Sabi ni Doc 3/125

Mga benepisyo ng mangosteen sa kalusugan

BULGAR

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | April 6, 2026

Dear Doc Erwin,

Magandang araw! Ako si Elena, 41 taong gulang. Isa po akong masugid na tagasubaybay ng BULGAR newspaper, lalo na ng inyong Sabi ni Doc column. Malaki po ang naitutulong ng inyong mga payo at impormasyon tungkol sa kalusugan sa aming mga mambabasa.

Doc, nais ko lamang magtanong tungkol sa mangosteen capsule na matagal ko nang iniinom bilang daily supplement. Mahigit limang taon na akong gumagamit nito, ngunit aminado akong hindi ko pa rin ganap na nauunawaan kung ano talaga ang mga benepisyo nito sa katawan.

Nagsimula lamang akong uminom nito dahil may napanood akong commercial noon na nagsasabing marami raw itong mabuting epekto sa kalusugan, kaya naisip kong subukan at ipagpatuloy ang pag-inom nito. Gusto ko rin sanang malaman kung ano nga ba ang mga tunay na benepisyo nito. Ligtas ba itong inumin araw-araw sa mahabang panahon tulad ng ginawa ko? Mayroon po ba itong posibleng side effects o mga pag-iingat na dapat tandaan bago ito ipagpatuloy bilang supplement? Maraming salamat po at umaasa akong mabibigyan ninyo ng kasagutan ang aking mga katanungan. — Elena

Maraming salamat sa iyong liham, Elena, at sa iyong patuloy na pagsuporta at pagbabasa ng Sabi ni Doc sa BULGAR newspaper.

Ang mangosteen (Garcinia mangostana L.) ay isang tropikal na prutas na kilala hindi lamang sa masarap nitong lasa kundi pati sa mga sustansyang taglay nito na makakatulong sa kalusugan. Tinatawag din itong “queen of fruits” dahil sa kakaibang sarap at sa mga benepisyong maaaring ibigay nito sa katawan. Sa ilang bansa sa Asya, matagal na rin itong ginagamit sa tradisyunal na medisina upang makatulong sa iba’t ibang karamdaman. Ang mangosteen, lalo na ang balat at laman nito, ay mayaman sa antioxidants na mahalaga sa pagpapanatili ng kalusugan. Bukod dito, naglalaman din ito ng iba’t ibang nutrients tulad ng vitamin C, dietary fiber, at ilang mahahalagang mineral na nakakatulong sa pagpapalakas ng ating immune system.

Batay sa artikulo ni Shahaban sa The Pharma Innovation Journal noong 2023, ang mangosteen ay kilala sa taglay nitong antioxidant properties na tumutulong sa pagprotekta sa mga selula ng katawan laban sa pinsalang dulot ng free radicals—ang mga mapanganib na molecules na nakakasira ng selula. Dahil dito, maaaring makatulong ang mangosteen sa pag-iwas sa ilang uri ng kanser at sa pagpapanatili ng pangkalahatang kalusugan. Ang taglay din nitong anti-inflammatory properties ay malaking tulong sa mga kondisyong tulad ng rayuma, allergies, at autoimmune diseases.

Ayon naman kina Ansori et al. (2020), ang mangosteen ay may antibacterial, antifungal, at antihyperglycemic properties na maaaring makatulong sa pagkontrol ng blood sugar at sa proteksyon ng mahahalagang mga organ tulad ng kidney at atay. Maaari rin itong magkaroon ng antiviral, antidepressant, at anti-obesity effects. Dagdag pa rito, ipinakita sa isang pag-aaral sa International Journal of Pharmaceutical Research and Applications (2024) na ang mga sangkap ng mangosteen ay may benepisyong anti-acne, anti-aging, at anti-hyperpigmentation. Pinag-aaralan din ang potensyal nito sa pamamahala ng mga kondisyon gaya ng Alzheimer’s disease, chronic kidney disease, at maging neuropathic pain.

