Pagkahilo at pagkalula kada bakuna, pamamaga ng utak, pangangalay at bulutong, dinanas ng

12-anyos na namatay sa Dengvaxia.

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | September 24, 2021

Labis nating hinahangaan ang mga frontliners sa medical profession sa kanilang mga sakripisyo para maitaguyod ang kalusugan at kaligtasan ng mamamayan, lalo na ngayong panahon ng pandemya. Gayunman, may mga kabilang sa kanilang hanay na nagbibigay-batik sa busilak na puti nilang kasuotan at propesyon mismo. Sa kaso ng Dengvaxia, may mga doktor at nars na hindi makakalimutan ng mga magulang ng mga biktima dahil sa hindi mabuting karanasan nila sa mga nabanggit na medical professionals. Kabilang sa nasabing mga magulang sina G. Mark at Gng. Angelica Dioquino ng Bulacan. Ani Gng. Dioquino,

“Nang sinabihan ko ang doktor na nakaharap ko na bakit ayaw nilang i-confine ang aking anak, samantalang siya ay nabakunahan ng Dengvaxia at marapat nilang bigyan ng atensiyon, sinagot niya ako nang pagalit na, ‘Bakit ka naniniwala sa mga pulitika? Nakainam pa nga ang pagturok ng Dengvaxia. Wala pa namang namamatay sa Bulacan, samantalang marami ang naturukan ng Dengvaxia rito.’ Hindi pulitika ang aking pinaniniwalaan, ang tanging nasa isip ko ay mabigyan ng lunas ang sakit na nararamdaman ng aming anak dahil nalalaman kong naghihirap siya at bumabagsak ang kanyang kalusugan, kaya hindi niya masasabi na nakainam sa kalusugan ni Psalm ang nasabing bakuna. Ang mga nars naman, kapag tinatawag namin ay nagagalit at sinasabi nilang nag-iinarte lamang ang aming anak kapag nagrereklamo siya ng pananakit. Sa hitsura raw niya ay hindi naman siya “in-pain.” Sabi pa nga nila, ‘Yan ba ang hitsura ng in-pain?’”

Ang nabanggit ni Gng. Dioquino na “Psalm” ay ang kanilang anak ni G. Dioquino na si Psalm Dioquino, 12-anyos na binawian ng buhay noong Setyembre 2, 2018. Siya ang ika-82 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Si Psalm ay naturukan ng Dengvaxia nang tatlong beses sa kanilang paaralan; una noong Abril 5, 2016; pangalawa noong Oktubre 7, 2016; at pangatlo noong Hunyo 22, 2017. Inireklamo niya ang pagkahilo at pagkalula pagkatapos ng bawat bakuna niya. Sa iba’t ibang petsa ng Agosto 2017, Abril, Agosto at Setyembre 2018, narito ang ilan sa mga pinagdaanan ni Psalm bago siya binawian ng buhay:

• Agosto 2017 (at mga sumunod na buwan) - Sumakit ang kanyang tagiliran at tiyan, at nangalay ang kanyang mga paa. Madalas siyang antukin kaya napapadalas ang kanyang pagtulog.

• Abril 2018 - Nahimatay siya. Nang magkamalay, nagreklamo siya ng pagkahilo at muling pangangalay ng kanyang mga paa at kamay. Pabalik-balik ang mga nararamdaman niyang ito.

• Agosto 22 at 23, 2018 - Nilagnat siya, nanginginig, sumasakit ang tiyan at nagsusuka. Bigla siyang nahirapang makalakad at isinugod siya sa isang ospital sa Bulacan. Napag-alamang positibo siya sa NS1 test. Sinabihan sila ng doktor na iuwi na muna si Psalm. Dahil hindi mapakali ang kanyang mga magulang, ipinilit nilang ma-admit siya sa ospital, subalit sabi ng doktor, hindi muna siya ia-admit dahil mataas pa ang kanyang platelet count at mapupuno lamang diumano ang nasabing ospital kung siya ay ia-admit. Dahil walang nagawa ang mga magulang ni Psalm, inuwi siya nang araw na ‘yun. Noong Agosto 23, nagpatuloy ang mataas niyang lagnat, pagkahilo, pananakit ng tiyan, pangangalay at pagsusuka, kaya ibinalik siya sa ospital. Hirap siyang kumain, hirap siyang lunukin ang kanyang pagkain at isinusuka niya ito. Patuloy ang mataas niyang lagnat at hindi nawala ang pananakit ng kanyang tiyan. Madalas din siyang nakatulala. Hindi na siya makapagsalita at makapaglakad nang maayos. Lumala ang kanyang kalagayan sa mga sumunod na araw kaya siya ay inilipat sa ibang ospital.

