14-Anyos, lumaki ang puso at na-stroke bago namatay sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | June 17, 2022

Mula sa bibig ng mga bata, may mga pagkakataon na tayo ay nakakarinig ng mga bagay at ideya na hindi natin inaakalang malaman sa kanila dahil limitado ang kanilang kaalaman sa buhay dahil sa kanilang murang edad.

Mula sa bibig ng 10-anyos na anak ni Gng. Lovely Anne Laure ng Cardona, Rizal, may narinig si Gng. Laure na balita na nagmistulang hudyat ng mapait na kahihinatnan ng isa pa niyang anak na si Trixie Marie Laure. Ani Gng. Laure, “Nalaman ko sa aking anak na si Marian, na si Trixie Marie ay nabakunahan ng bakuna kontra dengue. Sumagot pa ako na maigi nang hindi siya ma-dengue.”

Si Trixie Marie, 14, namatay noong Nobyembre 24, 2017 ang ika-114 sa mga naturukan ng Dengvaxia na under Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} - na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya.

Siya ay dalawang beses naturukan ng Dengvaxia; una noong Hunyo 2016 at pangalawa noong Hunyo o Hulyo 2017. Sa iba’t ibang petsa ng Mayo 2017 hanggang Nobyembre 2017, narito ang ilan sa mga detalye ng nangyari kay Trixie Marie hanggang sa kanyang pagpanaw noong Nobyembre 24, 2017.

• Mayo - Hindi siya nireregla. Sumasakit din ang kanyang tagiliran, nilalagnat at giniginaw siya tuwing gabi. Pinainom siya ng paracetamol. Nag-umpisa siyang mangayayat kaya siya ay dinala sa isang health center sa Cardona, Rizal. Matapos resetahan ng paracetamol at antibiotics, bumuti naman ang kanyang kalagayan, subalit siya ay muling nilagnat. Hindi siya makahinga nang maayos; masakit din ang kanyang buto-buto. Pabalik-balik ang mga nararamdaman niyang ito sa mga sumunod na buwan. Bumubuti naman ang pakiramdam niya sa tuwing pinapainom siya ng paracetamol.

• Hulyo - Lubusan siyang pumayat; isinama na siya sa feeding program ng kanilang paaralan. Hindi pa rin siya nireregla at madalas lagnatin tuwing hapon.

• Agosto - Binigyan siya ng doktor ng vitamins dahil maputla siya. Binigyan din siya ng antibiotics at gamot para sa ubo dahil inuubo siya. Bumuti ang kalagayan niya pagkatapos uminom ng mga nabanggit na gamot. Subalit muli siyang nagkalagnat, hirap makahinga, masakit ang ulo, tiyan, kasu-kasuan at giniginaw. Kaya noong Agosto 10, 2017 ay dinala siya sa isang ospital sa Rizal. Ayon sa doktor, may problema siya sa pagdumi at kailangan din diumano siyang ipa-2D echo. Binigyan siya ng gamot para sa pagdumi at pinauwi rin matapos niyang makadumi.

• Setyembre 10 - Siya ay giniginaw at nilalagnat. Muli siyang dinala sa ospital sa Rizal. Base sa resulta ng x-ray, lumaki ang kanyang puso. Binigyan siya ng gamot at pinauwi rin, pero sinabihan sila na dapat nang ma-confine si Trixie Marie. Dahil hindi sila ma-admit sa nasabing ospital, ni-refer sila sa isang ospital sa Pasig at umuwi sila. Hindi bumuti ang kanyang kalagayan.

• Setyembre 13 - Dinala siya sa isang ospital sa Marikina City. Sinabihan sila na lumalaki ang kanyang puso. Ipinasok siya sa ICU, nanatili siya ru’n nang halos dalawang linggo, at halos isang linggo sa ward.

• Oktubre - Nag-agaw buhay siya at muling dinala sa ICU. Nanatili siya ru’n hanggang Oktubre 19.

