LEUKEMIA AT PAGSUSUKA NG DUGO, DINANAS NG 14-ANYOS NA NAMATAY SA BAKUNA

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | May 5, 2023

Itinuturing ng mga magulang na malaking kayamanan ang magkaroon ng anak na may malasakit sa kanilang pamilya. Mapalad si Gng. Alice Capellan ng San Mateo, Rizal, sa kanyang anak na si Edwin Jan C. Bognot sa pagkakaroon ng magandang katangian na ito.

Ayon sa Salaysay ni Gng. Alice, si Edwin ay “Masipag at responsableng anak dahil tumutulong siya sa pagtitinda ng gulay bago siya pumasok sa kanyang paaralan.”

Higit pa rito ang nais gawain ni Edwin, subalit 14-anyos pa lamang siya nang pumanaw.

Nag-aagaw-buhay na siya, ngunit nasabi pa rin niya kay Gng. Alice na malungkot siyang ‘di na niya matutupad ang pangarap niyang alagaan ang kanyang ina sa pagtanda nito.

Si Edwin na namatay noong Hulyo 11, 2020, ang ika-155 na naturukan ng Dengvaxia under ng Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki, at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA). {22 Disyembre 2015}. Siya ay sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ito ng kanyang mga magulang, at ayon sa Certificate of Death, ang sanhi umano ng kanyang pagkamatay ay Brain Herniation Syndrome (Immediate Cause); Intracranial Bleed (Antecedent Cause); Acute Myelogenous Leukemia (Underlying cause) at Hyperleukocytosis (Other significant conditions contributing to death).

Si Edwin ay dalawang beses naturukan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan sa San Mateo, Rizal. Ang una ay noong Hunyo 28, 2016 at pangalawa noong Enero 11, 2017.

Ayon sa Salaysay ni Gng. Alice, siya ay isang malusog, masayahin at aktibong bata. Dagdag pa niya, “Si Edwin ay hindi pa nagkaroon ng dengue at kailanman ay hindi nagkaroon ng malubhang karamdaman o naospital, maliban na lamang nitong kamakailan kung saan ay malubha siyang nagkasakit na naging sanhi ng agaran niyang pagpanaw.”

Pagdating ng taong 2019, narito ang naging karamdaman ni Edwin:

• Marso - Nagsimula siyang makaramdam ng pananakit ng tiyan, lagnat at pagkahilo. Matapos ang ilang araw ay nawala rin ang pananakit ng tiyan ni Edwin, ngunit sumakit naman ang kanyang ulo at nilagnat.

• Abril 4 - Mayo 9 - Nahilo at namumutla siya, pina-check-up siya sa isang ospital sa Rodriguez, Rizal. Ang resulta ng laboratory examination ay mababa umano ang kanyang hemoglobin, platelet, CBC atbp. Pinayuhan si Gng. Alice na ilipat sa isang ospital sa Quezon City si Edwin, sapagkat kulang sa pasilidad ang ospital na pinagdalhan. Sa nabanggit na ospital, maraming doktor ang tumingin sa kanya. Sinabihan si Gng. Alice na mayroon umanong leukemia si Edwin. In-admit agad siya nanatili sila roon ng mahigit isang buwan. Sinabihan sila ng mga doktor na isasailalim siya sa chemotherapy. Mayo 9, ay lumabas siya sa nasabing ospital.

• Mayo 16 - Sa kanyang follow-up check-up, nakita ng mga doktor na mababa ang kanyang hemoglobin kaya sinalinan siya ng dugo.

• Hunyo 6 - Nag-follow-up check-up sila sa ospital sa Quezon City para sa kanyang platelet concentrate transfusion, ngunit ‘di ito natuloy dahil sa kawalan ng platelet concentrate.

• Hunyo 9 - Ibinalik siya sa nasabing ospital dahil nagkalagnat at umihi na siya ng dugo. Nagtagal sila ng halos mahigit dalawang linggo. Nagkakalagnat at dumura na siya ng dugo, at parte diumano ‘yun ng chemotherapy.

• Hunyo 24, 27 at 28 - Nakalabas na si Edwin ng ospital, patuloy pa rin siya sa pag-inom ng gamot. Matapos ang tatlong araw, ibinalik siya sa ospital para sa kanyang follow-up check-up.

• Hunyo 28 - Nag-chemotherapy siyang muli.

• Hulyo 5 at 12 - Inilabas siya ng ospital at pinayuhang bumalik sa Hulyo 12 para sa kanyang CBC.

• Agosto 13 hanggang 20 - Muli siyang na-confine dahil sa impeksyon at siya ay nilagnat muli. Nagtagal din siya ru’n hanggang Agosto 20.

