Alagaan, palakasin ang mga kabataang atleta

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | May 29, 2024

Opisyal na magtatapos ngayong Miyerkules ang maalab na season 86 ng University Athletic Association of the Philippines o UAAP, ang pangunahing ligang pampalakasang kinatatampukan ng mga estudyanteng atleta ng walo sa malalaking pamantasan sa Pilipinas. 

Punong-abala ng season 86 ang University of the East (UE), bilang UAAP host sa ika-10 pagkakataon.

Ang programang pangwakas ng UAAP 86 ngayong hapon ay uumpisahan ng pinakahuling paligsahan ng liga para sa kasalukuyang siklo, ang streetdance competition. May dalawang dibisyon ito: pang-high school o juniors at pang-kolehiyo o seniors. 

Kahit sinumang mga koponan ang manalo, tiyak na kagila-gilalas ang mga kabataang magsisipagsayaw, na ang kumplikado’t maangas na magiging mga galaw at koreograpiya ay tila sasalamin sa tulin ng panahon ng henerasyong lumaki sa likot at kulit ng social media. 

Maituturing na pinakamatimbang na bahagi ng pagtatapos ng UAAP 86 ang pagbibigay parangal sa hihiranging mga Rookie of the Year at mga Most Valuable Player of the Year ng iba’t ibang torneo — mapa-seniors man o mapa-juniors — ng iba’t ibang klaseng laro ng liga. Bukod sa pinakasikat na mga paligsahan gaya ng basketball at volleyball, nariyan ang marami pang iba gaya ng chess, swimming, table tennis at lawn tennis, athletics, at ang ating paboritong badminton.

Sa isang banda, maisasalarawan ng pangwakas na programang ito ang matagal nang ginagampanang papel ng UAAP: ang pagiging pundasyon sa paghubog ng mga kabataang atleta, na mahahasa nang husto bago maging kaanib ng mga ligang pang-propesyonal gaya ng PBA at PVL, o bago maging kasapi ng mga pambansang koponan na sasabak sa mga torneo sa ibang bansa. 

Isang sariwang ehemplo nito ay ang gradwado ng UE at batikang fencer na si Samantha Kyle Catantan, na sa sobrang galing at dedikasyon sa kanyang laro ay hindi lang naging Rookie of the Year sa UAAP kundi MVP rin ng limang sunud-sunod na mga taon ng liga at, makalipas ang iba pang pagsali sa mga patimpalak kalaban ang mga taga-ibang bansa, ay sasabak sa ngalan ng Pilipinas sa darating na Hulyo sa Summer Olympics sa Paris.

Sa kabilang banda ay pagkakataon ang UAAP 86 closing ceremony para ipagbunyi ang mga atleta nito na napanalunan ang kani-kanilang makakamit na parangal, sa pamamagitan ng pagpapangalan sa kanila at pagbibigay ng mga tropeong sisimbolo ng kanilang sipag, tiyaga at tagumpay. Madadala rin ng parangal sa mga ito ang kani-kanilang mga tagasanay o coach, pati ang mga mahal sa buhay na kanilang pangunahing tagapagtaguyod. 

Ngunit maaari rin nating mapagnilay-nilayan ang nasa likod ng magiging palatuntunang iyon: ang daan-daang mga karanasan ng sinumang masisigasig na mga kabataan na mag-aaral na, manlalaro pa — nanalo man sila sa taong ito o hindi. Sila na mga dumaan sa mga pagsubok at dagok na hinarap at nalampasan, at sa mga paghihirap ng katawan, isipan o damdamin na pinasan gamit hindi lang ang lakas ng katawan kundi matindi ring lakas ng loob. Sila na tumatalas sa pagpapamalas ng tapang habang iniinda ang anumang uri ng suliranin bilang mga estudyanteng atleta o maging miyembro ng kani-kanilang pamilya.

Sa bandang huli, pagtatapos man ang tema ng programa ng UAAP sa araw na ito ay may dala ring hudyat ng bagong simula. Bahagi rin nga naman ng masayang programa ang pormal na paglilipat ng tungkuling maging UAAP host, mula sa UE papunta sa University of the Philippines, na magiging punong-abala ng liga sa ika-13 na pagkakataon.