• Oktubre 20 - Muli siyang nag-agaw buhay habang nasa ward, kaya ibinalik siya sa ICU. Anang doktor kay Gng. Laure, baka hindi na magtagal ang buhay ni Trixie Marie. Na-stroke na diumano ito at patay na ang kalahati ng kanyang katawan. Sobrang payat niya at nakatulala na lang. Hindi na rin siya makapagsalita at nakangiwi ang kanyang bibig. Base sa resulta ng magnetic resonance imaging (MRI) scan na isinagawa sa kanya, may hemorrhage sa kanyang utak. Kailangan diumano siyang maoperahan, pumayag naman si Gng. Laure sa kagustuhan nitong madugtungan pa ang buhay ng anak.

• Nobyembre 23 at 24 - Hirap sa paghinga si Trixie Marie. Sinabihan si Gng. Laure na kailangan itong i-intubate. Hindi na natuloy ang operasyon kay Trixie Marie, tuluyan na siyang binawian ng buhay noong Nobyembre 24, 2017.

Ani Gng. Laure, “Napakasakit ng biglaang pagpanaw ni Trixie Marie dahil siya ay masigla at malusog na bata, kaya nakakapagtaka na bigla siyang nagkasakit at ikinamatay pa niya ito.

“Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagbabakuna sa kanya. Nalaman ko lang ito nang sinabi ng kanyang kapatid ang tungkol dito. Gayundin, wala sa pamilya namin ang nagkaroon ng sakit ng puso na sinasabi nilang sakit ni Trixie Marie. Mas masakit pa ang naramdaman ko dahil sa awa sa kanya habang nakikita ko na paunti-unting nilalamon ng sakit ang kanyang murang katawan. Kaya kinakailangang may managot sa kapabayaan ng mga taong nagbakuna sa kanya.”

Bagama’t hindi nasabihan at napaliwanagan ng mga awtoridad si Gng. Laure tungkol sa naganap na pagbabakuna kay Trixie Marie, kung pagbabasehan ang kanyang pahayag sa ikalawang talata ng artikulong ito, masasabing binigyan niya ng pagkakataon ang pagkakaroon ng positibong pananaw. Nasambit niya nang malaman niyang nabakunahan si Trixie Marie ng Dengvaxia na “maigi at hindi na ma-dengue”. Ito ay tinuran niya sa pag-aakalang makabubuti ang bakunang naiturok sa kanya. Umasa siyang ito ay magbibigay-proteksyon sa kanya laban sa dengue, subalit kabaligtaran ang nangyari.

Sa pagkamatay ng kanyang anak, si Gng. Laure ay palabang ina na naniningil ng katarungan mula sa mga kinauukulan. Kasama niya ang hiningan niya ng tulong para sa labang ito – ang PAO, ang inyong lingkod at kasamang senior public attorneys at forensic doctors. Tunay kaming kaisa ni Gng. Laure, isang ina na naging mandirigma ng hustisya sa ngalan ng anak na pumanaw sa isang trahedya.

13-Anyos, nagkabutas sa puso, natuyuan ng utak, nabulag at namatay dahil sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | June 10, 2022

Napakahalaga ng tama at sapat sa detalye sa pagbabalita. Ito ay nakatutulong sa mga mamamayan na magkaroon ng gabay tungo sa matalinong pagpapasya sa mahahalagang usapin sa buhay, lipunan at bayan.

Si Aling Jenalyn De Jose ng Antipolo City, ina ni Joyce Ann Brizuela, ay nagpasya hinggil sa napakahalagang bagay na may kaugnayan sa kalusugan at buhay ng kanyang mga anak. Subalit, sa kaso ng panganay niyang si Joyce Ann, hindi naganap ang kanyang kagustuhan kundi ang kabaligtaran nito.

Ani Aling Jenalyn, “Noong ika-23 ng Mayo 2018 nang magreklamo si Joyce Ann na siya ay nahihilo, nanlalabo ang paningin at sumasakit ang ulo at dibdib. Maugong ang mga balita noon hinggil sa mga batang namamatay dahil sa Dengvaxia vaccine, kaya sinabihan ko ang aking mga anak na huwag magpabakuna nito sa kanilang eskuwelahan. Subalit, sinabi ni Joyce Ann sa akin na siya ay tatlong beses nabakunahan ng Dengvaxia. Ipinag-alala ko ito nang labis, lalo na noong may mga kakaiba siyang nararamdaman.”

