Working hours ng LGUs, pahirap sa taumbayan

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | July 12, 2024

Nananawagan tayo sa Metro Manila Council at sa mga mayor ng National Capital Region na pag-aralang muli ang kanilang ipinasang resolusyong nagmamandatong paagahin ang working hours ng local government units (LGUs) sa Metro Manila mula sa dating 8 a.m. hanggang 5 p.m. na kasalukuyan nang 7 a.m. hanggang 4 p.m. 

Ilang beses nating nasaksihan kung paanong napagsaraduhan ang ilan nating kababayan sa mga tanggapang kinailangan nilang puntahan sa LGU, kasama na ang mga senior citizen, sa pagsapit ng alas-kuwatro impunto ng hapon. Lulugu-lugo ang mga nakausap nating kababayan, lalo na ang mga nagkomyut lamang nang hindi sila umabot sa ninasang puntahang opisina dahil sa trapikong kanilang inabot sa daan matapos tapusin ang kanilang mga responsibilidad na hindi maaaring iwanan na lamang para sa personal na lakarin sa kanilang lokal na pamahalaan. 

Hindi lamang usapin ng mabigat na trapiko ang nararapat isaalang-alang dito kundi maging ang kagaanan, sa halip na kabigatan, ng mamamayang Pilipino sa pagdulog sa kani-kanilang lokal gobyerno. Ang LGU ang pinakaunang dapat sanang maramdaman ng ating mga kababayan na siyang nagmamalasakit sa kanilang kapakanan bilang kanilang malapit na tagapangalaga mula sa kanilang kinaroroonan. 

Ngunit sa kasalukuyan, sa pinaagang itinakdang oras, katanungan una sa lahat ng maraming inang naghahanapbuhay at nag-aalaga rin ng kanilang mga anak, “Paano naman kami makakapunta ng alas-7 sa city hall? Kailangan pa naming asikasuhin ang aming mga anak, lalo na sa gitna ng pasukan, ipaghahanda pa namin ng pagkain at ihahatid pa namin sa paaralan, at matapos nito ay kinakailangan nang magprepara para pumasok sa trabaho.” Kung isisingit nga naman daw nila sa umaga ang pagpunta sa city hall ay mahuhuli naman sila sa pagpasok nila sa opisina. At kung gagawin naman raw nila sa hapon ang pagpunta sa LGU ay sarado na ito ng alas-4 impunto lamang. 

Kung kapakanan ng ating mga kababayan ang isasaalang-alang ng mga mayor ng NCR, gagawin nilang three shifts ang paglilingkod sa mamamayan: may naka-duty hindi lamang ng 7 a.m. to 4 p.m. kundi maging 8 a.m. to 5 p.m. at 9 a.m. to 6 p.m. Sa ganitong paraan, ang mga empleyadong nais magtungo sa LGU ay maaari pang umabot kung sila ay papasok sa trabaho ng alas-7 at aalis ng alas-4. Ganoon din para sa mga nanay na nag-aasikaso ng mga anak. 

Sa usaping trapiko, pagdating naman ng alas-7 ay magaan-gaan na ito at ang mga civil servant ng LGU na itatalaga na magsilbi hanggang alas-6 o alas-7 lalo na sa kritikal na mga tanggapan ay hindi na rin mabibigatan sa trapiko. 

Bakit hindi na lamang mag-survey ang ating mga lokal na pamahalaan o kani-kanilang survey arm at alamin ang tunay na pulso ng mamamayan? Sa araw-araw kahit noon pa, problema na ng ating mga kababayan ang pagtatalaga ng oras para makapunta sa mga tanggapan ng pamahalaan

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Bukas na liham mula sa matalik na kaibigan

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | July 10, 2024

Hayaan ninyong pansamantala nating isantabi ang ating mga nakagawiang paksa sa kolum na ito para bigyang daan ang paglalambing ng isang tagatangkilik ng Bulgar na ilathala ang kanyang liham para sa kanyang kaibigan. 

***

Sa aking pinakamamahal na matalik na kaibigang Jo,

Minabuti kong idaan sa pahayagang itong lagi mong sinusubaybayan ang aking tapat na mga pangungusap na nais iparating sa’yo. Alam kong mababasa mo ito kahit nasaan ka mang lupalop ng Pilipinas. 

Marahil ay batid mong hungkag at puno ng lumbay ang mga nakalipas na araw para sa akin sapagkat wala ka, hindi ka mahagilap ng aking paningin at hindi ka makausap gaya ng dati sa kabilang linya ng telepono. 

