Ginahasa, pinalo ang ulo at nilaslas ang ari… 15-anyos na walang awang pinaslang, hustisya bigong makamit

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | March 30, 2026

ISSUE #389

Walang puwang sa mundong ito ang anumang uri ng karahasan, lalo na kung ang biktima ay kabataan. 

Ang kanilang kahinaan at kamusmusan ay hindi kailanman dapat pagsamantalahan. Tulad na lamang ng sinapit ni AAA274872, 15-anyos, biktima sa kuwento na aming ibabahagi sa araw na ito na hango sa kasong People of the Philippines vs. Nelson Escullar, Jr. y Amparo (G.R. No. 274872, January 15, 2026). 

Samahan ninyo kami sa pagbabahagi ng sinapit ni AAA274872 at alamin kung bakit hanggang sa kasalukuyan ay nananaghoy pa rin ang kanyang kaluluwa para sa katarungan.

Batay sa paratang na inihain sa Regional Trial Court (RTC), puwersahan, marahas at mayroong intimidasyon na ginahasa si AAA274872, at pinalo ang ulo at pinahirapan, na nagdulot ng sugat sa iba’t ibang bahagi ng kanyang katawan at naging dahilan ng kanyang kamatayan. Naganap ang karumal-dumal na insidente noong ika-5 ng Abril 2007 sa Probinsya ng Quezon.

Si Nelson ang inakusahan ng special complex crime of rape with homicide. Gayunman, “not guilty” ang kanyang naging pagsamo sa hukuman ng paglilitis. 

Tumayo bilang saksi sina Susan, kaibigan ni AAA274872; Edilberto, at ang kapitan ng barangay na pinangunahan ang paghahanap at kalaunan ay nakakita sa wala nang buhay na katawan ni AAA274872.

Batay sa bersyon ng tagausig, sumama si AAA274872 sa kanyang mga kaibigan noong ika-4 ng Abril 2007 para sa isang magdamagang swimming party. 

Si Susan diumano ang sumundo kay AAA274872 sa himpilan ng bus. Nagpunta umano sila sa bahay ni Nelson at doon muna nagpalipas ng gabi. 

Kinabukasan, nagpunta na umano sila sa ilog upang lumangoy. Nagkainuman din ang mga magkakaibigan sa ilog. Diumano, bandang ala-1:00 ng tanghali ay nakatanggap si AAA274872 ng text message na siya ay pinauuwi na. Pinasamahan diumano ni Susan sa himpilan ng bus si AAA274872 sa nobyo ng huli.

Makalipas ang 30 minuto, umalis sa ilog si Nelson kasama ang anak nito upang alagaan diumano ang kanilang kabayo. Maya-maya, bumalik muli sa ilog si Nelson, naligo at umuwi na rin sa kanilang bahay. Bandang alas-4:00 ng hapon, bumalik diumano sa bahay ni Nelson ang mga kaibigan ni AAA274872. Tinanong diumano ni Susan ang nobyo ni AAA274872, kung sinamahan nito si AAA274872 sa himpilan ng bus. Tugon diumano ng nobyo ni AAA274872 na hindi niya nasamahan dahil sa kalasingan ay nakatulog siya sa bahay ni Nelson. Pagkagising niya umano ay wala na si AAA274872 at hindi niya umano alam kung nakaalis na ito.

Si Edilberto ay isang magsasaka na nakatira lamang sa lugar na iyon. Nag-aasikaso umano siya ng kanyang sakahan bandang ala-1:00 hanggang alas-4:00 ng hapon noong ika-5 ng Abril 2007. 

Diumano, bandang alas-2:00 ng hapon, nakita niya si AAA274872, may 15 hanggang 20 metro ang layo, na naglalakad sa isang daanan. Nakita niya rin diumano si Nelson, kalahating-katawan ay hubad at nakayapak, na mabilis na sumusunod sa likod ni AAA274872, may 15 hanggang 20 metro umano ang pagitan ni AAA274872 at Nelson.

Bandang alas-7:00 ng gabi, napagpasiyahan diumano ni Susan at iba pang mga kaibigan ni AAA274872 na umalis sa bahay ni Nelson. Habang naglalakad, nakita umano nila si Nelson na nakikipag-inuman. Nang malaman diumano ni Nelson na sila ay pauwi na ay pinabalik umano sila ni Nelson sa bahay nito. 

Pagkarating doon, tinanong diumano sila ng asawa ni Nelson kung ano’ng uri ng tsinelas ang sinuot ni AAA274872, at ipinakita sa kanila ang isang piraso ng tsinelas. Ito umano ang nagtulak sa grupo nina Susan upang hanapin si AAA274872 at ipatala ang insidente sa barangay. 

