Dahil sa pag-aalinlangan ng CA… Akusadong napagbintangan, absuwelto

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | Abril 13, 2024

Dagok at pagsubok, kailangan harapin upang katarungan ay mapasaiyo.

Bahagi ng buhay ng bawat tao ang dumaan sa iba’t ibang pagsubok. May mga pagsubok na bunga mismo ng ating mga kusang desisyon at bunga ng desisyon ng ibang tao o sanhi ng kanilang aksyon. 

Sa aming mga engkuwentro, ang pinakamahirap na pagsubok ay iyong tila nailagay ka sa hukay at hindi mo na alam kung dito na ba magwawakas ang lahat o may kinabukasan pa bang naghihintay para sa iyo.

Ang kuwento na aming ibabahagi sa araw na ito ay tungkol sa napakabigat na pagsubok na kinaharap ni Rose, at ang kalaunang pagkamit niya ng hustisya na naaayon sa batas, sa pagsisikap ng Manananggol Pambayan na sa kanya ay tumulong hanggang sa ang kanyang kaso ay magwakas.

Si Rose ay inakusahan ng paglabag sa Section 5, Article II ng Republic Act (R.A.) No. 9165. Kasama niyang nasampahan ng kaso si Edwin. 

Bunga umano ito ng impormasyon na nakalap mula sa isang impormante. Si Rose diumano ay naglalako ng ipinagbabawal na gamot sa ilang mga barangay sa Lungsod ng Quezon. Dahil dito, agad na bumuo ng isang pangkat na magsasagawa ng buy-bust operation na kung saan si PO1 Mark ang magsisilbing poseur-buyer, habang si PO1 Glenn ang magsisilbing back-up.

Ikinasa ang naturang operasyon noong ika-19 ng Oktubre 2018. Tinawagan diumano ng impormante si Rose at sinabi sa kanya na mayroon siyang kaibigan na nais kumuha ng shabu na nagkakahalaga ng P100,000.00. 

Nang makarating ang pangkat sa napagkasunduang lugar, agad umanong nagpadala ng text message ang impormante kay Rose para ipaalam na naroon na sila. Habang sila ay papalapit sa isang tricycle na nakaparada sa harap ng isang tindahan, kinumpirma diumano ng impormante kay PO1 Mark na si Rose na ang nakasakay sa loob ng nasabing tricycle at si Edwin ang drayber nito.

Sa kanilang pagtatagpo, inilabas umano ni Edwin mula sa likod na bulsa ng kanyang short ang isang lalagyan at iniabot ito kay Rose. Binuksan diumano ni Rose ang nasabing lalagyan at ipinakita kay PO1 Mark ang dalawang heat-sealed transparent plastic sachets na naglalaman ng crystalline substance. Iniabot umano ni Rose ito kay PO1 Mark at bilang kapalit, iniabot naman din ni PO1 Mark ang lalagyan na naglalaman ng boodle money. 

Matapos ang naging transaksyon, agad na nagbigay ng hudyat si PO1 Mark sa kanyang mga kasamahan, at kasabay nito ay nagpakilala siya kay Rose bilang isang pulis at inaresto ito.

Kinuha diumano ni PO1 Mark ang boodle money mula kay Rose, habang si PO1 Glenn naman diumano ang umaresto kay Edwin.

Nang makarating sa lugar na pinangyarihan ng nasabing bentahan ang kinatawan mula sa media at barangay, minarkahan na umano ni PO1 Mark ang sachets at nilitratuhan at inihanda ang mga ito para sa imbentaryo. Wala umanong dumating mula sa Department of Justice (DOJ), bagaman sinubukan diumano na magpapunta ng kinatawan mula sa nasabing ahensya.

Dinala umano ni PO1 Mark ang mga inaresto at nakalap na ebidensya sa himpilan ng pulis, at doon niya umano itinurn-over sa imbestigador ang kustodiya ng mga sachets.