Bagama't maraming benepisyo ang mangosteen capsule bilang dietary supplement, nararapat pa ring maging maingat sa paggamit nito. Mas mabuting kumonsulta muna sa doktor bago ito inumin, lalo na kung may iniinom na ibang gamot o may umiiral na karamdaman. Tandaan na hindi ito dapat gawing kapalit ng mga gamot na nireseta ng inyong doktor. Pinapayuhan din ang mga buntis at nagpapasuso na mag-ingat dahil kulang pa ang mga pag-aaral tungkol sa kaligtasan nito para sa kanila. May ilang tao na maaaring makaranas ng banayad na side effects tulad ng pananakit ng tiyan, pagduduwal, o allergic reaction gaya ng pangangati at pantal. Maaari rin itong makipag-interaksyon sa mga gamot na pampalabnaw ng dugo (blood thinners) at gamot para sa diabetes. Karaniwan, ang inirerekomendang dosis ay 500 mg hanggang 1,000 mg bawat araw, at mas mainam itong inumin pagkatapos kumain upang maiwasan ang iritasyon sa tiyan. Laging tandaan na ang mangosteen capsule ay suplemento lamang at hindi pangunahing lunas sa anumang sakit. (Dr. Eunice Anne G. Garcia, RPh, MD, CCS)

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Mga benepisyo sa kalusugan ng apple cider vinegar

BULGAR

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | April 1, 2026

Dear Doc Erwin,

Magandang araw, Doc. Ako po si Wendy, 41 taong gulang at isang regular na mambabasa ng BULGAR, lalo na ng inyong Sabi ni Doc column. Malaking tulong po sa amin ang inyong mga payo at kaalaman tungkol sa kalusugan.

Nais ko lamang pong humingi ng payo tungkol sa aking naranasan dahil ako po ay may diabetes at madalas na makaranas ng paulit-ulit na impeksyon sa puwerta na nakakaapekto na sa aking pang-araw-araw na gawain. Dahil dito, napapadalas po ang aking pagkonsulta sa doktor at pag-inom ng antibiotics, kaya nag-aalala rin po ako sa maaaring maging epekto nito kung palagi itong ginagamit.

Doc, ligtas po ba ang apple cider vinegar para sa isang babaeng may diabetes tulad ko? Ano po ang tamang paraan ng paggamit nito, at mayroon po ba itong ibang benepisyo o posibleng side effects at mga pag-iingat na dapat tandaan bago ito gamitin? Maraming salamat po at umaasa akong mabibigyan ninyo ng pansin ang aking katanungan.

— Wendy

Lubos akong nagpapasalamat sa iyong liham, Wendy, at sa iyong patuloy na pagtangkilik sa “Sabi ni Doc” at sa pagbabasa ng BULGAR newspaper.

Ang apple cider vinegar (ACV) ay isang likas na fermented na produkto na nagmula sa mansanas at kilala na may malakas na antibacterial na katangian. Naglalaman din ito ng mga sangkap na maaaring kumilos bilang probiotics na tumutulong sa pagpapanumbalik ng balanse ng mga mabubuting mikrobyo sa katawan. Ang impeksyon sa puwerta dahil sa hindi balanseng normal flora ay isang kondisyon kung saan nagkakaroon ng labis na pagdami ng bacteria, fungi tulad ng yeast, o parasites sa loob ng puwerta na maaaring magdulot ng iritasyon at iba’t ibang sintomas. Karaniwang nangyayari ito kapag nagkaroon ng pagbabago o kawalan ng balanse sa mga mabubuting mikrobyo na natural na matatagpuan sa bahaging ito ng katawan.

