Ilang taon din dumaing… Lalaking nagsampa ng money claims sa employer, nagtagumpay

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | July 22, 2024

Nakasaad sa ating batas ang tinatawag na minimum wage, at 13th month pay na obligasyon ng mga employer o amo na makatalima.

Sa kabilang banda, ang pagpalya o hindi pagtalima ng isang employer o amo na maibigay ang nararapat na sahod at benepisyong ipinagkaloob ng 13th month pay law ay maaaring maging dahilan ng isang manggagawa o empleyado na magsampa ng money claims laban sa kanyang pinapasukan o employer.

Sa kuwentong hango sa isa sa mga kasong nahawakan ng ating tanggapan, ating silipin kung paano natulungan ng tamang aplikasyon ng nasabing batas ang isa sa ating mga kliyente na itatago na lamang natin sa pangalan na Banley.

Si Banley ay nailigtas ng Public Attorney’s Office (PAO) sa pinangangambahang tila walang katapusang pagdaing dahil sa kawalan ng katarungan na nararanasan sa trabahong kanyang dating pinapasukan.

Bilang pagbabahagi, sa kasong Kriska Logistics, Inc.  v. Mendoza, pinal na natuldukan ang daing ni Banley na mabayaran ng wasto para sa kanyang trabaho bilang empleyado o manggagawa ng kanyang pinapasukan na itago na lamang natin sa pangalang ‘Mojie Incorporated’.

Noong Pebrero 6,  2006, nagsimula si Banley na mamasukan bilang delivery helper sa Mojie Incorporated. Bilang delivery helper, responsable si Banley na manu-manong dalhin at ihatid ang mga kahon sa mga mall, supermarket, at iba pang mga establisimyento.

Noong Setyembre 2016, huminto si Banley sa pag-uulat para sa trabaho pagkatapos ng kanyang operasyon sa katarata sa kanyang kaliwang mata. Sa isip ni Banley, ang payo ng kanyang doktor sa kanya na huwag magdala ng mabibigat na bagay ay nangangahulugan na hindi na siya maaaring magtrabaho.

Hiningan ng Mojie Incorporated si Banley ng Medical Certificate na nagpapatunay na ang kanyang karamdaman ay incurable o walang lunas sa loob ng 6 na buwan, alinsunod sa Artikulo 299 ng Labor Code. Walang naipakita si Banley sa kanyang Medical Certificate, ngunit iginiit niya na mabayaran siya ng separation pay.

Natapos ang Single Entry Approach o (SENA) ng walang kasunduan sa magkabilang panig.  Sa Position Paper ni Banley sa Labor Arbiter, hinaing niya na ang kanyang sahod ay higit na mababa pa sa minimum wage. At dahil sa kakulangan sa sahod, kulang din ang kanyang 13th month pay na siyang nakabatay sa kanyang sahod. Sa kabuuan, hiling ni Banley na mabayaran ng wasto sa kanyang mga money claims.

Noong Enero 31, 2017 ay ibinaba ng Labor Arbiter ang naging desisyon nito, kung saan na-dismiss ang hiling ni Banley.

Aniya, hindi underpaid si Banley. Gayunman, noong Mayo 16, 2017 ay binaligtad ng NLRC ang naging pasya ng Labor Arbiter. Ayon sa NLRC, hindi maaaring makonsidera ang meal allowance o pagkain bilang bahagi ng sahod ni Banley, dahil pumalya ang Mojie Incorporated na makasunod sa mga rekisito kung saan maaari itong maging bahagi ng sahod ng isang manggagawa. Dahil dito, ito ay nagresulta sa underpayment ng sahod at kakulangan sa 13th month pay na nararapat niyang matanggap.

Sa desisyon na may petsang Abril 24, 2019 – kinumpirma ng Hukuman para sa Court of Appeals ang naging desisyon ng NLRC. Dahil dito, umakyat ang kaso sa Korte Suprema kung saan ang naging usapin ay ang tamang halaga ng sahod ni Banley at ang halaga ng natanggap niyang 13th month pay.

