Setyembre, ideklarang National Family Month

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | October 1, 2026

Nakasaad sa ating Saligang Batas na ang pamilya ang nagsisilbing pundasyon ng ating bansa. 

Hindi lamang kinikilala ng ating Saligang Batas ang kabanalan ng buhay pamilya, binibigyan din nito ang estado ng mandatong patatagin ang pamilyang Pilipino bilang batayang pundasyon ng ating lipunan. 

Kaya naman, iba’t ibang batas at polisiya na ang ipinasa at patuloy na ipinapatupad upang itaguyod ang Pamilyang Pilipino. Una rito ang Executive Order No. 209 series of 1987 o ang Family Code of the Philippines, kung saan binigyang-diin ang mahalagang papel ng mga pamilya bilang pundasyon ng ating lipunan. Hanggang sa kasalukuyan, ang Family Code pa rin ang batayan ng pagpapatakbo ng Pamilyang Pilipino. 

Noong 18th Congress (2019-2022), isinulong din ng inyong lingkod ang Parent Effectiveness Service (PES) Program Act (Republic Act No. 11908). Itinatag ng naturang batas ang PES Program upang paigtingin ang kaalaman at kakayahan ng mga magulang sa pagtupad ng kanilang mga tungkulin, lalo na iyong mga may kinalaman sa edukasyon ng mga kabataan. Sa ilalim ng batas na ito, mandato sa mga local government units ang pagpapatupad ng PES program. 

Nariyan din ang mga batas upang tiyakin ang proteksyon sa mga kababaihan at mga kabataan. Kabilang dito ang Special Protection of Children Against Abuse, Exploitation and Discrimination Act (Republic Act No. 7610), ang Anti-Violence Against Women and their Children Act of 2004 (Republic Act No. 9262), ang Anti-Online Sexual Abuse or Exploitation of Children (OSAEC) and Anti-Child Sexual Abuse or Exploitation Materials (CSAEM) Act (Republic Act No. 11930), at iba pa.

Upang kilalanin at itaguyod ang mga solo parents, nariyan ang Expanded Solo Parents Welfare Act (Republic Act No. 11861). Kinikilala ng batas na ito ang mga hamong kinakaharap ng tinatayang 15 milyong solo parents, at nagbibigay ng kaukulang proteksyon. Batay sa mga pag-aaral, lumalabas na 95% ng mga solo parents ay mga babae. 

Ilan lamang ito sa mga batas na nagtataguyod ng kapakanan ng pamilyang Pilipino. Tuwing huling linggo naman ng Setyembre, ipinagdiriwang natin ang Family Week, alinsunod sa Proclamation No. 60 (Series of 1992). 

Kung mapapalawig natin ang pagdiriwang na ito, mas mapapalawak natin ang kaalaman ng ating mga kababayan. Mabibigyan din natin ng pagkakataon ang mga ahensiya ng pamahalaan at iba’t ibang sektor na mag-ugnayan at magpalawak ng mga programa. Higit sa lahat, mabibigyang-diin natin ang kahalagahang ibinibigay natin sa pamilyang Pilipino.

Kaya naman inihain ng inyong lingkod ang Proposed Senate Resolution No. 686 upang hikayatin ang pamahalaan na ideklara ang Setyembre bilang National Family Month. Kung nais nating magtagumpay ang ating bansa, kailangan nating tiyakin na matibay ang pundasyon nito: ang Pamilyang Pilipino.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Kinder hanggang Senior High, saklaw na ng voucher system

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 29, 2026

Nitong nakaraang linggo, dumaan sa ratipikasyon ng parehong Senado at Kamara ang bicameral conference committee report ng Basic Education Voucher Assistance Act, kung saan niresolba ng parehong kapulungan ang pagkakaiba sa pagitan ng Senate Bill No. 1981 at House Bill No. 4744. 

Ngayong malapit nang maisabatas ang ratipikadong panukalang ito, maaasahan natin ang nalalapit na paglawak ng voucher system sa mga pribadong paaralan upang maging saklaw ang lahat ng antas ng K to 12. Kung dating senior high school lamang ang saklaw ng kasalukuyang voucher system, magiging saklaw na ng naturang programa ang mga mag-aaral mula kindergarten hanggang senior high school.

