Panawagan para sa makatarungang kita sa transportasyon

ni Leonida Sison @Boses | March 18, 2026

Ipantay ang taas ng pasahe sa bigat ng krisis na ating kinakaharap, dahil malinaw ang panawagan ng mga tsuper na patuloy na binabayo at nagpapahirap, dulot ng walang sawang pagtaas ng presyo sa petrolyo. 

Sa gitna ng halos dobleng taas ng diesel, tila barya lamang ang naging tugon ng pamahalaan sa pamamagitan ng P1 dagdag-pasahe. Hindi ito solusyon kundi simbolo ng kakulangan sa malasakit sa sektor na araw-araw bumubuhay sa galaw ng ekonomiya.

Kamakailan, inaprubahan ng Department of Transportation (DOTr) ang provisional fare increase na P1 para sa traditional jeepneys at P2 para sa modern jeepneys. 

Ito ay kasunod ng sunud-sunod na pagtaas ng presyo ng petrolyo dulot ng tensyon sa Middle East. Ngunit para sa mga transport group tulad ng Manibela at Piston, ang nasabing dagdag ay malayo sa kanilang hinihinging P5 na umento.

Ayon sa Manibela, tila sampal sa mukha ng mga tsuper ang napakaliit na dagdag-pasahe kumpara sa higit 100 porsyentong pagtaas ng diesel. Dagdag pa rito, tila kulang sa masusing pag-aaral ang naging basehan ng desisyon ng mga ahensya tulad ng DOTr at Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB).

Samantala, iginiit naman ng pangulo ng Piston, na halos walang epekto sa kita ng mga tsuper ang P1 dagdag-pasahe. Aniya, katumbas lamang ito ng humigit-kumulang P200 dagdag kita kada araw, samantalang umaabot na sa P3,600 ang arawang gastos sa diesel batay sa presyong P120 kada litro at konsumo na 30 litro. Sa ganitong sitwasyon, malinaw na mas malaki pa rin ang lugi kaysa kita.

Dahil dito, inanunsyo ng Piston ang planong nationwide transport strike simula Marso 19, bilang protesta sa umano’y kakulangan ng aksyon ng administrasyon ni Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. sa patuloy na pagtaas ng presyo ng langis. 

Nanindigan ang grupo na itutuloy ang kanilang kilos-protesta hangga’t hindi natutugunan ang kanilang mga panawagan, kabilang ang pagtanggal ng VAT at excise tax sa petrolyo.

Para sa mga tsuper, hindi simpatiya ang kanilang hinihingi kundi makatarungang kita na sapat para sa kanilang pamilya at pang-araw-araw na operasyon. 

Ang maliit na dagdag-pasahe ay hindi lamang usapin ng kita, kundi repleksyon ng kung paano tinitimbang ang kapakanan ng sektor na nagsisilbing gulugod ng pampublikong transportasyon.

Ang epekto nito ay hindi lamang mararamdaman ng mga tsuper kundi pati ng mga komyuter. Kapag bumagsak ang sektor ng transportasyon, buong sambayanan ang maaapektuhan. Ang krisis na ito ay paalala na ang solusyon ay hindi dapat patingi-tingi, kundi dapat sumabay sa laki ng problemang kinakaharap ng taumbayan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

₱5K ayuda sa mga tsuper, dapat sabayan ng reporma sa presyo ng petrolyo

ni Leonida Sison @Boses | March 17, 2026

Maayos sanang maibigay ang tulong ng pamahalaan sa mga tsuper na araw-araw na lumalaban sa hirap ng buhay, lalo na ngayong hirap ng solusyunan ang malalang price hike ng fuel sa bansa. 

Sa gitna ng krisis sa petrolyo, malinaw na ang sektor ng transportasyon ang isa sa mga pinakaunang tinatamaan. 

Kaya naman malaking bagay para sa mga tsuper ang inanunsyong P5,000 cash assistance mula sa Department of Social Welfare and Development (DSWD). Ngunit para sa maraming Pinoy, ang tanong ay kung sapat ba itong tulong laban sa patuloy na pagtaas ng gastos sa pamamasada.

Simula Marso 17, magsisimula ang pamamahagi ng P5,000 na ayuda para sa mga public utility vehicle (PUV) drivers na labis na naapektuhan ng tumataas na presyo ng langis. 

Sa unang rollout ng programa, tinatayang 139,000 tricycle drivers sa Metro Manila ang makikinabang sa tulong pinansyal. Ang pondo ay kukunin mula sa Assistance to Individuals in Crisis Situation (AICS) program ng DSWD.

Ayon sa opisyal ng DSWD, itinuturing ng ahensya na nasa “economic distress” ang mga tsuper dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng gasolina na direktang kumakain sa kanilang kita. Magsisimula ang payout alas-6 ng umaga sa mga lugar na itinakda ng mga lokal na pamahalaan, at hahatiin sa umaga at hapon ang mga benepisyaryo upang hindi maapektuhan ang kanilang pamamasada.

Nilinaw din ng DSWD na ang mismong mga driver ang tatanggap ng tulong at hindi ang mga operator ng sasakyan. 

Layunin nitong matiyak na direktang makakarating sa mga tsuper ang ayuda. 

Matapos ang pamamahagi sa mga tricycle driver sa Metro Manila, plano ng pamahalaan na palawakin ang programa para sa jeepney, taxi, at transport network vehicle service (TNVS) drivers.

