Paghandaan pa rin ang budget laban sa COVID next year

ni Sonny Angara - @Agarang Solusyon | November 13, 2021

Habang isinusulat natin ‘to, patuloy ang ating pag-sponsor sa Senado, sa ilalim ng komite ng inyong lingkod, ang Senate Committee on Finance sa Pambansang Budget para sa taong 2022.

Sa mahigit P5 trilyong proposed national budget for 2022, pangatlo ang Department of Health sa mga departamentong sinentruhan ng pondo. Aabot sa mahigit P226 bilyon ang ilalaang budget sa DOH, matapos dagdagan ng ating komite ng P91 bilyon ang kanilang pondo.

Kadalasan, hindi ganyan ang prayoridad na ibinibigay sa health department. Noon, kung hindi pang-apat sa top 10 departments, pang-lima sila o pang-anim. Pero dahil nasa pandemya tayo, dapat talagang pondohan sila nang malaki. Pero siyempre, nangunguna pa rin sa budget ang Department of Education at ang infrastructure.

Hindi pa rin natin masasabi — na porke bumababa ang COVID cases ngayon, hindi na ito magtutuluy-tuloy ito. Isinaalang-alang din natin sa pagbibigay ng mataas na pondo sa DOH ang posibilidad na magkaroon ng panibagong COVID variant. Hindi naman sa gusto nating mangyari ‘yan, pero dahil sa kakayahan ng virus na makapag-mutate, kailangang paghandaan talaga.

Para malinaw, sa ilalim ng bersiyon ng Senado sa 2022 budget, pinaglaanan natin sila ng P22,717, 828 habang tinataya namang P80 bilyon ang matatanggap ng PhilHealth.

Para naman sa specialty hospitals tulad ng Lung Center of the Philippines, NKTI, PCMC, Philippine Heart Center at ang Philippine Institute of Traditional Alternative Health Care, naglaan naman tayo ng P5.6 bilyon.

Para sa Department of Education, naglaan tayo ng kabuuang P593.5 bilyon mula sa kabuuang P738.6 bilyon na allocated budget para sa education sector. Kasama riyan ang P78.1 bilyon para sa SUCs; P14.9 bilyon para sa TESDA at P52 bilyon para sa Commission on Higher Education.

Kaukulang P665.53 bilyon naman ang alokasyon para sa DPWH sa ilalim ng Senate version ng 2022 National Budget.

Hindi pa natin masasabing pinal ang mga numerong nabanggit natin, dahil isasailalim pa rin ang report ng komite sa masusing pagbusisi ng mga kasamahan nating senador.

Pero umaasa tayong lulusot ang proposed national budget ngayong Nobyembre 25 at para maihanda na ang 2022 budget spending plan sa bicameral conference, kasama ang mga counterpart natin sa House of Representatives. Dito, paplantsahin ng mga mambabatas at ng mga senador ang ilang magkakasalungat na probisyon tungkol sa proposed national budget.

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa  AGARANG SOLUSYON ni Sonny Angara, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa agarangsolusyon.bulgar@gmail.com

Panibagong health crisis, nagbabanta dahil sa kapabayaan ng Philhealth

ni Sonny Angara - @Agarang Solusyon | November 6, 2021

Gumagawa na naman yata ng panibagong problema ang PhilHealth. Nakakatakot pa naman ang puwedeng mangyari ‘pag hindi naresolba ang patung-patong na PhilHealth claims.

Sa mga hindi pa nakakaalam, nagbanta ang asosasyon ng mga pribadong ospital na bibitaw na sila sa PhilHealth dahil bilyun-bilyon na ang hindi nababayaran sa kanila ng state health insurer.

Ano ang magiging resulta nito? Panibagong health crisis ‘yan, malamang at sa malamang.

Wala pa ngang katiyakan kung makababangon na nga ba talaga tayo sa COVID, may panibago na naman tayong iisiping problema sa health system natin. ‘Pag kumalas ang private hospitals sa PhilHealth, malaking problema para sa mga pasyenteng umaasa rin sa tulong ng kontribusyon nila sa health insurance na ‘yan.

Kaya sa PhilHealth, lalo na sa kanilang president na si G. Dante Gierran, Sir, noong pumalit kayo sa puwesto na iniwan ni Gen. Ricardo Morales, umasa kami na kayo na ang makasasagot sa mga isyung bumabalot sa PhilHealth. Pero hanggang ngayon pala, patuloy na lumalala ang problema ninyo sa unpaid claims. Ano ba ang problema?

Sabi ng Private Hospitals Association of the Philippines Inc. (PHAPI), ang mga ospital na nagbantang kumalas sa PhilHelth ay mga private hospitals sa Metro Manila, Iloilo, Cagayan Valley at General Santos City. Napakarami niyan at nakakatakot isipin kung totohanin nila ang pakikipag-break sa PhilHealth dahil sa pagiging iresponsable ninyo sa mga bayarin.

Matagal nang nagrereklamo ang mga ospital na ‘to tungkol sa napakabagal na proseso ninyo sa reimbursements. Baka puwede naman ninyong pakibilis-bilisan ang pagproseso? Hindi na natin kakayanin ang panibagong health system failure, lalo na sa mga panahong ‘to.

