Ipinagbabawal ang “catcalling”

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 21, 2023

Dear Chief Acosta,

Habang naglalakad ako sa kalye ay sinipulan at sinabihan ako ng “Uy sexy!” ng isang taong hindi ko kilala. Dahil dito ay natakot ako at pakiramdam ko ay nabastos ako.

Puwede ko ba siyang ireklamo at kasuhan ng kasong kriminal? - Cecille

Dear Cecille,

Para sa iyong kaalaman, ang batas na nakasasaklaw sa iyong katanungan ay ang Section 4 ng Republic Act No. 11313 o mas kilala sa tawag na “Safe Spaces Act”, kung saan nakasaad na:

“Section 4. Gender-Based Streets and Public Spaces Sexual Harassment. - The crimes of gender-based streets and public spaces sexual harassment are committed through any unwanted and uninvited sexual actions or remarks against any person regardless of the motive for committing such action or remarks.

Gender-based streets and public spaces sexual harassment includes catcalling, wolf-whistling, unwanted invitations, misogynistic, transphobic, homophobic and sexist slurs, persistent uninvited comments or gestures on a person’s appearance, relentless requests for personal details, statement of sexual comments and suggestions, public masturbation or flashing of private parts, groping, or any advances, whether verbal or physical, that is unwanted and has threatened one’s sense of personal space and physical safety, and committed in public spaces such as alleys, roads, sidewalks and parks. Acts constitutive of gender-based streets and public spaces sexual harassment are those performed in buildings, schools, churches, restaurants, malls, public washrooms, bars, internet shops, public markets, transportation terminals or public utility vehicles.”

Ayon dito, ipinagbabawal sa Safe Spaces Act ang mga hindi kanais-nais na sekswal na pananalita sa pampublikong lugar, kahit ano pa man ang motibo nito, kung ito ay nakakaapekto sa personal space at physical safety ng isang tao. Kabilang dito ang catcalling na nangyari sa iyo. Kaya naman, dahil ikaw ay nabastos sa ginawang aksyon ng nasabing tao, puwede mo siyang kasuhan ng paglabag sa Safe Spaces Act.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Karapatang maglibing ng mahal sa buhay

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 19, 2023

Sa ating tradisyon, ang huling respeto na ating inihahandog sa ating mga mahal sa buhay ay iyong sila ay ating maipalibing at madala sa kanilang huling hantungan nang maayos. Subalit, may mga pagkakataon na dahil sa mga pangyayari sa ating buhay ay nagkakaroon ng usapin ukol sa kung sino ang may karapatang maglibing sa isang mahal sa buhay. Ang ating batas ay mayroong sinasabi ukol dito kung sakaling dumating ang panahon na ito ay magiging isang usapin. Nakasaad sa Article 305, Title X ng ating New Civil Code ang mga sumusunod:

“Art. 305. The duty and the right to make arrangements for the funeral of a relative shall be in accordance with the order established for support, under Article 294. In case of descendants of the same degree, or of brothers and sisters, the oldest shall be preferred. In case of ascendants, the paternal shall have a better right.”

Kung ating pagninilayan ang nabanggit na probisyon ng batas, makikita natin na ang may obligasyon at karapatan para magsagawa ng pag-aayos para sa paglilibing sa isang kaanak ay ayon sa ayos o order kung sino ang mayroong karapatang mabigyan at may obligasyong magbigay ng suporta. Sinu-sino nga ba ang mga taong ito na binabanggit ng batas? Ang probisyon ng ating New Civil Code na naglalaman kung sino ang may obligasyong magbigay ng suporta sa kanilang mga mahal sa buhay ay nakapaloob sa Article 305, ngunit ito ay inamyendahan o binago na ng Article 195 ng ating Family Code kung saan nakasaad ang sumusunod:

“Art. 195. Subject to the provisions of the succeeding articles, the following are obliged to support each other to the whole extent set forth in the preceding article:

(1) The spouses;

(2) Legitimate ascendants and descendants;

(3) Parents and their legitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter;

(4) Parents and their illegitimate children and the legitimate and illegitimate children of the latter;

(5) Legitimate brothers and sisters, whether of full or half-blood.”

Samakatuwid, kapag nagkaroon ng usapin kung sino ang may karapatan na magpalibing ng isang mahal sa buhay, binibigyan ng batas ng prayoridad ang legal na asawa ng namatay at susunod dito ang kanyang mga lehitimong mga ninuno at inapo. Sa kawalan ng mga ito ay susunod ang iba pang mga taong itinakda ng batas, katulad ng mga lehitimong kapatid, kahit na ito ay full o half-blood.

Karapatan ng amo sa pagtanggal sa kasambahay kahit 'di pa tapos ang kontrata

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 16, 2023

Dear Chief Acosta,

Pumirma ako ng kontrata para magtrabaho bilang kasambahay sa loob ng isang taon pero winakasan ito ng amo ko bago matapos ang termino dahil nakita niya ako sa kamera na nangungupit. May karapatan ba ang amo ko na wakasan ang aking kontrata bago matapos ang termino nito? - Jolina

Dear Jolina,

Para sa iyong kaalaman, nakasaad sa Seksyon 32 ng Republic Act No. 10361, o mas kilala sa tawag na “Domestic Workers Act” o “Batas Kasambahay,” na hindi maaaring wakasan ng amo ng kasambahay ang kontrata bago matapos ang termino nito maliban sa mga dahilan na ibinigay sa Seksyon 34 ng nasabing batas.

Kaugnay nito, ang Seksyon 34 ng nabanggit na batas ay nagbibigay ng mga dahilan para sa pagwawakas ng amo sa kontrata ng kasambahay:

“SEC. 34. Termination Initiated by the Employer. – An employer may terminate the services of the domestic worker at any time before the expiration of the contract, for any of the following causes:

(a) Misconduct or willful disobedience by the domestic worker of the lawful order of the employer in connection with the former’s work;

(b) Gross or habitual neglect or inefficiency by the domestic worker in the performance of duties;

(c) Fraud or willful breach of the trust reposed by the employer on the domestic worker;

(d) Commission of a crime or offense by the domestic worker against the person of the employer or any immediate member of the employer’s family;

(e) Violation by the domestic worker of the terms and conditions of the employment contract and other standards set forth under this law;

(f) Any disease prejudicial to the health of the domestic worker, the employer, or member/s of the household;

(g) Other causes analogous to the foregoing.”

Malinaw na nakasaad sa nasabing batas na maaaring wakasan ng amo ang serbisyo ng kasambahay, anumang oras bago matapos ang kontrata, dahil sa paggawa ng krimen o pagkakasala ng kasambahay laban sa kanyang amo o pamilya nito. Samakatuwid, may karapatan ang amo mo na wakasan ang iyong kontrata bago matapos ang termino nito dahil ang pangungupit na ginawa mo ay itinuturing na krimen laban sa iyong amo.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.