Matapos umano maihanda ng imbestigador ang Request for Laboratory Examination at Request for Drug Test ay ibinalik nito ang kustodiya ng mga sachets kay PO1 Mark na siyang nagdala sa mga ito sa Crime Laboratory. Nagpositibo umano sa methamphetamine hydrochloride o shabu ang mga sinuring gamot.

Mariing pagtanggi naman ang ipinahayag ng mga akusado. Ayon sa testimonya ni Rose, kasama niya umano noong araw ng insidente ang kanyang 6 na taong gulang na anak.

Sumakay sila ng tricycle mula sa pamilihan at pinakiusapan lamang niya ang drayber na huminto sa harap ng isang kilalang kainan dahil nais niya bilhan ng pagkain ang kanyang anak. Matapos siyang makabili ay muli siyang sumakay sa naturang tricycle, nang may biglang lumapit sa kanila na dalawang lalaki na naka-sibilyan, pinasama diumano siya sa himpilan ng pulis lulan ng isang itim na sasakyan. Makalipas ang ilang minuto, nasa himpilan na rin ang drayber ng tricycle at kanyang anak.

Noong gabing iyon, dinala si Rose, pati ang tricycle, sa isang lugar na mayroong pulang ilaw. May isa umanong babae na humawak sa kanya sa loob ng tricycle habang may ilang kalalakihan ang naglagay ng brown envelope at plastic sachets sa upuan ng drayber, subalit hindi niya umano alam ang nilalaman ng mga ito.

Matapos ang isang taon at halos isang buwan, binabaan ng Regional Trial Court (RTC) ng hatol na may sala sina Rose at Edwin. Sila ay pinatawan ng parusa na panghabambuhay na pagkakakulong at fine na nagkakahalaga ng P500,000.00, at hindi sila maaaring maparolan.

Iginiit ni Rose, sa pamamagitan ng kanyang apela sa Court of Appeals (CA), na mali ang naging hatol ng RTC, sapagkat hindi umano napatunayan ng tagausig na walang naging patid sa tanikala ng kustodiya na ang pinagbabawal na gamot ang nakuha umano mula sa kanila.

Matapos ang masinsinang pag-aaral sa inihaing apela, natanggap ni Rose ang inaasam-asam na pagbaligtad sa naunang hatol sa kanya ng RTC. 

Batay sa kanilang desisyon, nakita ng CA na hindi napanatili ang unbroken chain of custody ng mga nakalap na ebidensya, partikular na ang una at ikaapat na kawing sa naturang tanikala. Para sa kaalaman ng lahat, ang mga sumusunod na kawing ay kinakailangang mapanatili, alinsunod sa hinihingi ng Section 21, Article II ng Republic Act (R.A.) No. 9165, na naamyendahan ng Republic Act (R.A.) No. 10640: 

“(1) the confiscation and marking of the specimen seized from the accused by the apprehending officer; (2) the turnover of the seized item by the apprehending officer to the investigating officer; (3) the investigating officer's turnover of the specimen to the forensic chemist for examination; and, (4) the submission of the item by the forensic chemist to the court.”

Batay umano sa mismong testimonya ni PO1 Mark, lumipas ang 30 minuto mula sa pagkakaaresto nila Rose bago niya namarkahan ang mga nakalap na ipinagbabawal na gamot, at wala siyang naibigay na makatwirang dahilan sa pagkaantala ng pagmamarka. Para sa appellate court, nabahiran ng matinding pag-aalinlangan ang awtentisidad ng ebidensya dahil sa nasabing pagkaantala.

Nakadagdag pa umano ang kakulangan ng ebidensya kaugnay sa akmang pagtatago at pag-iingat sa mga nakalap na ebidensya. Bagaman nagkasundo umano ang tagausig at depensa kaugnay sa paraan ng pagkakatanggap ng forensic chemist sa mga nasabing ebidensya at ang resulta nang naging pagsusuri sa mga ito, hindi umano napatunayan sa hukuman na ang mga ito ay naitago at naingatan matapos ang naturang pagsusuri at bago dalhin sa hukuman. 