Sa ngayon, nakikipag-ugnayan na ang DSWD sa Department of Transportation at Land Transportation Franchising and Regulatory Board upang makuha ang beripikadong listahan ng mga karapat-dapat na tsuper. 

Ipinaliwanag din ng ahensya na hindi lamang ang pinakamahihirap ang maaaring makatanggap ng tulong mula sa AICS, dahil kahit ang nasa middle-income households ay maaaring mabigyan kung mapatunayang dumaranas ng krisis.

Sa kabilang banda, mahalagang isaalang-alang din ang mas malawak na solusyon sa problema ng tumataas na presyo ng langis. 

Ilan sa mga mambabatas ay nagpapaalala na kailangang timbangin ang mga hakbang tulad ng pagbabawas ng buwis sa petrolyo dahil maaari itong makaapekto sa kita ng pamahalaan na ginagamit sa mga serbisyong panlipunan.

Ang P5,000 ayuda ay isang pansamantalang ginhawa lamang sa mga tsuper na araw-araw na sumasagupa sa tumataas na gastos sa lansangan. 

Totoong makatutulong ito upang maibsan kahit kaunti ang kanilang pasanin, ngunit hindi nito tuluyang masasagot ang malalim na problema ng mahal na langis.

Kung tutuusin, ang tunay na hamon ay kung paano makabubuo ang pamahalaan ng pangmatagalang solusyon na hindi lamang panandaliang ayuda ang sagot, kundi isang sistemang kayang protektahan ang kabuhayan ng mga tsuper at ang bulsa ng ordinaryong mamamayan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Kawalan ng solusyon sa fuel crisis, transport sector, nalulugi na

ni Leonida Sison @Boses | March 16, 2026

Patuloy ang pahirap sa sektor ng transportasyon habang walang humpay ang pagtaas ng presyo sa petrolyo. 

Sa bawat paggalaw ng oil prices, hindi lamang mga tsuper ng pampublikong sasakyan ang naaapektuhan kundi pati ang mga driver ng Transport Network Vehicle Service o TNVS na araw-araw umaasa sa biyahe upang kumita. 

Sa kabila ng patuloy na pagtaas ng demand sa ride-hailing services, tila unti-unting sumusuko ang ilang driver dahil sa matinding pagkalugi.

Ayon sa grupong Laban TNVS, marami nang TNVS drivers ang napilitang ihinto ang kanilang pamamasada at ibalik ang sasakyang kanilang ginagamit sa mga operator. 

Ito ay bunsod ng tinatawag na double-digit oil price hike na ipinatupad sa mga nakalipas na linggo. Dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng gasolina, hirap nang maabot ng maraming driver ang kinakailangang kita upang matustusan ang kanilang araw-araw na gastos.

Dagdag pa rito, may mga operator umano na mayroong hanggang 50 sasakyang ipinaparenta sa mga driver, ngunit dahil sa lumalalang sitwasyon ay may ilang unit na ibinabalik ng mga driver. 

Sa ilang kaso, umaabot na sa 10 sasakyan ang nai-surrender dahil hindi na kayang tustusan ng mga driver ang mataas na gastos sa gasolina at ang patuloy na pagbabayad ng boundary.

Mas lalo pang lumalala ang sitwasyon dahil inaasahan ang panibagong double-digit oil price increase sa susunod na linggo. Dahil dito, ang mga TNVS drivers na patuloy na bumibiyahe ay kakaunti na lamang ang kinikita.

Malaking bahagi ng kanilang kinikita sa biyahe ang napupunta lamang sa pagpapagasolina.

Ipinaliwanag din na kahit tumaas nang husto ang presyo ng petrolyo, pareho pa rin ang boundary na binabayaran ng mga driver sa kanilang operator. Dahil dito, ang mismong driver ang nahihirapan sa bigat ng pagkalugi. 

Ang sistemang ito ang nagiging dahilan kung bakit mas pinipili ng ilan na ihinto na lamang ang kanilang operasyon kaysa patuloy na malugi.

Sa gitna ng ganitong sitwasyon, may ilang TNVS drivers ang nagsimulang maghanap ng alternatibong trabaho. 

Ang ilan ay nag-aapply sa mga operator na nag-aalok ng electric vehicle services, kahit pa mas mataas ang boundary na sinisingil sa kanila. Para sa mga driver, ito ay isa nang hakbang upang makaiwas sa patuloy na pagtaas ng presyo ng gasolina.

Samantala, sa mas malawak na usapin ng fuel prices, kabilang sa mga nagbigay ng pananaw sa epekto ng buwis sa petrolyo ay ang isang opisyal na kailangang pag-isipang mabuti ang mga polisiya tulad ng VAT suspension dahil may epekto rin ito sa kita ng pamahalaan. 

Ipinapakita nito kung gaano kahirap balansehin ang pangangailangan ng ekonomiya at ang kalagayan ng transport sector.

Ang nararanasang krisis ng TNVS drivers ay malinaw na sumasalamin sa mas malawak na problema sa presyo ng langis. 

Kapag nahihirapan ang mga driver, naaapektuhan din ang komyuter na umaasa sa ride-hailing services para sa kanilang pang-araw-araw na biyahe. 

Ang problema ngayon ay kung paano makakahanap ng pangmatagalang solusyon upang maprotektahan ang kabuhayan ng mga driver habang nananatiling abot-kaya ang serbisyo para sa publiko. 

Ang usaping ito ay hindi lamang tungkol sa transportasyon kundi tungkol sa kabuhayan ng libu-libong Pilipinong umaasa sa sektor na ito.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com