Mga momshie, read n’yo ‘to! Tips para maunawaan ang mga anak na teenager

ni Mharose Almirañez | May 12, 2022

Handa ka na bang maging magulang? ‘Yan ang kauna-unahang tanong na dapat isaalang-alang ng bawat isa bago pasukin ang panibagong chapter ng buhay.

Hindi madali ang magpalaki ng anak kaya siguraduhing physically, mentally, spiritually and financially ready ka upang matiyak na masusubaybayan mong maigi ang kanyang paglaki.

Hindi sapat na may pera ka para masabing mapapalaki mo siya nang maayos, sapagkat hindi lamang pera o materyal na bagay ang kailangan ng isang anak mula sa kanyang mga magulang — kailangan din nila ang iyong oras, pang-unawa, pag-aaruga, pagsuporta at pagmamahal.

Kung hindi ‘yan naibigay sa ‘yo ng mga magulang mo noon, ikaw na ang mag-break ng cycle. Huwag kang pumayag na maranasan din ng anak mo mula sa iyo ang ‘improper parenting’ na naranasan mo mula sa iyong mga magulang noon.

Iba’t iba man ang paraan ng pagpapalaki ng bawat magulang sa kani-kanilang anak, sana ay huwag kang tumulad sa iba na hindi napaghandaan ang pagpapamilya kaya sa huli’y mga anak ang nag-suffer.

Ayaw mo naman siguro lumaking rebelde, pariwara at disgrasyada ang iyong anak, ‘di ba? So, beshie, narito ang ilang paraan para lubos mong maunawaan ang iyong nagdadalaga’t nagbibinatang mga anak:

1. GUSTO NA NILA NG PRIVACY. ‘Yung tipong, magkukulong lang sila sa kuwarto habang nagmumuni-muni at inaabala ang sarili sa iba’t ibang bagay. Ultimo cellphone at laptop nila ay mayroong password. Naka-customize na rin ang mga post nila sa social media at naka-hide ‘yun sa mga kamag-anak.

2. GUSTO NA NILA NG FREEDOM. Kumbaga, ayaw na nilang bine-baby pa sila. Gusto na nilang magkaroon ng kalayaan sa pagpili ng mga damit na susuotin, school na papasukan at course na gustong i-take. ‘Yung feeling nila, ready na silang maging independent at hindi lamang puro household chores ang kaya nilang gawin sa buhay. Ayaw na nilang tinatanong sila kung sinu-sino ang kasamang gumala at kung saan sila pumunta. Sa madaling salita, ayaw na nilang kinokontrol sila.

3. NAGSISIMULA NA SILANG MAGKA-CRUSH. Ang mga kabataan ngayon ay mas mapusok kumpara noon, kaya huwag ka nang magtaka kung madalas toyoin ang dalagita mong anak, dahil malamang, hindi na naman ‘yan nakasilay kay crush. Napakasarap isipin kung nagkukuwento sa magulang ang anak tungkol sa kanyang crush. ‘Yung tipong, para lamang silang mag-best friend, kaso, hindi lahat ng anak ay super close sa magulang.

4. HINDI NA SILA SHOWY. Nagbago man ang physical appearance at attitude ng anak mo, siya pa rin ‘yung sanggol na inalagaan mo noon. Deep inside ay hinahanap-hanap pa rin niya ang iyong pag-aaruga. Ikaw pa rin ang gusto niyang takbuhan sa tuwing nadadapa, kaso nga lang ay nahihiya na siya.

5. MAS SENSITIVE NA SILA. Akala mo lang, wala silang pakialam sa nangyayari sa loob ng bahay, pero sila ang pinakanaaapektuhan sa tuwing nag-aaway ang parents nila. Nagsisimula na rin silang mag-overthink. ‘Yun bang mapagsabihan mo lang sila ay nagiging maramdamin na sila agad.

6. PALIHIM NILANG NA-A-APPRECIATE ANG QUALITY TIME. Akala mo ba puro friends lang ang gustong makasama ng teenagers? Siyempre, gusto pa rin nila ng quality time with their parents. Hindi man sila kasing expressive ng feelings nila before, paniguradong naa-appreciate pa rin nila ‘yung mga oras na magkakasama kayo, lalo na tuwing birthday niya, graduation day, PTA meeting, Pasko, Bagong Taon o mapa-simpleng family dinner.

Bilang magulang, marapat lamang maunawaan mo ang bawat pagbabago sa ‘yong anak dahil hindi sila habambuhay na bata. Darating sa punto na matututo silang umibig at gumawa ng mga desisyon.

