Tatak Pinoy bills, sisiguro sa paglakas ng kalidad ng mga produktong Pinoy

ni Sonny Angara @Agarang Solusyon | February 25, 2023

Kamakailan, dininig sa Senado, sa ilalim ng Committee on Trade, Commerce and Entrepreneurship ang ilang mahahalagang panukala na tiyak na huhulma sa kakayanan at kalidad ng mga produktong Pinoy.

At bilang subcommittee chairman, tayo ang nanguna sa naturang pagdinig, lalo pa’t ang mga panukala ay may malaking kinalaman sa ating adbokasiya – ang pagsusulong ng mga produktong Pinoy o ang Tatak Pinoy.

Kasama sa mga dininig natin ang SBN 90 o ang Exports and Investments Development Act o EIDA; ang SBN 97, 536, 538, 782, 1041 at 1441 o ang Poverty Reduction Through Social Entrepreneurship Act o PRESENT; nar’yan din ang SBN 319 (Domestic Bidders Preference Act); SBN 628 at 793 (National Quality Infrastructure Development Act); SBN 761 (Institutionalization of the Shared Service Facilities or SFF program of the DTI); SBN 1127 (Philippine Accreditation Act, at); ang SBN 1868 (Protected Geographical Indications Act).

Natutuwa naman tayo dahil lahat ng panukalang nabanggit natin, sumusuporta sa ating local industries. Layunin ng mga ito na palakasin ang ating exports, makalikha ng mga trabaho at higit sa lahat, makatulong sa tuluy-tuloy na pagbangon ng ating ekonomiya.

Kung bibigyan natin ng sobra-sobrang atensyon ang Pinoy products, panigurado, magkakaroon tayo ng “K” na makipag-kumpitensya sa pandaigdigang merkado. ‘Yan ang layunin natin sa pagsusulong ng Tatak Pinoy – para dumating naman ang panahon na hindi lang puro imported ang bumibida sa mga kapwa natin Pilipino kundi maging ang sariling atin.

Iba’t iba ang nilalayon ng mga panukalang-batas na ito. Halimbawa na lang, sa SBN 90, aamyendahan nito ang EIDA para mas mapalakas ang ating export sa pamamagitan ng mas pinataas na produksyon ng sophisticated and diversified products. Noon, kung mga piyesa lang ng mobile phones ang nagagawa natin, kakayanin na rin nating makagawa ng buong cellphone, etc.

Ang PRESENT bill naman ay naglalayong mas mahulma ang ating social enterprises dahil malaki ang magagawa nito para matulungan ang mga kababayan natin mula sa mga pinakamahihirap na komunidad.

Gawing institutionalized naman ang Certificate of Domestic Bidders program ng DTI ang nilalayon ng SBN 319. Tutulungan nito ang mga local enterprises natin, lalung-lalo na ang mga producer ng local goods na mapaboran sa procurement activities ng gobyerno.

Sa SBN 761 naman, sakaling maging insititutionalized ang SSF program ng Department of Trade and Industry (DTI), siguradong mapopondohan ang pagtatayo ng mga karagdagang pasilidad na magagamit ng MSMEs.

Gustung-gusto nating maging globally competitive – ‘yung tipong makakapatas tayo sa industriya ng iba’t ibang bansa. Pero dapat talagang pagsunugan natin ng kilay ito para matupad ang ating pangarap.

Sino ba naman ang hindi magiging masaya kung nakikita mong umaalagwa ang mga produkto natin at nakikilala na internationally? Ang dapat lang, itaas natin ang ating kalidad. Ekonomiya natin ang pangunahing makikinabang sakaling maging aktibo na tayo sa global competition. At ang pinakamaganda, maraming mga kababayan natin ang matutulungan dahil makalilikha tayo ng mas maraming trabaho.

