Todo-tiwalang proteksiyon vs. dengue kaya pinabakunahan... 15-ANYOS, NAKARANAS NG PANANAKIT NG ULO

AT PABALIK-BALIK NA LAGNAT SAKA NA-COMATOSE AT NAMATAY SA DENGVAXIA

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | September 17, 2021

Lingid sa kaalaman ng mga magulang na isa palang “clinical trial phase 3” ang nagaganap hanggang Nobyembre 2017. Isang pangyayari na nagdulot ng trahedya sa buhay nila at kamatayan ng mga biktima na hanggang ngayon ay dumadaing at humihingi ng katarungan mula sa kanilang mapanglaw na hukay. Nakabilang ang humigit-kumulang 830,000 kabataan na walang alam sa kanilang magiging kapalaran na matinding paghihirap at sakit ng katawan.

May kung ano’ng puwersa ang pangarap na kayang magbigay ng tapang at lakas ng loob sa isang tao upang maabot ang kanyang hangarin, siya man ay nasa gitna ng maraming pagsubok sa buhay. Ngunit may mga pagkakataon na ang pag-abot sa pangarap ay isinasantabi upang maituon ang panahon at atensiyon sa mga mahal sa buhay. Sa edad na 15 ay ganap nang naunawaan ni Mary Rose Ibadlit ang kahalagahan ng pagsasakripisyo para sa kanyang pamilya. Ayon sa kanyang mga magulang na sina G. Eric at Gng. Mary Jane Ibadlit ng Quezon City,

“Ang aming anak ay masayahin, masigla at malusog na bata. Mahilig siyang kumanta at may mataas na pangarap sa buhay. Maganda ang boses ng nag-iisa naming anak na babae. Sa katunayan ay pangarap din niyang maging artista at sumali sa “Pinoy Big Brother”, isang sikat na programa sa telebisyon. Kaya lang, siya ang inaasahan naming tumulong sa mga gawaing bahay at pag-aalaga sa bunso niyang kapatid.”

Gayunman, bagama’t may pag-asa pang maabot niya ang kanyang mithiin sa buhay, may trahedyang naganap bago siya nagkaroon ng pagkakataon. Si Mary Rose ay binawian ng buhay noong Agosto 10, 2018. Siya ang ika-81 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Siya ay isang beses naturukan ng Dengvaxia sa barangay health center sa Quezon City noong Setyembre 15, 2017. Sabi nina G. at Gng. Ibadlit, si Mary Rose ay hindi pa naospital, bukod lamang noong siya ay malubhang nagkasakit na naging sanhi ng kanyang biglaang pagpanaw. Ayon pa sa mag-asawa, matapos maturukan si Mary Rose ay biglang nagbago ang kalagayan ng kanyang kalusugan. Noong Abril 2018, nag-umpisang sumakit ang kanyang ulo at nawawala naman ito sa tuwing umiinom siya ng gamot. Naging pabalik-balik ang pananakit ng kanyang ulo noong Mayo, Hunyo, Hulyo at Agosto 2018. Narito ang ilan sa mga detalye hinggil sa naging karamdaman ni Mary Rose noong Hulyo at Agosto 2018 bago siya binawian ng buhay noong Agosto 10, 2018:

• Hulyo - Siya ay may lagnat, sipon at pasa sa kamay.

• Agosto 9 - Alas-10:30 ng umaga, pumunta ang mga kaklase ni Mary Rose sa kanilang bahay at sinabi sa kanyang mga magulang na nakaranas siya ng matinding pananakit ng ulo at nawalan ng paningin matapos siyang kumuha ng pagsusulit. Dahil dito, nagtungo si Mang Eric sa eskuwelahan ni Mary Rose upang alamin ang kalagayan nito. Ani Mang Eric, “Ako ay nagtungo sa klinika kung saan siya dinala at nakita kong tulog at naghihilik si Mary Rose. Hindi pangkaraniwan sa amin ang paghihilik niya sa araw na ‘yun dahil hindi naman siya naghihilik tuwing siya ay tulog.”

