Sinasabing pneumonia ang cause of death... PAMILYA NG 14-ANYOS NA DENGVAXIA VACCINEE, NANINIWALANG

BAKUNA ANG IKINAMATAY NG ANAK

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | August 20, 2021

Ang kirot sa katawan, bagama’t bahagya lamang nararamdaman, kung paulit-ulit naman ay nararapat lamang na hindi isawalambahala. Marahil, ito ay nagpapahiwatig ng karamdaman na kailangang inuman ng gamot at/o dapat isailalim sa kaukulang pagsusuri. Pagkaraan nito at bumuti na ang kalagayan ng katawan at kalusugan, kasiyahan at luwag ng kalooban ang dulot sa taong dating nakararanas ng sakit. Sa pamilya Gelotin ng Cavite, ang simpleng sakit ng ulo ng isang mahal nila sa buhay na si Elizabeth Gelotin ay binigyang-pansin naman kaagad. Bagama’t bumuti ang pakiramdam ni Elizabeth, ang pananakit ng kanyang ulo ay naulit, nagdulot sa kanya ng matinding sakit at isa sa mga sintomas ng naging malubha niyang kalagayan na humantong sa kanyang kamatayan. Ito ang trahedya na patuloy na iniinda ng naulila niyang pamilya.

Si Elizabeth, 14, na namatay noong Agosto 1, 2018, ang ika-77 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak) and increase in severity of dengue disease) consistent sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Si Elizabeth ay naturukan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan sa Masbate noong kalagitnaan ng taong 2017. Siya at ang kanyang kapatid na si Oliver ay iniwan ng kanilang ina na si Gng. Isabel Gelotin sa pangangalaga ng kanilang Ate Aiza Gelotin Sumangit, panganay ni Aling Isabel. Habang naroon ang nasabing magkakapatid, sina Aling Isabel, ang asawa nito at iba pang mga anak ay nakatira sa Cavite mula noong June 2016. Narito ang bahagi ng salaysay ni Aiza hinggil sa pagkakaturok ng naturang bakuna kay Elizabeth:

“Nagwawalis ako noon kaya hindi ko masyadong nabigyang-pansin ang sinabi ni Elizabeth. Wala diumano silang pasok ng hapon na ‘yun dahil sa nasabing pagtuturok ng bakuna kontra dengue. Pagkabalik ni Elizabeth sa bahay, sinabihan akong naturukan siya. Ikinatuwa ko naman na nabakunahan siya kontra dengue dahil alam kong maganda naman ang mabigyan ng bakuna dahil ang mismong mga anak ko ay pinabakunahan ko ng BCG at kontra sa tigdas. Wala naman din kaming nababalitaan pa hinggil sa bakuna kontra dengue dahil wala naman kaming TV sa Masbate kung saan kami nakatira noon nina Elizabeth. Nitong taon lamang, sinabihan kami ng isa naming tiyuhin na huwag kaming basta magpapaturok ng bakuna kontra dengue dahil madaming namamatay ayon sa balita. Noon ko na naalala ang sinabi ng aking kapatid na siya ay naturukan kontra dengue.”

Kinabahan si Aiza sa naalala niyang ‘yun kaya inobserbahan niya si Elizabeth at wala naman diumano siyang kakaibang napansin sa huli. Subalit, noong Mayo at Agosto 2018 ay naganap ang mapait na pangyayari kay Elizabeth na nagsimula lamang sa sakit ng ulo. Narito ang kaugnay na mga detalye:

• Mayo 20 - Kagagaling lang ni Elizabeth mula sa Masbate; nagreklamo siyang masakit ang kanyang ulo. Masakit din diumano ang kanyang leeg, pinainom siya ng gamot ni Aling Isabel at bumuti naman ang kanyang nararamdaman.

• Huling linggo ng Mayo - Inubo si Elizabeth at may inilalabas siyang plema na kulay dilaw. Bahagyang bumuti ang kanyang kalusugan pagkatapos siyang painumin ng ng herbal bilang gamot.

