Alitan ng magkapatid, nauwi sa kamatayan

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | November 10, 2023

May mga pagkakataon na ang berbal na pagtatalo ay nauuwi sa mga bagay na seryoso, at maaari rin itong humantong sa kamatayan. May ganitong pangyayari sa kasong hawak ng aming Tanggapan, ang People of the Philippines vs. Garren Magbanua y Salazar (CA-G.R. CR No. 46394, February 28, 2023, na isinulat ni Honorable Court of Appeals Associate Justice Edwin D. Sorongon [8th Division]).

Ang masakit pa rito, magkadugo ang sangkot sa nasabing kaso.

Si Garren, ang suspek sa pamamaslang ng kanyang kapatid na si Genmark. Sila ay kapwa nakatira sa bahay ng kanilang kapatid na si J sa Taguig City. Walang kaalam-alam si J at asawa nitong si R na madalas ay mayroong berbal na pagtatalo sina Garren at Genmark. Subalit, hindi nila sukat akalain na mauuwi sa ganitong sitwasyon ang kanilang pagtatalo.

Ayon sa prosekusyon, bandang alas-5:00 ng madaling araw noong Marso 4, 2020, umalis ng bahay si J upang pumasok sa kanyang trabaho habang ang kanyang maybahay na si R naman ay pumasok din sa kanyang trabaho bandang alas-9:00 ng umaga. Ang anak naman nina J at R na si G ay umalis ng bahay, bandang alas-11:00 ng umaga upang pumasok sa paaralan. Samantala, ang naiwan lamang sa naturang bahay noong araw na iyon ay ang magkapatid na sina Garren at Genmark.

Ayon sa testimonya ni Alberto na isang mason, nakita umano niyang nagmamadaling umalis ng bahay si Garren, alas-2:00 ng hapon noong araw na iyon. Wala diumanong ibang napansin si Alberto na umalis o pumasok sa bahay nila J. Alas-8:00 ng gabi, pag-uwi ni G mula sa paaralan, nakita niya diumano na wala nang buhay ang tiyuhin niyang si Genmark. Agad niyang ipinaalam ito sa nanay niyang si R, na siya namang nagpaalam agad sa kapulisan ng ibinalita ng anak.

Kinabukasan, napag-alaman na si Garren ay nasa Silang, Cavite, kung kaya’t du’n na siya inaresto.

Batay diumano sa otopsiya sa bangkay ni Genmark, nagtamo ang biktima ng 19 na saksak, 2 hiwa ng sugat at 1 pasa.

Mariing itinanggi ni Garren ang akusasyon laban sa kanya. Wala diumano siya sa naturang bahay noong mga oras na pinaslang ang kapatid niya.

Ayon kay Garren, alas-12:30 ng tanghali noong Marso 4, 2020, umalis na siya ng kanilang bahay upang pumunta sa kanyang paaralan sa Silang, Cavite. Ru’n diumano siya nagpalipas ng gabi. Kinaumagahan, mayroon na lamang diumanong 4 na pulis na umaresto sa kanya at dinala siya sa Imperial Police Station 1 sa Silang, Cavite.

Sinampahan ng kaso si Garren sa Regional Trial Court (RTC). Dahil walang direktang ebidensya kung sino ang pumaslang sa biktima, ang naturang pagtatalo ng magkapatid, pati na ang testimonya ni Alberto, R at G, ang mga nagsilbing circumstantial evidence para akusahan si Garren sa karumal-dumal na sinapit ng kanyang kapatid.

Batay sa desisyon ng RTC, hindi napatunayan ng prosekusyon na mayroong evident premeditation o treachery sa pagkakapaslang kay Genmark. Kung kaya’t hatol na homicide ang ibinaba laban sa kanya. Pagkakakulong ang ipinataw kay Garren at pinagbabayad siya ng danyos at bayad-pinsala para sa mga naulilang pamilya ng biktima.