Para sa CA, ang pagkukulang ng kapulisan at tagausig ay hindi maisasantabi. At dahil umano mayroong pag-aalinlangan na nabuo sa isipan ng CA ukol sa pinagmulan, pagkakakilanlan at integridad ng mga ebidensya na isinumite sa hukuman, hindi napatunayan ang pagkakasala ni Rose nang higit sa makatuwirang pagdududa. Kung kaya’t dapat umano bigyan ng katuturan at pagbigyan ang kanyang apela at siya ay pinawalang-sala.

Alam naming hindi madali ang mapagbintangan. Isa itong pagsubok na maaaring umabot hanggang sa hukuman. Ngunit, para sa mga mayroong kinakaharap na kaso sa kasalukuyan, nawa’y hindi kayo mawalan ng pag-asa kailanman. Hindi magagarantiya kung ano ang magiging kahihinatnan, ngunit panalangin at katotohanan ang gawing sandigan, kalayaan at katarungan, tulad sa kuwento ni Rose, ay maaari pa ring makamtan. 

Isa itong patunay na sa buhay nating ito, may mga daing na hindi nagwawakas sa pagkakahimlay sa hukay, kundi sa tagumpay. Ang hangad ng aming Tanggapan ay maibigay ang tamang hustisya sa bawat isa. Ang mga biktima at naakusahan ay parehong mayroong karapatan sa batas.

Malinaw na kahulugan ng kasong estafa

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | Abril 5, 2024

Hindi madaling maharap sa kaso, ikaw man ang nagrereklamo o inirereklamo. 

Maraming taon ang binibilang at mahabang panahon ang lumilipas na hindi alam ng bawat partido kung kailan magwawakas ang asuntong kanilang kinasasangkutan. 

Ngunit, kahit na napakaraming araw at pagkakataon ang nasayang at hindi na maibabalik pa.

Pero, tuwa at galak sa dibdib pa rin ang madarama sa oras na matanggap ang kalayaang kinasasabikan. 

Natapos na rin sa wakas ang pagdaing sa kaso na may pinagdaanang tila pagkakalibing sa hukay.

Ang kaso na aming ibabahagi ngayon na hawak ng aming Tanggapan, People of the Philippines vs. Raul Steven R. Catli (CA-G.R. CR No. 45950, August 14, 2023), sa panulat ni Honorable Court of Appeals Associate Justice Nina G. Antonio-Valenzuela ng 12th Division. 

Mahabang panahon ang naigugol sa kasong ito. Gayunman, matagumpay pa rin natamo ng naakusahan ang hustisya.  

Sinampahan ng kasong estafa sa ilalim ng Article 315, paragraph 1(b) ng ating Revised Penal Code si Raul. 

Nag-ugat ang nasabing kaso dahil diumano sa hindi pagbibigay ni Raul ng kabayaran kay Gloria para sa mga alahas na napunta sa kanya, na nagdulot diumano ng kapinsalaan. 

Batay sa ebidensya na isinumite ng tagausig sa Regional Trial Court (RTC), ibinigay diumano ni Gloria kay Raul ang limang gintong singsing at kuwintas, sa kasunduan na ibebenta ni Raul ang mga ito sa halagang P500,000.00. Sa loob ng isang buwan ay dapat maibalik na ito kay Gloria.

Nagbigay umano ng isang tseke si Raul na mayroong halagang P500,000.00. Ngunit lumipas ang isang buwan na hindi naibigay ni Raul kay Gloria ang napagkasunduang halaga o ang mga alahas. Tumalbog din umano ang nasabing tseke na ibinigay ni Raul.

Nagpadala diumano ng demand letter si Gloria, pero hindi pa rin tumalima si Raul sa nabanggit na obligasyon.