Si Joyce Ann, 13, namatay noong Enero 24, 2019, ang ika-113 sa mga naturukan ng Dengvaxia at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya.

Siya ay tatlong beses naturukan ng Dengvaxia; una noong Hunyo 17, 2016; pangalawa noong Enero 20, 2017, at pangatlo noong Setyembre 26, 2017. Ang nasabing pagtuturok ay nangyari sa kanilang paaralan. Ayon sa kanyang ina at lola (Pricilla Brizuela), si Joyce Ann ay masigla, aktibo at malusog na bata, gayundin, mahilig maglaro ng volleyball. Dagdag pa nila, kailanman ay hindi siya nagkaroon ng dengue at malubhang karamdaman na nangangailangang madala siya sa ospital, bukod nitong kamakailan kung saan siya ay malubhang nagkasakit na naging sanhi ng kanyang pagpanaw.

Pagdating ng 2018 at Enero 2019, ito ang mga nangyari kay Joyce Ann:

• Mayo 25 at 26, 2018 - Hindi pa rin nawawala ang mga hindi magandang nararamdaman niya at siya ay nagkalagnat kaya dinala siya sa isang ospital sa Pampanga. Siya ay isinailalim sa X-ray at ECG at ayon sa doktor, parang inaatake si Joyce Ann. Dahil hindi kaya ng ospital ang sitwasyon niya, inilipat siya sa ibang ospital sa Pampanga noong Mayo 26, 2018. Nalaman na lumaki ang butas ng puso niya at maaaring kumalat sa dibdib niya ang impeksyon sa kanyang tonsils. Nagreklamo siya ng pananakit ng dibdib, ulo at tiyan. Hindi bumuti ang kalagayan niya sa mga sumunod na linggo; siya ay nanatili sa ospital nang halos isang buwan.

• Hunyo 22, 2018 hanggang Enero 2019 - Lumabas siya sa ospital kahit hindi pa siya lubusang magaling. Patuloy siyang nagreklamo ng pananakit ng ulo.

Sa iba’t ibang petsa ng Enero 2019, narito ang mga detalye ng nangyari kay Joyce Ann:

• Enero 16 - Matindi ang sakit ng kanyang ulo, lumalabo ang kanyang paningin at siya ay nanghihina.

• Enero 17 - Muli siyang dinala sa ospital at isinailalim sa X-ray at CT scan; nalaman na mas lumaki ang butas sa puso niya at ang kalahati ng kanyang utak ay natuyuan.

• Enero 18 - May lumabas na dugo sa bibig niya. Namaga rin ang mga paa niya at siya ay nagkalagnat.

• Enero 19 - Inilipat siya sa ICU. Pinayuhan ng doktor ang kanyang pamilya na kailangan siyang tubuhan pero hindi sila pumayag. May lumalabas na dugo sa bibig niya na minsan ay nagkukulay itim at hirap na hirap siyang huminga. Nais siyang ilipat ng kanyang pamilya sa ibang ospital, subalit hindi sila pinayagan. Bumagsak na ang katawan niya.

• Enero 20 - Muling sinabihan ng mga doktor ang kanyang pamilya na kailangang matubuhan siya, ngunit hindi sila pumayag. Sabi ng doktor, maaaring hindi niya kayanin ito. Paralisado na ang kalahating parte ng kanyang katawan— hindi na siya nakakapagsalita at lumalabas ang dugo sa bibig at ari niya.

• Enero 23 - Nagsusuka siya ng dugo. Masakit ang kanyang dibdib, tiyan at ulo. Nag-agaw buhay siya.

• Enero 24 - Nagwala siya dahil sa pananakit ng kanyang ulo, dibdib at tiyan. Hindi na rin siya makakita at hirap sa paghinga. Muli siyang nag-agaw buhay at tinurukan siya ng pampatibok ng puso, subalit tuluyan siyang pumanaw. Pagkalipas ng ilang sandali, lumabas ang mga pantal sa katawan niya. May mga lumalabas ding itim na dugo sa kanyang bibig.