• Setyembre 4 at 12 - Isinagawa muli ang kanyang push chemotherapy.

Narito ang kanyang pinagdaanan noong Hulyo 2020, hanggang sa siya ay pumanaw.

• Hulyo 8 - Ayon sa mga doktor, hindi na kayang gamutin si Edwin ng mga gamot kaya iuwi na lang siya at ‘yun din ang ginawa ni Gng. Alice.

• Hulyo 10 at 11 - Noong Hulyo 10 ay sinabihan na ni Edwin si Gng. Alice na pakawalan na niya ito, ‘wag na siyang ibalik sa ospital dahil ganundin ang kalalabasan at hindi na kakayanin ang mga gastusin. Nagsusuka na umano ito ng dugo, at pati ang ihi niya ay may dugo na rin. Isinugod siya ni Gng. Alice sa ospital bandang alas-10:00 ng gabi, at pagdating du’n, hindi na rin siya nalunasan. Tuluyan siyang pumanaw, alas-7:46 ng umaga, noong Hulyo 11, 2020.

Hinaing ni Gng. Alice,“Napakasakit para sa akin bilang isang ina na mawalan ng anak. Malaki ang hirap na dinanas ni Edwin dahil sa Dengvaxia, at nang araw na tinurukan ng bakuna kontra dengue ang aking anak, walang nagpaliwanag sa akin kung ano ba talaga ang magiging epekto nito sa kalusugan, maliban lamang sa binigay nilang papel na binigay ng kanyang guro na kailangan pirmahan dahil para sa kalusugan niya raw ito.

“Sa kabila ng mahabang gamutan, hindi bumuti ang kanyang kalagayan. Pabalik-balik kami sa ospital pero hindi siya bumubuti. Hindi naman siya sakiting bata bago siya maturukan ng Dengvaxia. Sa sampung anak ko, silang dalawa lamang ni Abegail C. Bognot ang naturukan ng Dengvaxia at nagkaroon ng karamdaman. Ngayon, ako ay nangangamba sa kalusugan ni Abegail dahil may mga araw na sumasakit ang tiyan nito at nakararanas ng pagdugo ang kanyang gilagid.”

Hirap na hirap nang huminga si Edwin, ngunit ang ina pa rin niya ang kanyang inaalala, hiniling niya noon na patugtugin ang “Awit Kay Inay.” Tunay ngang ang bawat isa sa mga batang naging biktima ng Dengvaxia ay may iba’t ibang kuwento na nakakabagbag damdamin.

May kani-kanya silang pangarap na binigyang tuldok ng mabagsik na bakuna na kumitil ng kanilang buhay. Isa lamang si Edwin sa mga batang ‘yun. Siya ay kabilang sa mga kabataang Dengvaxia vaccinees na pumanaw, mga biktimang mapagmahal sa kanilang magulang at mabubuting halimbawa ng kanilang henerasyon.

Sila ay kasama sa Dengvaxia cases na itinataguyod ng aming Tanggapan laban sa hukuman. Sa ipinagkakapuring mga halimbawang ito ng kanilang henerasyon, tuloy ang aming laban – sa gitna ng sariling mga laban ng aming Tanggapan.

13-anyos na 3 beses naturukan ng Dengvaxia, paulit-ulit nilagnat at nagka-uti bago namatay sa bakuna

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | April 28, 2023

Maraming buhay ang nabuwis noong kasagsagan ng COVID-19 pandemic. May mga pamilyang mapalad na ligtas ang lahat sa kanila, ngunit hindi sa dengue. Ganito ang nangyari sa Pamilya Diola ng Bulacan. Ang isa sa mga miyembro ng kanilang pamilya na si Diana Diola ay namatay.

Bagama’t siya ay Dengvaxia vaccinee, ayon sa kanyang Death Certificate, ang sanhi ng kanyang pagpanaw ay Dengue Severe.

Ayon sa salaysay ng kanyang mga magulang na sina G. Arman at Gng. Maricel Diola,

“Matapos bumigay ang murang katawan ng aming anak na si Diana dahil sa Dengue Severe ay sinabihan kami ng mga doktor na ilabas na agad sa ospital para hindi siya maisama sa mga may COVID-19. Sinabihan kami na ang sanhi ng kamatayan ng aming anak ay Dengue Severe at ‘di ang COVID.”

Si Diana, 13, at namatay noong Hunyo 26, 2020. Siya ay ang ika-154 na naturukan ng Dengvaxia na under Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA).

