Retroaktibong aplikasyon ng batas kriminal

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 29, 2025

Dear Chief Acosta,

Kailan maaaring magkaroon ng retroaktibong epekto ang mga batas penal o kriminal? Mayroon bang mga sitwasyon kung kailan ang isang bagong batas kriminal ay hindi maaaring bigyan ng retroaktibong epekto kahit na pabor ito sa akusado? Maraming salamat sa paglilinaw. -- Martin

---

Dear Martin, 

Ang sagot sa iyong katanungan ay makikita sa Artikulo 22, kaugnay ng Artikulo 62, ng Act No. 3815, o mas kilala bilang Revised Penal Code, at pati na rin sa mga kaugnay na kaso.

Ayon sa Artikulo 22 ng nasabing batas, ang isang batas penal o kriminal ay maaaring magkaroon ng retroaktibong epekto kung ito ay pabor sa taong nagkasala sa isang krimen, maliban kung siya ay isang habitual delinquent. Ipinatutupad ang retroaktibidad kahit pa, sa oras ng paglalathala ng bagong batas, ay mayroon nang pinal na hatol at ang nasentensiyahan ay nagsisilbi na ng parusa:

“Article 22. Retroactive effect of penal laws. -- Penal laws shall have a retroactive effect in so far as they favor the person guilty of a felony, who is not a habitual criminal, as this term is defined in rule 5 of article 62 of this Code, although at the time of the publication of such laws a final sentence has been pronounced and the convict is serving the same.” 

Samantala, itinatakda ng Artikulo 62 ng parehong batas ang kahulugan ng habitual delinquent. Ayon dito:

“Article 62. Effects of the attendance of mitigating or aggravating circumstances and of habitual delinquency. xxx 

5. xxx For the purposes of this article, a person shall be deemed to be habitual delinquent, if within a period of ten years from the date of his release or last conviction of the crimes of robo, hurto, estafa, or falsification, he is found guilty of any of said crimes a third time or oftener.” 

Ganoon pa man, ipinahayag sa kasong Tavera v. Valdez (G.R. No. L-922, November 8, 1902), sa panulat ni Honorable Associate Justice Fletcher Ladd, na ang retroaktibong pagpapatupad sa isang bagong batas ay hindi maaari kung ito ay hayagang idineklarang hindi naaangkop sa mga nakabinbing aksyon o umiiral na mga sanhi ng aksyon:

“Act No. 277 xxx Section 13 of the same act provides as follows: “All laws and parts of laws now in force, so far as the same may be in conflict herewith, are hereby repealed: Provided, That nothing herein contained shall operate as a repeal of existing laws in so far as they are applicable to pending actions or existing causes of action, but as to such causes of action or pending actions existing laws shall remain in full force and effect.” This act went into effect October 24, 1901, subsequent to the publication of the article in question, and during the pendency of the prosecution. By article 22 of the Penal Code “Penal laws shall have a retroactive effect in so far as they favor the person guilty of a crime of misdemeanor,” etc. The court below in fixing the punishment proceeded upon the theory that by the operation of this general rule the penalty prescribed in the Penal Code for the offense in question was necessarily modified and could not be inflicted in its full extension. In so doing we think the court overlooked or improperly construed the proviso in the section of Act No. 277, above cited, by virtue of which the previously existing law on the subject covered by the act is left intact in all its parts as respects pending actions or existing causes of action. The language is general and embraces, we think, all actions, whether civil, criminal, or of a mixed character. In this view of the case we have no occasion to consider the question argued by counsel for the private prosecutor as to whether the provisions of Act No. 277 respecting the penalty are more favorable to the accused than those of the former law or otherwise. The punishment must be determined exclusively by the provisions of the former law.” 

Sa madaling salita, bagaman ang isang batas penal o kriminal ay maaaring magkaroon ng retroaktibong pagpapatupad kung ito ay pabor sa taong nagkasala, ito ay hindi maaari kung (a) tahasang hinahayag ng bagong batas na ito ay hindi angkop sa mga nakabinbing aksyon o umiiral na mga cause of action; at (b) ang nagkasala ay isang habitual delinquent, kagaya ng tinukoy sa Rule 5, Article 62 ng Revised Penal Code.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Philippine passport, may bisa ng 10 taon

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 28, 2025

Dear Chief Acosta,

Nagnanais akong makapagbakasyon sa ibang bansa at unang beses na kukuha ako ng pasaporte. Tama ba na ang bisa ng ating pasaporte ay 10 taon? Salamat sa iyong tugon.

-- Gerald, Jr.

---

Dear Gerald, Jr.,

Matatagpuan ang kasagutan sa iyong katanungan sa Seksyon 21 ng Republic Act (R.A) No. 11983, o mas kilala sa tawag na “New Philippine Passport Act,” na nagsasaad:

“Section. 12. Validity -- Regular passports issued under this Act shall be valid for a period of ten (10) years: Provided, That for individuals under eighteen (18) years of age, only a passport with five (5)-year validity shall be issued: Provided, further, That the issuing authority may limit the period of validity to less that ten (10) years, whenever such restriction is necessary in the national economic interest or political stability of the country.”