Sa madaling salita, tama ba na ituring ang meal allowance o pagkain bilang bahagi ng kanyang sahod? Ang kasagutan sa tanong na ito ang magtatakda kung sapat ang naging sahod at 13th month pay ni Banley.

Tulad ng ating unang nabanggit, pinal na natulungan ng ating tanggapan si Banley sa kanyang daing na mabayaran ng wasto para sa kanyang mga napagtrabahuhan na inilabas ng Korte Suprema ang naging desisyon nito noong ika-8 ng Mayo 2023 na siya namang nagkaroon ng Entry of Judgment noong ika- 13 ng Hulyo 2023.

Ayon sa Kataas-taasang Hukuman, tungkulin ng Mojie Incorporated na (1) maipakita ang pay slips upang suportahan ang depensa nito na ang sahod ni Banley ay pantay o higit sa minimum wage; at (2) makapagbigay ng patunay na ang meal allowance o pagkain ay isang form of facilities na maaaring maibawas at bilang parte ng sahod.

Kaugnay sa nabanggit, muling inulit ng Korte Suprema ang Doktrina na sa mga labor cases o kaso ng paggawa na kinasasangkutan ng pagbabayad ng sahod, obligasyon ng employer o pinapasukan na patunayan ang pagbabayad o payment sapagkat ang lahat ng mga dokumento o file ng empleyado ay nasa kustodiya at kontrol ng employer.

Sa rekords ng kasong ito, hindi napunan ng Mojie Incorporated ang mga sumusunod na rekisito upang makonsidera ang meal allowance bilang form of facility na maaaring maging bahagi ng sahod: a) na ang meal allowance ay karaniwang ibinibigay ng kalakalan; b) na ang empleyado ay kusang sumang-ayon na ang naturang meal allowance ay ibabawas sa kanyang pang-araw-araw na sahod; at c) ang meal allowance na sinisingil ay patas at makatwiran ang halaga. Dahil sa hindi pagsunod sa mga nabanggit, hindi maaaring maisama o maibawas sa sahod ni Banley ang naturang meal allowance.

Alinsunod sa mga nabanggit, ang konklusyon ay ang sahod na natanggap ni Banley ay higit na mababa sa ipinapataw na minimum wage.

Sa katambal na isyu, sapagkat hindi sapat ang naging basehan ng sahod ni Banley, ang naging pagtutuos sa kanyang 13th month pay ay naging kulang din. Dahil dito, kinumpirma ng Korte Suprema ang naging desisyon ng Hukuman para sa mga apela na ipinagkaloob ang mga money claims ni Banley para sa wastong pagbabayad ng kanyang sahod at 13th month pay.

Samakatuwid, ang lahat ng napagtrabahuhan ni Banley at ang daing niya ay natuldukan din sa patas at wastong desisyon na bayaran siya ng Mojie Incorporated.

Hearsay na testimonya, ‘di oks gawing ebidensiya

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | July 13, 2024

Wala nang saysay ang buhay kung ikaw ay mahahatulan ng pagkakakulong habambuhay. Ang mga inaasam, minimithi para sa kinabukasan at pangarap ay maglalaho. Pero kung mayroon pang paraan, kung maaari pang iapela, at mayroong patunay na maaaring may mali sa pag-akusa, Manananggol Pambayan ay maaasahan.

Tulad sa kasong People of the Philippines vs. Winnie Garcia y Hernandez (CA-G.R. CR-HC No. 16687, August 30, 2023), sa panulat ni Kagalang-galang na Mahistrado Mariflor P. Punzalan-Castillo (3rd Division), kung saan niya sinukuan ang taong nasasakdal. Mabusising pinaghandaan, kanyang kaso na inapela ay inilaban. Sa huli, nakamit ang panalangin na kalayaan.

Si Winnie ay nasangkot diumano sa iligal na aktibidad na mayroong kaugnayan sa ipinagbabawal na gamot. Nang maisampa ang kaso laban sa kanya, nagkasundo umano ang tagausig at depensa na ang mga sumusunod na testigo ay hindi na ipresenta: (1) PSSg. Catilo; (2) PSSg. Lumanglas; (3) Kagawad Baliwag; (4) PSSg. Majares; (5) PMAJ. Llacuna; (6) PSSg. Manalo; at (7) Atty. Perdiguerra.