Hindi siya sang-ayon sa ibinabang hatol laban sa kanya, kung kaya umapela siya sa Court of Appeals (CA). Matapos ang masusing pag-aaral ng CA, ipinawalang-sala nito si Garren. Batay sa desisyon ng CA, hindi isinasantabi ang posibilidad ng pagtanggap ng hukuman sa circumstantial evidence, lalo na kung sadyang walang direktang ebidensya na maipresenta laban sa akusado.

Subalit, para sa partikular na kasong isinampa laban kay Garren, hindi sumapat para sa CA ang mga isinumiteng ebidensya.

Ayon sa appellate court, kulang ang circumstantial evidence na naipresenta ng prosekusyon. Kung mayroon mang napatunayan ang kanilang ebidensya, ito ay ang hindi magandang relasyon ng magkapatid na naiwan sa nasabing bahay noong araw ng insidente at iyong tagpong nakita ni Alberto si Garren na umalis noong hapon na iyon.

Ang mga ito, ayon sa CA, ay hindi nagpapakita ng mayroong moral na katiyakan na si Garren nga ang pumaslang sa kanyang kapatid.

Maliban sa mga ito, napuna rin ng CA na hindi nakasaad sa Medico-Legal report ang estimated time of death ng biktima, isang bagay na pinagdududahan ng CA kung sa mga oras ba na nasa bahay pa si Garren naganap ang pagpaslang kay Genmark, o kung ang pagpaslang ay naganap noong mga oras na wala nang ibang maaaring testigo at ibang tao ang maaaring pumaslang sa biktima.

Binigyang-diin ng CA ang kahalagahan ng pagkilala sa Constitutional principle of presumption of innocence. Bagama’t hangad ng hukuman na pagbayarin ang sinumang gumawa ng krimen, kinakailangan na ang ebidensya ay magpapatunay na walang makat’wirang pag-aalinlangan o reasonable doubt sa pagkakasala ng inaakusahan.

Sa kaso ni Garren, mayroong reasonable doubt na nakita ang CA. Ayon din sa appellate court, hindi maaaring ibatay ang hatol sa akusado sa kahinaan ng kanyang depensa.

Bagkus, ang hatol ay tanging ibabatay sa tibay ng ebidensya ng prosekusyon.

Nakakalungkot man ngunit batay sa desisyon ng CA, hindi sapat ang ebidensya ng prosekusyon laban kay Garren. Kung kaya’t minarapat na siya ay ipawalang-sala.

Gayunman, panalangin pa rin namin na matukoy kung sino ang tunay na pumaslang kay Genmark at makamit niya at ng kanyang mga naulila ang tunay na hustisya. Sadyang masakit ito na usapin sa pamilya ng magkapatid na Garren at Genmark. Ang una ay pinagbintangang pumaslang at nakulong. Ang huli naman ay pinaslang ngunit hanggang sa ngayon ay hindi pa nabibigyan ng hustisya dahil napawalang-sala ang kanyang kapatid na itinuring na pumatay sa kanya. Parehong naging biktima ang magkapatid at dumanas nang kawalan ng hustisya, nang dahil dito ay patuloy na dumadaing ang pareho nilang puso na mabigyan na sana ng karampatang hustisya si Genmark.

Kahit pa may eyewitness… Kakulangan sa pagkakakilanlan, salarin maaari pa ring maabsuwelto

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | November 3, 2023

Karaniwan nang ginagawa ang pagkain sa labas upang matugunan ang gutom na ating nararamdaman. Ito rin ay ginagawa upang mapunan ang iba’t ibang pangangailangan ng tao bilang isang social being.

Mahalaga para sa isang tao ang pagkakaroon ng masigla at makabuluhang relasyon sa kanyang kapwa. Si Josephine at dalawa niyang kapwa babae ay pumunta sa isang kilalang restaurant. Naghahanap sila ng kasiyahan sa simpleng bonding na iyon. Sa kasamaang palad, ang simpleng okasyon na ‘yun ay nagkaroon ng komplikasyon. Ang kasiyahan ay nauwi sa kamatayan at hanggang ngayon ay tila mailap pa rin sa biktima ang katarungan.