Nagsagawa umano ng paghahanap kay AAA274872 ang mga otoridad ng barangay, ngunit sila ay nabigo at napagpasiyahan na ipagpaliban muna ang paghahanap. 

Bandang alas-8:00 ng umaga ng sumunod na araw, ipinaalam diumano ng isang nagngangalang Romel ang nakita niyang dugo sa madamong bahagi ng daanan, kung saan huling nakita si AAA274872. 

Makalipas ang ilang sandali ng paghahanap, nakita umano ng mga otoridad ang basag na salamin na merong bakas ng paa at isang pirasong kahoy na mayroong buhok. Hindi nagtagal, nakita na si AAA274872 na nakatabon sa mga dahon ng niyog. Bra at isang tsinelas na lamang diumano ang suot ni AAA274872. 

Sa medikal na pagsusuri, napag-alaman na mayroong malalim na sugat sa leeg ang biktima at mga sugat at gasgas sa kanyang ulo. Ang kanya namang ari ay mayroong ilang mga pasa, galos at laslas. Batay sa necropsy report at death certificate, hypovolemic shock bunsod ng mga pinsala na tinamo ni AAA274872 ang kanyang ikinamatay, at ang krimen ay naganap bandang alas-4:00 ng umaga hanggang alas-5:00 ng umaga noong ika-6 ng Abril 2007.

Naghain ng mosyon para sa Demurrer to Evidence si Nelson, ngunit hindi ito pinagkaloob ng RTC. Bagkus, ipinaubaya ng Depensa ang pagprisinta ng ebidensya. 

Matapos ang paglilitis, hinatulan si Nelson ng parusang reclusion perpetua para sa krimeng rape with homicide. Ipinag-utos din ng hukuman ng paglilitis na siya ay magbayad sa mga naulila ni AAA274872 ng actual damages sa halagang P290.00 at P75,000.00, bilang civil indemnity, moral damages at exemplary damages, na mayroong anim na porsiyento na legal na interes mula sa kawakasan ng naturang desisyon hanggang sa mabayaran ang kabuuang mga halaga.

Paliwanag ng RTC, wala mang direkta na ebidensya, sumapat ang mga circumstantial evidence na ipinrisinta ng tagausig laban kay Nelson, partikular na ang: (1) pagkamatay ni AAA274872 bunsod ng marahas na pinsala sa kanyang ulo; (2) matinding pinsala sa ari ng nasabing biktima; (3) testimonya ni Susan na nakita niya na umalis si Nelson may kalahating oras matapos na makaalis si AAA274872; (4) testimonya ni Edilberto na nakita niyang mabilis na sumusunod si Nelson sa likod ni AAA274872 na huling oras na nakita pang buhay ang nasabing biktima; at (5) medikal na pagsusuri at testimonya na nagpapakita na sekswal na inabuso si AAA274872 at na siya ay binawian ng buhay matapos na siya ay makailang-ulit na hampasin sa ulo.

Naghain si Nelson ng kanyang apela sa Court of Appeals (CA). Gayunman, sinang-ayunan ng CA ang desisyon ng RTC. Bahagyang binago ang hatol sa kanya sa parusa na reclusion perpetua without eligibility for parole, hindi pagbabayad ng actual damages, at pagbabayad sa mga naulila ni AAA274872 ng P50,000.00 bilang temperate damages at P100,000.00 bilang civil indemnity, moral damages at exemplary damages.

Hindi tanggap ang ibinabang desisyon ng Hukuman ng mga apela, iniangat ni Nelson ang kanyang pagsamo ng kawalan ng kasalanan sa Korte Suprema sa tulong at representasyon ni Atty. P. C. Perez ng Special and Appealed Cases Service ng Tanggapan ng Manananggol Pambayan.

Sa Resolusyon ng Ikalawang Dibisyon ng Korte Suprema, na ipinroklama noong ika-15 ng Enero 2026, kanilang ipinaliwanag ang batas na nakasasaklaw sa kaso ni Nelson, ang Artikulo 266-A(1)(a) at Artikulo 266-B ng ating Revised Penal Code:

“Article 266-A. Rape; When and How Committed. - Rape is committed by a man who shall have carnal knowledge of a woman under any of the following circumstances: Through force, threat, or intimidation;

Article 266-B. Penalty - When by reason or on the occasion of the rape, homicide is committed, the penalty shall be death.”

Upang mapatawan ng hatol ng kaparusahan ang inakusahan sa special complex crime na rape with homicide, mahalaga na mapatunayan nang higit pa sa makatuwirang pagdududa ang mga sumusunod na elemento, na: (1) nagkaroon ng pagtatalik sa pagitan ng inakusahan at ng biktima; (2) ang pakikipagtatalik sa biktima ay naisakatuparan sa pamamagitan ng puwersa, pananakot, o intimidasyon; at (3) bunsod ng o dahil sa naganap na pagtatalik na naisakatuparan sa pamamagitan ng puwersa, pananakot, o intimidasyon, napaslang ng inakusahan ang biktima.

