ni Ka Ambo @Bistado | June 8, 2026
Nagkakagulo sa Senado lalo na ngayong Lunes.
Eh, sino ang nagpapalaki ng gulo?
----$$$--
Mahirap matukoy kung sino ang totoong “majority” at “minority.”
Kasi halos “draw” ang bilang dahil sa teknikalidad.
Iyan ang “deadlock”—at iyan mismo ang ugat ng away!
----$$$--
May nagbabansag na “Minority Brats” ang grupo ni Sen. Win Gatchalian na inaakusahang nagpatuta sa Malacañang.
Maselan ‘yan.
-----$$$--
Nag-ugat ang gulo nang unang mag-walkout ang grupo ni Sen. Tito Sotto kasama si Gatchalian kaya nadiskaril ang sesyon nang i-agenda ang “remote teleconferencing” sa mga senador.
Meaning, diskaril ang sesyon dahil “walang minority”—kahit may majority at may quorum.
Nakita na ninyo ang kahalagahan ng “minority”?
-----$$$--
Nilinaw ng minority ni Sotto na walang masama sa ginawa nilang hindi pagdalo sa umiiral na sesyon ng Senado.
Nasa tama raw ang kanilang ginawa batay mismo sa proseso ng parliyamento.
-----$$$--
ITO na ang problema, biglang inaresto si Sen. Jinggoy at bumaliktad si Sen. Chiz Escudero patungo sa kampo ng dating minorya ni Sotto.
Biglang inangkin ng naturang “dating minorya” ang poder ng “mayorya” at inangkin na rin ang “quorum.”
Pero, hindi naman dumalo ang grupo ni Senate President Alan Cayetano nang suportahan si Estrada nang sumuko sa mga otoridad.
----$$$--
Ikinagalit ng grupo ni Sotto ang hindi pagdalo ng grupo ni Cayetano dahil nawalan ng “malinaw na mayorya,” at nawala rin ang “minorya”— kung sakali man, at ipinipilit na sila ang “bagong mayorya” na basehan ng kinakailangan quorum!
Pareho lang “hindi dumalo ang malaking bloke” ng mga senador—sa halos magkakasunod na araw.
Ibig sabihin, kapag hindi dumalo— anuman ang description o pagtrato rito—pareho lang guilty o hindi guilty ang parehong grupo.
-----$$$--
Malinaw na hindi puwedeng “magmalinis” ang grupo ni Gatchalian.
Hindi rin puwedeng gamitin sa pagiging lehitimo ang basbas o pagkilala ng alinmang sangay—kabilang ang Malacañang, Kamara ng mga Representante , IBP o sinumang grupo ng mga akademisyan o abogado.
-----$$$--
Sa parliamentary procedure, ang pinakamahalagang pagkilala o rekognisyon sa poder at liderato ay nakasalalay mismo sa “kanilang miyembro” o organic part ng organisasyon.
Ibig sabihin, ang rekognisyon dapat ay magmumula hindi lang sa “majority”—bagkus maging sa minority.
-----$$$--
Ang pundasyon ng pagsusuri ng Korte Suprema ay nakabatay mismo sa “internal rules” ng Senado.
Hangga’t maaari, hindi makikialam ang Korte at igagalang nito ang parliamentary procedure.
Sa ngayon, nakapokus ang isyu sa depinisyon at formula ng bilang sa QUORUM na kakambal sa bilang ng mayorya sa Senado.
-----$$$--
SA totoo lang, nagkakaisa ang dalawang paksyon na nanatiling senate president si Cayetano.
Hinamon ni Cayetano ang kabilang pangkat na makipag-usap sa kanilang grupo.
Iyan ang pinakamalaking tama!
----$$$--
Nilinaw din niya sa Malacañang na mananatili siyang patas sa pagtrato sa mga ebidensiya at argumento kaya’t hindi kailangan magkagulo.
Sa kabilang panig, naglabas naman ng maaskad na emosyon si Sen. Erwin Tulfo.
Nagbanta ito na “kukuwelyuhan” niya si Cayetano.
Iyan na mismo ang nagpapalala ng sitwasyon.
-----$$$--
Dapat nating maunawaan na ang Senado ay isang “collegial body”.
Sa grammar, iyan ang “collective noun” na ang ibig sabihin ay “iisa ang naturalesa” sa kabila na maraming bilang ng miyembro.
-----$$$--
Nagkakapersonalan ang mga senador at natunaw na ang “spirit of parliamentary democracy”—na dapat iniingatan ng bawat isang senador.
Sa ngayon, walang matutukoy na isang tunay na parliamentarian.
-----$$$--
Ang kasiraan ng kahit isa o ilan, ay kasiraan ng lahat; ang kadakilaan ng isa o ilan sa mga senador —ay kadakilaan ng buong Senado.
Nakakalungkot na hindi ito nauunawaan ng mga nagpapakilalang mga “kagalang-galang.”
----$$$--
Hindi pa huli ang lahat—hindi dapat Malacañang o ang Korte Surprema ang mag-areglo o pumagitna sa nagkakagulong mga senador.
Dapat ay ayusin ng mga senador ang sarili nilang “organisasyon”—iyan ang pinaka-epektibo at “advisable.”
-----$$$--
Kumbaga, sa Lupon ng mga Tagapamayapa sa Katarungang Barangay—ang nag-aaway na miyembro ng pamilya ay pinapayuhan mag-aregluhan nang walang ibang makikialam.
Ito ay bago isampa ang kaso sa totohanang hukuman.
----$$$--
SANA’Y tanggapin ng iba pang miyembro ang hamon ni Cayetano—mag-usap-usap sila alang-alang sa sarili nilang institusyon—at para sa Republika ng Pilipinas.
Kapag hindi naganap ‘yan: Magdasal na tayo nang walang patid!
Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.