Ang kuwentong tampok sa ating artikulo ay kaugnay sa kasong hawak ng aming Tanggapan, ang People of the Philippines vs. Julius Capongol y Maico and Arwin Bio y Villeza (G.R. No. 239783. January 12, 2021, na isinulat ni Honorable Associate Justice Rodil V. Zalameda).

Si Josephine ay walang kalaban-laban na binaril sa isang kilalang restaurant sa Parañaque City.

Ang pinagbintangang bumaril sa kanya ay isang nagngangalang Julius. Ang kasama ni Julius na napagbintangan ay si Arwin at tatlong hindi pa nakikilalang mga kalalakihan.

Alas 3:00 ng hapon noong ika-20 ng Mayo 2013, naganap ang nasabing insidente ng pamamaril. Ang nakasaksi sa pamamaril ay si Jhonie na cashier sa naturang kainan.

Ayon sa testimonya ni Jhonie sa hukuman, si Josephine at dalawa pang kasama nitong mga babae lamang ang customer nila noong oras na iyon. Sila ay nakaupo malapit sa bar area nang mayroong pumasok na dalawang lalaki. Ang isa na nakapulang damit, ay nakilala bilang si Julius, lumapit diumano siya kay Jhonie upang umorder ng inumin, habang ang kasama nito ay umupo sa tapat ng mesa na kung saan naru’n sila Josephine. Agad diumano na inihanda ni Jhonie ang inuming inorder sa kanya ni Julius, at paglingon niya ay nakaupo na si Julius sa may tapat ng mesa nila Josephine. Ilang minuto lamang ang nakalipas ay makarinig ng putok ng baril si Jhonie. Paglingon niya ay nakita niya na binaril ni Julius si Josephine.

Nagtamo ng tama ng baril si Josephine sa kanyang ulo at dibdib dahilan kung kaya binawian siya ng buhay, kasong murder ang inihain sa Regional Trial Court (RTC) laban sa mga akusado.

Mariing pagtanggi ang iginiit ni Julius. Ayon sa kanya, hindi niya kilala ang biktima at noong araw ng insidente ay nasa bahay diumano siya, at hindi rin daw siya hired killer.

Si Arwin naman ang napagbintangang kasabwat na naging lookout diumano ni Julius.

Ngunit ayon kay Arwin, siya ay nasa Calbayog City noong araw ng insidente ng pamamaril. Makalipas ang limang araw ay nagpunta diumano siya sa Montalban, Rizal.

Hunyo 4, 2013 nang bumabyahe siya papuntang Tagaytay ay inaresto diumano siya sa isang checkpoint. Ayon kay Arwin, binugbog daw siya ng mga pulis at pilit pinaamin na kasabwat sa krimen kahit na hindi niya ito ginawa.

Hindi umano niya kilala si Josephine at hindi rin siya hired killer.

Kapwa nahatulan ng reclusion perpetua sina Julius at Arwin. Kapwa rin silang pinagbabayad sa mga naulila ni Josephine ng P75,000.00 bilang moral damages.

Naghain sila ng apela sa Court of Appeals (CA), ngunit hindi sila kinatigan. Bagkus, pinagbabayad sila ng karagdagang P75,000.00 bilang civil indemnity at P30,000.00 bilang exemplary damages.

Nagpataw din ang CA ng anim na porsiyento kada taon ng legal interest hanggang ang mga sibil na obligasyong ipinataw ay mabayaran nila ng buo.

Inakyat nina Julius at Arwin ang kanilang apela sa Korte Suprema. Iginiit nila na hindi sapat ang testimonya ng natatanging eyewitnessng Prosekusyon, kung kaya dapat diumano baliktarin ang mga naunang desisyon laban sa kanila.

Sa masusing pag-aaral na ginawa ng Korte Suprema, pinagtibay ang hatol laban kay Julius.