Nagbaba ng hatol ang RTC kay Raul ng parusang arresto menor, bilang minimum, hanggang prision correccional, bilang maximum.

Napatunayan diumano ang mga elemento ng estafa, sumapat din ang testimonya ni Gloria at hindi napatunayan nang naakusahan na mayroong maling motibo si Gloria sa pagsasampa ng kaso.

Agad na naghain ng apela si Raul sa Court of Appeals (CA) at iginiit na mali ang naging hatol sa kanya ng RTC, sapagkat hindi umano napatunayan ng tagausig na natanggap ni Raul sa pagtitiwala o “in trust” ang mga nasabing alahas, na nilustay niya ang mga ito sa kapinsalaan ng pribadong nagrereklamo, at na natanggap ni Raul ang sinasabing demand letter.

Matapos ang muling pagsusuri sa kaso ni Raul, naglabas ng desisyon ang CA na binabaligtad ang hatol na inilabas ng RTC. 

Ang partikular na probisyon ng batas na sumasaklaw umano sa legal na usapin sa kasong ito ay nagsasaad:

“Article 315. Swindling (estafa). The fraud be committed by any of the following means:

1. With unfaithfulness or abuse of confidence, namely: 

(b) By misappropriating or converting, to the prejudice of another, money, goods, or any other personal property received by the offender in trust or on commission, or for administration, or under any other obligation involving the duty to make delivery of or to return the same, even though such obligation be totally or partially guaranteed by a bond; or by denying having received such money, goods, or other property.”

Ang mga elemento umano ng krimen na estafa, ay ang mga sumusunod:

“(1) that money, goods, or other personal properties, are received by the offender in trust, or on commission, or for administration, or under any other obligation involving the duty to make delivery of, or return, the same; (2) that there is misappropriation or conversion of such money or property by the offender or a denial of the receipt thereof; (3) that the misappropriation or conversion or denial is to the prejudice of another; (4) that there is demand made by the offended party on the offender.”

Ayon sa CA, ang ikaapat na elemento, ang paniningil ng pribadong nagrereklamo lamang ang napatunayan ng tagausig. Hindi umano napatunayan ng tagausig ang unang elemento – na natanggap ni Raul mula kay Gloria, sa pagtitiwala, komisyon o para sa pangangasiwa, ang mga nasabing alahas at na mayroong obligasyon si Raul na ibalik ang mga ito. Mababanaag umano sa demand letter ni Gloria na bentahan o sale ang naganap sa pagitan nila ni Raul. Kung kaya’t ang nabuo sa pagitan nila ay ang relasyon ng vendor at vendee. Kaugnay nito, ipinaliwanag ng CA, sa panulat ni Honorable Associate Justice Antonio-Valenzuela:

“Estafa is not committed if the transaction is a sale by which the ownership of the thing sold transfers to the accused (as the vendee) even if the vendor is not paid the proceeds in full by the vendee. The failure of the accused (as the vendee) to pay the consideration in full only results to the complainant being unpaid vendor. The accused (as the vendee) does not incur criminal liability for estafa for the right of the complainant as unpaid vendor is only demand the fulfillment or the cancellation of the obligation.”

Hindi rin umano napatunayan ng tagausig ang ikalawa at ikatlong elemento ng nasabing krimen.

Dahil bentahan diumano ang napagkasunduan ng mga partido, na kung saan ang pagmamay-ari ng mga gamit ay isinalin sa bumili, mayroong karapatan at kalayaan umano si Raul na gamitin ang mga ito sa anumang paraan. Kung kaya’t taliwas umano ang naturang karapatan at kalayaan sa bintang na paglulustay o maling paggamit sa mga alahas sa kapinsalaan ni Gloria.

Binigyang-diin ng CA na maaari lamang mahatulan ang inaakusahan kung mapapatunayan ang lahat ng mga elemento ng krimen nang lagpas sa makatuwirang pagdududa.