• Agosto 30 at 31, 2018 - Nag-seizure siya at naduling. Siya rin ay dumumi at nagsuka na may kasamang dugo. Pagkatapos nito, hindi na niya maisara ang kanyang mga mata at hindi na siya makausap. Sa nilipatang ospital kay Psalm, nalaman sa isinagawang CT Scan na namamaga ang kanyang utak. Noong Agosto 31, in-intubate si Psalm dahil hindi maayos ang kanyang paghinga.

• Setyembre 1 at 2, 2018 - Hirap na hirap na siyang huminga. May lumalabas na dugo sa tubong nakakabit sa bibig niya. Nagkaroon din siya ng bulutong. Noong Setyembre 2, maraming dugo ang lumabas sa bibig niya sa tuwing siya ay sina-suction. Dahil dito, sinalinan siya ng dugo at kritikal na ang kanyang kalagayan. Pagsapit ng tanghali nang araw na ‘yun, tuluyan nang pumanaw si Psalm.

Narito ang damdamin ng mga magulang ni Psalm sa kanyang pagkamatay. Sa medical professionals na tumingin sa kanya, “Hindi sila marunong umintindi sa kalagayan ng mga pasyente. Naiintindihan naming marami silang trabaho, subalit kinakailangan lamang na bigyan nila ng pansin ang mga pasyente nang maayos.” Sa mga responsable sa pagkakabakuna kay Psalm, narito naman ang sinabi nina G. at Gng. Dioquino, “Hindi nila ipinaliwanag kung ano ang maaaring maging epekto ng nasabing bakuna sa kalusugan ng aming anak, kaya naman kami ay napagkaitan ng oportunidad na malaman kung ano ang maaaring idulot nito sa kanya. Hindi rin inasistihan ng isang doktor ang pagtuturok sa kanya ng nasabing bakuna. Kung hindi nabakunahan si Psalm ay nabubuhay pa sana siya ngayon dahil wala naman kaming nalalaman na karamdaman niya na maaaring maging sanhi ng agaran niyang pagkamatay.”

Nais ng pamilya Dioquino na may managot sa naging kapabayaan ng mga taong nagbakuna kay Psalm habang clinical trial Phase 3, Peter Smith (WHO ppt.), kaya lumapit sila sa PAO, sa inyong lingkod at PAO Forensic Team. Kasama nila kami ngayon sa kanilang laban — sa legal na paraan.

Todo-tiwalang proteksiyon vs. dengue kaya pinabakunahan... 15-ANYOS, NAKARANAS NG PANANAKIT NG ULO

AT PABALIK-BALIK NA LAGNAT SAKA NA-COMATOSE AT NAMATAY SA DENGVAXIA

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | September 17, 2021

Lingid sa kaalaman ng mga magulang na isa palang “clinical trial phase 3” ang nagaganap hanggang Nobyembre 2017. Isang pangyayari na nagdulot ng trahedya sa buhay nila at kamatayan ng mga biktima na hanggang ngayon ay dumadaing at humihingi ng katarungan mula sa kanilang mapanglaw na hukay. Nakabilang ang humigit-kumulang 830,000 kabataan na walang alam sa kanilang magiging kapalaran na matinding paghihirap at sakit ng katawan.