Nabahala si Mang Eric sa kalagayan ni Mary Rose kaya dinala niya ito sa isang ospital sa Quezon City. Aniya, “Siya ay pilit kong ginigising habang lulan kami ng tricycle papuntang ospital, subalit hindi na siya magising at naghihilik na lamang siya.” Pagdating sa ospital, sinabihan ng doktor si Mang Eric na kailangang i-intubate si Mary Rose. Ayon pa kay Mang Eric, “Dahil sa pagkatuliro, hindi ako agad nakapagdesisyon hinggil sa pag-intubate sa kanya, pero in-intubate pa rin siya ng mga doktor.” Si Mary Rose ay agad ding isinailalim sa iba’t ibang pagsusuri at pagkatapos makuha ang inisyal na resulta ng mga ito ay sinabihan ng mga doktor ang kanyang mga magulang na siya ay comatose na dahil sa brain hemorrhage. Kinagabihan, tinapat ng mga doktor ang mag-asawa na wala nang pag-asa para maisalba pa ang buhay ni Mary Rose. Kritikal na ang kalagayan ng kalusugan ni Mary Rose sa magdamag.

• Agosto 10 - Muling sinabi kina Mang Eric at Aling Mary Jane ng mga doktor na wala nang pag-asang maisalba ang buhay ng kanilang anak at tanging mga gamot at aparato na lamang ang bumubuhay sa kanya. Pagsapit ng alas-12:50 ng hapon ay tuluyan nang pumanaw si Mary Rose. Narito ang bahagi ng Salaysay nila Mang Eric at Aling Mary Jane sa pagkamatay ng kanilang anak,

“Napaniwala nila kaming ang bakunang itinurok nila sa aming anak ay makabubuti sa kanya at ipagpasalamat pa namin dahil libre itong ibibigay sa kanya. Subalit hindi pala dahil ito ang kikitil sa kanyang buhay dahil ito lamang ang kakaibang gamot na naiturok sa kanya. Hindi nila ipinaliwanag kung ano ang maaaring maging epekto ng nasabing bakuna kontra dengue sa kalusugan ng aming anak.”

Ayon pa kay Aling Mary Jane, “Ang tanging sinabi lang sa akin bago siya turukan at ilagay ang pangalan niya sa logbook ng health center ay kapag kinagat ng lamok na may dalang dengue si Mary Rose ay protektado na siya at habang ito ay libre ay dapat na siyang mabakunahan dahil mahal daw ito kapag binili.”

Ang kaso ni Mary Rose ay maaaring ibilang sa mga kaso ng mga katulad niyang biktima na hindi lamang ang pagsisikap sa pagtupad ng mga pangarap ang natuldukan kundi ang pagpapatuloy ng kanilang mga buhay. Ang mga kaso nila na inilapit sa PAO, sa inyong lingkod at PAO Forensic Team ay may pagkakataon din na tila may nais tumuldok sa aming laban para sa kanila upang makamit ang katarungan. Gayunman, hindi nila kami mapipigilan — tuloy ang laban hanggang sa Kataas-Taasang Hukuman kung kinakailangan.

Nagsimula sa madalas na pagligo... 11-anyos, nilagnat, 'di makakain at bumagsak ang platelet count

bago namatay sa Dengvaxia.

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | September 10, 2021

Kung saan diumano pinroteksiyunan ay doon pa ginupo ng matinding karamdaman. Binabalot ng pangungusap na ito ang himutok ni G. Florante Ocfemia ng Makati City, isang nagluluksang ama sa pagkawala ng panganay na anak na si Kenchie Ocfemia. Ani G. Ocfemia, “Sinasabi nilang ang Dengvaxia vaccine na itinurok sa aking anak ay makapagbibigay ng proteksiyon sa kanya. Pero namatay si Kenchie at ang sabi ay Severe Dengue ang dahilan nito.”