Ayon sa Novel Research in Microbiology Journal na nalathala noong 2022, ipinakita sa pag-aaral na ang apple cider vinegar ay maaaring magpababa ng pagdami ng E. coli, isang uri ng bakterya na nagdudulot ng impeksyon, habang pinapaboran ang paglago ng Lactobacillus acidophilus. Ito ay isang mabuting bakterya na mahalaga sa pagpapanatili ng normal flora ng puwerta. Dahil dito, maaaring makatulong ang paggamit nito sa pagpapanumbalik ng balanse ng mga mikrobyo at sa pagpapabuti ng mga sintomas ng impeksyon. Mayroon ding nadiskubreng mga karagdagang benepisyo sa kalusugan ang apple cider vinegar ayon sa British Journal of Medical & Health Sciences (BJMHS) noong 2023. Ipinakita sa ilang pag-aaral na bukod sa antibacterial at antifungal na katangian, maaari rin itong makatulong sa pagbawas ng timbang, pagpapanatili ng kalusugan ng puso, at pagkontrol ng blood sugar.

May mga pananaliksik din na nagpapahiwatig na maaaring mayroon itong posibleng proteksyon laban sa ilang sakit tulad ng kanser at Alzheimer’s disease. Sa pag-aaral naman nina Casiple-Solas at Mercado (2018), natuklasan na ang pag-inom ng apple cider vinegar bago matulog ay maaaring makatulong sa pagpapababa ng fasting blood sugar at blood sugar pagkatapos kumain, maging sa mga buntis na may gestational diabetes. Ipinakita ng resulta na malaki ang tulong nito sa pagkontrol ng asukal sa dugo kahit hindi ito direktang kaugnay ng pagkain. Sinusuportahan din ito ng ibang pananaliksik na nagpapatunay na ang pag-inom nito bago magpahinga sa gabi ay nakatutulong sa pagpapababa ng blood sugar level paggising sa umaga.

Ang apple cider vinegar ay maaaring gamitin bilang pantulong na paraan sa pangangalaga sa impeksyon sa pamamagitan ng sitz bath o panlabas na paghuhugas na hinaluan ng tubig, ngunit tandaan na hindi ito dapat ipinapasok sa loob ng puwerta. Sa pag-inom naman, mahalagang laging i-dilute o ihalo ito sa tubig bago gamitin. Bagama’t may mga benepisyo, maaari rin itong magdulot ng side effects tulad ng iritasyon sa lalamunan, pananakit ng tiyan, pagkasira ng enamel ng ngipin, at iritasyon sa balat kapag puro ang paggamit. Maaari rin itong makipag-interact sa ilang gamot gaya ng diuretics, insulin, at digoxin, at hindi inirerekomenda sa mga may acid reflux, ulcers, allergy sa apple products, o mababang potassium level. Ang karaniwang ligtas na dami ay isa hanggang dalawang kutsarita o hanggang isang kutsara na hinalo sa isang basong tubig, isang beses o dalawang beses sa isang araw.

Kung paulit-ulit ang impeksyon o malala ang sintomas, manatiling maingat at mahalagang kumonsulta sa iyong doktor para sa tamang pagsusuri at mas malalim na paggamot. (Dr. Eunice Anne G. Garcia, RPh, MD, CCS)

Beetroot at epekto nito sa altapresyon

BULGAR

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | March 31, 2026

Sabi ni Doc - Peperomia pellucida WIKI - FP

Dear Doc Erwin,

Mapagpalang araw po sa inyo. Maraming salamat sa patuloy ninyong pagsulat ng mga makabuluhang impormasyon para sa amin. Ang inyong column sa pahayagang BULGAR ay tunay na nakadaragdag sa aming kaalamang pangkalusugan.

Ako ay matagal nang may altapresyon; ilang beses na akong nagpalit ng gamot, pero hindi ko pa rin makamit ang nais kong presyon ng dugo. May nirekomenda ang aking kapitbahay na natural na remedyo—ang inuming galing sa remolatsa o beetroot. Ito ay nakabababa raw ng kanyang altapresyon at mas ganado diumano siya sa pag-eehersisyo. Nais ko sanang malaman kung mairerekomenda ninyo ito sa mga tulad ko, dahil balak ko itong idagdag sa aking regular na pag-eehersisyo, gamot, at tamang diyeta. – Romy

Maraming salamat, Romy, sa iyong liham sa BULGAR at sa patuloy na pagsubaybay sa "Sabi ni Doc" column.