Naipapatotoo nito ang isang kasabihang nabigkas noon ng isang pumanaw nang Alemang football player: “After the game is before the game.” Na ang pagtatapos ng isang laro ay daan sa pagsisimula ng susunod na laro. Na habang tayo ay ginigising ng bawat sikat ng araw, may pag-asa tayo, anuman ang ating kinahaharap sa agos ng buhay. 

Kaya tuluy-tuloy lang tayo sa pagtitiyaga, tuluy-tuloy sa paglalaro, tuluy-tuloy sa pakikipagsapalaran nang buo ang loob at laging nakatutok sa paroroonang pinakaaasam.

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

For adults only

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | May 24, 2024

Malayo pa ang World Adult Day ngunit araw-araw, tayong mga hindi na bata ay

patuloy sa pag-a-“adulting,” na neolohismo o makabagong salita simula nitong nakaraang dekada na namayagpag, salamat sa social media.

Nakahiligan ng mga nasa edad 20s o 30s ang paggamit ng salitang ito sa pagharap sa mga bagay na hindi nakagawian ngunit kailangang kayanin bilang nasa hustong gulang.

Kabilang na rito ang pagkayod upang makatanggap ng suweldo para sa sarili at sa pamilyang binubuhay. At ang makakamit na sahod ay pambayad sa mga gastusin gaya ng pagkain, bill ng tubig at kuryente, upa sa tinitirhan, kautangan at samu’t saring nakalululang bayarin.

Kasama na rin dito ang pagkalinga at pag-aaruga sa mahal sa buhay, sa ina at ama,

kapatid o iba pang kamag-anak, o maging kaibigan na tila wala sa huwisyo o napagdamutan ng kapalaran.

Tatak ng pagiging isang adult ang masinsinang pag-iisip at pagdedesisyon sa hindi

iilang matitimbang na bagay na makaaapekto sa kasalukuyan o kinabukasan; mga relasyong dapat pagnilay-nilayan kung nararapat bang palawigin o putulin base sa tinatahak nitong landasin.

Gayundin, ang adulting ay nananawagan ng kakayanan ng isang taong tumugon sa

napakaraming pangangailangan kahit walang ibang matatakbuhan. Kahit nariyan pa ang

mga magulang, lolo o lola, tiyuhin at tiyahin, ninong at ninang, kapitbahay o katrabaho ay kailangang humarap sa mga suliranin o sigalot na dulot ng pagsasanib-puwersa ng mundo at tadhana nang walang kasama’t kakampi maliban sa sarili.

Hindi madali ang pagiging isang adult. Marami ang gustong manatiling bata sa isip at diwa, sa pangangarap at pag-asa upang magkaroon ng lakas para sumagwan sa daloy ng buhay nang hindi nakakalimot sa kung ano ang tama at nararapat.

Marami sa atin ang pinipiling mahirapan sa lahat ng larangan at aspetong pinapasok sa

buhay para maging mahusay, maging mabuti, para maging tapat. Habang may ibang

pinipiling padaliin ang mga bagay-bagay at manamantala sa kapwa, mayroon pa ring

pinipiling tingalain ang kalangitan at iangat ang sarili mula sa kawalan ng moralidad at

prinsipyo.

Sa dakong huli, magbubunga at hahantong sa mas kaaya-aya, mas matamis at kagila-gilalas ang mga bagay na tapat na binubuno, ganap na pinaghihirapan, at walang pag-aalinlangang pinagpapaguran. Saan mang larangan ng ating buhay — sa pangarap na

hanapbuhay, sa kasiya-siyang trabaho, sa kinagigiliwang sports, o maging sa minimithing katuwang o inaasam na lalim ng relasyon o pakikipagkapwa.

Walang shortcut o pinadaling paraan sa pagkamit ng tunay, malalim at

pangmatagalang tagumpay na hindi matitinag kailanman ng anumang unos at sama ng

panahon.

Sa kabila ng pinaghalong tapang at takot, kusa at kaba sa pakikipagsapalaran sa bawat

umaga ay magagawa pa ring maging tunay at tapat sa kapwa — bilang kapamilya man o

kaibigan, balikat na puwedeng iyakan o paghingahan ng dinaramdam, o kababayang

nagmamalasakit sa bayan. Ang pagiging isang tunay na adult o nakatatanda ay isang

biyayang dapat maipamuhay ng may saya at saysay, hindi panghihinayang.