Si Kenchie, 11-anyos na namatay noong Agosto 9, 2018 ang ika-80 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease), na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Siya ay naturukan ng Dengvaxia sa isang health center sa kanilang lugar noong Agosto 14, 2017. Kalagitnaan ng kanilang summer break sa eskuwelahan, nagreklamo si Kenchie na sumasakit ang kanyang ulo, subalit nawawala naman ito. Noong Hulyo 2018, may napansin ang kanyang pamilya na kakaiba niyang ginagawa. Ayon sa kanyang ama, “Kapag nanggagaling siya sa eskuwelahan ay naliligo siya. Hindi naman niya ito ginagawa noon kaya nagtaka kami. Dati, tuwing papasok at bago matulog lamang siya naliligo, subalit noong Hulyo 2018 ay palagi siyang naliligo at kapag siya ay aming tinatanong, ang sagot niya ay naiinitan daw siya.”

Noong Agosto 2018, nadagdagan pa ang mga nararamdaman ni Kenchie, umabot siya sa kritikal na kalagayan na humantong sa kanyang kamatayan. Narito ang kaugnay na mga detalye:

• Agosto 4 - Nilagnat si Kenchie at umabot ito ng 40 degrees Celsius. Dinala siya sa isang ospital sa Makati City at ipinakita nila ang kanyang Dengvaxia Immunization Card. Isinailalim siya sa laboratory tests at binigyan siya ng antibiotics at paracetamol, at umuwi na sila. Nagpatuloy ang lagnat niya at hindi na siya makakain. Kahit anong pagkain na ibinibigay sa kanya ay isinusuka lamang at tubig na lang ang pumapasok sa katawan niya.

• Agosto 5 - Dinala si Kenchie sa health center sa kanilang lugar at sinabi na isasailalim siya sa eksaminasyon. Sinabi ng doktor na mag-CBC at NS1-D1 examination si Kenchie. Dahil matagal ang magiging resulta kapag doon gagawin, nagdesisyon ang mga magulang ni Kenchie na dalhin siya sa emergency room (ER) ng isang ospital sa Makati. Natatakot na rin kasi ang mga magulang ni Kenchie sa kalagayan niya dahil hindi na ito kumakain. Pagkatapos siyang kuhanan ng dugo, nakita na mababa na ang platelet count niya at ito ay 90 na lamang. Sinabi rin ng mga doktor na positive na sa dengue si Kenchie at hindi na siya pinauwi.

• Agosto 7 - Bumaba na nang bumaba ang platelet count ni Kenchie at bumagsak ito sa 25. Patuloy ang pagbantay kay Kenchie ng mga doktor hanggang sa sinabi nila sa mga magulang nito na nawawalan siya ng blood pressure (BP).

• Agosto 8 - Alas-5:00 ng madaling-araw, ipinasok sa ICU si Kenchie. Habang siya ay nasa ICU, pawala-wala ang kanyang BP at pulso. Bumaba na rin sa pito ang platelet count niya. Nagkaroon siya ng maraming rashes sa braso at sa katawan at alas-5:00 ng hapon, nilagyan na siya ng tubo. Tinapat ng doktor ang kanyang mga magulang na ang pinakamalalang dengue ang dumapo kay Kenchie. Habang nasa ICU, nagwawala siya dahil sa sakit kung saan sinusubukan niyang tanggalin ang mga apparatus na nakakabit sa kanya. Nakita ng mga magulang ni Kenchie ang hirap niya habang siya ay nasa ICU. Ani G. Ocfemia, “Awang-awa kami sa kanya at dinudurog ang aming puso sa naging kalagayan niya.”

• Agosto 9 - Pumanaw si Kenchie. Ayon sa kanyang Certificate of Death, ang sanhi ng kanyang pagkamatay ay Severe Dengue (Antecedent Cause). Ani G. Ocfemia, “Napakasakit para sa aming mag-asawa ang biglang pagpanaw ng aming panganay. Isa siyang masigla at malusog na bata at bilang panganay ay naaasahan na namin si Kenchie sa pag-aalaga sa kanyang mga nakababatang kapatid. Kaya nakapagtataka na matapos niyang maturukan ng Dengvaxia ay bigla na lamang nagbago ang estado ng kanyang kalusugan.”

