Kahalagahan ng matibay na ebidensiya at pagkakakilanlan

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Oct. 19, 2024

• 

ISSUE #328

HANGAD ng bawat isa sa atin, lalo na ng ating hukuman, na ang bawat krimen ay lubos na mapanagutan. 

Sinuman ang salarin o anuman ang partisipasyon sa paglabag ng batas ay dapat maparusahan nang naaayon. Mahirap at mahaba man ang proseso nito, ito ang tamang paraan upang ang katarungan ay matamo. Hustisya ay dapat maibigay, biktima man ay buhay o yumao.

Gayunman, kailangan na panatilihin ang pagiging patas, maipatupad ang nararapat sa inakusahan batay sa nakasaad sa batas. Kung ang kanyang pagkakasala ay hindi mapatunayan nang higit sa makatwirang pagdududa, ayon sa ating Saligang Batas, pagpapawalang-sala ang nararapat na igawad sa kanya.

Ang kuwento na aming ibabahagi sa araw na ito ay hango sa kasong People of the Philippines vs. Rommel Jimenez y Decena (G.R. 263278, October 11, 2023), na inilaban hanggang sa Korte Suprema ni Atty. Erika Denise G. Ong ng aming PAO-Special and Appealed Cases Service (SACS). 

Tunghayan natin kung paano maingat at mabusisi na dinesisyunan ang nasabing kaso na umabot pa hanggang Korte Suprema.Si Rommel ay inakusahan ng murder para sa pamamaslang diumano kay alyas “Sandy”. Batay sa paratang na inihain ng tagausig, tinambangan umano ng pamamaril ni Rommel si Sandy, bandang alas-3 ng hapon, noong Marso 21, 2016, sa Munisipalidad ng Infanta, sa Probinsya ng Quezon. Ang naturang pananambang ay ginawa diumano nang mayroong pagtatraydor o treachery, sapagkat ito ay biglaan. Kung kaya’t hindi na umano nakasalag ang biktima at ang mga tama ng bala ang siyang naghatid sa kanya sa huling hantungan.

Si Norli, isa sa mga tumayong saksi ng panig ng tagausig. Batay sa kanyang testimonya, sa Judicial Affidavit, siya ay panandalian umanong nagpapahinga malapit sa national road sa Barangay Pilaway, Infanta, Quezon, bandang alas-3 ng hapon, noong Marso 21, 2016, nang makita niya umano ang isang sasakyan na bahagyang tumigil upang magbigay-daan sa paparating na van. Pero biglang may tumigil na itim na motor sa tabi ng nasabing sasakyan. Bumaba ang backrider ng naturang motor at bigla pinagbabaril ang drayber ng sasakyan, na kalaunan ay kinilalang si Sandy. Umandar pa umano ang nasabing sasakyan, kung kaya’t pilit umano itong hinabol ng backrider. Sinubukan pa umano nito na magpakawala ng mga putok, ngunit nagbara na umano ang baril nito. Kaya naman, sumakay na lamang muli ang naturang backrider sa motor na minamaneho ng kasamahan nito.

Inilarawan umano ni Norli ang nagmamaneho ng motor bilang matangkad, payat, maitim ang balat at may dimple sa pisngi, habang backrider naman ay matangkad, mataba, at may nunal sa mukha.

Noong ika-2 ng Mayo 2016, naimbitahan umano si Norli sa Infanta Police Station. Ipinakita sa kanya ang “rouge gallery” na mayroong mga litrato ng mga naka-detinee sa nasabing istasyon. Positibo na kinilala ni Norli si Rommel bilang backrider na bumaril kay Sandy. May apat na metro umano ang layo niya sa sasakyan at lima hanggang anim na metro naman ang layo niya sa bumaril nang mangyari ang insidente. Sa hukuman ay kinilala rin diumano ni Norli si Rommel na siyang pumaslang kay Sandy.

Sa cross-examination, idinagdag umano ni Norli na nakasuot ng puting pang-itaas na damit si Rommel, shorts na may anim na bulsa at puting sumbrero. Tumestigo rin sa tagausig si Lowell na diumano ay katulong ng biktima. Nakita umano ni Lowell ang wala nang buhay na katawan ng biktima sa loob ng sasakyan, subalit hindi niya umano nasaksihan ang insidente ng pamamaril.