• Agosto 1, alas-6:00 ng umaga - Nagpapadyak siya dahil sa reklamong labis na pananakit ng kanyang ulo. Iniwan siya ni Aling Isabel upang ipaghanda ng pagkain para painumin ng gamot pagkatapos kumain. Subalit, laking-gulat ni Aling Isabel nang makita niyang nakahandusay na si Elizabeth sa sahig na walang malay. Ani Aling Isabel, “Nangingitim ang paligid ng kanyang mga labi at may bumubulang likido na lumalabas sa kanyang bibig. Kaya agad namin siyang itinakbo sa ospital.” Pagkarating nila sa ospital ng alas-8:30 ng umaga nang araw na ‘yun ay nangingitim na si Elizabeth. Sinabihan ang kanyang pamilya na siya ay pumanaw na bago pa makarating sa ospital. Sinabihan ng doktor sina Aling Isabel na may napansin siyang mga turuk-turok sa kamay ni Elizabeth. Ayon sa kanyang Certificate of Death, ang sanhi ng kanyang hindi inaasahang pagpanaw ay Pneumonia (Immediate Cause). Ani Aling Isabel sa pagkamatay ng kanyang anak,

“Napakasakit para sa amin ang biglang pagpanaw ni Elizabeth na isang masigla at malusog na bata. Kaya nakapagtataka ang biglaan niyang pagpanaw. Wala namang ibang naiturok sa kanyang katawan kundi ang sinasabi niyang bakuna kontra dengue.

“Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagtuturok ng bakunang ito kay Elizabeth at ng iba pang mga bata. Hindi nila ipinaalam sa amin ang tungkol sa nasabing pagbabakuna. Hindi rin nila ipinaliwanag kung ano ang maaaring maging epekto ng bakuna sa kalusugan ni Elizabeth, kaya naman kami ay napagkaitan ng oportunidad para malaman kung ano ang maaaring idulot nito sa kalusugan niya. Kung hindi nabakunahan si Elizabeth ay nabubuhay pa sana siya ngayon, kaya kinakailangang may managot sa naging kapabayaan ng mga taong nagbakuna sa kanya.”

Dahil sa pagnanais nilang may managot sa kamatayan ni Elizabeth, ang pamilya Gelotin ay lumapit sa Public Attorney’s Office. Ang inyong lingkod, mga kasamang public attorneys at forensic doctors sa kasong ito ay ginagawa ang lahat nang naaayon sa batas at aming mandato upang ang naganap na sinasabing kapabayaan kay Elizabeth ay mabigyan ng katarungan. Ang nangyari kay Elizabeth ay nangyari rin sa katulad niyang mga biktima.

Nawa ang ganitong mga insidente, lalo na sa bata at kabataan ay matuldukan ng katarungan.

Doble-pahirap at takot sa naiwanang pamilya... Kapatid ng 14-anyos na namatay sa Dengvaxia,

nakararanas na ng parehong sintomas.

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | August 13, 2021

Kambal na dagok ng tadhana ang nararanasan ng pamilya Guerra ng Las Piñas City. Dalawang biktima na umaasa ng hustisya. Hindi pa man nabibigyan ng katarungan ang isang miyembro ng kanilang pamilya na yumao na ay matinding paghihirap ng damdamin din ang kanilang inaabot sa pag-aalala sa isa pang mahal nila sa buhay. Labis-labis ang kalungkutan ng pamilya Guerra, lalo na ang ilaw ng kanilang tahanan na si Gng. Sonia Guerra dahil sa sinapit ng kanyang mga anak na sina Shiela Mae Guerra at Carlo Guerra.

Si Shiela Mae, 14-anyos, na namatay noong Agosto 1, 2018, ang ika-76 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) consistent sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya.