Batid ng Korte Suprema na mahirap patunayan ang krimen na ito sapagkat, sa pangkalahatan, hindi ito nasasaksihan. At sa pagkakapaslang sa biktima, higit na mahirap ang pagpapatunay sa krimen, sapagkat wala na siya upang ilahad ang naranasan na karahasan. Kung kaya’t ang karaniwan na katibayan na ginagamit ng nag-uusig sa kasong ito ay circumstantial evidence.

Upang magbunga ng hatol ng pagkakasala batay sa circumstantial evidence, binigyang-diin ng Korte Suprema na kinakailangang maitaguyod na: (1) mayroong ipinrisinta na higit sa isang sirkumstansya; (2) napatunayan ang mga impormasyon, kung saan nagmula ang mga naturang sirkumstansya; at (3) ang kombinasyon ng mga sirkumstansya ay nagpapakita ng pagkakasala ng inakusahan nang higit pa sa makatuwirang pagdududa. Mahalaga rin na ang lahat ng mga sirkumstansya na ipinrisinta ay magkakaayon, pare-pareho na tumutukoy sa teorya na ang inakusahan ang salarin at taliwas sa teorya na siya ay inosente sa krimen na ipinaparatang sa kanya.

Sa muling pag-aaral ng Ikalawang Dibisyon ng Korte Suprema sa kaso ni Nelson, hindi sila nakumbinsi na ang mga napatunayan na sirkumstansya ng nag-uusig ay nakabuo ng paniniwala, na lampas sa makatuwirang pagdududa, na ginawa ni Nelson ang naturang krimen. Kanilang ipinaliwanag na, bagaman napatunayan ng ebidensya ng tagausig na labis na nagdusa si AAA274872 sa kamay ng sumalakay sa kanya, hindi naitaguyod na si Nelson, at hindi kung sino pa man, ang salarin sa krimen.

Para sa Korte Suprema, bagaman mapagkakatiwalaan ang testimonya nina Susan at Edilberto, hindi sumapat ang mga ito upang maabot ang konklusyon na si Nelson ang gumahasa at pumaslang kay AAA274872. Nang dahil sa hindi naitaguyod ng tagausig ang pagkakasala ni Nelson nang lagpas pa sa makatuwirang pagdududa, pagpapawalang-sala ang iginawad sa kanya ng Kataas-taasang Hukuman.

Pagpapaalala ng Ikalawang Dibisyon, kung mayroong mga puwang na iniwan ang ebidensya na magdudulot ng makatuwirang pagdududa sa pagkakasala ng akusado, ipinag-uutos ng ating batas na siya ay ipawalang-sala. 

Ang hindi makatarungang pagpaparusa sa isang inosenteng tao ay kailanman hindi maaaring pahintulutan ng hukuman.

Sadyang nakakapagtangis na matapos ang karumal-dumal na naranasan ni AAA274872, sa mura niyang edad, hindi man lang maihatid sa kanya sa kabilang buhay ang hustisya na ilang taon nang hinintay. Subalit, tulad nga ng ipinaliwanag ng Ikalawang Dibisyon ng Korte Suprema, hindi maaaring magpataw ng hatol ng pagkakasala sa isang akusado kung mayroong makatuwirang pagdududa sa kanyang pagkakasala.

Dalangin namin na matukoy pa rin kung sino ang totoong may-akda sa panggagahasa at pamamaslang kay AAA274872, nang sa gayun ay makamit ng kanyang kaluluwa, gayun na rin ng kanyang mga naulila, ang katahimikan at hustisya. Kapag ito ay kanya nang nakamtan, nawa ang daing niya mula sa hukay ay matuldukan.

Kuwento ng isang brutal na katapusan

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | March 23, 2026

ISSUE #388

Ang malagim na insidente ay nasaksihan diumano ng kanyang anak-anakan na si Karen, at ang inakusahan sa naturang pamamaslang ay ang magtiyuhin na sina Jose at Jurnie. 

Samahan ninyo kami sa pagbabahagi ng kuwentong ito at alamin kung nakamit ng kaluluwa ni Rene, at ng kanyang naulilang pamilya ang hustisya.

Batay sa paratang para sa krimen na murder na inihain laban kina Jurnie at Jose sa Regional Trial Court (RTC) ng Calamba, Misamis Occidental, nagtulungan at nagsabwatan diumano ang dalawa nang may malinaw na intensyon ng pamamaslang sa pamamagitan ng kaliluhan, sa pananalakay kay Rene, na noon ay mag-isa at walang armas. 