Ayon sa bersyon ng tagausig, nagsagawa umano ng buy-bust operation sa isang barangay sa Batangas City bunsod ng impormasyon na nakuha ng Batangas City Police Station mula sa isang ‘asset’, alas-9:40 ng gabi noong Hulyo 4, 2019. 

Ayon umano sa asset, siya ay inalok ni Winnie ng shabu na nagkakahalaga ng P2,000.00 bawat gramo kung kukunin ito ng cash, at P2,400.00 bawat gramo kung kukunin ito sa pamamagitan ng consignment. Pumayag umano ang naturang asset na maging consignee ng shabu, pero ang bayad ay kanyang ibibigay sa oras na maibenta niya at ng kanyang pinsan ang droga. Sumang-ayon umano si Winnie at sinabihan ang asset na hintayin siya sa bahay nito. 

Si PCPL. Blanco diumano ang naatasan na tumayo bilang pinsan ng asset na siyang tatanggap ng droga at magbibigay ng napagkasunduang hudyat.

Nakarating diumano ang buy-bust team sa barangay hall alas-10:00 ng gabi at ipinaalam ang magaganap na operasyon. Ipinaalam din nila ang naturang operasyon sa kinatawan mula sa media at nagtungo na sa bahay ng asset. 

Dumating umano si Winnie sa bahay ng asset lulan ng motorsiklo. Ipinakilala umano ng asset si PCPL. Blanco kay Winnie bilang kanyang pinsan. 

Matapos mag-usap nina Winnie at ng asset, iniabot umano ni Winnie kay PCPL. Blanco ang 1 maliit na sobre na mayroong 2 sachet na naglalaman ng pinaghihinalaang shabu. Dahil dito, ibinigay umano ni PCPL. Blanco ang hudyat sa kanyang mga kasamahan, nagpakilala ito kay Winnie na siya ay isang pulis, doon na inaresto si Winnie at sinabihan ng kanyang mga karapatan.

Habang hinihintay ang mga sasaksi, minarkahan na umano ni PCPL. Blanco ang sachet at ang sobre, inilagay ang mga ito sa isang plastic bag at kanya nang ibinulsa. 

Ang pag-iimbentaryo ng nakuhang ebidensiya ay isinagawa diumano ni PCPL. Blanco sa harap ni Winnie at Barangay Kagawad Baliwag, alas-11:30 ng gabi. Inilagay diumano ni PCPL. Blanco ang mga ito sa isang plastic at minarkahan ng kanyang initials, petsa at pirma. 

Dinala si Winnie at ang mga ebidensiya sa istasyon ng pulis. Alas-11:55 ng gabi, nai-turn over umano ang mga ebidensiya kay case investigator PSSg. Catilo. 

Ibinigay umano ni PSSg. Catilo ang mga ebidensiya kay PSSg. Manjares ng Batangas Provincial Crime Laboratory Office (BPCLO), na ibinigay naman umano ang mga ito kay Forensic Chemist PMAJ. Llacuna na siyang sumuri at nagkumpirma ng presensya ng methamphetamine hydrochloride. Matapos ay inilipat diumano ang kustodiya at pag-iingat ng mga naturang ebidensiya kay PSSg. Manalo na siya umanong nagdala at nagbigay ng mga ito sa Regional Trial Court (RTC) noong Hulyo 19, 2019.

Batay naman sa testimonya ng akusadong si Winnie, noong Hulyo 4, 2019, alas-5:00 ng hapon, nasa car painting shop umano siya. Sinisingil niya raw ang isang nagngangalang Helson sa balanse nito para sa pagpapapintura ng bisikleta. Pinapunta umano siya ni Helson sa bahay nito upang doon kuhanin ang bayad. 

Alas-6:00 ng gabi, habang nag-uusap umano sila ni Helson, mayroong dumating na 4 na lalaking nakasibilyan.  Hinahanap diumano ng mga ito ang isang lalaki na hindi kilala ni Winnie, at bigla na lamang nila umanong sinaktan si Winnie. 