Nakumbinsi ang hukuman na siya ang pumaslang kay Josephine sapagkat batay diumano sa tala ng hukuman ay nagkaroon ng sapat na panahon at pagkakataon si Jhonie na makilala si Julius na siyang bumaril sa biktima. Hindi rin diumano nagpabagu-bago ang testimonya ni Jhonie at wala ring indikasyon na nagbigay ng suhestiyon o na naimpluwensyahan ng mga pulis si Jhonie ukol sa pagkilala nito kay Julius bilang salarin.

Gayunman, ipinawalang-sala ng Korte Suprema si Arwin. Bagama’t consistent diumano si Jhonie sa kanyang pagkilala kay Julius na siyang pumaslang kay Josephine, hindi umano napatunayan nang lubos na nakilala ni Jhonie si Arwin bilang kasabwat ni Julius sa krimen. Napuna ng Korte Suprema na sa testimonya ni Jhonie ay nabanggit nito na hindi niya nakausap at hindi niya masyadong napansin ang mukha ng sinasabing look out. Napasulyap man ang nasabing testigo sa kinalulugaran ng naturang look out, isang beses lamang ito naganap at segundo lamang ang lumipas. Ang mga sirkumstansyang ito ang naging batayan ng hukuman upang masabi na mayroong reasonable doubtsa pagkakadawit ni Arwin sa pagpaslang kay Josephine. Dahil sa pag-aalinlangang iyon, ayon sa Korte Suprema, hindi angkop na patawan ng conviction si Arwin.

Tila hindi lubos na nakamit ng pumanaw na biktima ang hustisya sapagkat ang mga kasabwat ng taong pumaslang sa kanya ay hindi pa rin napapanagot sa batas.

Nahatulan man si Julius, hindi pa rin naihatid ang sapat na hustisya sa mga naulila ni Josephine. Nananatiling nakalaya ang mga naging kasabwat sa pagpaslang sa kanya.

Nawa’y dumating ang panahon na sila ay lubos na makilala at ang kanilang kriminal na responsibilidad ay mapagbayaran na.

Kahit idiin pa ng mga testigo… Akusado, mananatiling inosente kung ‘di sapat ang ebidensya

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | October 27, 2023

Sa hawak na kaso ng aming Tanggapan na “People of the Philippines vs. Edward Rios” (CA-G.R. CR HC No. 14722, March 15, 2023, na isinulat ni Honorable Court of Appeals Associate Justice Jennifer Joy C. Ong [5th Division]), ang biktima ay kalunus-lunos na pinahirapan. Ang paghihirap niyang ito ay dala niya hanggang sa kabilang buhay. Hanggang ngayon ay hindi pa rin niya nakakamit ang hustisya, at patuloy pa rin ang pagdaing niya mula sa hukay. Kaugnay sa nasabing kaso, ang kuwento na tampok sa artikulo natin ngayon.

Kalunus-lunos ang pagpapahirap na sinapit ng biktimang si Jastine. Ang pinagbintangang na pumaslang sa kanya at kalaunan ay sinampahan ng kasong murder ay si Edward.

Batay sa testimonya ni Marlon sa Regional Trial Court (RTC), isa sa mga saksi ng Taga-usig, bandang alas-10:00 ng gabi noong Setyembre 2, 2007, nasa isang bahay sila ng kanilang kaibigan sa isang subdivision sa Dasmariñas, Cavite. Naunang umalis si Jastine dahil mayroon pa diumano itong pupuntahan. Makalipas ang ilang saglit, napansin ni Marlon na nagtatakbuhan ang mga tao papunta sa opisina ng Homeowners Association, at du’n niya nakita diumano na binubugbog si Jastine ng mga barangay volunteers, at dinala ito sa clubhouse.

Bandang 12:30 ng gabi, habang naglalakad diumano pauwi si Marlon, nakita niya si Jastine sa tricycle kasama sina Edward, Frank at Mang Jimmy. Pagbaba ng mga ito ay napansin diumano ni Marlon na nakagapos ang mga kamay ni Jastine sa kanyang likuran at pilit itong pinaluhod.