Siya ay isang beses nabakunahan ng Dengvaxia vaccine sa kanilang eskuwelahan sa Las Piñas noong Nobyembre 28, 2017. Gayundin, ani Gng. Sonia Guerra, “Ang aking anak na si Carlo Guerra ay naturukan din ng nasabing bakuna sa kanyang paaralan sa Las Piñas.” Noong Hulyo 15, 2018, nagkalagnat si Shiela Mae, pinainom siya ng paracetamol at bahagyang bumuti ang kanyang kondisyon. Nanakit ang kanyang ulo; para rin siyang nasusuka, nahirapan sa paghinga at nanakit ang ibabang bahagi ng kanyang katawan. Noong Hulyo 16, 2018, matapos niyang manggaling sa paaralan ay muli siyang nagkaroon ng mataas na lagnat, hirap sa paghinga at pagsusuka ng laway. Naging pabalik-balik ang kanyang lagnat sa mga sumunod na araw.

Mula Hulyo 19 hanggang 22, 2018, at Hulyo 30 hanggang 31, 2018 ay nadagdagan pa ang mga nararamdaman ni Shiela Mae. Narito ang kaugnay na mga detalye:

• Hulyo 19 - Alas-5:00 ng hapon, dinala sa isang ospital sa Las Piñas si Shiela Mae at isinailalaim siya sa iba’t ibang pagsusuri. Ani Aling Sonia, “Dahil napag-alaman nilang naturukan ng Dengvaxia ang aking anak, hindi kami pinagbayad ng ospital sa laboratory tests.” Matapos ang laboratory tests, ni-refer sila sa isang ospital sa Muntinlupa City, alas-10:00 ng gabi at muli silang inilipat sa ibang ospital sa Las Piñas City.

• Hulyo 20 - Pabalik-balik pa rin ang kanyang lagnat at nakaranas ng pagsusuka. Si Shiela Mae ay isinailalim sa x-ray, at isinailalim sa ultrasound ang kanyang tiyan.

• Hulyo 21 - Alas-4:00 ng hapon, inilabas ng ospital si Shiela Mae dahil sinabihan si Aling Sonia ng doktor na maayos na ang kanyang anak. Ngunit sabi ni Aling Sonia, “Naramdaman ko pa rin na mainit ang katawan ng aking anak.”

• Hulyo 22 - Alas-7:00 ng umaga, muli siyang ibinalik sa pinagdalhang ospital sa Muntinlupa City; muli siyang nilagnat at may ubo rin siya. Inobserbahan siya ng ilang oras at pagsapit ng alas-6:00 ng gabi, inuwi na siya. Si Shiela Mae ay niresetahan ng mga gamot at bumuti naman ang kanyang kalagayan.

• Hulyo 30 - Pumunta sila sa isang ospital sa Las Piñas para sa kanyang follow-up check-up. Ani Aling Sonia, “Maayos naman ang aking anak bukod sa pagrereklamo niya ng pananakit sa ibabang bahagi ng kanyang katawan.”

• Hulyo 31 - Alas-5:00 ng madaling-araw, nagtae ng dugo si Shiela Mae. Ani Aling Sonia, “Ang tae ng aming anak ay kombinasyon ng fresh, parang jelly at itim na dumi at dugo. Dalawang beses nagtae ng ganu’n ang aking anak.” Kaya siya ay isinugod sa isang ospital sa Las Piñas bandang alas-7:00 ng umaga. Ani Aling Sonia, “Nagtae siya ng dugo na may isang tabo ang dami. Tuloy-tuloy ang paglabas ng dugo sa kanyang puwet.” Alas-4:00 ng hapon, inilipat sa isang ospital sa Maynila si Shiela Mae. Habang lulan ng ambulansiya, walang tigil ang pagtatae niya ng dugo. Pagdating doon, in-intubate si Shiela Mae at nahihirapan na siyang umintindi ng mga salita. Nagpupumiglas siya kaya itinali rin ang kanyang mga kamay. Dagdag pa ni Aling Sonia, “Hindi tumigil ang pagtagas ng dugo mula sa puwetan ng aking anak.”