Alas-10:00 ng gabi, dinala na umano si Winnie sa istasyon ng pulis. Doon, muli na naman siyang sinaktan at pilit pinapaamin na isang siyang drug pusher.

Guilty sa paglabag sa Section 5, Article II ng R.A. No. 9165 ang naging hatol ng RTC kay Winnie at siya ay ginawaran ng hatol na life imprisonment at fine na P2,000,000.00, dahilan upang maghain ng apela si Winnie sa Court of Appeals (CA). 

Kapos sa mahahalagang detalye… NASASAKDAL, MAY CHANCE PANG IPAGLABAN ANG KARAPATAN

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | July 6, 2024

Ang kaso na aming ibabahagi sa araw na ito ay ang People of the Philippines vs. Alejandro Santos y Dilizo III, alias “Angaw” (CA-G.R. CR NO. 46414, January 18, 2024).

Binigyang-diin sa kasong ito ang kahalagahan ng malinaw na pagtukoy sa may-akda ng krimen. Kahit pa napatunayan ang naganap na krimen, kung hindi naman malinaw na natukoy ang akusadong gumawa nito, hindi pa rin siya dapat maparusahan. Patas ang batas at walang buhay dapat ang sa kulungan ay magwakas.

Sa tulong ng Manananggol Pambayan, ang karapatan ng akusado sa kasong ito ay naipaglaban. Ang mga nauna niyang pagdaing ay natuldukan nang makamit niya ang tagumpay ng katarungan.

Si alyas “Angaw” ang inakusahan at sinampahan ng kasong Robbery in an Inhabited House, sa Artikulo 299 (a) ng ating Revised Penal Code.

Batay sa bersyon ng tagausig, pinasok umano ni Angaw ang bahay ng pribadong biktima na si Chona sa pamamagitan ng pagsira ng pintuan at bintana ng nasabing bahay. Kinuha umano ni Angaw ang mga gamit ni Chona – isang laptop, apat na cellphones, isang shoulder bag na naglalaman ng wrist watch, at wallet na naglalaman ng pera. Ang kabuuang pinsala na tinamo ng biktima ay nagkakahalaga ng P28,500.00.

Naganap ang nasabing pagnanakaw noong Hulyo 13, 2012. Nagising si Chona bandang alas-2 ng hatinggabi dahil sa sigaw ng kanyang pamangkin. Nakita na lamang umano ni Chona si Angaw na tumatakbong palabas ng kanyang bahay at dala-dala ang cellphone. Sinubukan diumanong habulin ni Chona si Angaw, ngunit hindi siya nagtagumpay.

Noong araw ring iyon ay dinala umano ng mga pulis si Angaw sa barangay upang maimbestigahan. Umamin diumano si Angaw sa nagawang krimen at sinabi na ang ninakaw na laptop ay nasa Metropolis.

Para sa depensa, mariing pagtanggi naman ang iginiit ni Angaw. Kanya ring itinanggi ang alegasyon na siya ay umamin sa mga pulis. Bagkus, ibinaling ni Angaw ang sisi kina “Niño” at “Negro” na nakalaro niya umano ng basketball.

Ayon kay Angaw, nakiusap umano ang dalawa na maki-charge ng laptop sa kanyang bahay. Pumayag umano si Angaw at nang kuhanin na ng dalawa ang nasabing laptop, ipinaalam diumano sa kanya ng dalawa na ibebenta nila ang nasabing laptop kay “Ate Sam” na nasa Metropolis.

Nagulat na lamang umano si Angaw nang mayroong mga pulis na pumasok sa kanyang bahay at siya ay inaakusahan ng pagnanakaw. Tinuro umano ni Angaw ang bahay nina Niño at Negro. Subalit hindi umano nakita ng mga pulis ang dalawa, tinanong diumano siya ng mga ito kung saan dinala ang laptop. Sinabi umano ni Angaw na ipinagbili ito sa isang nagngangalang “Ate Sam” sa Metropolis. Nang makuha na umano ng mga pulis ang naturang laptop ay sinampahan siya ng reklamo.