Ang nangyari kay Kenchie ay nagsisilbing tagapagpaalala ng kahalagahan ng pre-vaccination screening at ng tama at sapat na pagpapaliwanag tungkol sa pagpapaturok ng bakuna sa mga seronegative na katulad niya at maging sa mga seropositive man. Ang mga datos na ito ay mahalagang maibahagi upang magkaroon ng matalinong pagpapasya. Anang ama ni Kenchie, “Hindi nila kami binigyan ng pagpapaliwanag bago turukan si Kenchie sa maaaring maging epekto nito sa kalusugan niya. Kami ay napagkaitan ng oportunidad para malaman kung ano ang maaaring idulot nito sa kalusugan ng aming anak.”

Ang naipagkait na katotohanan sa pamilyang Ocfemia hinggil bakuna ay sinisikap namin sa PAO — na hiningan nila ng tulong kasama ng PAO Forensic Laboratory Division — na huwag matumbasan ng pagkakait ng katarungan habang inilalaban namin sa hukuman. Ang laban naming ito para sa katarungan ay para rin sa katotohanan!

12-anyos, labis ang regla, bumagsak ang platelet count at nagka-leukemia bago namatay sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | September 03, 2021

Ang pagdadalaga ay masayang yugto sa buhay ng kababaihan. Ito ay may mga panahong pinagsasaluhan o bonding moments ng mag-iina na kapwa nagiging mahalaga, kapaki-pakinabang at hindi malilimutang sandali para sa kanila. Sa kasamaang-palad, hindi natamasa ng mag-inang Terry at Ashly Nicole Barbacena ang masasayang sandali ng pagdadalaga ng huli. Salungat dito ang naranasan ng pamilya Barbacena.

Halos araw-araw na pagdaing sa tindi ng sakit ng katawan at ulo ang maririnig kay Ashly. Bahagi ng malulungkot at mapapait na alaala na nauwi sa trahedya ang naikuwentong ito ng mga magulang ni Ashly na sina G. Avenger at Gng. Terry Barbacena ng Binangonan, Rizal:

“Buwan ng Oktubre 2017 nang mag-umpisang datnan ng buwanang dalaw ang aming anak. Isang beses sa isang buwan siya noon kung datnan, subalit noong Disyembre 2017 ay dalawang beses na siyang dinatnan sa loob lamang ng isang buwan. Ang pag-aakala ko (Terry), normal ‘yun dahil bago pa lang siya dinatnan ng kanyang buwanang dalaw. Pagsapit ng Enero 2018 ay dalawang beses sa isang buwan pa rin ang buwanang dalaw niya. Hindi rin normal ang dami ng dugo na kanyang inilabas. Dahil sa labis na dami ng lumalabas na dugo niya ay pinagsuot namin siya ng diaper.”

Si Ashly Nicole, 12-anyos na namatay noong Agosto 16, 2018, ang ika-79 sa mga naturukan ng Dengvaxia na nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) consistent sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Siya ay tatlong beses na naturukan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan sa Binangonan, Rizal, una noong Abril 15, 2016, pangalawa noong Oktubre 14, 2016, at pangatlo noong Hunyo 9, 2017. Ayon kina G. at Gng. Barbacena, si Ashly Nicole ay isang masayahin, masigla at malusog na bata. Kailanman ay hindi siya nagkaroon ng malubhang karamdaman at hindi pa siya naospital maliban na lamang noong nagkaroon siya ng malubhang sakit na naging sanhi ng kanyang kamatayan pagkatapos niyang maturukan ng nasabing bakuna. Bukod sa mga naranasan ni Ashly Nicole na nabanggit, narito ang ilan sa mga detalye sa naging karamdaman niya na nauwi sa kanyang kamatayan:

• Pebrero 2018 - May mga buo-buo at parang jelly na dugo na sumasama sa kanyang regla. Napapadalas ang kanyang pagkahilo at pamumutla. Nag-umpisa ring mamula at magluha ang kanyang kanang mata.