Si Jose ang sumipa sa bayag ni Rene, dahilan upang mapahiga sa sakit ang biktima, at habang nasa ganoong kalagayan ay hinampas naman ni Jurnie ang noo at panga ni Rene, gamit ang isang kahoy na tatlong talampakan ang haba at dalawang pulgada ang diyametro, na nagdulot ng malubhang pinsala at kagyat na kamatayan ng nasabing biktima. 

Naganap ang insidente alas-8:46 ng gabi, noong ika-13 ng Agosto 2016, sa isang barangay sa Sapang Dalaga, Misamis Occidental.

Naaresto si Jose noong ika-5 ng Nobyembre 2020 sa bisa ng warrant of arrest, samantalang nanatiling at-large naman si Jurnie. 

Sa tulong at representasyon ng PAO-Calamba, Misamis Occidental District Office, iginiit ni Jose sa hukuman ng paglilitis ang pagsamo ng kawalan ng kasalanan. Tumayo bilang saksi para sa tagausig si Rolly, kapatid ng biktima. 

Batay sa kanyang testimonya, nasa Alegria, Lopez Jaena, Misamis Occidental siya noong matanggap niya ang tawag mula sa isang concerned citizen ukol sa pagkakapaslang kay Rene at sa pagdadala sa kanya sa pagamutan. Pagkarating diumano ni Rolly sa pagamutan, agad siyang dinala sa morge, kung saan nakita ang wala nang buhay na katawan ni Rene, at napinsala umano ang mukha ng kanyang kapatid.

Noong ika-14 ng Agosto 2016, nang ipatala ni Rolly sa himpilan ng pulis ang sinapit ni Rene, na diumano ay nasaksihan ni Karen. Sinabi umano ni Karen sa kanya noong burol ni Rene na sinipa ang biktima sa bayag nito, dahilan upang matumba ito at hindi madepensahan ang sarili nang hampasin naman ng kahoy. 

Batay sa testimonya ni Karen, na tumayo rin bilang saksi para sa tagausig, amain niya si Rene na kinakasama ng kanyang ina. Matagal na umano siyang nakatira sa Sapang Dalaga, Misamis Occidental. Diumano, nasaksihan niya nang hampasin ng kahoy ang kanyang “Tatay Rene” sa noo at panga nito. Bago pa umano maganap ang insidente, kilala at maraming beses na niyang nakita ang mga akusado na sina Jurnie at Jose.

Diumano, naganap ang insidente sa isang tindahan sa ibabang bahagi ng kanilang bahay na pagmamay-ari ng isang nagngangalang Noel. Dumating diumano ang kanyang amain mula sa trabaho bandang alas-8:00 ng gabi, noong ika-13 ng Agosto, na nangangamoy alak. 

Sinundan umano ni Karen ang kanyang amain sa tindahan, may anim hanggang pitong metro ang pagitan nila. Nasa tindahan at nakaupo na umano sina Jurnie at Jose. Tumawag diumano ang kanyang Tatay Rene ng tao mula sa loob ng tindahan dahil may nais itong bilhin. Sinabihan diumano ni Jose si Rene na napakaingay nito. Sinuntok diumano ni Rene sa likod si Jose, dahilan upang matumba ito sa lupa. Sinubukan din umano ni Rene na suntukin si Jurnie. Nasipa naman diumano ni Jose si Rene sa bayag.

Nang gumanti na umano si Rene, hinampas naman siya ni Jurnie ng isang malaking kahoy. Natumba umano ang kanyang Tatay Rene, at hinampas ni Jurnie ang panga nito. Nabigla umano si Karen sa kanyang nasaksihan. Nakita rin niya na agad na umalis sina Jurnie at Jose. Isinugod diumano ni Noel ang kanyang Tatay Rene sa pagamutan. Noong oras na iyon, nasa pagamutan din ang kanyang ina na noon ay nanganganak.

Kinilala ni Karen sa hukuman si Jose kahit na nakasuot ng facemask at face shield ang akusado. Makikilala rin niya diumano si Jurnie kung kakailanganin. Para naman sa depensa, tumayo bilang saksi si Jose at si Nilo.

Batay sa testimonya ni Jose, nangongopra siya noong Agosto 13, 2016, sa plantasyon ng kopra na pagmamay-ari ng isang nagngangalang Nolie. 