Si Diana ay tatlong beses naturukan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan sa Bulacan. Siya ay unang nabakunahan noong Abril 11, 2016, pangalawa noong Oktubre 11, 2016, at pangatlo noong Abril 19, 2017.

Noong Hunyo 2016, matapos siyang mabakunahan ay sumakit ang kanyang tiyan. Siya ay dinala sa Sapang Palay Ospital, at pinauwi rin matapos maresetahan ng gamot. Kapag nakakainom siya ay nawawala ang pananakit ng kanyang tiyan.

Nasundan ng pagsakit ng kanyang tiyan noong 2017, matapos siyang mabigyan ng pangatlong bakuna. Mula nang siya ay mabakunahan ng Dengvaxia, madalas nang sumasakit ang kanyang tiyan at wala na ring ganang kumain. Binigyan siya ng kanyang mga magulang ng vitamins upang ganahan kumain. Nagpatuloy ang kanyang pananakit ng tiyan, at tuwing nangyayari ito, dinadala ni Gng. Maricel sa ospital at isinasailalim sa laboratory tests si Diana, ngunit wala silang makita na sanhi ng pananakit ng kanyang tiyan. Nagpatuloy din ang kawalan niya ng ganang kumain kaya pinaiinom siya ng gatas para may pandagdag na nutrisyon sa kanyang katawan.

Noong 2018 hanggang 2020, narito ang sinapit na hirap ni Diana dahil sa papalalang mga suliraning pangkalusugan hanggang sa siya ay pumanaw noong Hunyo 26, 2020.

• Taong 2018 - Nagpatuloy ang pananakit ng kanyang tiyan. Sa kabila ng laboratory tests na isinagawa sa kanya, hindi matukoy kung ano ang dahilan ng pagsakit nito. Sa tuwing nabibigyan siya ng gamot ay nawawala ang sakit ng kanyang tiyan, subalit bumabalik makalipas ng ilang buwan. Gayunman, patuloy ang pagkawala ng kanyang ganang kumain. Nagtaka ang kanyang mga magulang dahil kahit ano’ng check-up, walang nakikitang dahilan kung bakit sumasakit ang kanyang tiyan.

• Hunyo 2018 - Hindi na siya kumakain at nanghihina na. Ipinasok siya sa ospital, at nanatili siya roon nang walong araw. Walang makitang mali sa kanyang laboratory tests, kaya inuwi na siya.

• Taong 2019 - Nagpatuloy ang pagsakit ng kanyang tiyan. Tuwing sumasakit ang kanyang tiyan, pinaiinom siya ng gatas dahil inisip ng kanyang mga magulang na baka sanhi lamang ng kanyang paghinang kumain ang pagsakit ng kanyang tiyan.

• Hunyo 21, 2020 - Dumaing siya ng pananakit ng tiyan at nilagnat. Dinala ulit siya sa pinagdalhang ospital sa Sapang Palay. Umabot sa 39 degrees Celsius ang taas ng kanyang lagnat, at ayon sa kanyang laboratory test, mayroon siyang Urinary Tract Infection (UTI). Pagkatapos noon ay iniuwi na siya.

• Hunyo 23, 2020 - Nilagnat at dinala siyang muli sa ospital. Dumaing siya ng pananakit ng tiyan, ulo at kasu-kasuan. Sa laboratory tests, UTI pa rin ang nasa findings. Niresetahan siya ng antibiotics at iniuwi siya pagkatapos. Noong uminom siya ng gamot, bumuti naman ang kanyang kalagayan.

• Hunyo 25, 2020 - Habang siya ay nagsisipilyo, wala umano siyang makita, nahihilo at namamanhid ang kanyang mga paa, at nawalan din siya ng malay. Binuhat siya ni G. Arman upang madala muli sa ospital. Nalaman na mababa ang kanyang platelet count at may dengue siya. Nabanggit din ng doktor na wala umanong pulso at blood pressure si Diana at kritikal na siya. Dahil sa kanyang kalagayan at walang espesyalista sa dengue ang ospital, inilipat siya isang ospital sa Pampanga. Kritikal pa rin ang kanyang kalagayan at dinala sa Pediatric Intensive Care Unit (PICU).

• Hunyo 26, 2020 - Si Diana ay sinalinan ng dugo. Naging kritikal siyang muli. Naglabasan na ang dugo sa kanyang bibig, ilong at sa ibang parte ng kanyang katawan. Siya ay binawian ng buhay alas-6:00 ng umaga, nang araw na ‘yun.