Para sa iyong katanungan, tunay na maaari ninyong subukan ang juice mula sa remolatsa o mas kilala bilang beetroot. Ayon sa isang pag-aaral na isinagawa noong Oktubre 2024 sa Journal on Nutrition, Metabolism and Cardiovascular Diseases, natagpuan na ang beetroot ay mayaman sa nitrate na nagiging nitric oxide sa loob ng katawan. Ang nitric oxide ay tumutulong sa pagpapaluwag ng mga ugat at pagpapababa ng presyon ng dugo. Ang araw-araw na pag-inom ng beetroot juice ay napatunayang nagpapababa ng baseline blood pressure sa mga taong may altapresyon, at ang epekto nito ay pinakamalakas makalipas ang tatlong oras.

Ayon sa pag-aaral, ang dietary nitrate mula sa remolatsa ay nagdulot ng bahagyang pagbaba sa altapresyon ng mga pasyenteng may presyon na higit sa 130/80 mmHg. Ito ay malinaw na nakita sa grupo matapos ang interbensyon, bagaman kinilala ng mga may-akda ang pangangailangan para sa karagdagang pananaliksik upang lubos na makumpirma ang mga natuklasang ito. Ang normal na konsumo ng dietary nitrates ay nasa 108 mg kada araw mula sa gulay, karne, at tubig. Ang doble nito, o nasa 222 mg kada araw, ay katanggap-tanggap pa rin para sa isang nakatatanda na may timbang na 60 kg. Gayunpaman, kailangan nating tandaan na ang labis na dietary nitrates ay hindi rin mabuti sa kalusugan at maaaring magdulot ng sobrang pagbaba ng presyon o iba pang hindi kanais-nais na komplikasyon.

Ayon din sa isang kahawig na pag-aaral mula sa American Journal of Biomedical Science and Research na nailathala noong Oktubre 2025, ang suplementasyon ng katas ng beetroot ay nagtaas ng antas ng plasma nitrate kumpara sa grupong walang suplementasyon. Ito ay nagpapatunay ng epektibong paghahatid ng nitrate sa katawan gamit ang beetroot. Gayunpaman, ang biyokemikal na epektong ito ay hindi nagresulta sa tuloy-tuloy na benepisyo sa pisyolohiya ng ehersisyo, kaya maituturing na pansamantala lamang ito.

Bagaman ipinakita ng mga nakaraang pananaliksik na ang nitrate ay maaaring magpababa ng presyon at bawasan ang paggamit ng oxygen ng mga selula habang nag-eehersisyo, ang kawalan ng ganitong epekto sa ilang pag-aaral ay maaaring dahil sa normal na presyon ng mga kalahok sa simula pa lamang. Sa katunayan, ang epekto ng nitrate ay mas malinaw sa mga indibidwal na may altapresyon kumpara sa mga may normal na presyon.

Sa kabuuan, ang inuming mula sa remolatsya ay mabisang nagpapataas ng dietary nitrate levels na makatutulong sa inyong kondisyon. Ang epekto nito sa abilidad sa ehersisyo ay patuloy na pinagaaralan ng mga siyentipiko dahil sa makaibang resulta ng mga nakaraang pagaaral.

Mairerekomenda rin ang tamang diyeta at mga programang tulad ng Dietary Approach to Stop Hypertension (DASH) na mayaman sa prutas, gulay, at isda, habang mababa naman sa maaalat at matatamis na pagkain. Ating tandaan na ang remolatsya ay karagdagan lamang sa inyong regular na diyeta at gamot.

Kumunsulta sa inyong doktor upang mabigyan kayo ng medical advice na angkop sa inyong personal at medical history. (Dr. Alexis Angelo L. Sulit, RN, MD, JD)

. .

Mga benepisyo ng mangosteen sa kalusugan

Mga benepisyo sa kalusugan ng apple cider vinegar

Beetroot at epekto nito sa altapresyon

RECOMMENDED