Good news: ‘Pinas, ‘di na kulelat sa Math, Reading at Science

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 10, 2026

Nitong nakaraang Martes, nabalitaan natin na nakamit ng Pilipinas ang pinakamataas na marka nito sa Programme for International Student Assessment (PISA) simula noong una tayong lumahok sa nasabing international assessment noong 2018.

Ang PISA ay isinasagawa kada tatlong taon ng Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD) upang sukatin ang kaalaman at kakayahan ng mga mag-aaral na 15-taong gulang pagdating sa Reading, Mathematics, at Science.

Noong lumabas ang resulta ng 2018 PISA noong 2019, ang Pilipinas ang may pinakamababang marka pagdating sa Reading, at pangalawang pinakamababa sa Mathematics at Science.

Pitumpu’t siyam na bansa ang lumahok sa PISA noong 2019. Sa pinakahuling round ng PISA na ginanap noong nakaraang taon, lumalabas na ang Pilipinas ang may pinakamalaking itinaas na marka pagdating sa Reading.

Kung ihahambing natin ang resulta ng 2025 PISA sa 2022 PISA, tumaas ng 17 puntos ang marka ng ating bansa pagdating sa Science, 16 puntos naman sa Mathematics, at 20 puntos pagdating sa Reading.

Ikinagagalak natin ang mas magandang performance natin sa PISA para sa taong 2025. Ipinapakita ng mga resulta nito na may ibinunga ang sinimulan nating mga reporma sa edukasyon, at kailangan nating ipagpatuloy ang ating mga nasimulan upang maiangat pa lalo ang kakayahan ng ating mga mag-aaral.

Bagama’t nakita natin ang pagtaas sa ating marka sa PISA, karamihan sa ating mga mag-aaral na 15-taong gulang ay hindi pa rin nakakamit ang minimum proficiency sa Reading, Mathematics, at Science.

Pagdating sa Science, 32% lamang sa ating mga mag-aaral ang may minimum proficiency, habang 21% naman ang sa Mathematics, at 31% naman sa Reading.

Sa madaling salita, maituturing na hindi pa sapat ang kaalaman at kakayahan ng pito hanggang walo sa sampung mag-aaral sa ating bansa pagdating sa tatlong larangan na sinukat ng PISA.

Kaya naman mahalagang ipagpatuloy natin ang mga repormang sinimulan natin, hindi lamang dahil gusto natin ng mas magandang marka sa isang international large-scale assessment. Higit pa rito, gusto nating makamit ng ating mga mag-aaral ang kahusayan at kahandaan para sa mas magandang kinabukasan.

Titiyakin naman ng inyong lingkod na magpapatuloy ang suporta sa mga programang tulad ng Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program, lalo na pagdating sa pondo.

Matatandaang batay sa pagsusuri na ginawa ng nonprofit organization na Youth Impact, kasama ng Department of Education (DepEd) at World Bank, lumabas na nabawasan tayo ng 4.5 milyong struggling readers o mga mag-aaral na nahihirapang bumasa nitong School Year 2026-2027 dahil sa ARAL Program. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

TES, mas malawak na tulong para sa mga estudyante

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 8, 2026

Nitong nakaraang linggo, nilagdaan na ng Pangulo ang isang batas na layong patatagin ang programa ng ating bansa para sa libreng kolehiyo. Inamyendahan ng naturang batas ang Universal Access to Quality Tertiary Education (Republic Act No. 10931) o ang Free Higher Education Law upang tiyaking matutulungan ng libreng kolehiyo ang mas marami pang mga mag-aaral na nangangailangan.

Bilang isa sa mga may-akda at nagsulong ng Republic Act No. 10931, at isa rin sa mga nagsulong na amyendahan ito, ikinagagalak natin ang pagkakalagda sa bagong batas.

Dahil sa pagpapatatag natin sa libreng kolehiyo, hindi lamang tuloy-tuloy na edukasyon ang titiyakin natin. Sisiguraduhin din nating makakatapos ang mga mag-aaral na ating tinutulungan.

Sa ilalim ng bagong batas, bibigyang prayoridad bilang mga  benepisyaryo ng Tertiary Education Subsidy (TES) ang mga mag-aaral mula sa 4Ps na naka-enroll sa kolehiyo o pamantasang kinikilala ng Commission on Higher Education (CHED) o sa technical-vocational institutions na rehistrado sa Technical Education and Skills Development Authority (TESDA).