Anang kanyang ina at lola, “Kung hindi nabakunahan si Joyce Ann ay nabubuhay pa sana siya ngayon dahil wala naman kaming nalalaman na karamdaman niya na maaaring maging sanhi ng kanyang pagkamatay. Wala sa pamilya namin ang nagkaroon ng sakit ng puso na sinasabi nilang sakit ni Joyce Ann. Sobra rin siyang nahirapan dahil siya ay nabulag, naparalisa ang katawan at nagsusuka ng dugo at hindi na pinakakain. Dobleng sakit ang naramdaman namin dahil sa awa kanya, kaya kinakailangang may managot sa kapabayaan ng mga taong nagbakuna sa kanya.”

Upang makamit ang hustisya laban sa mga taong may kapabayaan sa nangyari kay Joyce Ann, kasama ng pamilya Brizuela ang PAO, ang inyong lingkod at PAO Forensic Team, ito ay bilang pagtalima sa kanilang kahilingan, pagsunod sa aming mandato at kautusan ng Department of Justice (DOJ).

Sa aming pagtalima at pagsunod sa mandato, maraming masasagasaang tao na nagsasabing sila ay kilala sa larangan ng kalusugan. Ang iba sa kanila ay personal na ang atake sa aming mga pribadong buhay, ngunit nangingibabaw ang aming pagtugon sa daing ni Joyce Ann at tulad niyang mga biktima na nagtiwala na maliligtas sa karamdaman, ngunit kamatayan ang kanilang kinahantungan.

3 beses naturukan… 13-anyos, namaga ang atay at dumumi ng dugo bago namatay sa Dengvaxia

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | June 3, 2022

“Bilog ang bola,” ito ay kasabihang madalas naririnig tungkol sa mga laro, lalo na sa basketball at volleyball. Dahil bilog at umiikot ang bola, may mga pagkakataon na ang pinangarap o abot-kamay nang sandali na magwagi ay nauuwi pa sa pagiging sawi.

Gayunman, may mga sitwasyon na kabaligtaran ang nangyayari sa isang laro; kung alin pa ang hindi kinakitaan ng pag-asa na mananalo, siya pa ang nakapag-uuwi ng tropeo. Bukod sa pananalig sa Maykapal, maaaring naghatid din ng pag-asa ang talinghaga tungkol sa “bilog na bola” sa mag-asawang G. Raul at Gng. Jelanie ng Real, Quezon kaugnay sa nangyari sa kanilang anak na si Jericho Azogue na nagkaroon ng matinding karamdaman. Subalit, hindi panalo ang natamo ng pamilya Azogue — binawi sa kanila ng mapait na trahedya ang pinakamamahal nilang si Jericho.

Si Jericho, 13, mahilig mag-aral at maglaro ng volleyball, ay namatay noong Enero 18, 2019. Siya ang ika-112 sa mga naturukan ng Dengvaxia na under Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015} — na sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos hilingin ng kanilang mga pamilya. Si Jericho ay tatlong beses naturukan ng Dengvaxia; una, noong Hunyo 21, 2016; pangalawa, noong Marso 2, 2017; at pangatlo, noong Setyembre 26, 2017. Ang nasabing pagtuturok ay nangyari sa kanilang paaralan. Ayon sa kanyang mga magulang, siya ay “Masayahin, masigla, aktibo at malusog na bata. Kailanman ay hindi pa siya nagkaroon ng malubhang karamdaman na nangangailangang siya ay madala sa ospital, bukod nitong kamakailan nang siya ay dapuan ng malubhang sakit na naging sanhi ng kanyang pagpanaw.”