Noong Agosto 1, 2018, binawian ng buhay si Shiela Mae at alas-5:00 ng madaling-araw nang araw na ‘yun ay bumagsak ang blood pressure niya sa 70/25 at napakataas ng lagnat niya. Sabi ng doktor, kritikal na ang lagay ni Shiela Mae at anumang oras ay baka mamatay na siya. Pagsapit ng alas-2:45 ng hapon ay tuluyan nang pumanaw si Shiela Mae.

Narito ang pahayag ni Aling Sonia sa pagkamatay ni Shiela Mae:

“Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagbabakuna ng Dengvaxia. Hindi nila ipinaliwanag kung ano ang maaaring maging epekto ng nasabing bakuna sa kalusugan ng aking anak, kaya naman ako ay napagkaitan ng oportunidad para malaman kung ano ang maaaring idulot nito sa kalusugan niya. Kung hindi nabakunahan si Shiela Mae ay nabubuhay pa sana siya ngayon kaya kinakailangan g may managot sa naging kapabayaan ng mga taong nagbakuna sa aking anak.”

Sa pamilya Guerra, hindi lamang ang dinanas ng yumaong si Shiela Mae ang tila bangungot na gumagambala sa kanila kundi pati na rin ang pinagdaraanan ngayon ng kapatid nitong si Carlo. Ani Aling Sonia, “Kasama pa sa pagdadalamhati ko kay Shiela Mae ay ang pag-aalala ko para sa kalusugan ng aking isa pang anak. Nakararanas na rin ng pagtatae ng dugo ang anak kong ito.”

Kami sa Public Attorney’s Office, ganundin ang PAO Forensic Team na hiningan ng tulong ng pamilya Guerra ay sinasamahan sila sa kanilang laban pangkatarungan sa abot ng aming makakaya.

12-anyos, paulit-ulit nilagnat at nagka-rashes at hirap huminga bago namatay sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | July 30, 2021

Marami na tayong naririnig na mga kuwento tungkol sa kabayanihan ng ating overseas Filipino workers (OFWs). Malaking bahagi ng mga kuwentong ito ang paghihirap nila sa ibang bansa upang maitaguyod ang minamahal na pamilya sa Pilipinas. Ngunit paano kung ang lahat ng bunga ng kanilang pagpupunyagi at pagsisikap ay hindi na mararanasan ng kanilang kapamilya dahil nawala sila sa mundong ito nang wala sa panahon? Hindi na kailangan sabihin pa na napakasakit nito, lalo na kung sa likod ng pangyayari ay may trahedya. Ito ang naging karanasan ni Gng. Jelly Ann Pascual sa kanyang anak na si Charisse Anne Pascual.

Si Charisse, 12-anyos na namatay noong Hulyo 28, 2018, ang ika-74 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) consistent sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Si Charisse ay tatlong beses nabakunahan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan sa Malolos, Bulacan noong Mayo 11, 2016, Enero 20, 2017 at Agosto 28, 2017. Nakasaad sa ibaba ang pahayag nina G. Charlie at Gng. Jelly Ann Pascual, mga magulang ni Charisse tungkol sa kanyang kalagayang pangkalusugan bago at pagkatapos niyang maturukan ng nasabing bakuna:

“Ang aming anak ay masayahin, masigla at malusog. Bukod sa pagkakaroon niya ng hika noong 5-anyos, hindi siya nagkaroon ng malubhang karamdaman. Hindi rin siya nagkaroon ng dengue mula pagkabata, subalit matapos siyang maturukan ng bakuna kontra dengue ay nagbago ang kanyang kalusugan.”

Narito ang iba’t ibang sintomas na nagbibigay na ng mga pahiwatig sa magaganap na trahedya kay Charisse:

• Disyembre 26, 2017 - Nagkalagnat, nagka-rashes at sumakit ang kanyang ulo. Siya ay pinainom ng paracetamol at bahagyang bumuti ang kanyang kalagayan, subalit hindi nagtagal ay bumalik ang kanyang lagnat.