Kailangan ding kabilang ang kanilang mga pamilya sa pinakabagong listahan ng 4Ps households.Kung ating babalikan, ang TES ay tulong pinansyal na ibinibigay sa mga kwalipikadong mag-aaral upang matulungan silang tustusan ang iba’t ibang pangangailangang pang-edukasyon. Kabilang dito ang matrikula para sa mga mag-aaral ng pribadong paaralan. Maaari ring gamitin ang TES upang tustusan ang mga kagamitan para sa pag-aaral kagaya ng mga computer, mga aklat, at iba pa.

Pinalalawak din ng batas ang mga pinahihintulutang paggamit ng TES, kabilang ang karagdagang allowances para sa internships at related learning experiences.

Magbibigay na rin ito ng dagdag na tulong para sa mga mag-aaral na nangangailangan upang matugunan nila ang mga hadlang sa kanilang edukasyon.

Sa pagpapatatag natin ng libreng kolehiyo sa ganitong paraan, matitiyak nating makakarating ang tulong sa mga mag-aaral na higit na nangangailangan, matutulungan natin sila sa pagpapatuloy ng kanilang edukasyon, at mapipigilan natin ang posibilidad ng kanilang pag-drop out. At ngayong tinatalakay na natin ang 2027 national budget, titiyakin natin na ang pondo para sa libreng kolehiyo, kabilang ang TES, ay naaayon sa mandato ng bagong batas. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Patuloy na suporta sa ARAL Program

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 3, 2026

Nitong nakaraang linggo, iniulat ng Department of Education (DepEd) ang resulta ng isang pag-aaral na sumuri sa resulta ng Academic Recovery and Accessible Learning (ARAL) Program.

Kung ating babalikan, layunin ng programang ito na maghatid ng libreng tutorial para sa mga mag-aaral nating nahuhuli pagdating sa pag-unawa ng kanilang mga aralin, kabilang ang mga nahihirapang bumasa.

Ayon sa impact evaluation na isinagawa ng nonprofit organization na Youth Impact, sa tulong ng World Bank at DepEd, maraming mag-aaral ang natulungan ng ARAL Program.

Lumabas sa pag-aaral na para sa School Year (SY) 2025–2026, bumaba ang bilang ng struggling readers o mga mag-aaral na nahihirapang bumasa ng 4.5 milyon sa 2.2 milyon mula 6.7 milyon.Ipinakita rin ng naturang pag-aaral na tumaas sa 5.8 milyon mula 3.3 milyon ang bilang ng mga mag-aaral na may grade-level reading readiness.

Ibig sabihin, katumbas na ng kanilang kakayahang bumasa ang susunod na baitang na kanilang tutungtungan. Nagtala rin ang naturang evaluation ng siyam na percentage points na pagbaba ng bilang ng mga mag-aaral na nahihirapang bumasa, katumbas ng 1.37 milyong karagdagang mag-aaral na nakaalis sa kategorya ng struggling reader.

Natuklasan din sa evaluation ang 4.8-percentage-point na pagtaas ng grade-level proficiency, kung saan 730,000 pang mag-aaral ang nakaabot sa grade-level reading proficiency.Bilang pangunahing may akda at sponsor ng ARAL Program Act (Republic Act No. 12028) na nagtatag sa programang ito, ikinagagalak ng inyong lingkod na nakakamit na natin ang ating layunin na matulungan ang mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong at matiyak na makakahabol sila sa pag-unawa ng kanilang mga aralin.

Sa ganitong paraan, napapatatag natin ang pundasyon ng ating mga mag-aaral. Kung magpapatuloy tayo sa pagtulong at pag-abot sa mga mag-aaral na nangangailangan ng tulong, unti-unti rin nating masusugpo ang krisis sa edukasyon na hinaharap ng bansa.Inaasahan nating sa pagwawakas ng SY 2026-2027, makikita natin ang mas malawak na epekto ng ARAL Program.

Matatandaang sa ilalim ng 2026 national budget, P8.96 bilyon ang inilaan natin para sa pagpapatupad ng programang ito. Inaasahang 6.7 milyong mag-aaral sa reading at 8.08 milyon sa math ang matutulungan natin.

Saklaw din ng pondong ito ang pag-hire ng 440,000 na mga tutor. Kaya naman sa pagtalakay sa 2027 national budget, makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy nating susuportahan ang mas matatag na pagpapatupad ng ARAL Program. Kung tuloy-tuloy ang maayos nating pagpapatupad ng programang ito, matitiyak nating walang mag-aaral ang mapag-iiwanan pagdating sa kaalaman at kakayahan. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com