating mga kabataan. Sa kabila ng mga hamong kinakaharap ng ating sektor ng edukasyon, patuloy na nagsisikap ang ating mga guro upang magabayan ang ating mga mag-aaral tungo sa isang magandang kinabukasan. 

Ngunit hindi sapat na pasalamatan natin ang ating mga guro para sa hindi matatawarang serbisyo nila sa ating mga kabataan, pati na rin sa buong bansa. Mahalagang tiyakin din nating itinataguyod natin ang kanilang kapakanan. Kaya naman patuloy nating isinusulong ang Revised Magna Carta of Public School Teachers (Senate Bill No. 363) upang madagdagan ang benepisyo ng mga guro, mabigyan sila ng proteksyon, at maitaguyod ang kanilang kapakanan at karapatan. 

Layon ng panukalang batas na ito na ma-amyendahan ang Magna Carta for Public School Teachers (Republic Act No. 4670) na unang naisabatas halos anim na dekada na ang nakalipas. Sa loob ng 59 taong lumipas, may mga probisyon ang naturang batas na hindi ganap na naipatupad. Marami na ring nagbago sa mga hamong kinakaharap natin, kaya naman napapanahon nang amyendahan ang Magna Carta upang tiyaking akma ito sa kasalukuyang pangangailangan ng ating mga guro.

Ilan sa mga isinusulong natin sa ilalim ng Revised Magna Carta for Public School Teachers ang mga sumusunod: proteksyon sa security of tenure ng mga guro, pagbabawal sa pagpapagawa ng mga non-teaching tasks o mga gawaing walang kinalaman sa pagtuturo, at proteksyon mula sa out-of-pocket expenses. 

Isinusulong din ng panukalang batas ang mas maayos na mga working conditions para sa ating mga guro. Hindi na rin natin pahihintulutan ang understaffing at overloading o pagpataw ng labis na gawain. Dagdag pa rito, pagsisikapan nating hindi sobra ang bilang ng mga mag-aaral kada silid-aralan upang mas matutukan ng ating mga guro ang ating mga mag-aaral.

Nakasaad din sa ating panukala na layunin nating isabatas ang pagbibigay ng calamity leave, longevity pay, at iba pang mga benepisyo. Itatakda rin natin ang mga kondisyon sa pagbibigay ng special hardship allowance.

Ilan lamang ito sa mga probisyong nakalagay sa ating panukala. Makakaasa ang ating mga guro na patuloy natin itong isusulong upang maitaguyod natin ang kanilang kapakanan

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Social Media Safety Act para sa kapakanan ng kabataan

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 28, 2026

Inihain na ng inyong lingkod nitong nakaraang linggo ang ating panukalang batas na magbabawal sa mga batang wala pang 16 taong gulang na magparehistro, gumamit, at magpanatili ng mga account sa kahit anong social media platform.

Sa paghain natin ng panukalang batas na ito na pinamagatang Social Media Safety for Children Act (Senate Bill No. 2066), sinusunod natin ang halimbawa ng iba’t ibang bansa na una nang nagbawal sa kanilang mga menor de edad na gumamit ng social media.

Ang bansang Australia ang unang nagpatupad ng ganitong klaseng paghihigpit noong ipasa nila ang Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age Act 2024) na naging epektibo noong Disyembre 2025.

Kung titignan naman natin ang halimbawa ng mga karatig-bansa natin sa Timog Silangang Asya, nauna na ang Indonesia na magpatupad ng parehong regulasyon na nagbabawal sa mga menor-de-edad na wala pang 16 taong gulang na gumamit ng social media.

Upang matiyak na maipapatupad natin ang panukalang ito, magiging mandato sa mga social media platform providers na magkaroon ng mga sistema para tiyakin ang edad at pagkakakilanlan ng mga gumagamit sa kanilang mga social media platforms.

Magiging mandato rin sa kanila ang magsagawa ng mga regular audit upang ma-deactivate ang mga accounts na pagmamay-ari ng mga users na wala sa wastong gulang.

Maliban dito, magiging tungkulin din ng mga social media platform providers na magpatupad ng mga reporting at response mechanisms para sa underage access, at iba pa.

Ipatitiyak din natin sa mga social media platform providers na hindi nila hihikayatin ang labis na paggamit ng mga social media accounts at bibigyan nila ng limitasyon ang mga auto-play features, nakakaadik na mga notifications, at mga algorithmic na mga recommendations sa mga users na wala pa sa tamang edad.

Kung sakaling maging batas ang panukalang ito, maaaring magmulta ng isa hanggang sampung milyong piso ang mga lalabag dito.

Para sa inyong lingkod, malinaw ang dahilan kung bakit natin inihain ang panukalang batas na ito: Panahon na upang protektahan ang ating mga kabataan mula sa pinsalang dulot ng social media. Hindi na natin maaaring hintaying lumala pa ang problema bago tayo kumilos. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com