Malinaw na nakasaad sa nasabing probisyon ng batas na ang mga regular na pasaporte na ilalabas o iiisyu sa ilalim ng R.A. No. 11983 ay karaniwang may bisa ng 10 taon. Sa ilalim ng nasabing batas, nakalahad din na may hanggang limang taong bisa lamang ang mga pasaporte na maaaring iisyu sa mga indibidwal na wala pang 18 taong gulang. Maaari ring limitahan ng Department of Foreign Affairs (DFA), ang issuing authority ng mga pasaporte, ang bisa ng pasaporte ng mas mababa sa 10 taon kung ito ay kinakailangan para sa pambansang interes ng ekonomiya o katatagang pulitikal ng bansa.  

Kung kaya, bilang kasagutan sa iyong katanungan, malinaw na nasasaad sa batas na karaniwang may 10 taong bisa ang mga pasaporte na iniisyu ng DFA. Ito ay ayon din sa polisiya ng gobyerno na nabanggit sa R.A. No. 8239, na siyang inamyendahan ng R.A. 11983, na kumikilala sa karapatan ng mga tao na maglakbay. Kaugnay sa karapatang ito, ang pamahalaan ay may tungkulin na mag-isyu ng pasaporte o anumang dokumento sa paglalakbay sa sinumang mamamayan ng Pilipinas o indibidwal na sumusunod sa iniaatas ng batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala. 

Slander by deed at oral defamation

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | November 27, 2025

Dear Chief Acosta,

Nais kong malaman kung mayroong krimen sa pampublikong pamamahiya o paninigaw sa isang tao? Maraming salamat. – Llana

---

Dear Llana, 

Bagaman at walang eksaktong krimen ang mga akto ng pampublikong pamamahiya o paninigaw sa ating batas, nakasaad sa mga Artikulo 358 at 359 ng Act No. 3815, na inamyendahan ng Republic Act No. 10951 (R. A. No. 10951), o mas kilala sa tawag na “Revised Penal Code of the Philippines,” ang mga sumusunod:

“Art. 358. Slander. - Oral defamation shall be punished by arresto mayor in its maximum period to prisión correccional in its minimum period if it is of a serious and insulting nature; otherwise the penalty shall be arresto menor or a fine not exceeding Twenty thousand pesos (P20,000)."

Art. 359. Slander by deed. - The penalty of arresto mayor in its maximum period to prisión correccional in its minimum period or a fine ranging from Twenty thousand pesos (P20,000) to One hundred thousand pesos (P100,000) shall be imposed upon any person who shall perform any act not included and punished in this title, which shall cast dishonor, discredit or contempt upon another person. If said act is not of a serious nature. The penalty shall be arresto menor or a fine not exceeding Twenty thousand pesos (P20,000). 

Kaugnay sa nabanggit, ibinahagi sa kasong Villanueva v. People (G.R. No. 160351, April 10, 2006) sa panulat ni Honorable Associate Justice Minita Chico-Nazario, ang mga rekisito ng krimeng slander by deed:

“Slander by deed is a crime against honor, which is committed by performing any act, which casts dishonor, discredit, or contempt upon another person. The elements are (1) that the offender performs any act not included in any other crime against honor, (2) that such act is performed in the presence of other person or persons, and (3) that such act casts dishonor, discredit or contempt upon the offended party. Whether a certain slanderous act constitutes slander by deed of a serious nature or not, depends on the social standing of the offended party, the circumstances under which the act was committed, the occasion, etc.” 

Samantala, sa kasong De Leon v. People (G.R. No. 212623, January 11, 2016) sa panulat ni Honorable Associate Justice Jose Mendoza, binanggit naman ang mga rekisito sa kasong oral defamation:

“Oral Defamation or Slander is libel committed by oral (spoken) means, instead of in writing. It is defined as “the speaking of base and defamatory words which tend to prejudice another in his reputation, office, trade, business or means of livelihood.” The elements of oral defamation are: (1) there must be an imputation of a crime, or of a vice or defect, real or imaginary, or any act, omission, status or circumstances; (2) made orally; (3) publicly; (4) and maliciously; (5) directed to a natural or juridical person, or one who is dead; (6) which tends to cause dishonour, discredit or contempt of the person defamed.” 

Sa madaling salita, bagama’t magkaiba ang paraan ng pagganap — sa pamamagitan man ng salita (oral slander) o gawa (slander by deed) — pareho silang krimen laban sa dangal o crimes against honor.

Ang parehong krimen ay nangangailangan ng isang asal o pahayag na nakapaglalagay sa isang tao sa kahihiyan, kapinsalaan ng dangal, o nagpapababa ng kanyang reputasyon sa harap ng publiko o ibang tao, na nagdudulot ng kahihiyan, diskredito, o paghamak laban sa kanya.

Samakatuwid, kung ang naging asal at pahayag ng pamamahiya o paninigaw ng isang tao ay tumutugma sa lahat ng rekisito ng nasabing mga krimen, maaari siyang managot sa naaangkop na probisyon ng batas na pinarurusahan ang mga asal o pananalita na nagdudulot ng pamamahiya o paninirang-puri. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.