• Disyembre 27, 2017 at ilang buwan pagkaraan nito - Dinala si Charisse sa doktor at niresetahan siya para sa lagnat at rashes. Bumuti ang kanyang kalagayan matapos inumin ang mga ito, ngunit paglipas ng ilang buwan, muli siyang nagkalagnat at nagka-rashes na sinabayan ng pananakit ng ulo. Muli siyang dinala sa doktor at niresetahan naman siya ng gamot para sa lagnat at rashes.

Pagdating ng Hulyo 2018, lumubha ang kalagayan ni Charisse na humantong sa kanyang kamatayan.

• Hulyo 27 - Sa ikatlong pagkakataon, nagkalagnat at nagka-rashes si Charisse. Ipinakita pa niya ito sa kanyang ina nang magka-chat sila nito dahil nasa Riyadh si Aling Jelly Ann.

• Hulyo 28 - Naninikip ang dibdib niya at siya ay nahihilo at bandang alas-11:00 ng umaga, dinala siya ng kanyang ama sa isang klinika. Siya ay niresetahan muli para sa lagnat at rashes. Pagkatapos ng kanyang check-up, dinala siya sa isang fast food restaurant upang pakainin dahil ang gamot na ibinigay sa kanya ay maiinom lamang pagkatapos kumain. Habang kumakain, nahilo, nagsuka at tuluyan siyang nawalan ng malay. Agad siyang dinala ni Mang Charlie sa isang ospital sa Malolos, ngunit hindi siya agad nagkamalay at namumutla siya. Wala siyang pulso at walang makuhang blood pressure sa kanya. Pagkalipas ng 30 minuto, nagkamalay din siya.

Siya ay inilipat sa isang ospital sa Malolos, Bulacan base sa payo ng mga doktor sa pinanggalingan niyang ospital dahil kumpleto diumano ang pasilidad doon. Hindi rin siya na-admit sa nasabing ospital dahil puno ng pasyente. Inilipat siya sa ibang ospital sa Bulacan, at nagreklamo siya ng paninikip ng dibdib at pananakit ng tiyan. Gayundin, siya ay nagsusuka na. Ipinayo ng doktor na kailangan siyang ilipat sa isang heart center, subalit hindi siya mailipat dahil napakataas ng kanyang heart rate na umabot sa 225 bpm (beat per minute). Si Charisse ay nahihirapan nang huminga.

Pagsapit ng alas-4:30 ng hapon, bahagyang bumaba ang kanyang heart rate. Habang bumababa ang kanyang heart rate, nagreklamo siya ng mas malalang hirap sa paghinga. Pagsapit ng alas-5:00 ng hapon, nawalan na ng oxygen sa katawan si Charisse at siya rin ay nawalan ng malay. Pagkatapos nito, in-intubate na siya at naging kritikal ang kanyang kalagayan. Sinubukan siyang i-revive ng mga doktor, subalit pagsapit ng alas-5:30 ng hapon, tuluyan nang pumanaw si Charisse.

Narito ang bahagi ng pahayag ng kanyang mga magulang tungkol sa kanyang pagkamatay, “Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagbabakuna ng Dengvaxia kay Charisse at sa iba pang mga bata. Hindi nila ipinaliwanag kung ano ang maaaring maging epekto ng nasabing bakuna sa kalusugan ng aming anak, kaya naman kami ay napagkaitan ng oportunidad para malaman kung ano ang maaaring idulot nito sa kanyang kalusugan. Kung hindi nabakunahan si Charisse, nabubuhay pa sana siya ngayon kaya kailangang may managot sa naging kapabayaan ng mga taong nagbakuna sa kanya.”

Ang pinaniniwalaan nina G. Charlie at Gng. Jelly Ann na kapabayaan ng mga taong responsable sa sinapit ni Charisse ay ninanais nilang papanagutin sa batas. Ang layunin nilang ito para sa minamahal nilang anak ang naghatid sa kanila sa aming tanggapan. Kasama nila ngayon ang PAO, ang inyong lingkod at kasamang mga public attorneys, ganundin ang buong PAO Forensic Team sa kanilang laban.