Sinabihan diumano sila ni Nolie na magkita sila sa may Luneta upang ibigay ang kanilang sahod, lugar kung saan naganap ang insidente 

Dumating diumano sa Luneta si Jose bandang alas-2:00 ng hapon, subalit wala pa si Nolie na naghahatid pa ng kopra. Meron diumanong nag-iinuman noong oras na iyon at inalok silang tumagay. Hindi nagtagal, umalis din ang nag-iinuman. Humiga umano si Jose sa isang bangko, kasama ang kanyang pamangkin na si Jurnie, nang bigla umanong dumating si Rene at isa pang tao at sinuntok sila. Tinamaan diumano siya sa balikat at napatumba, habang si Jurnie naman ay tinamaan ng suntok sa ilong na nagdulot ng pagdurugo.

Napaatras diumano si Jurnie, habang si Rene naman ay nagpunta sa kalsada at kumuha ng bato. Nakakita umano si Jurnie ng patpat na panggatong na may isa hanggang isa’t kalahating pulgada ang diyametro at kalahating metro ang haba. Noong pakuha na umano ng bato si Jose, nahampas na ni Jurnie ang likod na bahagi ng leeg ni Rene, na naging sanhi upang matumba ang huli. Dumating diumano si Judy, kapatid ni Jurnie, at iniuwi si Jurnie sa kanilang bahay.

Bumalik diumano sa pagkakahiga sa bangko si Jose dahil sa matinding sakit sa kanyang balikat. Dumating diumano roon sina Edward, Francis, at Bobong. Si Jose umano ang naglipat kay Rene sa gilid at sinabihan naman siya ni Bobong na umuwi na sapagkat gabi na.

Katapat lamang diumano ng bahay ni Jose ang bahay ni Jurnie. Noong makauwi na siya, tinawag diumano ni Jurnie ang kapitan ng kanilang barangay at ang asawa nitong si Nilo at dinala sila sa himpilan ng pulis. Ninais umano ni Jose na sumuko sa takot na siya ay paghigantihan, ngunit tinanggihan diumano siya ng pulis dahil walang sumbong laban sa kanya. Pinauwi na umano siya at nakitulog na lamang sa bahay ng kanilang kapitan. 

Isa umanong karpintero si Jose. Matapos ang insidente, nagtungo umano siya sa Dipolog upang magkarpintero at nanatili roon ng isang linggo. Namasukan din umano siya sa Dapitan at umuuwi lamang sa kanilang bahay sa Sapang Dalaga tuwing Sabado ng hapon, at muling babalik sa pinapasukan na trabaho tuwing Lunes. Hindi umano siya inaresto noong mga taon ng 2017, 2018, at 2019, kahit pa siya ay regular na umuuwi sa kanila.

Batay naman sa testimonya ni Nilo, na isa ring karpintero at nakatira sa Sapang Dalaga, siya ay nasa kanilang bahay noong ika-13 ng Agosto 2016. Diumano, tinawag ang kanyang asawa ng Hepe ng Pulis at pinasusundo si Jose upang pasukuin. Sumakay umano sa kanyang motorsiklo sina Jose at Jurnie at dinala sila sa himpilan ng pulis, kasama rin sina Joel at Librada. Pagdating doon, hindi umano sila pinapasok at kinausap lamang si Jose ng isang pulis sa labas ng bakod ng himpilan. Tinangka umano ni Jose na sumuko, ngunit sinabihan ito na hindi sila maaaring ikulong, sapagkat walang reklamo laban sa kanila, kaya sila ay pinauwi na lamang. Sakay muli ng motorsiklo, bandang ala-1:00 madaling-araw nang nakauwi sina Nilo. Diumano, pinatulog na lamang niya sina Jose at Jurnie sa kanilang bahay. Nakausap pa umano ni Nilo sina Jose at Jurnie na umamin na mayroon silang napaslang matapos na sila ay pagsusuntukin diumano ng biktima habang sila ay natutulog sa bangko.

Noong ika-27 ng Oktubre 2022 nang ihayag sa hukuman ni Manananggol Pambayan C.D. Silao-Decolongon na wala nang nais iprisinta na saksi at ebidensya ang depensa.

Sa pagdedesisyon sa kasong ito, masinsinang sinuri ng hukuman ng paglilitis kung naitaguyod nga ba ng tagausig ang bawat elemento ng krimen na murder—kung: (1) mayroong tao na napaslang; (2) ang akusado ang pumaslang sa biktima; (3) ang pamamaslang ay hindi saklaw ng krimen na parricide o infanticide; at (4) ang pamamaslang ay nangyari nang mayroon nang isa sa mga qualifying circumstances na nakasaad sa Artikulo 248 ng ating Revised Penal Code.

Ayon sa hukuman, napatunayan ng tagausig na napaslang si Rene noong gabi ng ika-13 ng Agosto 2016. Gayunpaman, hindi nakumbinsi ang RTC na ang akusadong si Jose ang salarin sa naturang pamamaslang. 