Isa pang nakakatakot na mangyari — ang posibleng pagsasara ng private hospitals, lalo na ‘yung maliliit na ospital sa probinsiya. Sino ba ang mapeperwisyo, kundi mga kababayan natin sa mga lugar na ‘yan na nangangailangan ng health services?

Ang hindi lang natin maintindihan, bakit hirap na hirap tayong mag-reimburse, eh, milyun-milyong Pinoy ang naghuhulog o nagbabayad ng PhilHealth dues nila? Isa pa, binigyan kayo ng gobyerno ng P70 bilyong subsidiya noong nakaraang taon para makapagbayad nga kayo sa mga nakaraang claims. Ano na ang nangyari rito? Bakit umabot na sa P20 bilyon ang utang ninyo sa private hospitals?

Dapat na talagang makialam ang Anti-Red Tape Authority (ARTA) rito. May mali. May problema. Ito na dapat ang unahing isyu ng ARTA. Nasa national emergency pa rin tayo hanggang ngayon, at itong usapin na ‘to, parte ito ng health emergency.

Kung ang local governments, kumikilos para makatulong sa tao, DSWD — bakit ang PhilHealth, napakabagal na tumupad sa tungkulin nila?

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa  AGARANG SOLUSYON ni Sonny Angara, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa agarangsolusyon.bulgar@gmail.com

Mga nawalan ng trabaho, dapat tulungan ng gobyerno

ni Sonny Angara - @Agarang Solusyon | October 22, 2021

Bumababa man kahit paano, ayon sa mga datos na ipinalalabas ng health department ang bilang ng mga tinatamaan ng COVID sa kasalukuyan, malayo pa rin sa inaasam-asam nating kaligtasan sa pandemya ang kalagayan natin ngayon.

Patuloy ang pagdami ng ating mga kababayang, nawalan ng trabaho — patuloy ang pagdami ng mga nagugutom at naghihirap.

Panagawan natin sa Department of Labor and Employment, sana ay magkaroon sila ng solidong plano o special programs para sa mga manggagawa at industriya na patuloy na hinahagupit ng pandemya.

Ang mga batang tumigil sa pag-aaral dahil sa kawalan ng pantustos ng pamilya sa kanilang pag-aaral ay maaari ring sumailalim sa programa ng gobyerno — ang Special Program for the Employment of Students o SPES. Ang SPES ay nagbibigay ng job opportunities sa mga estudyanteng tumgil sa pag-aaral o sa mga out of school youth.

Pero komendahan din natin ang DOLE dahil sa masugid nilang paglalaan ng mga assistance program para sa mga sektor na patuloy na pinahihirapan ng pandemya — nariyan ang kanilang Tulong Panghanapbuhay sa Ating Disadvantaged/Displaced Workers (TUPAD) at ang COVID-19 Adjustment Measures Program (CAMP).

Malaking tulong ang mga programang ‘yan ng DOLE, pero mas mabuti pa rin sana, kung lahat ng Pilipinong nagdarahop ngayon, mabiyayaan ng tulong ng gobyerno. Hanggang ngayon kasi, napakarami pa talaga ng mga hindi pa nakababangon. Sana walang maiwang nakabulagta sa kahirapan.

Nagpalabas ng report ang Philippine Statistics Authority noong August 2021 na nagsasabing nasa 8.1 percent unemployment rate tayo sa kasalukuyan. Ibig sabihin, malayo pa rin talagang maabot ang recovery levels na maihahambing sa takbo ng pamumuhay natin noong 2019.

Kung pagbabasehan ang PSA report, 3.88 milyong Pilipino ngayon ang walang trabaho o 6.9 percent na mas mataas sa naitalang jobless Pinoys nitong nakaraang Hulyo 2021.

Sa budget briefing na pinangunahan ng ating komite noong isang linggo, ang Senate Committee on Finance, nakakapanlumo ang sinabi ng Department of Trade and Indusry (DTI) na kulang-kulang 900,000 ang mga Pinoy na nawalan ng trabaho noong isang taon.

Ganun kalaki ang bilang ng mga biglang nawalan ng hanapbuhay dahil sa pandemyang ito.

Nakakaalarma ang mga numerong ‘yan. Ngayon lang natin naranasan ‘yan dahil nga sa pandemyang ito.

Hiling natin sa DOLE, sana ay magkaroon sila ng feedback mechanism para matukoy kung sinu-sino ang mga nawalan ng trabaho, kung saan sila naninirahan at kung ano’ng sektor sila nabibilang. Mas magiging madali para sa gobyerno na matulungan sila sa ganitong paraan.

Umaasa tayong sakaling ma-locate ang mga kababayan nating ‘yan, mapabilang sila sa mga programa ng TUPAD at CAMP nang sa gayun ay maitawid nila ang kanilang pamilya.

Nakakaawa talaga na kung kailang mas kailangan nila ng tulong at kabuhayan dahil nasa pandemya nga tayo, nawalan pa sila ng trabaho. Nakadidismaya. Sana’y agarang umaksiyon ang lahat ng kinauukulan para sa kapakanan ng mamamayan, lalo na ang

pinakamahihirap na sektor.

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa  AGARANG SOLUSYON ni Sonny Angara, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa agarangsolusyon.bulgar@gmail.com