May kung ano’ng puwersa ang pangarap na kayang magbigay ng tapang at lakas ng loob sa isang tao upang maabot ang kanyang hangarin, siya man ay nasa gitna ng maraming pagsubok sa buhay. Ngunit may mga pagkakataon na ang pag-abot sa pangarap ay isinasantabi upang maituon ang panahon at atensiyon sa mga mahal sa buhay. Sa edad na 15 ay ganap nang naunawaan ni Mary Rose Ibadlit ang kahalagahan ng pagsasakripisyo para sa kanyang pamilya. Ayon sa kanyang mga magulang na sina G. Eric at Gng. Mary Jane Ibadlit ng Quezon City,

“Ang aming anak ay masayahin, masigla at malusog na bata. Mahilig siyang kumanta at may mataas na pangarap sa buhay. Maganda ang boses ng nag-iisa naming anak na babae. Sa katunayan ay pangarap din niyang maging artista at sumali sa “Pinoy Big Brother”, isang sikat na programa sa telebisyon. Kaya lang, siya ang inaasahan naming tumulong sa mga gawaing bahay at pag-aalaga sa bunso niyang kapatid.”

Gayunman, bagama’t may pag-asa pang maabot niya ang kanyang mithiin sa buhay, may trahedyang naganap bago siya nagkaroon ng pagkakataon. Si Mary Rose ay binawian ng buhay noong Agosto 10, 2018. Siya ang ika-81 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Siya ay isang beses naturukan ng Dengvaxia sa barangay health center sa Quezon City noong Setyembre 15, 2017. Sabi nina G. at Gng. Ibadlit, si Mary Rose ay hindi pa naospital, bukod lamang noong siya ay malubhang nagkasakit na naging sanhi ng kanyang biglaang pagpanaw. Ayon pa sa mag-asawa, matapos maturukan si Mary Rose ay biglang nagbago ang kalagayan ng kanyang kalusugan. Noong Abril 2018, nag-umpisang sumakit ang kanyang ulo at nawawala naman ito sa tuwing umiinom siya ng gamot. Naging pabalik-balik ang pananakit ng kanyang ulo noong Mayo, Hunyo, Hulyo at Agosto 2018. Narito ang ilan sa mga detalye hinggil sa naging karamdaman ni Mary Rose noong Hulyo at Agosto 2018 bago siya binawian ng buhay noong Agosto 10, 2018:

• Hulyo - Siya ay may lagnat, sipon at pasa sa kamay.

• Agosto 9 - Alas-10:30 ng umaga, pumunta ang mga kaklase ni Mary Rose sa kanilang bahay at sinabi sa kanyang mga magulang na nakaranas siya ng matinding pananakit ng ulo at nawalan ng paningin matapos siyang kumuha ng pagsusulit. Dahil dito, nagtungo si Mang Eric sa eskuwelahan ni Mary Rose upang alamin ang kalagayan nito. Ani Mang Eric, “Ako ay nagtungo sa klinika kung saan siya dinala at nakita kong tulog at naghihilik si Mary Rose. Hindi pangkaraniwan sa amin ang paghihilik niya sa araw na ‘yun dahil hindi naman siya naghihilik tuwing siya ay tulog.”

Nabahala si Mang Eric sa kalagayan ni Mary Rose kaya dinala niya ito sa isang ospital sa Quezon City. Aniya, “Siya ay pilit kong ginigising habang lulan kami ng tricycle papuntang ospital, subalit hindi na siya magising at naghihilik na lamang siya.” Pagdating sa ospital, sinabihan ng doktor si Mang Eric na kailangang i-intubate si Mary Rose. Ayon pa kay Mang Eric, “Dahil sa pagkatuliro, hindi ako agad nakapagdesisyon hinggil sa pag-intubate sa kanya, pero in-intubate pa rin siya ng mga doktor.” Si Mary Rose ay agad ding isinailalim sa iba’t ibang pagsusuri at pagkatapos makuha ang inisyal na resulta ng mga ito ay sinabihan ng mga doktor ang kanyang mga magulang na siya ay comatose na dahil sa brain hemorrhage. Kinagabihan, tinapat ng mga doktor ang mag-asawa na wala nang pag-asa para maisalba pa ang buhay ni Mary Rose. Kritikal na ang kalagayan ng kalusugan ni Mary Rose sa magdamag.