Naging kapuna-puna sa hukuman ng paglilitis na positibong kinilala ng saksi ng tagausig na si Karen na tanging si Jurnie lamang ang humampas ng kahoy sa ulo at panga ng biktima.Bagaman iniangkla ng tagausig ang kriminal na pananagutan ni Jose sa diumano'y pakikipagsabwatan nito kay Jurnie na paslangin si Rene, wala namang naisumite na ebidensya sa hukuman na nagpatibay sa naturang conspiracy sa pagitan ng dalawa. 

Sa katunayan, sinabi ni Karen sa kanyang testimonya na ang kanyang amain ang sumalakay kina Jose at Jurnie noong gabing iyon nang walang sapat na dahilan. Naging kapuna-puna rin sa hukuman ng paglilitis na hindi tinulungan ni Jurnie si Jose. Maging siya ay sinalakay ni Rene at gumanti lamang siya sa pamamagitan ng paghampas ng kahoy na kanyang nakita.

Sapagkat, nabigo ang tagausig na patunayan na nakipagsabwatan si Jose kay Jurnie, hindi na tinalakay pa ng RTC kung mayroon nga bang sirkumstansya ng kataksilan o treachery sa naganap na pamamaslang. Para sa hukuman ng paglilitis, ang naturang qualifying circumstance ay maaari lamang iugnay kay Jurnie. Sa kasamaang palad, hindi pa nakukuha ng hukuman ng paglilitis ang hurisdiksyon sa katauhan ni Jurnie, sapagkat hindi pa siya naaresto sa kabila ng pagpapalabas ng warrant of arrest laban sa kanya.

Binigyang-diin din ng RTC na bagaman ang depensa ni Jose na pagtanggi o denial ay hindi pinatotohanan ng sinumang mapagkakatiwalaang saksi na walang interes sa kasong ito, maaari pa rin mapawalang-sala ang naturang akusado sapagkat ang pasanin ng pagpapatunay, nang higit pa sa makatuwirang pagdududa, na naganap ang krimen at ang katauhan ng salarin ay nakaatang sa panig ng nag-uusig. Pinapaalala ng hukuman ng paglilitis na hindi responsibilidad ng akusado na patunayan ang kawalan niya ng kasalanan. Kaugnay nito, karapat-dapat lamang na ipawalang-sala ang isang akusado kung ang kanyang pagkakasala ay hindi maitaguyod ng tagausig nang lagpas pa sa makatuwirang pagdududa.

Kaya’t minarapat ng hukuman ng paglilitis na igawad kay Jose ang hatol na pagpapawalang-sala. Ang desisyon na ito ng RTC Calamba, Misamis Occidental, na nilagdaan noong ika-18 ng Enero 2023, ay hindi na inapela o kinwestyon pa.

Karapatan ng sinumang biktima ng krimen ang makamit ang katarungan para sa kanilang dinanas na karahasan. Gayunpaman, hindi maaaring talikuran ng ating hukuman ang karapatan ng bawat akusado sa tamang legal na proseso kaugnay sa paglilitis ng kaso. Kung ang krimen ay hindi angkop na mapatunayan, o kung ang katauhan o partisipasyon ng akusado ay hindi maitaguyod nang higit pa sa makatuwirang pagdududa, kailangan igawad ang hatol ng pagpapawalang-sala.

Sadyang nakalulungkot na hindi naihatid kay Rene sa kabilang buhay ang hustisya sa kanyang pagkamatay. Hanggang ngayon, may pagdaing pa rin mula sa hukay para sa kaganapan ng katarungan na nauukol para sa kanya. Naisin man ng hukuman na ipagkaloob ito sa kanya, ang karapatan naman ni Jose na maipagpalagay na walang sala, hanggang sa ang kanyang pagkakasala ay mapatunayan nang lampas pa sa makatuwirang pagdududa, ay hindi rin maaaring isantabi o ipagwalang-bahala.

Nawa ay nakapulutan ninyo ng aral ang kuwento na aming naibahagi sa araw na ito.

Suntok sa simula, sibat sa wakas: Kapag ang sabwatan ay hindi mapatunayan

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | March 16, 2026

ISSUE #387

Sa katahimikan ng isang hapon, lalo na sa lugar kung saan karagatan ang karaniwang saksi sa pang-araw-araw na pamumuhay, may mga pangyayaring biglang sumasabog sa gitna ng ordinaryong sandali. Isang hamon, suntok, iglap ng galit, at sa loob lamang ng ilang segundo, maaaring mauwi ang lahat sa trahedya.

Kapag may nasawi, madalas na may mga tanong na agad naghahanap ng sagot, “Sino ang may sala?,” “Sino ang dapat managot?” Ngunit, sa harap ng batas, hindi sapat ang hinala o emosyon upang maghatol ng pagkakasala.