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa  AGARANG SOLUSYON ni Sonny Angara, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa agarangsolusyon.bulgar@gmail.com

Tuluy-tuloy na pagtaas ng pondo para sa SUCs, laking tulong sa mahihirap na mag-aaral

ni Sonny Angara @Agarang Solusyon | February 18, 2023

Mula nang tayo ay maging public servant, marami sa mga sinimulan ng ating yumaong ama ang ating ipinagpatuloy. Nangunguna sa mga ito ang mga repormang pang-edukasyon. Napakalaki ng pagpapahalaga natin sa aspetong ito dahil naniniwala tayo na isa ang edukasyon sa mga natatanging paraan upang maiahon mula sa kahirapan ang ating mga kababayan.

Kung matatandaan natin, isa tayo sa mga nagsulong na maisabatas ang libreng tuition para sa mga estudyante ng state universities and colleges (SUCs) sa bansa. At ito ang dahilan kaya ngayon ay marami na sa ating mga anak ang nakapagpatuloy ng pag-aaral sa kolehiyo.

At mula noong taong 2020, taun-taon na nating itinataas sa Senado ang pondo para sa mga SUC.

Katunayan, nasa third straight year na ang increased budget para sa 117 state universities and colleges sa bansa, para naman masiguradong masusuportahan ang mga pangangailangan nila sa pagsusulong ng dekalidad na edukasyon.

Bilang chairman ng Senate committee on finance, tiniyak natin na ngayong taon ay mapondohan ang P13.7 billion increase ng SUC budget o ang kabuuang budget nito na P107-B, mula sa P93.3-B original proposed budget na isinumite ng Malacanang sa kanilang 2023 National Expenditure Program or NEP.

Isinaalang-alang ng Senado sa pangunguna ng ating komite ang mahahalagang pangangailangan ng SUCs sa kanilang pagsusulong ng mga research, innovation, at strategic foresight programs. At upang masustina ito, pinaglaanan natin sila ng tig-P5-M mula sa kabuuang pondo. Malaking bahagi rin ng buong budget ang mapupunta sa SUC colleges of medicine and nursing at iba pang kursong may kinalaman sa medisina at kalusugan.

At bago natin makalimutan, pasasalamatan din natin ang ating vice chair sa finance committee na si Senator Pia Cayetano. Naisakatuparan ang increased budget for SUCs dahil na rin sa kanyang pakikiisa at lahat ng miyembro ng ating komite. Kilala rin po si Senator Pia bilang isang education at health advocate.

Iuulat ko rin na sa ilalim ng ating panunungkulan bilang finance chair sa Senado, sunud-sunod nating naisulong ang pagpapataas ng SUC budget. Mula sa P73.7 bilyon noong 2020, tumaas ito sa P85.9-B noong 2021, at naging P104.17-B noong nakaraang taon (2022).

At ngayon, sa ilalim ng 2023 national budget, suportado rin ang programang nilalaman ng RA 10931 o ang Universal Access to Quality Education (UAQTE) Law na nagpapatupad ng libreng college tuition, kung saan isa tayo sa mga awtor. Sa ilalim ng Commission on Higher Education o CHED, may inilaang P27.1-B para sa UAQTE, kung saan P1.6-B nito ay para sa pagpapatupad ng Tulong Dunong program. Sa SUCs naman, kabuuang P18.8-B ang inilaang budget para sa implementasyon ng UAQTE, habang P3.4-B naman ang alokasyong inilaan para sa Technical Education and Skills Development Authority o TESDA.

Gusto lang nating ipaalala sa mga magulang at mag-aaral – libre ang mag-aral ng kolehiyo sa mga state universities and colleges. Sa kasalukuyan, mayroon tayong 112 SUCs, 78 Local Universities and Colleges o LUCs at sa lahat ng government-run techvoc schools sa iba’t ibang panig ng bansa.

Libre ang tuition sa mga paaralang ito, kaya may kakayahan na makapag-kolehiyo ang ating mahihirap na kababayan. Huwag nating palampasin ang pagkakataong ganito.