Ayon sa kanyang mga magulang, “Napakasakit ng dagliang pagpanaw ng aming anak. Siya ay masiyahin, masigla at malusog na bata bago siya mabakunahan ng Dengvaxia. Subalit nang siya ay mabakunahan, naging matamlay at nawalan na siya ng gana kumain. Ito pala ang epekto ng Dengvaxia, ano’ng klaseng gamot ito at nagdulot ng sakuna sa kalusugan ng aming anak?

“Napakadali lamang naglaho ang lahat ng pangarap ng aming anak. Matalino siya sa kabila ng madalas na pagsakit ng kanyang tiyan at pagkawala ng ganang kumain ay nanatili siyang nangunguna sa klase. Dahil dito, kahit mayroong General Community Quarantine (GCQ) at hirap makakuha ng sasakyan ay pumunta kami at humingi ng tulong sa Public Attorney’s Office (PAO) para isailalim si Diana sa Forensic Examination para malaman namin ang tunay na dahilan ng biglaang pagpanaw niya. Kasama sa aming hiling sa PAO ay ang mabigyan kami ng tulong legal para maipaglaban namin ang kamatayan ng aming anak.”

Ang GCQ at mas matitindi pang pagsubok ay hinarap ng Pamilya Diola, mabigyan lamang ng katarungan ang sinapit ni Diana. Kasama ang kanyang kaso ngayon sa tinaguriang Dengvaxia cases na patuloy na ipinaglalaban ng aming Tanggapan sa kabila ng mga balakid na makamtan ang hustisya para kay Diana at tulad niyang mga biktima.

Isa na naman ang kaso ni Diana na nagpapakita na hindi pinag-aralang mabuti ang bakunang Dengvaxia, sapagkat sa halip na siya ay mabigyan ng proteksyon ng naturang bakuna, siya ay namatay dahil sa severe dengue. Paano ipaliliwanag ng mga kinauukulang responsable sa pagpapatupad ng pagbabakuna ng Dengvaxia na isa na namang bata ang nagbuwis ng buhay dahil sa naturang bakuna? Ang masakit pa rito, Dengue Severe ang sanhi ng maagang paglisan ni Diana, parehas ng sakit na sana ay napigilang dumapo ng bakunang Dengvaxia kung ito ay naging mabisa tulad ng sinasabi ng mga nasasakdal sa usaping Dengvaxia fiasco.

Tuloy ang laban dahil ang pinakamatinding pandemya ay hindi ang COVID-19 kundi ang kawalan ng hustisya!

14-anyos, nagka-leukemia at 2 beses nag-seizure bago namatay sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | March 31, 2023

Sa tinaguriang Dengvaxia cases na hawak ng aming tanggapan, marami kaming nalamang kuwento ng mga bata at kabataan na hitik na hitik sa magaganda at mabubuting katangian. Sa kasamaang-palad, hindi na lumawig at umabot sa maunlad na kinabukasan ang kanilang kahusayan.

Isa sa kanila si Noreen Martinez Labrague. Ayon sa kanyang ina na si Gng. Zenaida Martinez Pardiñan ng Caloocan City, “Siya ay malusog at maliksing bata. Mahilig siyang maglaro ng badminton. Kailanman, hindi pa siya nagkasakit nang malubha nito lamang siya na-ospital dahil sa pagkakaroon ng malubhang sakit na nagresulta ng kanyang agarang kamatayan. Hindi rin siya nagka-dengue infection. Sa katunayan, siya ay may magandang pangangatawan at matangkad siyang bata. Matayog din ang pangarap ng aking anak.”

Si Noreen, 14, ay namatay noong Disyembre 26, 2019. Siya ang ika-151 sa mga naturukan ng Dengvaxia na under Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga, at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} - na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos na hilingin ng kanilang mga pamilya.

Dalawang beses umano siyang naturukan ng Dengvaxia.

Siya ay dalawang beses naturukan ng Dengvaxia. Una, noong Agosto 29, 2017 sa isang barangay health center sa Caloocan City, at pangalawa noong Pebrero 2018 sa kanilang paaralan sa Caloocan City din. Sa pagkabakuna kay Noreen at kapatid nito, narito ang bahagi ng salaysay ni Gng. Zenaida, “Siya ay naturukan ng Dengvaxia sa kanyang paaralan kahit wala akong pahintulot dahil nalaman ko ang mga hindi magandang epekto ng bakuna at dahil wala na akong magawa sa nauna niyang bakuna, sinabi ko na tama na ‘yung isang bakuna. Subalit, sa kasamaang-palad, naturukan pa rin siya ng pangalawa. Bukod kay Noreen, naturukan din ang isa ko pang anak na si Noel Jr. Martinez Labrague ng Dengvaxia ng 1 beses. Magkasama silang naturukan sa aming barangay health center, Malaria, Caloocan City.”