• Agosto 10 - Muling sinabi kina Mang Eric at Aling Mary Jane ng mga doktor na wala nang pag-asang maisalba ang buhay ng kanilang anak at tanging mga gamot at aparato na lamang ang bumubuhay sa kanya. Pagsapit ng alas-12:50 ng hapon ay tuluyan nang pumanaw si Mary Rose. Narito ang bahagi ng Salaysay nila Mang Eric at Aling Mary Jane sa pagkamatay ng kanilang anak,

“Napaniwala nila kaming ang bakunang itinurok nila sa aming anak ay makabubuti sa kanya at ipagpasalamat pa namin dahil libre itong ibibigay sa kanya. Subalit hindi pala dahil ito ang kikitil sa kanyang buhay dahil ito lamang ang kakaibang gamot na naiturok sa kanya. Hindi nila ipinaliwanag kung ano ang maaaring maging epekto ng nasabing bakuna kontra dengue sa kalusugan ng aming anak.”

Ayon pa kay Aling Mary Jane, “Ang tanging sinabi lang sa akin bago siya turukan at ilagay ang pangalan niya sa logbook ng health center ay kapag kinagat ng lamok na may dalang dengue si Mary Rose ay protektado na siya at habang ito ay libre ay dapat na siyang mabakunahan dahil mahal daw ito kapag binili.”

Ang kaso ni Mary Rose ay maaaring ibilang sa mga kaso ng mga katulad niyang biktima na hindi lamang ang pagsisikap sa pagtupad ng mga pangarap ang natuldukan kundi ang pagpapatuloy ng kanilang mga buhay. Ang mga kaso nila na inilapit sa PAO, sa inyong lingkod at PAO Forensic Team ay may pagkakataon din na tila may nais tumuldok sa aming laban para sa kanila upang makamit ang katarungan. Gayunman, hindi nila kami mapipigilan — tuloy ang laban hanggang sa Kataas-Taasang Hukuman kung kinakailangan.

Nagsimula sa madalas na pagligo... 11-anyos, nilagnat, 'di makakain at bumagsak ang platelet count

bago namatay sa Dengvaxia.

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | September 10, 2021

Kung saan diumano pinroteksiyunan ay doon pa ginupo ng matinding karamdaman. Binabalot ng pangungusap na ito ang himutok ni G. Florante Ocfemia ng Makati City, isang nagluluksang ama sa pagkawala ng panganay na anak na si Kenchie Ocfemia. Ani G. Ocfemia, “Sinasabi nilang ang Dengvaxia vaccine na itinurok sa aking anak ay makapagbibigay ng proteksiyon sa kanya. Pero namatay si Kenchie at ang sabi ay Severe Dengue ang dahilan nito.”

Si Kenchie, 11-anyos na namatay noong Agosto 9, 2018 ang ika-80 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease), na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Siya ay naturukan ng Dengvaxia sa isang health center sa kanilang lugar noong Agosto 14, 2017. Kalagitnaan ng kanilang summer break sa eskuwelahan, nagreklamo si Kenchie na sumasakit ang kanyang ulo, subalit nawawala naman ito. Noong Hulyo 2018, may napansin ang kanyang pamilya na kakaiba niyang ginagawa. Ayon sa kanyang ama, “Kapag nanggagaling siya sa eskuwelahan ay naliligo siya. Hindi naman niya ito ginagawa noon kaya nagtaka kami. Dati, tuwing papasok at bago matulog lamang siya naliligo, subalit noong Hulyo 2018 ay palagi siyang naliligo at kapag siya ay aming tinatanong, ang sagot niya ay naiinitan daw siya.”