Hindi man niya maiparamdam sa ‘yo araw-araw kung gaano siya ka-thankful na ikaw ang magulang niya, bagkus ay manatili ka pa ring nakaalalay at nakasuporta sa kanya, sapagkat sa huli ay pamilya pa rin ang magtutulungan. Gets mo?

Back to school na ba, besh? Mga paalala para sa ligtas na f2f classes

ni Mharose Almirañez | May 8, 2022

Handa ka na bang makita sa school si crush? The long wait is over, sapagkat balik-eskuwela na ang ilang mag-aaral sa bansa makalipas ang mahigit dalawang taong modular at online classes dahil sa COVID-19 pandemic.

Ayon kay Department of Education (DepEd) Secretary Leonor Briones, inaasahang makikilahok sa face-to-face classes ang 5,948,640 estudyante mula sa 25,668 o 56.89% pampublikong paaralan. Habang 226,991 mag-aaral naman mula sa 676 o 5.47% pribadong paaralan.

Napakaganda nitong balita, sapagkat mas matututukan na ng mga guro ang bawat mag-aaral. Gayunman, hindi pa rin tayo dapat maging kampante hangga’t hindi tuluyang nawawala ang banta ng COVID-19. Tulad ng paulit-ulit na paalala ng Inter-Agency Task Force (IATF), narito ang ilang safety protocols na ‘di dapat kalimutan:

1. MAGDALA NG HYGIENE KIT. Kalimutan mo na ang lahat, huwag lang ang alcohol. Isama mo na rin ang anti-bacterial soap at extra face masks. Iwasan din ang panghihiram ng gamit sa kamag-aral.

2. MAG-FACE MASK. Ito ang iyong magiging pananggala kung sakaling may bumahing o umubo malapit sa iyo. Tatanggalin lamang ang facemask tuwing kakain o iinom. Itapon ito nang maayos kung disposable at labhan kaagad kung reusable.

3. MAG-SOCIAL DISTANCING. Umiwas sa matataong lugar, partikular sa canteen tuwing recess o break time. Huwag ding makipagsiksikan sa hallway, corridor, hagdan at pampublikong transportasyon.

4. MAGHUGAS NG MGA KAMAY. Ugaliin ang paghuhugas ng mga kamay kada-oras upang hindi manatili ang mikrobyo sa bawat sulok ng iyong mga daliri at kuko.

5. MAG-DISINFECT. Bukod sa paghuhugas ng mga kamay at pag-a-alcohol, i-disinfect mo na rin ang iyong mga kagamitan na maaaring kapitan ng virus tulad ng mga sukli, silya, ballpen, bag, cellphone, atbp.

Batay sa pinakahuling tala ng Department of Health (DOH), 67,911,464 na ang mga nabakunahan kontra COVID-19 sa bansa. Bagama’t hindi mandatory ang pagpapabakuna at pagpapa-booster ay patuloy pa ring hinihikayat ang bawat isa, bilang proteksiyon laban sa virus.

Napakasarap isiping unti-unti na tayong nakakabalik sa normal. ‘Yung tipong, kaunti na lamang ang restrictions at mas maluwag na rin ang mga ipinatutupad na protocols sa bawat lokal na pamahalaan.

Imadyinin mo ba namang makakapag-bitaw ka sa dagat makalipas ang dalawang taong summer na puro lockdown. It’s indeed a long time, no sea!

Bukod d’yan, halos dalawang school year graduation rites na rin ang naisagawa virtually, kaya nakakalungkot isiping hindi ka manlang nakapag-martsa sa mismong araw na iyong pinakahihintay. Kaya naman sa taong ito’y maayos at ligtas na face-to-face graduation ang ipinakikiusap sa mga piling paaralan.

Bagama’t limitado ay isa pa rin itong magandang simula para sa tuluy-tuloy na “new normal”. Sana ay hindi lamang ito patikim sa nalalapit na halalan, kung saan balik-lockdown matapos ang eleksyon.

Nauunawaan naming excited ka sa outside world, pero plis lang, beshie, ‘wag magpasaway para maiwasan ang hawahan at hindi na magkaroon ng Season 3 ang enhanced community quarantine (ECQ). Okie?

Mga dapat iwasan kung makikipag-meet sa naka-match sa dating app

ni Mharose Almirañez | May 2, 2022

Na-love at first chat ka na ba? Sa dami ng trial cards na na-experience mo sa pakikipag-talking stage, bakit patuloy ka pa rin sa pagsu-swipe right? Hindi ka pa ba nato-trauma sa internet love?