Sa iba’t ibang petsa ng 2019, narito ang ilan sa mga pinagdaanang hirap ni Noreen bago siya pumanaw noong Disyembre 26, 2019;

• Mayo - Nag-umpisang magkalagnat si Noreen, ngunit nawawala naman tuwing umiinom siya ng paracetamol.

• Agosto - Nang magkaregla si Noreen, ito ay pabalik-balik.

• Setyembre 2 - Dahil ilang linggo nang pabalik-balik ang kanyang regla, dinala siya ni Gng. Zenaida sa isang ospital, at base sa pagsusuri, mababa ang platelet count niya. Inulit ang pagsusuri sa kanyang dugo at ayon sa doktor, may infection sa dugo ni Noreen, at posibleng may leukemia siya. Maputla ang kanyang mga labi at may mga red spots sa kanyang kaliwang binti at pasa sa kanyang parehong binti.

• Setyembre 3 - Sinalinan siya ng dugo dahil hindi pa rin nawala ang kanyang pagdurugo.

• Setyembre 7 at 12 - Nag-request ng bone marrow test para sa kanya. Noong Setyembre 12, tiningnan siya ng OB-GYNE, at niresetahan ng pills, pampatigil ng pagdurugo.

• Setyembre 16 at 17 - Base sa resulta ng bone marrow test, may Acute Myeloid Leukemia (AML) siya. Kinabukasan, nag-umpisa siyang mag-chemotherapy. Ngunit dahil bumababa ang dugo niya, isinailalim ulit siya sa blood transfusion at itinigil ang chemotherapy.

• Oktubre 22 - Siya ay na-discharge sa ospital upang magpalakas muna sa kanilang bahay.

• Nobyembre 2 - Muling isinagawa ang chemotherapy cycle niya. Nahihilo siya sa tuwing natatapos ang kanyang chemotherapy. Lagas na rin ang buhok niya at hirap na siyang maglakad. Madalas siyang magreklamo ng pananakit at pangangalay ng kanyang mga binti.

• Nobyembre 21 - Na-discharge siya sa ospital, ngunit may kaunting pagdurugo pa rin siya idinaraing

• Disyembre 1 at 10 - Lumalala na naman ang pagdurugo niya. Muli siyang sinalinan ng dugo dahil bumaba na naman ito. Noong Disyembre 10, sumailalim siya ultrasound at nakita na lumala ang impeksyon sa kanyang dugo, at nakaranas din siya ng LBM.

• Disyembre 17 - Namamanas na ang kanyang mukha, mga kamay at paa.

• Disyembre 18 - Pinalitan ng kanyang OB-GYNE ang kanyang pills ng mas malakas na gamot para pampatigil ng kanyang pagdurugo. Siya ay naging lupaypay na rin.

• Disyembre 24 at 25 - Nag-seizure siya. Sinundan ito ng dalawa pang seizures, alas-3:00 ng madaling-araw at alas-8:00 ng umaga noong Disyembre 25. Bandang ala-1:00 ng hapon, na-CPR siya at na-intubate. Pagsapit ng alas-7:00 ng gabi, inilipat siya sa ICU at kritikal na ang kalagayan.

• Disyembre 26 - Pagsapit ng pasado alas-6:00 ng umaga,tuluyan nang pumanaw si Noreen.

Ayon sa kanyang ina, “Napakasakit ng dagliang pagpanaw ng aking anak. Dahil dito, humingi kami ng tulong sa Public Attorney’s Office (PAO) para isailalim si Noreen sa Forensic Examination para malaman namin ang tunay na dahilan ng kanyang biglaang pagkamatay.

Kinakailangan kong gawin ito upang matahimik ang aking kalooban. Kasama sa aking hiling sa PAO ay ang mabigyan ako ng tulong legal para maipaglaban ko ang kamatayan ng aking anak. Hindi makatarungan na siya ay namatay nang napakabata.”

Nakapanghihinayang ang buhay ng mga batang naturukan ng Dengvaxia na inaasahan sanang magliligtas sa kanila laban sa sakit. Subalit, iba ang naging dulot nito, sapagkat hindi ito pinag-aralang mabuti ng mga taong dapat nangangalaga ng kalusugan ng sambayanan.

Kaya naman ang mga kahilingan na katulad ng kay Gng. Zenaida ay hindi lamang namin dagliang tinutugunan, patuloy din namin silang tinutulungan at ipinaglalaban hanggang sa Kataas-taasang Hukuman, kung kinakailangan makamtan lamang ang katarungan.