Marso 2018 nang mag-umpisang magreklamo ng pananakit ng tiyan si Jericho. Nawalan din siya ng ganang kumain, kaya siya ay dinala sa isang ospital sa Maynila. Isinailalim siya sa iba’t ibang pagsusuri at ayon sa mga doktor, maayos naman ang kalagayan niya. Upang makasigurado na maayos ang estado ng kalusugan niya, sumunod siyang dinala sa isang ospital sa Quezon City upang patingnan sa espesyalista sa buto. Base sa resulta ng pagsusuri, normal naman ang kanyang kalusugan. Pagdating ng taong 2018, narito ang ilang mga detalye sa nangyari kay Jericho:

• Abril hanggang Agosto 2018 - Nagpatuloy ang pananakit ng kanyang tiyan at kawalan ng ganang kumain, kaya siya ay patuloy na nangayayat. Muli siyang dinala sa nasabing ospital sa QC noong katapusan ng Agosto 2018 at nalaman na namamaga ang kanyang kidney at pantog. Isinailalim siya sa Voiding Cystourethrogram (VCUG) upang malaman ang sanhi ng nasabing pamamaga, normal naman ang resulta ng VCUG. Ngunit patuloy ang reklamo niya hinggil sa pananakit ng kanyang tiyan.

• Ikalawang linggo ng Disyembre 2018 - Muling isinailalim sa ultrasound si Jericho. Base sa resulta, may problema at namamaga ang atay niya. Namanas din ang mukha at mga paa niya at lumaki ang kanyang bayag.

• Disyembre 27 - Dinala siya sa ibang ospital sa Maynila at du’n nakitaan ng lymphoma at may tuberculosis ang bituka niya. Anang kanyang mga magulang, “Kaya pala sinasabi niya na parang butas ang kanyang bituka.” Dumudumi rin siya ng itim na dugo.

• Disyembre 31- Inilipat siya sa intensive care unit at kinabitan siya ng nasogastric tube at in-intubate.

Sa mga petsa sa ibaba ng Enero 2019 ang pinaka-kritikal na sandali sa nalalabing mga araw ni Jericho:

• Enero 5 - Sinalinan siya ng dugo. Lalong namanas ang katawan niya at hindi nawala ang pananakit ng kanyang tiyan at ito ay lumalaki.

• Enero 14 - Nangati ang katawan niya matapos siyang masalinan ng dugo at masakit pa rin ang tiyan niya.

• Enero 18 - Muli siyang sinalinan ng dugo. Bahagyang tumaas ang kanyang platelet count pero bumagsak din ito matapos niyang dumumi ng dugo. Siya ay nahirapang huminga at nag-agaw buhay. Pagsapit ng alas-7:30 ng gabi, tuluyan na siyang pumanaw.

Anila G. at Gng. Azogue, “Napakasakit ng biglaang pagpanaw ni Jericho. Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagbabakuna sa kanya. Noong una pa lamang ay hindi na kami pumayag na maturukan siya ng bakuna kontra dengue. Ipinabalik namin sa kanya ang consent form dahil hindi kami pumayag na siya ay maturukan. Ngunit nagulat na lamang kami na sa kabila ng aming pagtanggi ay nabakunahan pa rin siya.

“Sa ikalawang pagtuturok sa kanya ng Dengvaxia, pinapunta kami sa paaralan upang samahan siya. Ayon sa nagturok, dapat ay matapos ang tatlong dose ng bakuna dahil minsan na siyang naturukan nito at upang matapos ang pagbabakuna. Dahil dito, wala na rin kaming nagawa upang pigilan ito.”

Hiniling ng mag-asawang Azogue sa aming tanggapan, sa inyong lingkod, at PAO Forensic Team ang aming tulong upang mabigyan ng katarungan ang sinapit na trahedya ng kanilang anak. Hindi madali ang makipaglaban sa malalaking tao na may kaugnayan sa kaso ni Jericho, ngunit “Bilog ang bola”—umiikot tulad ng gulong ng hustisya.

Habang ito ay umiikot, may pag-asa. Ang PAO ay patuloy na kumikilos ayon sa aming mandato at hindi kailanman mapaparalisa dahil lamang sa higanteng mga katunggali sa labanang panghustisya. Ito ang tungkuling sinumpaan ng inyong lingkod bilang inyong Punong Manananggol Pambayan nang tanggapin ko ang responsibilidad na katumbas ng aking posisyon. Ang maging matatag sa lahat ng oras, sinuman ang maging katunggali sa pagtupad ng aming tungkulin ayon sa mandato ng Tanggapang aking pinamumunuan. Tamang hustisya para sa lahat.