Para naman sa depensa, mariing pagtanggi ang iginiit ni Rommel. Diumano, umalis siya ng Los Baños, Laguna, bandang alas-8 ng umaga, noong Marso 21, 2016 patungo ng Recto sa Maynila. Narating niya umano ang naturang lugar bandang alas-10:30 ng umaga, at nakabalik siya sa Laguna, bandang alas-3 ng hapon ding iyon.

Saksi para sa depensa ang mga kaanak ni Rommel na sina Arvin, Fernando, Richard at Rodel. Pinatotohanan ng mga ito na nakita, nakausap at nakasama nila si Rommel bandang alas-2:30 ng hapon, noong Marso 21, 2016.

Sa ibinabang desisyon ng Regional Trial Court (RTC), guilty umano si Rommel sa krimen na Murder. Siya ay hinatulan na makulong sa parusang Reclusion Perpetua, at pinagbabayad ng mga danyos para sa mga naulila ng biktima.

Ang nasabing desisyon ay inapela ni Rommel sa Court of Appeals, subalit hindi pa rin siya pinalad. Maliban sa pangungulungan at pagbabayad ng mga danyos, nadagdagan pa ang parusa kay Rommel ng pagbabayad ng civil indemnity.

Gayunman, hindi nawalan ng pag-asa si Rommel. Sa tulong at representasyon ng aming tanggapan, sa katauhan ni Manananggol Pambayan E.D.G. Ong, iniangat ni Rommel ang kanyang apela sa Korte Suprema. Iginiit niya na bukod pa sa ibang mga pagkukulang ng tagausig, hindi umano napatunayan ang pagkakakilanlan ng salarin sa krimen. Kung kaya’t hindi rin umano napatunayan nang higit sa makatwirang pagdududa na siya ang nagkasala sa batas.

Sa muling pag-aaral sa kaso ni Rommel, sumang-ayon ang Kataas-taasang Hukuman na merong makatwirang pagdududa na si Rommel ang salarin sa naturang pamamaril. Napuna umano ng hukuman na bagaman napatunayan na pinaslang ang biktima sa isang malagim na krimen, wala umanong moral na katiyakan na ang isinakdal ang siyang may-akda nito. Kuwestyunable at kaduda-duda umano ang pamamaraan na ginawa ng mga pulis sa pagkilala sa kanya ng saksi na si Norli sa pamamagitan ng show-up, o kung saan ang suspek lamang ang ipinapakita sa saksi upang kilalanin nito. Para umano sa hukuman, impermissibly suggestive o hindi pinahihintulutang pagpapahiwatig ang naturang show-up. Maaari umanong tumetestigo si Norli hindi sa kanyang personal na kaalaman, kundi sa suhestyon ng mga sirkumstansya na ipinrisinta sa kanya.

Hindi rin ipinrisinta ng tagausig sa hukuman ang pulis na nagpresenta ng “rouge gallery” kay Rommel. Ayon sa Kataas-taasang Hukuman, ang pagkukulang na ito ng tagausig ay nakakaapekto sa kredibilidad ng isinagawang proseso ng pagkilala ni Norli kay Rommel bilang salarin, sapagkat hindi naipaliwanag kung paano isinagawa ang presentasyon ng mga naka-detinee batay sa naturang “rouge gallery” at paanong nasabi ni Norli na si Rommel nga ang may-akda ng krimen.

Kaduda-duda rin umano ang naging pahayag ni Norli sa paraan ng kanyang pagkakakita sa salarin at antas ng kanyang pokus base sa distansya niya sa pangyayari. Batay umano sa kanyang naunang testimonya, may lima hanggang anim na metro ang kanyang layo mula sa rider at backrider ng motor; subalit, sa isa pa niyang testimonya, sinabi niya umano na ang barracks, kung nasaan naganap ang insidente ay may labing-limang metro ang layo sa pinangyarihan ng insidente. Dahil dito, hindi umano maisasantabi ang posibilidad na nagkamali si Norli sa kanyang pagkilala sa inakusahan bilang may-akda ng krimen.

Naging kapansin-pansin pa umano sa hukuman ang pagitan ng panahon na lumipas, isang buwan at dalawang linggo. Kapuna-puna rin umano na sa inisyal na pahayag ni Norli, inilarawan lamang niya ang bumaril bilang matangkad at matabang lalaki. Subalit nang tanungin na umano ito sa hukuman, sinabi umano nito na naka-puting damit ang salarin, detalye na hindi nakasaad sa kanyang mga sinumpaang salaysay.