Noong Agosto 2018, nadagdagan pa ang mga nararamdaman ni Kenchie, umabot siya sa kritikal na kalagayan na humantong sa kanyang kamatayan. Narito ang kaugnay na mga detalye:

• Agosto 4 - Nilagnat si Kenchie at umabot ito ng 40 degrees Celsius. Dinala siya sa isang ospital sa Makati City at ipinakita nila ang kanyang Dengvaxia Immunization Card. Isinailalim siya sa laboratory tests at binigyan siya ng antibiotics at paracetamol, at umuwi na sila. Nagpatuloy ang lagnat niya at hindi na siya makakain. Kahit anong pagkain na ibinibigay sa kanya ay isinusuka lamang at tubig na lang ang pumapasok sa katawan niya.

• Agosto 5 - Dinala si Kenchie sa health center sa kanilang lugar at sinabi na isasailalim siya sa eksaminasyon. Sinabi ng doktor na mag-CBC at NS1-D1 examination si Kenchie. Dahil matagal ang magiging resulta kapag doon gagawin, nagdesisyon ang mga magulang ni Kenchie na dalhin siya sa emergency room (ER) ng isang ospital sa Makati. Natatakot na rin kasi ang mga magulang ni Kenchie sa kalagayan niya dahil hindi na ito kumakain. Pagkatapos siyang kuhanan ng dugo, nakita na mababa na ang platelet count niya at ito ay 90 na lamang. Sinabi rin ng mga doktor na positive na sa dengue si Kenchie at hindi na siya pinauwi.

• Agosto 7 - Bumaba na nang bumaba ang platelet count ni Kenchie at bumagsak ito sa 25. Patuloy ang pagbantay kay Kenchie ng mga doktor hanggang sa sinabi nila sa mga magulang nito na nawawalan siya ng blood pressure (BP).

• Agosto 8 - Alas-5:00 ng madaling-araw, ipinasok sa ICU si Kenchie. Habang siya ay nasa ICU, pawala-wala ang kanyang BP at pulso. Bumaba na rin sa pito ang platelet count niya. Nagkaroon siya ng maraming rashes sa braso at sa katawan at alas-5:00 ng hapon, nilagyan na siya ng tubo. Tinapat ng doktor ang kanyang mga magulang na ang pinakamalalang dengue ang dumapo kay Kenchie. Habang nasa ICU, nagwawala siya dahil sa sakit kung saan sinusubukan niyang tanggalin ang mga apparatus na nakakabit sa kanya. Nakita ng mga magulang ni Kenchie ang hirap niya habang siya ay nasa ICU. Ani G. Ocfemia, “Awang-awa kami sa kanya at dinudurog ang aming puso sa naging kalagayan niya.”

• Agosto 9 - Pumanaw si Kenchie. Ayon sa kanyang Certificate of Death, ang sanhi ng kanyang pagkamatay ay Severe Dengue (Antecedent Cause). Ani G. Ocfemia, “Napakasakit para sa aming mag-asawa ang biglang pagpanaw ng aming panganay. Isa siyang masigla at malusog na bata at bilang panganay ay naaasahan na namin si Kenchie sa pag-aalaga sa kanyang mga nakababatang kapatid. Kaya nakapagtataka na matapos niyang maturukan ng Dengvaxia ay bigla na lamang nagbago ang estado ng kanyang kalusugan.”

Ang nangyari kay Kenchie ay nagsisilbing tagapagpaalala ng kahalagahan ng pre-vaccination screening at ng tama at sapat na pagpapaliwanag tungkol sa pagpapaturok ng bakuna sa mga seronegative na katulad niya at maging sa mga seropositive man. Ang mga datos na ito ay mahalagang maibahagi upang magkaroon ng matalinong pagpapasya. Anang ama ni Kenchie, “Hindi nila kami binigyan ng pagpapaliwanag bago turukan si Kenchie sa maaaring maging epekto nito sa kalusugan niya. Kami ay napagkaitan ng oportunidad para malaman kung ano ang maaaring idulot nito sa kalusugan ng aming anak.”

Ang naipagkait na katotohanan sa pamilyang Ocfemia hinggil bakuna ay sinisikap namin sa PAO — na hiningan nila ng tulong kasama ng PAO Forensic Laboratory Division — na huwag matumbasan ng pagkakait ng katarungan habang inilalaban namin sa hukuman. Ang laban naming ito para sa katarungan ay para rin sa katotohanan!