Kung wala o kulang ang ebidensya, kinakailangan na kilalanin at katigan ang presumption of innocence ng inaakusahan. Kung kaya’t iginawad kay Raul ng CA ang pagpapawalang-sala.

Mahigit-kumulang pitong taon din ang itinagal ng kasong ito. Marami ang naganap sa pagitan ng mga panahong ang kaso ay tumatakbo. Ganunman, gaan sa loob ang aming nadarama sa pagkakataon na tulad nito, sa huli ay nailaban ang kapakanan ng aming kliyente na akusado.

Mananatiling matatag ang aming Tanggapan sa pagtupad ng aming mandato gaano man ito kahirap at katagal. Ang mahalaga ay maigawad ang tamang hustisya sa mga partido ng bawat kaso. Nawa’y patuloy na gabayan ang aming Tanggapan ng Maykapal, upang patuloy rin naming maipagtanggol ang mga taong nasasakdal.

Bladed instruments, ‘di dapat isama bilang deadly weapon

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Daing mula sa hukay | Marso 22, 2024

May matanda tayong kasabihan na, “The spring cannot rise above its source,” o sa ating wika ay “Ang sibol ay hindi maaaring mas tumaas pa sa pinagmulan.”

Kaugnay sa nabanggit na kasabihan – hindi maaaring maging higit pa, o tumaliwas sa ating Saligang Batas ang isang pawang na resolusyon tulad na lamang sa Commission on Elections (COMELEC) Resolution Blg. 10015 – ito man ay alinsunod sa kapangyarihan ng nasabing Komisyong Konstitusyonal.

Ito ang kuwentong hango sa isang aktuwal na kaso na nahawakan ng aming tanggapan, ating silipin ang nangyari sa isa naming kliyente na itago na lamang natin sa pangalang ‘Gilbert’.

Bilang pagbabahagi, si Gilbert ay inakusahan at pormal na sinampahan ng kasong Illegal possession, custody, and control of bladed instruments, noong Mayo 9, 2016, na noon ay panahon ng national at local elections, lumabag umano si Gilbert at mga kasamahan niya sa Comelec Resolution Blg. 10015, na may kaugnayan sa ating Omnibus Election Code.

Ayon sa tagausig, namataan si Gilbert noong Mayo 8, 2016, na may hawak na itim na folding knife at wala siyang hawak na sulat na nagpapahintulot na maaari niya itong dalhin sa pampublikong lugar.

Matapos ang arraignment, kung saan nag-plead ng not guilty si Gilbert at ang kanyang mga kasamahan sa kasong kapwa na isinampa laban sa kanila, sa tulong ng ating mga abogado sa Public Attorney’s Office o PAO,  sila ay nagsumite ng Motion to Dismiss na nakabatay sa argumento na ang Comelec Resolution Blg. 10015, diumano ay labag sa ating Saligang Batas sapagkat ang saklaw diumano nito ay naging labis, at higit pa sa pinagmulan nitong batas na Republic Act No. 7166 na itinuturing ng nasabing Comelec resolution na “all types of bladed instruments o lahat ng uri ng patalim” sa depinisyon ng “deadly weapon.”

Iginiit ni Gilbert, sa pamamagitan at tulong ng ating mga abogado, na ang deadly weapon ay tumutukoy lamang sa mga firearms at iba pang armas na maaaring pumutok. Dahil dito, ang Comelec Resolution Blg. 10015 diumano ay: a) isinabatas ng Comelec nang higit sa kanilang kapangyarihan; b) labag sa due process at equal protection of the laws na karapatan ng bawat akusado na nakasaad sa ating Saligang Batas; at c) hindi makatuwiran sa operasyon kapag inatasan ang lahat ng may hawak ng bladed weapon na magkaroon ng permit na hindi rin naman iniisyu ng Comelec, sapagkat ang maaari lamang ipagkaloob ng Comelec ay ang mga permit sa mga firearms at iba pang explosives.