Napapanahon ang pag-usad ng panukalang ito, lalo na’t patuloy nating hinaharap ang matinding kakulangan sa mga silid-aralan at siksikan sa mga pampublikong paaralan. Kung ating babalikan ang datos, lumalabas na humigit-kumulang 145,000 ang kulang na mga silid-aralan sa ating bansa.

Ngunit sa ilalim ng ating ratipikadong panukala, bibigyan natin ng insentibo ang mga nangangailangan at kwalipikadong mga mag-aaral na pumasok sa mga pribadong paaralan imbes na patuloy na mag-enroll sa mga nagsisiksikang mga pampublikong paaralan.

Ang mga mag-aaral na ito ang makakatanggap ng mga voucher na magbibigay ng tulong pinansyal sa kanilang pag-aaral sa pribadong paaralan.

Nakasaad sa ating ratipikadong panukala na ang magiging mga benepisyaryo ng programang ito ay ang mga mag-aaral mula sa middle-middle-income households pababa, o sa mga katumbas na income classifications. 

Titiyakin ng Department of Education (DepEd) na sapat ang halagang katumbas ng vouchers upang magkaroon ng pagkakataon ang mga mag-aaral na magpatuloy sa pag-aaral sa mga pribadong paaralan. Makakatanggap naman ng mas mataas na voucher amount ang mga mag-aaral mula sa poor at low-income households upang mas marami tayong matulungang mga mag-aaral na higit na nangangailangan.

Ang DepEd ang magtatakda ng halaga ng vouchers batay sa 

pananaliksik. Susuriin din ang itinakdang halaga kada tatlong taon upang maisaalang-alang ang inflation o pagbilis ng pag-akyat ng presyo ng bilihin. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Paggamit ng smartphones, iba pang gadgets, ipagbabawal na sa oras ng klase

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | September 24, 2026

Nang inaprubahan ng Senado ang panukalang batas para sa mas ligtas na mga paaralan, tiniyak din nating magiging saklaw nito ang responsableng paggamit ng mga smartphones at iba pang electronic gadgets.

Sa ilalim ng inaprubahan nating Comprehensive School Safety Act (Senate Bill No. 2426), ipagbabawal na sa mga mag-aaral, mga guro, at mga kawani ang paggamit ng mga smartphones at iba pang portable electronic devices sa oras ng klase. Kung ating babalikan, naghain ang inyong lingkod ng isang panukalang batas upang ipagbawal ang paggamit ng smartphones sa oras ng klase.

Noong una nating inihain ito, binigyang diin ng inyong lingkod na nakakaabala ang paggamit ng smartphones at iba pang electronic gadgets sa ating mga mag-aaral, lalo na sa oras na dapat nilalaan nila para sa pag-aaral.

Ngunit ang paggamit ng smartphones at iba pang gadgets sa mga paaralan ay isa na ring mahalagang paksang may kinalaman sa kaligtasan at kapakanan ng ating mga mag-aaral. Kung babalikan natin, halimbawa, ang pamamaril sa Ateneo de Zamboanga, ginamit ng suspect ang isang body-worn camera upang i-ere sa Facebook live ang naging insidente, bagay na ikinabahala ng marami nating mga kababayang nakapanood sa mga video.

Kaya naman sa gitna ng dumarami at lumalalang mga insidente ng karahasan sa ating mga paaralan, patuloy ang ating pagsulong na tuluyang ipagbawal ang paggamit ng mga smartphones at iba pang electronic gadgets sa loob ng mga paaralan, lalo na sa oras ng klase.Ngunit kinikilala rin natin na mahalaga ang papel ng teknolohiya sa pagtuturo sa modernong panahon.

Kaya naman pahihintulutan pa rin ang paggamit ng mga gadgets kung may kinalaman ito sa pag-aaral, sa kalusugan, sa pagtugon sa mga sakuna, at sa mga gawain sa labas ng paaralan.Patuloy din namang tinatalakay ng Senado ang ating panukalang batas upang ipagbawal sa mga menor-de-edad ang paggamit ng social media: ang Child Online Safety and Protection Act (Senate Bill No. 2424). Mananatiling prayoridad ng inyong Senado ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga kabataan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com