Hawak ni Edward ang damit at pantalon ni Jastine, habang si Frank naman ay may inipit na unan sa tagiliran ni Jastine. Bigla na lamang diumano bumunot ng baril si Frank at pinaputukan ang gilid na bahagi ng ulo ni Jastine. Isinakay sa isang tricycle ang walang buhay na katawan ng biktima habang tumatalilis ang tatlo. Mayroon ding nakasunod na pick-up truck sa naturang tricycle na minamaneho ng isang nagngangalang Bong.

Kinaumagahan, nagpunta ang isang nagngangalang Boknoy sa kanyang bahay at ibinalita na nakita diumano ang bangkay ni Jastine malapit sa daang bayan. Pumunta sila sa bahay ni Jastine at nakausap ang ama nito na si Samuel. Sinamahan nila si Samuel ngunit pagdating sa naturang lugar ay nalamang nasa morgue na ang bangkay ni Jastine.

Sa kanyang cross-examination, sinabi ni Marlon na hindi niya nakita sina Edward at Frank noong binubugbog si Jastine ng mga barangay volunteers dahil umano ang mga ito ay nasa clubhouse. Nilinaw rin ni Marlon na may 7 metro diumano ang layo niya kay Frank nang maganap ang pamamaril.

Ayon sa testimonya ni Samuel sa RTC, si Jastine ay may “schizophrenia, undifferentiated type”. Nakita niya diumanong may mga talsik ng dugo sa Homeowners Association, ang direksyon ay papunta sa clubhouse. Samantala, sa manukan naman nila nakita ang tsinelas ng kanyang anak.

Batay sa cross-examination, sinabi ni Samuel na hindi niya tiyak kung ang mga talsik ng dugo na kanilang nakita ay dugo ni Jastine. Hindi rin diumano niya alam kung bakit binugbog at pinaslang ang kanyang anak.

Batay kay Joelan, isa pang saksi ng Taga-usig, nakita niya sina Edward, Frank at 8 pang katao na hinihila ang katawan ni Jastine bandang ala-1:00 ng hatinggabi, noong Setyembre 3, 2007. Napansin din niyang binusalan ang bibig ng biktima, ang mga kamay nito ay nakagapos at isinakay sa isang tricycle.

Sa cross-examination, sinabi ni Joelan na hindi niya kilala si Edward at si Frank lamang ang kilala niya bago ang naturang insidente.

Para naman sa inakusahang si Edward, siya ay nasa clubhouse bandang alas-10:00 ng gabi, noong Setyembre 2, 2007 at ginagampanan umano niya ang kanyang tungkulin bilang vice chairman ng Peace and Order ng Homeowners Association. Mayroong dalawang kabataan ang nahuli dahil sa curfew violation. Si Perla, nanay ng isa sa kabataang nahuli, ay nagpunta pa diumano sa clubhouse.

Bandang alas-6:00 ng umaga, may nakapagsabi diumano sa kanya na may bangkay na nakita sa manukan, nang magpunta siya sa nasabing lugar, mayroon nang mga nag-iimbestigang pulis. Hindi umano niya kilala si Marlon at hindi niya alam kung ano ang motibo nito upang idawit ang pangalan niya sa pagpatay kay Jastine.

Sa cross-examination sa kanya, inilahad ni Edward na may dalawa hanggang tatlong taon na siyang nanunungkulan bilang vice chairman ng kanilang asosasyon, habang si Frank naman ay isang presidente. Naalala diumano niya na noong gabing ‘yun ay sinamahan pa niya si Perla sa clubhouse at du’n ay ipinaliwanag ang magiging community service ng anak ni Perla, at bandang 12:30 ng gabi diumano sila umuwi.

Sinuportahan naman ni Perla ang mga pahayag ni Edward. Wala umano siyang ibang nakita na hinuli noong gabing ‘yun maliban sa kanyang anak at isa pang kabataan. Kilala rin diumano ni Perla si Edward dahil sila ay nakatira sa parehong barangay at nanungkulan din siya bilang miyembro ng kanilang Peace and Order. Sa kanyang redirect examination, sinabi ni Perla na walang guwardiya ang kanilang subdivision at maaaring makapasok dito ang sinuman.