Noong Hulyo 20, 2016, inilabas ng mababang hukuman o ng Regional Trial Court (RTC) ang desisyon kung saan pinawalang-sala sila Gilbert. Tulad ng nabanggit na argumento nila Gilbert, inilahad sa desisyon ng mababang hukuman na labag diumano sa ating Saligang Batas ang nasabing Comelec resolution na isinama sa depinisyon ng deadly weapon ang lahat ng uri ng bladed instruments o mga patalim.

Gayunman, nagsumite ang estado sa pamamagitan ng Office of the Solicitor General (OSG) ng Petition for Certiorari sa hukuman para sa mga apela o Court of Appeals (CA).

Sa desisyon na may petsang Hunyo 22, 2018, kinatigan ng CA ang OSG at binaligtad ang naunang naging desisyon ng mababang hukuman at inatasan na ibaba at muling ituloy ang kaso nila Gilbert sa RTC.

Dahil sa naging pasya ng CA, inakyat nila Gilbert ang kaso sa Supreme Court (SC), kung saan ang pinaka-isyu ay ang constitutionality ng nasabing Comelec resolution na may direktang kaugnayan sa kalayaan nina Gilbert at kapwa niya mga akusado.

Matapos ang masusing pag-aaral, at sa patuloy na tulong ng ating tanggapan sa pamamagitan ng ating mga abogado sa Special and Appealed Cases, ang daing nila Gilbert ay napakinggan noong Abril 11, 2023, sa pamamagitan ng isang En banc na desisyon ng Korte Suprema na may titulong Buella v. People.

Kaugnay sa nabanggit na desisyon, tuluyan nang nadinig ang kanilang daing na sila ay mapawalang-sala, at naideklarang labag sa ating Saligang Batas ang mga probisyon ng Comelec resolution bilang 1001.

Alinsunod sa desisyon ng Korte Suprema, ang nasabing Comelec resolution diumano ay null and void o walang bisa sa isinama na depinisyon nito na ginawang deadly weapon ang lahat ng uri ng bladed instruments o mga patalim sa listahan ng mga ipinagbabawal noong taong 2016.

Dagdag pa ng Kataas-taasang Hukuman, lumabis ang Comelec sa saklaw ng legislative authority na isama ang mga bladed instruments sa deadly weapons.

Ang mga bladed instruments o patalim ay hindi nakapaloob sa R.A. No. 7166. Ang mga bladed instruments o patalim ay hindi kinokontrol dahil walang lisensya na ibinibigay para sa pagmamay-ari. Dagdag pa, ang Comelec ay hindi nag-isyu ng permiso para sa pagmamay-ari o pagdadala ng mga bladed instruments o patalim sa panahon ng halalan. Dahil dito, bukod sa hindi ito kasama sa kinokontrol ng Comelec, hindi rin ito maaaring isama sa depinisyon ng deadly weapons.

Muling binanggit ng Korte Suprema na ang prinsipyo ng mga penal na batas ay dapat bigyang-kahulugan nang mahigpit laban sa estado, at pabor sa bawat akusado.

Samakatuwid, dahil napawalang bisa ang probisyon ng nasabing Comelec resolution na siyang naging basehan ng mga naging kasong isinampa laban kina Gilbert, malinaw na kasunod nito ay ang kanilang kalayaan na matagal na nilang inaasam sa pamamagitan ng matibay na pagtalima sa ating Saligang Batas.

Minsan, dumaraan talaga tayo sa pagsubok katulad na lamang ng kinaharap nina Gilbert at mga kasamahan nito. Dumaing man sila, nanaig pa rin bandang huli ang katarungan, sapagkat nasa panig nila ang batas. Kaya naman paalala sa ating mga kababayan, manalig tayo sa hustisya na ibibigay sa atin ng batas. Maging mapagtalima lamang tayo.