Ang totoo’y napakakumplikado talaga ng online dating. Hindi ito tulad ng iniisip ng iba na kahit sinong makausap mo over the internet ay magiging dyowa mo na rin instantly. Hindi naman kasi lahat ng nasa dating app o site ay into romantic relationships. ‘Yung iba, looking for mabebentahan ng insurance, kotse, bahay, mai-scam o friends with benefits.

Kaya beshie, sana ay aware ka sa totoong motibo ng kausap mo bago ka pa tuluyang mahulog sa “pogi typings” niya. Mabuti na ‘yung umpisa pa lang ay alam n’yo na ang hinahanap ng isa’t isa para hindi ka mabiktima ng salitang, “Masaya naman tayo, ‘di ba?”

Pero anu-ano ang mga dapat iwasan kapag napagdesisyunan n’yo nang mag-meet? Narito ang ilang tips:

1. ‘WAG MALI-LATE SA DATE. Mapa-babae o lalaki ay hindi dapat nino-normalize ang Filipino time. Nakaka-green flag kung darating ka ahead of time sa meet up place at malaking red flag naman kung ilang oras mong paghihintayin ang ka-meet mo.

2. ‘WAG MANG-INDIAN. ‘Yung tipong, malayo ka pa lang at nakita mo na hindi mo pala type in person ‘yung ka-meet mo, kaya sa halip na sumipot ay bibiglang-liko ka paalis sa meet up place. Tapos, magdadahilan kang may emergency kaya hindi ka nakasipot sa date n’yo. Naku, beshie, bad habit ‘yan!

3. ‘WAG MAGPO-PROXY. Kung conscious ka sa hitsura mo kaya hahanap ka ng friend na magpo-proxy sa date n’yo, very wrong move ‘yan, beshie! Una pa lang, i-inform mo na siyang hindi ka kasing ganda, kasing sexy, kasing pogi o kasing macho nu’ng nasa picture kaya huwag siya masyadong mag-expect sa ‘yo. Wala kayo sa K-Drama. Okie?

4. ‘WAG MAGSASAMA NG CHAPERON. Masisira ang diskarte ng ka-date mo kung alam niyang may ibang nanonood at nakikinig sa inyo. So, beshie, mag-share location ka na lang o magkabit ng hearing device para updated pa rin sa real time tsika ang mga Marites mong friend.

5. ‘WAG BONGGAHAN ANG ARRIVE. Manamit nang naaayon sa lugar upang hindi kayo maging center of attraction. Hindi mo rin dapat ipamukha sa kanya na isa kang high maintenance person dahil iisipin niyang, “Ayyy, out of my league ‘to. Ayoko rito!”

6. ‘WAG MAGING MABOKA. Nakaka-turn off kung puro ikaw lang ‘yung nagsasalita sa buong date. ‘Yung tipong, naikuwento mo na pati buhay ng nanay, ninang at kapitbahay n’yo, samantalang siya ay nandu’n pa rin sa topic na, “Bakit kayo naghiwalay nu’ng ex mo?”

7. ‘WAG MAGING TOUCHY. Upang hindi humantong kung saan ang first date n’yo, obserbahan mong maigi ang bawat galaw niya at ‘wag basta magpadala sa matamis niyang ngiti at nanghi-hypnotize na kindat. Sa paraan pa lang kung paano siya tumingin at humawak sa ‘yo, sana ay ma-gets mo na ang hidden meaning nu’n. Unless, game ka rin sa gusto niya.

8. ‘WAG MAGSE-SELPON. Okey sana kung pi-picture-an ka niya, pero kung mas inatupag pa niya ang pagse-selpon habang kasama ka niya ay nangangahulugan lamang na hindi ka niya gusto o hindi siya masyadong interesado sa ‘yo.

Ilan lamang ‘yan sa mga dapat iwasan during first meet-up upang hindi mauwi sa "Talking stage, gone wrong" at nang hindi siya madagdag sa listahan ng Instagram story o My Day viewers mo.

Matapos pumalpak ang unang date, marami ang nade-depress sa katatanong sa kanilang self-worth. Ilang Facebook users na rin ang nag-deactivate at nagpalit ng kulay itim na profile picture habang nasa healing process.

Beshie, hindi ka naman panget at boring kasama sa personal. Siguro, maling tao lang ‘yung na-swipe right mo. So, tama na ang pag-e-emote, hanap ka na lang ng bagong trauma. Charot!