“Guilty” ang ibinabang hatol ng Regional Trial Court (RTC) kay Angaw. Maliban sa parusa na pagkakakulong ay pinagbabayad ng hukuman si Angaw ng danyos.

Agad namang naghain ng apela si Angaw sa Court of Appeals (CA). Iginiit niya na ang extrajudicial confession na nakuha mula sa kanya ay labag sa kanyang karapatan sa ilalim ng ating Saligang Batas. Iginiit din ni Angaw na dapat isantabi ang testimonya ni Chona na itinuturo siya bilang salarin sapagkat binawi umano ni Chona ang naturang testimonya at inamin na hindi umano nito nakita na ginawa ni Angaw ang pagnanakaw. Giit pa ni Angaw na wala umanong kredibilidad bilang testigo si Chona sapagkat inamin umano nito na hindi ito pamilyar sa itsura ng nasakdal at tanging ang palayaw lamang na “Angaw” ang alam umano nito.

Ipinaalala ng CA, sa pamamagitan ni Kagalang-galang na Kasamang Mahistrado Alfredo D. Ampuan (CA, 13th Division), ang kahalagahan ng pagpapatunay ng tagausig sa dalawang bagay: una, ang pagkakakilanlan ng may-akda ng krimen; at ikalawa, ang aktuwal na paggawa ng krimen.

Para umano sa CA, kinapos sa mga mahahalagang detalye ang ebidensya na isinumite ng tagausig upang matukoy ang pagkakakilanlan ng may-akda ng krimen.

Napuna umano ng appellate court sa sinumpaang salaysay ni Chona na bagaman nakita nito na palabas ng kanyang bahay si Angaw ay hindi nito nakita na pumasok ang nasasakdal sa kanyang bahay. Hindi rin umano naitaguyod ng tagausig kung sapat bang naiilawan ang lugar kung saan sinasabi ni Chona na nakita niya ang isinasakdal noong siya ay biglang magising, pati na kung papaano nito nakilala na si Angaw nga ang magnanakaw noong hinahabol nila ang naturang magnanakaw. Hearsay din umano ang testimonya ni Chona ukol sa nawalang laptop sapagkat hindi umano siya ang nakakita, bagkus ang kapitbahay lamang umano ni Chona ang nagsabi sa kanya ukol dito.

Ang pagkabigo ng tagausig na maipakita ang mga mahahalagang detalye at sirkumstansya na mag-uugnay kay Angaw sa krimen ay nagdulot ng pag-aagam-agam sa isipan ng CA kung si Angaw nga ba ang totoong may-akda nito. Bagaman mahinang depensa umano ang pagtanggi at alibi, isasantabi lamang ang mga nasabing depensa kung positibo na nakilala ang salarin at naitaguyod ang paggawa nito ng krimen. Para sa CA, nabigo umano ang tagausig na patunayan ang pagkakasala ni Angaw.

Hindi rin umano maaaring tanggapin ang sinasabing pag-amin ni Angaw dahil ito ay labag sa itinakda ng ating Saligang Batas sapagkat hindi umano siya binasahan ng kanyang mga karapatan bilang inaakusahan at wala siya umanong abogado noong isinagawa ang naturang pag-amin.

Sapagkat hindi umano napatunayan na si Angaw ang may-akda sa nakawang naganap sa bahay ng biktima, nagbaba ng desisyon ng pagpapawalang-sala ang CA. Ang nasabing desisyon ay naging final and executory noong Enero 18, 2024.

Para sa mga kababayan natin na mayroong pinagdaraanan na masalimuot o sadyang hindi maganda, lalo na ang may mga kinakaharap na kaso na kung saan sila ang akusado, huwag kayong mawalan ng pag-asa. Kung sadyang hindi n’yo ginawa ang anuman na sa inyo ay inaakusa, manalig lamang, patuloy na magdasal at huwag mawalan ng tiwala, dahil darating din ang panahon at mananaig din ang katotohanan. Matatamo n’yo rin ang karapat-dapat na kalayaan – mula sa hukuman at sa Diyos Ama.