Sapagkat sa ating sistemang kriminal, may isang prinsipyong hindi maaaring isantabi—ang presumption of innocence. Ito ang panuntunang nagsasaad na ang isang akusado ay itinuturing na walang sala hangga’t hindi napatutunayan ang kanyang pagkakasala nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Batay sa kasong People of the Philippines vs. Regala, Criminal Case No. xx827, na dininig ng Regional Trial Court, Branch 46, Masbate City, sa panulat ni Presiding Judge Teofilo B. Tambago, sinuri ng hukuman kung napatunayan nga ng panig ng tagausig ang pagkakasala ng akusado sa kasong Murder sa ilalim ng Article 248 ng Revised Penal Code (RPC).

Bilang pagbabahagi, ayon sa impormasyon na inihain ng tagausig, noong ika-24 ng Disyembre 2008, bandang alas-4:30 ng hapon, sa Sitio Bugui, Brgy. Gumanang, Aroroy, Masbate, ang dalawang akusado sa kasong ito ay tatawagin nating “Toper” at Alyas “Dondon,” diumano ay nagkaisa at nagtulungan sa pag-atake sa biktimang si Carlito. 

Ayon sa paratang, sinalakay umano ang biktima sa pamamagitan ng pananakit at pananaksak gamit ang matalas na patalim, na nagdulot ng sugat sa tiyan na naging sanhi ng kanyang kamatayan. 

Subalit sa pag-usad ng kaso, lumitaw ang isang mahalagang pangyayari: Hindi nadakip ang isa sa mga akusado. Si “Dondon,” na siyang itinuturong sumaksak sa biktima, ay nanatiling at large at hindi naharap sa paglilitis. Dahil dito, ang kaso ay nagpatuloy lamang laban sa isa pang akusado na si “Toper,” na siyang naaresto at naharap sa hukuman.

Sa paglilitis, iniharap ng tagausig ang mga naturang saksi upang patunayan ang kanilang bersyon ng pangyayari. 

Una, tumestigo si Jane, hipag ng biktima, na nagsabing nandu’n siya sa dalampasigan malapit sa isang “kamalig” na ginagamit bilang buying station ng mga lamang-dagat nang mangyari ang insidente. 

Ayon sa kanya, magkasamang umiinom ng gin ang biktimang si Carlito at ang akusadong si “Dondon.” Nang dumating si “Toper,” hinamon umano niya ang biktima ng suntukan at sinuntok niya ito hanggang sa ito ay bumagsak. Pagkatapos, ayon sa saksi, lumapit si “Dondon” at sinaksak ang biktima gamit ang kutsilyo. Matapos ang pananaksak, tumakas umano ang dalawang akusado patungo sa direksyon ng parola.

Sumunod na tumestigo si Junvic, pamangkin ng biktima at complainant sa kaso. Ayon sa kanya, nalaman niya mula sa isang kamag-anak na si “Dondon” ang sumaksak sa biktima. Bago umano ang pananaksak, hinamon ni “Toper” ang biktima ng suntukan at nasuntok ito. Nang kumuha umano ng kahoy ang biktima upang gumanti, ru’n na sinaksak ni “Dondon” ang biktima.

Samantala, nagbigay naman ng paglilinaw si Dr. Blanco, na nagsagawa ng medico-legal examination sa biktima. 

Ayon sa kanyang pagsusuri, nagtamo ang biktima ng isang malalim na stab wound sa kanang bahagi ng ibabang tiyan, na nagdulot ng paglabas ng mga laman-loob at siyang naging sanhi ng kamatayan ng biktima.

Sa kabilang banda, ang akusadong si “Toper” ay ipinagtanggol sa tulong ni Manananggol Pambayan Hannibal A. Barruga, Jr. ng PAO- Masbate City, Masbate District Office.

Sa kanyang testimonya, sinabi niya na noong araw ng insidente ay nasa bukid siya at gumagawa ng uling. Hatinggabi na umano siya nakauwi at doon lamang niya nalaman na patay na ang kanyang tiyuhin na si Carlito.

Hindi rin umano siya dumalo sa burol ng biktima dahil galit sa kanya ang mga kamag-anak, sapagkat ang kanyang kapatid na si “Dondon” ang pinaghihinalaang responsable sa pananaksak.

Matapos ang paglilitis, isinaad ng Hukuman ang mga sumusunod: 

Aniya, sa ilalim ng Article 248 ng RPC, ang krimeng Murder ay nagaganap kapag ang isang tao ay pumatay ng kapwa tao na may kasamang alinman sa mga kuwalipikadong sirkumstansya tulad ng treachery, evident premeditation, o paggamit ng superior strength.