Mahirap magpanggap at magpumilit na aliwin ang sarili sa gitna ng mga pagtitipon kung saan kailangan kong ibigay ang aking wagas na ngiti na tila walang iniinda, at mainit na pagyakap kahit ako ay hindi buo at may panlulumo. 

Ngunit sa oras na ito ay pinipili kong maging masaya at puno ng pasasalamat na lagi mong bukambibig bilang nararapat sa lahat ng panahon. 

Kaya sa pagkakataong itong saksi ang marami, hayaan mong pasalamatan kita nang buong katapatan at pagpipitagan — sa ipinadama mong lalim, lawak at tayog ng uri ng iyong pagiging matalik na kaibigan. Na sa lahat ng oras na kailangan kita, ganap kang nariyan para sa akin; wala kang hindi gagawin para sa akin; at lagi mo akong uunahin bago ang iyong sarili. 

Naitanim mo sa puso ko ang maraming makabuluhang mga sandali na naipamalas mo ang iyong malalim at tunay na pagiging kaibigan. Sa kabila ng iyong pansariling mga hamon at suliranin sa buhay, nagawa mo pa rin akong bigyan ng panahon sa gitna ng mga gawain mong hindi magkamayaw at naghuhumiyaw ng atensyon (tulad ko) sa bawat araw. 

Hindi ko kailangang hukayin ang sisidlan ng aking mga alaala, kung saan nag-uumapaw ang iyong mga ibinahagi, para gunitain ang iyong mga ginawa sa ngalan ng ating pagiging matalik na magkaibigan. 

Nakaukit sa aking dibdib kung paano mong ibinigay ang iyong balikat para aking iyakan at ang iyong pandinig para ako’y pakinggan noong panahong ako’y isinantabing tila pinagsawaang kasuotan ng aking kasintahan sa kabila ng mga taong inilaan ko para sa kanya. Dahil sa’yo, unti-unti akong nakabangon mula sa araw-araw na pagluha at gabi-gabing paghihinagpis na tila hindi na sisikatan ng araw. Inaliw mo ako, sinamahan, inalayan ng hindi mabilang na mga awiting noon ko lamang narinig — para lamang ako sumaya at naising mabuhay pa, na may kaibigan tulad mong mananatili kahit sa takipsilim ng aking buhay. 

Hindi ko malilimutan ang paghangos na pagpunta mo sa aking kinaroroonan sa gitna ng aking pagtawag at pangangailangang makita ka — sa kainan kung saan dumating kang puno ng pawis sa’yong pagmamadali; sa aking tahanan kahit may kailangan kang puntahan; sa lamay ng magulang ng ating kamag-aral; sa seremonya ng pagtatapos ng kolehiyo na kinailangan mong iwan ang iyong mga gawain ng halos kalahating araw para ako ay samahan at kuhanan ng maraming litrato pati ang aking pamilya. 

Kapag kasama kita, lagi mo akong dinadalhan ng inuming tubig para patirin ang aking uhaw; ibinibili mo lagi ako ng mga piling tsokolate na aking natanto na kahit ikaw ay hindi pa nakakatikim; at ng mga kinakailangan kong gamot para agarang mawala ang aking nararamdamang sakit. 

Hindi mo ipinadama sa aking mahirap para sa‘yong gawin ang lahat ng iyon, bagkus ay ipinamalas mong bukal lahat sa‘yong kalooban.  

Pinili mo akong maging kaibigan sa rami ng mga nilalang na mas nakahihigit ang mga katangian sa akin na sa‘yo ay dumating, umalis o nananatiling nariyan sa‘yong ginagalawan. Pinili mo ako sa gitna ng mga kulang sa aking pagkatao at may hindi ka rin gusto sa aking pag-uugali. 

Kaya‘t humihingi ako ng iyong buong pagpapatawad sa lahat ng maling nagawa ko sa‘yo, na hindi ko na iisa-isahin pa na alam kong labis kitang nasaktan. Walang makasasapat na paliwanag para maibsan ko ang iyong dinamdam at pinasan sa panahong iyong tila iniwan kitang nag-iisa. Sana ay mapatawad mo ako nang lubusan at tabunan ng aking patuloy na pagmamahal ang lahat ng sariwang alaala ng aking mga pagkukulang. Sana ay hayaan mong muling uminog ang ating mundo gaya ng dati na puno ng saya at giliw. 

Umaasa pa rin akong natuldukan mo na ang iyong paghahanap ng mabuting kaibigang para sa‘yo ay laging andiyan. Umaasa akong walang mababago sa lahat ng iyong mga binitawang pangako. 