Para naman sa pagpapatupad ng Student Financial Assistance Programs ng CHED ngayong taon, mayroon itong P1.5 bilyong pondo sa ilalim ng 2023 national budget, habang P200 milyon naman para sa Private Education Student Financial Assistance Program. Ang mga programang ito po ay para sa mahihirap na mag-aaral na pumapasok sa mga pribadong paaralan dahil sa angking talino, talento at galing sa mga asignatura.

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa  AGARANG SOLUSYON ni Sonny Angara, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa agarangsolusyon.bulgar@gmail.com

Mas malawak na pagresolba sa teenage pregnancy, napapanahon na

ni Sonny Angara @Agarang Solusyon | February 11, 2023

Tayong mga magulang, isa sa mga madalas nating ipaalala sa mga anak natin ay mag-aral muna nang mabuti at huwag maging mapusok para maiwasan ang maagang responsibilidad bilang magulang. Ito ang ipinapayo natin, lalo na sa mga anak nating babae.

Nakakalungkot na sa kabila ng pag-iingat nating ito, nangyayari pa rin ang mga ‘di dapat mangyari at sa murang edad, napapasok sa maagang pagdadalantao ang ating mga dalagita.

Sa ulat ng Philippine Statistics Authority (PSA), bagama’t bumaba ang pangkalahatang datos ng early pregnancies sa mga kabataang may edad 15 hanggang19, mas nakakabahala naman na mas mataas na ngayon ang bilang ng mga batang may gulang na 10 hanggang 14 na nagbubuntis.

Nakakabahala na kung hindi ito bibigyan ng kaukulang pansin ng gobyerno at ng mga kinauukulan, posibleng mauwi ito sa mas nakakaalarmang estado.

Nabatid sa ulat ng PSA na karamihan sa mga kasong ito, mas matanda nang mula tatlo hanggang limang taon ang mga lalaki kaysa mga batang babae na kanilang nabuntis.

At kung nakakaalarma ang datos na ito, mas nakakabigla na mas tumataas ngayon ang bilang ng mga batang may edad 10 hanggang 14 na nabubuntis ng mga lalaking mas matanda sa kanila nang hanggang 10 taon o higit pa. Sa pagtatasa ng PSA, 6% hanggang 7% taun-taon ang antas nito mula 2016 hanggang 2020.

Matagal na nating problema ang teenage pregnancies, pero mas nakakatakot na mas matatandang lalaki ang responsable sa maagang pandadalantao ng mga batang babae.

Hindi katanggap-tanggap na ang isang 10 taong gulang na batang babae ay galawin at mabuntis ng lalaking mas matanda sa kanya ng l0 years o higit pa!

Ayon pa rin sa report ng PSA, noong 2020 pa lamang ay nakapagtala na tayo ng 2,113 births ng mga batang 10 hanggang 14 taong gulang. At noong 2021, tumaas pa ito sa 2,299, base naman sa ulat ng Department of Health (DOH), mula 2016, patuloy sa pagtaas ang bilang nito.

Nakapanlulumo. Hindi ito dapat binabalewala. Sinasagasa dapat natin ang mga ganitong usapin dahil kaawa-awa ang mga bata. Unang-una, hindi handa ang kanilang katawan sa ganitong karanasan, kaya malaking panganib sa kanilang kalusugan ang maagang panganganak. Pangalawa, nasisira ang kanilang kinabukasan. Kadalasan, sa mga kabataang babae na maagang nasusuong sa ganitong responsibilidad ay humihinto sa pag-aaral, dahilan upang hindi na rin mapaunlad ang kanilang pamumuhay.

Sa ilalim ng administrasyong Duterte, inaksyunan na ang problemang ito, kaya hiling lang natin sa kasalukuyang liderato, mas palawakin pa ang hakbang sa paglutas sa mga kaso ng early pregnancies. Kailangan dito ang ‘whole-of-government approach’ para masiguro nating maililigtas ang mga kabataang babae sa panganib at matulungan silang maibalik sa maayos na estado.

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa  AGARANG SOLUSYON ni Sonny Angara, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa agarangsolusyon.bulgar@gmail.com