Subalit, tulad ng paulit-ulit na ipinapaalala ng Korte Suprema, upang magkaroon ng hatol na pagkakasala, kailangang mapatunayan ang lahat ng elemento ng krimen nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Sa kasong Dayaata, et al. vs. People (G.R. No. 205745, Marso 8, 2017, sa panulat ni Kagalang-galang na Mahistrado Marvic M.V.F. Leonen), binigyang-diin ng Kataas-taasang

Hukuman na ang pagkakasala ng akusado ay dapat nakabatay sa lakas ng ebidensya ng prosekusyon at hindi sa kahinaan ng depensa.

Mahalaga ring punto sa kasong ito ang alegasyon ng conspiracy o sabwatan sa pagitan ng dalawang akusado.

Subalit, ayon sa Korte Suprema sa Quidet vs. People (G.R. No. 170289, Abril 8, 2010, sa panulat ni Kagalang-galang na Mahistrado Mariano C. Del Castillo), ang sabwatan ay umiiral lamang kung may malinaw na patunay na ang dalawa o higit pang tao ay nagkasundo sa paggawa ng krimen at kumilos nang may iisang layunin. Ang mga elementong ito ay kailangang mapatunayan din nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Sa pagbusisi ng hukuman sa mga inihaing ebidensya, kinilala nito na bagama’t mahina sa pangkalahatan ang depensang alibi, hindi pa rin maaaring ipataw ang hatol batay lamang sa kahinaan ng depensa.

Sa halip, ang hatol ay dapat nakasalalay sa lakas ng ebidensya ng tagausig.

Batay sa testimonya ng nag-iisang eyewitness na si Jane, malinaw na si “Dondon” ang pangunahing gumawa ng pananaksak na naging sanhi ng kamatayan ni Carlito. Ang partisipasyon ni “Toper,” ayon sa saksi, ay ang paghahamon sa biktima ng suntukan at ang pagsuntok dito.

Dahil dito, kinailangan ding suriin ng hukuman kung may sabwatan ba sa pagitan ng dalawang akusado.

Ngunit ayon sa hukuman, ang mga pangyayari ay nagpakita lamang ng sunud-sunod na aksyon na tila kusang naganap—ang suntukan, ang pagkuha ng kahoy ng biktima upang gumanti, at ang biglaang pananaksak ni “Dondon”. Sa ganitong daloy ng pangyayari, walang malinaw na ebidensya na nagpapakita ng unity of action o pinag-isang layunin sa pagitan ng dalawang akusado.

Dagdag pa rito, ayon sa medico-legal findings ni Dr. Blanco, iisa lamang ang sugat na natamo ng biktima—ang saksak sa tiyan, na malinaw na maiuugnay lamang sa kilos ni “Dondon”.

Walang ebidensyang ipinakita ang tagausig na ang suntok na ibinibintang kay “Toper” ay nagdulot ng anumang pinsala sa biktima.

Sa kawalan ng sabwatan, sinabi ng hukuman na ang bawat akusado ay maaari lamang managot sa sariling kilos. Sa kasong ito, ang nagdulot ng nakamamatay na sugat ay ang akusadong nananatiling hindi pa nadadakip.

Dahil sa kabiguang patunayan ng tagausig ang pagkakasala ni “Toper” nang lampas sa makatuwirang pagdududa, siya ay pinawalang-sala ng hukuman at iniutos ang kanyang pagpapalaya mula sa kustodiya ng batas.

Samantala, ang kaso laban sa isa pang akusado—si “Dondon” ay in-archive at inatasan ang paglabas ng alias warrant of arrest upang siya ay madakip at maiharap sa paglilitis.

Sa ganitong mga pagkakataon, hindi iisa ang pinanggagalingan ng daing.

May daing ang pamilya ng biktimang si Carlito, sapagkat ang taong itinuturong sumaksak sa kanya ay hindi pa rin nahaharap sa hukuman.

Ngunit may daing din ang isang taong nadawit sa krimen at kinaharap ang bigat ng paratang—si “Toper,” na naharap sa paglilitis sa kabila ng kakulangan ng ebidensya upang patunayang siya ang may kagagawan ng nakamamatay na sugat.

Sapagkat sa ilalim ng batas, ang kalayaan ng isang tao ay hindi maaaring ipagkait batay lamang sa hinala o presensya sa tagpo ng krimen. Kapag ang ebidensya ay may puwang, ang hukuman ay walang ibang magagawa kundi pairalin ang prinsipyong matagal nang sandigan ng hustisya—ang pagpapalaya sa akusadong hindi napatunayang nagkasala.

Samantala, ang paghahanap ng ganap na katarungan para sa biktima ay nananatiling naghihintay sa araw na ang tunay na salarin ay maiharap sa hukuman at mapanagot sa ilalim ng batas.