Sa ganang akin, ikaw ay mananatiling nag-iisang tunay, pinakamalapit at pinakamatalik kong kaibigan habang ako‘y nabubuhay. Lagi akong naririto, singlapit lamang ng dasal. 

Nagmamahal,

Buena

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Paglingap ng gobyerno, huwag sinlamig ng yelo

ni Judith Sto. Domingo @Asintado | July 3, 2024

Lumalamig na nang paunti-unti ang klima sa gitna ng tag-ulan. Naiibsan na ang sobrang init ng panahon lalo na sa gabi. Nagugunita tuloy natin ang panahong nasa New York tayo at nanunuot sa ating kalamnan ang ginaw na hindi naman tayo sanay. 

Ang lamig ding ito ang kasalukuyang nararanasan ng ating kaibigang kasalukuyang nasa Australia. Ngayon pa lamang siya nakaranas ng matinding ginaw, na kahit pa patong-patong ang makakapal na kasuotan mula bumbunan hanggang talampakan ay nanginginig pa rin sa lamig ang kanyang buong katawan. Ito ‘yung kalamigan na tila tunaw na yelo ang panghugas at pampaligo, na kung hihinga ka palabas ng bibig ay may kasamang puting singaw.

May mga araw pa roon na ang matinding lamig ay sinasamahan ng naghuhumiyaw na hangin, na tila mapanakot na pagsipol ng kalikasan.

Kung tutuusin, masuwerte pa siya na ang kanyang pinuntahan ay walang niyebe.

Bagama’t marikit sa paningin ang paglaglag ng snow ay ayaw ito ng maraming nakararanas dahil madulas, makapal at matigas kung mamuo sa lupa at kinakailangang pagbanatan ng buto para matanggal gamit ang pala. 

Ibang-iba ang ating Perlas ng Silangan, na ang klima ay pantropiko. Ang pagbaba ng temperatura rito sa atin ay kaaya-aya at ikinalulugod sapagkat hindi sukdulan o nanunuot sa kasu-kasuan. Ito ang ating inaasam na lamig na bagay sabayan ng paglagok ng mainit na kape, o ng paggamit ng makapal na balabal o jacket.  

Dito natin higit na napapagtanto ang sakripisyo ng ating mga kababayang nakikipagsapalaran sa mga bansang may winter o sobrang ginaw para matustusan at maiahon ang mga mahal sa buhay. Hindi lamang lamig ng panahon, kundi lamig din ng kawalan ng makakasamang katuwang sa buhay o masasandalang kaibigan ang tinitiis ng ating mga overseas Filipino worker sa ngalan ng pagtupad sa mga pangarap ng pamilya. 

Sa puntong ito, napapagnilay-nilayan natin ang ilang mga katotohanan na: 

Una, madadaan man sa sanayan ang pagtira sa bansang hindi mo kontrolado ang panahon o pagtrato ng ibang tao, iba pa rin ang mamalagi sa lupang kinagisnan at kinalakihan. Tunay na wala pa ring lugar gaya ng sariling bayan at sariling tahanan. 

Ikalawa, kahit may mga aspeto ng buhay na hindi natin hawak ay dapat pagsikapan nating mabalanse sa bawat araw ang mga bagay na tayo’y may kapangyarihan, gaya ng dami ng aasikasuhin o oras na gugugulin hindi lang para sa kailangang pagkaabalahan kundi pati sa panaka-nakang kasiyahan. 

Ikatlo, iwaksi natin ang nakalulungkot at pesimistang pananaw na nakapaloob sa kasabihang, “Sala sa init, sala sa lamig.” Itaboy natin ang mentalidad na, “Ayos lang ako” at walang pakialam, lalo na ang mga lingkod-bayan, sa gitna ng mga kakulangan o kahirapang nararanasan ng iba sa araw-araw ukol sa serbisyo-publiko, mga pasilidad, at paraan ng pamamahala ng gobyerno. 

Lagi nating sikapin na mapaganda ang buhay hindi lamang para sa sarili kundi para rin sa ating kapwa, na siyang magbibigay-kabuluhan sa ating pagiging nilalang at magdudulot sa ating kalooban ng wagas na kaligayahan. Piliin nating huwag maging malamig sa paglingap sa pangangailangan ng ibang nakagulapay na. Bagkus ay maging sing-init tayo ng pusong tunay na nagmamahal na laging handang magsilbi at masaktan.

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.