• Marso 21 at 22, 2018 - Napag-alaman sa isang ospital sa Binangonan, Rizal na mababa ang kanyang platelet count at hemoglobin. Sinabihan ng doktor ang mga magulang niya na kailangan siyang i-admit sa isang ospital sa Marikina City, na nangyari naman noong Marso 22, 2018. Sa mga tests ay nakumpirma ang naunang test na isinagawa sa kanya. Sinalinan siya ng tatlong bags ng dugo. Hindi tumitigil ang labis niyang pagreregla at nilagnat din siya nang mga panahong ‘yun.

• Abril 3, 2018 - Apat na beses siyang sinubukang kuhanan ng bone marrow samples, subalit walang nakuha. Ayon sa doktor, siya ay may aplastic anemia.

• Abril 8 at 9, 2018 - Nahilo siya at pagkatapos ay hinimatay. Mataas din ang kanyang lagnat. Sinalinan ulit siya ng dugo noong Abril 9, 2018. Inilipat siya sa isang ospital sa Quezon City.

• Abril 11, 2018 - Muli siyang kinuhanan ng sample ng bone marrow. Pagkalipas ng tatlong araw, napag-alamang may leukemia siya.

• Abril 16, 2018 - Nag-umpisa siyang isailalim sa chemotherapy.

• Hunyo 2018 - Muli siyang nag-chemotherapy. In-admit siya sa pinagdalhang ospital sa Quezon City at pagkatapos ng sampung araw ay na-discharge siya.

• Hulyo 25, 2018 - Isinagawa ang kanyang pangatlong chemotherapy.

• Agosto 5-6, 2018 - Muling lumabas ang mga rashes sa kanyang katawan. Dinala siya sa isang ospital sa Quezon City noong Agosto 6, 2018 at napag-alaman na lima na lang ang kanyang platelet count. Muli siyang sinalinan ng dalawang bags ng platelet pagkatapos ng ilang araw. Mula noong Agosto 6, 2018 ay nilalagnat na siya. Matapos siyang masalinan ng nasabing platelet ay nag-chill na siya at mas tumaas ang kanyang lagnat.

• Agosto 9-10, 2018 - Namaga ang gilid ng kanyang kanang mata. Mas kumalat ang pamamaga ng paligid ng kanyang mata noong Agosto 10, 2018 at umihi rin siya noon ng dugo.

• Agosto 13-16, 2018 - Sinalinan siya ng 18 units ng platelet noong Agosto 13 at 14, 2018 subalit hindi umakyat ang kanyang platelet count, sa halip ay bumaba pa ito sa dalawa. Siya ay nagsusuka at nagdudumi ng dugo. Naging kritikal na ang kanyang kondisyon at pagdating ng Agosto 16, 2018, alas-7:30 ng umaga, tuluyan na siyang pumanaw. Anila G. at Gng. Barbacena, “Napakasakit para sa amin ang biglang pagpanaw ni Ashly Nicole. Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagbabakuna ng Dengvaxia sa aming anak.

“Hindi nila kinuha ang pahintulot namin hinggil sa pagtuturok nila ng bakuna kontra dengue sa aming anak kaya walang pagpapaliwanag sa kung anong maaaring maging epekto nito sa kalusugan niya.”

Namatay si Ashly na baon ang paghingi ng hustisya laban sa mga nag-eksperimento sa kanyang murang katawan. Sa bawat gabi ay ramdam ng naulila niya at parang naririnig pa rin ang kanyang mga daing mula sa hukay na pinaglibingan sa kanya.

Ang kaso ni Ashly Nicole ay idinulog ng pamilya Barbacena sa aming Tanggapan, kaya ito ay kasama na sa aming ipinaglalaban sa hukuman. Ang nangyari kay Ashly Nicole ay repleksyon din ng matinding hirap na inabot ng mga katulad niyang biktima bago binawian ng buhay. Nawa sa kasong ito, ang matatamong hustisya para sa isa ay maigawad sa kanilang lahat.