Matapos ang paglilitis, hinatulan ng RTC si Edward bilang maysala sa pagpaslang kay Jastine. Ayon sa hukuman, napatunayan ng Taga-usig ang mga elemento ng krimen at hindi naging sapat ang alibi o pagdadahilan ng akusado. Hindi tanggap ni Edward ang naturang hatol, kung kaya’t umapela siya sa Court of Appeals (CA).

Sa pag-aaral ng kaso, nakita ng CA na mayroong mga materyal na impormasyon na naisantabi ang RTC, partikular na ang pagkakasalungat ng mga pahayag ng mga saksi sa kanilang naunang sinumpaang salaysay at testimonya sa hukuman.

Ipinaalala ng CA na sa mga kasong kriminal, kinakailangan na mapatunayan ng Taga-usig, sa pamamagitan ng proof beyond reasonable doubt, hindi lamang ang mga elemento ng krimen kundi pati na rin ang positibong pagkakakilanlan ng salarin.

Bagama’t ang mga ebidensya diumano na inilatag ng prosekusyon ay nagpapatunay na pinaslang ang biktima, hindi naman nakumbinsi ang CA na may moral na katiyakan na si Edward nga ang may kagagawan ng krimen.

Kapuna-puna sa CA ang sinumpaang salaysay nina Marlon at Joelan, na ginawa mas malapit sa petsa ng insidente, ay hindi sinabing si Edward ang pumaslang kay Jastine.

Ngunit sa kanilang testimonya sa RTC, idinawit na nila si Edward sa krimen. Ang mga pagkakasalungat na ito ay nagpupukol ng pagdududa sa identity o pagkakakilanlan ng pumaslang sa biktima.

Nagbigay rin ng pagdududa sa CA ang naging pag-uugali nina Marlon at Joelan, matapos masaksihan ni Marlon ang nasabing pamamaslang, bumalik umano siya sa bahay ng kanilang kaibigan matapos niyang makitang binubugbog si Jastine ng mga barangay volunteers. Nakita rin niyang binaril ito ngunit hindi siya nagsumbong sa mga pulis noong araw na ‘yun. Sa katunayan, nagbigay lamang siya ng kanyang salaysay noong Oktubre 8, 2007 o higit isang buwan mula nang napaslang si Jastine.

Samantala, si Joelan naman, matapos niyang makitang duguan at walang-awang hinihila si Jastine ay hindi niya agad nakuhang magsumbong sa pulis. Ipinaalam lamang niya kay Samuel ang nalalaman ilang linggo mula nang mabalitaang patay na si Jastine. Tulad ni Marlon, nagbigay lamang siya ng salaysay noong Oktubre 8, 2007.

Para sa CA, ang hindi nila pagpapakita ng kagyat na pag-aalala sa mga nasaksihan nila ay taliwas sa pangkaraniwang gagawin ng isang tao. Kung kaya’t ipinawalang-sala ng CA si Edward. Bagama’t ang acquittal ni Edward ay maaaring makita bilang kakulangan ng hustisya para sa biktima, binigyang-diin ng CA na ang akusado sa kasong kriminal ay ipagpapalagay na inosente hanggang ang kasalanan nito ay mapatunayan base sa proof beyond reasonable doubt. Maging ang isang akusado ay may karapatan ding mapatunayan ang kanyang kasalanan sa pamamagitan nang sapat na ebidensya na siya nga ang tunay na salarin. Marapat na walang pag-aalinlangang siya nga ang maysala upang maigawad ang kaparusahang nararapat.

Sa kasong ito, dahil may makatuwirang pag-aalinlangan sa partisipasyon ni Edward sa pagkakapaslang kay Jastine, kinatigan ang kanyang apela. Dalangin pa rin namin na mapatunayan kung sino man ang tunay na pumaslang kay Jastine upang makamit niya kahit sa kabilang buhay ang hustisya.