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Walang permanenteng kaibigan o kaaway, kundi permanenteng interes sa pulitika

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | May 22, 2024

Ramdam ang hinagpis at sama ng loob ni ex-Senate President Juan Miguel “Migz” Zubiri sa kanyang ginawang pagbibitiw bilang ika-24 Pangulo ng Senado nitong Lunes. 

Sa mga panayam, namutawi sa kanyang mga labi ang salitang “betrayal” o pagtataksil ng mga inaakalang kaalyado ngunit sa isang iglap ay hindi na. Sa garalgal na tinig sa kanya namang talumpati ay binigyang diin niya ang dahilan ng kanyang pagkakalaglag mula sa ikatlong pinakamataas na posisyon, ang aniya ay hindi niya pagsunod sa mga kagustuhan ng mga nasa kapangyarihan, na kung sino ay hindi niya tahasang mabanggit. 

Hindi naman natin ikinagulat ang nangyaring pagpapalit ng liderato ng Senado na matagal na ring namuro sa gitna ng hindi iilang usapin kasama na ang Charter Change at ang pagdinig tungkol sa Philippine Drug Enforcement Agency (PDEA) leaks sa pangunguna ng kaalyado ni dating Pangulong Rodrigo Duterte na si Sen. Ronald “Bato” dela Rosa. 

Kung tagos sa puso ni Zubiri na ginusto niyang iangat at panatilihin ang tayog ng institusyon ng Senado sa kanyang paninilbihan dito, walang panghihinayang niyang bibitawan ang puwesto sa ngalan ng tinatawag na “statesmanship” sa sandaling ito ay kuhanin sa kanya ng panahon at pagkakataon. 

Kung ang saligan ng kanyang pagsisilbi sa puwesto ay ang taumbayan, marangal at bukas sa loob niyang babakantehin ang posisyong batid niyang laging may nakatutok na balaraw. 

Bagama’t laging itinatanggi, hindi naman lingid sa kaalaman ng marami na ang karaniwang naluluklok na Pangulo ng Senado ay may basbas ng nakaluklok sa pinakamataas na puwesto sa pamahalaan. 

Ginoong Zubiri, matagal na kayong pulitiko at hindi na bago sa inyo ang “laro” sa

Kongreso at hindi na akmang sabihin pang mahirap maging pulitiko. Kung pagtatanggol sa kapakanan ng taumbayan ang inyong ganap na mithiin, at kung ang kalagayan nila ang inyong daramhin, magiging palagay ang loob ninyong maglagay ng mohon o hangganan sa ngalan ng inyong prinsipyo at kumalas nang walang anumang panghihinayang. Tutal, nakita rin ninyo kung paanong ilang Senate President na ang nakudeta at nawalan ng numero ng kinakailangang suporta para magpatuloy sa posisyon. 

Tao nga lamang din naman kayong tulad namin at nakakaramdam ng sakit ng damdamin, na matapos pagsikapang mapaglingkuran nang husto ang mga pinagsisilbihan ay ilalaglag na parang wala lamang. Ngunit kung alam ninyong kailangang mas manaig ang kabutihan ng mamamayan ay hindi na ninyo hahayaang pagpiyestahan pa kayo sa inyong pagbubuhos ng emosyon sa harap ng madla. Sa halip ay ipapakitang maluwag sa kaloobang pipiliin ang pagkasawi o pagkatalo para manalo ang ordinaryong Pilipinong noon pa man ay nasasaktan sa hirap ng buhay habang nagpapasasa ang mga halos walang silbi sa gobyernong nagtatamasa ng daang libong suweldo kada buwan at milyones na pondo.

Hinahamon kayo ng taumbayan, Ginoong Zubiri, pagkakataon ninyo ngayon para ipakilala kung sino talaga kayo sa kanila at ano ang katangiang mayroon nga ba kayo. 

Sa pulitika nga naman, walang permanenteng kaibigan o permanenteng kaaway kundi permanenteng interes. Ngunit sa ngalan ng pagmamahal sa pinakamatayog na kapakanan ng taumbayan, wala dapat huwad, kundi mga tapat lamang na handang magsakripisyo at masaktan.

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.