Dahil sa mga butas na napuna ng Kataas-taasang Hukuman, higit silang naging maingat sa pagbababa ng kanilang hatol. Kinakailangan umano na maging maingat ang hukuman sa pagtanggap ng ebidensiya ukol sa pagkakakilanlan ng salarin lalo na kung ang pagkilala ay isinagawa ng nag-iisang saksi o sole witness lamang at sa testimonya lamang nito nakadepende ang magiging paghahatol.

Ipinaalala rin ng Kataas-taasang Hukuman, sa panulat ni Honorable Associate Justice Rodil V. Zalameda, ang kahalagahan ng pagpapatunay hindi lamang ng mga elemento ng krimen, kundi pati na rin ang positibong pagkakakilanlan sa salarin:

“Simply put, a successful prosecution of a criminal action largely depends on proof of two things: one, the identification of the author of the crime; and two, his or her actual commission of the same. An ample proof that the crime has been committed has no use if the prosecution is unable to convincingly prove the offender’s identity. The constitutional presumption of innocence that an accused enjoys is not demolished by an identification that is full of uncertainties.”

Sapagkat meron umanong makatwirang pagdududa sa pagkakakilanlan ng taong pumaslang kay Sandy, iginawad ng Korte Suprema ang pagpapawalang-sala kay Rommel. Ang nasabing Desisyon ay naging final and executory noong Oktubre 11, 2023.

Ang aming Tanggapan ay laging bukas sa mga nangangailangan ng katarungan. Sa kuwento na ito, kami ang naging katuwang ni Rommel upang makamit niya ang katarungan na minimithi ng napakaraming taon.

Bagaman, sa kabilang banda, nalulumbay kami sapagkat hindi pa rin nalulutas ang sinapit na pamamaslang sa biktima. Hangad din namin na makamtan niya ang katarungan, kahit pa siya ay nasa kabilang buhay na. Nawa ay matukoy na nang may katiyakan kung sino ang totoong pumaslang kay Sandy, at nawa ay mapanagutan na ng tunay na salarin ang karumal-dumal na krimen na kanyang ginawa.

Menor-de-edad, sangkot sa karumal-dumal na krimen

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Oct. 12, 2024

• 

ISSUE #327

Ayon kay Dr. José P. Rizal, “Kabataan ang pag-asa ng bayan.” 

Daang taon na rin ang nakalilipas, at ito ay nananatili pa ring popular na aporismo o kasabihan sa ating lipunan. Gayunman, paano na nga ba ito mapapatotohanan kung ang siyang mga naturingang pag-asa ng bayan pa ang sangkot sa isang krimen o masamang gawain?

Child in Conflict with the Law (CICL) ang tumutukoy o tawag sa batang may edad na mas mababa sa 18 taong gulang na pinaghihinalaan, inakusahan, o hinatulang nakagawa ng isang pagkakasala sa ilalim ng mga batas.

Sa araw na ito, ating suriin kung paano itinuturing ng ating batas ang mga batang tinaguriang CICL sa pamamagitan ng pagbabahagi ng isa sa mga kasong nahawakan ng ating tanggapan.

Sa kasong People v. CICL (CA-G.R. CR No. 42), na sinulat ni Honorable Justice Bonifacio S. Pascua, na may petsang ika-27 ng Mayo 2022, napawalang-sala si CICL Ponga, hindi niya tunay na pangalan, mula sa akusasyon at kasong pagpaslang o homicide na isinampa sa kanya ng mga kamag-anak ni “AAA,” hindi niya tunay na pangalan. Ang naturang biktima ay nasawi umano dahil sa pamamaril ni CICL Ponga.

Ayon sa bersyon ng panig ng tagausig, noong ika-5 ng Hunyo 2006, bandang  ala-1 ng hating gabi, isa sa mga istasyon ng mga tricycle sa kalakhang Maynila, nilapitan ni CICL Ponga, 16-anyos, si Ogie, hindi niya rin tunay na pangalan. Dito ay bigla na lamang sinuntok ni CICL Ponga si Ogie na siya ring gumanti ng suntok. Inawat ng mga tricycle driver ang dalawa at pansamantala umalis si CICL Ponga.

Ilang sandali ang nakalipas ay bumalik si CICL Ponga sa istasyon ng tricycle at sa panahon na ito ay may dala na siyang maliit na baril.  Walang habas na nagpaputok ng baril si CICL Ponga, kung saan natamaan nito si AAA – kapwa menor-de-edad bilang 15 taong gulang pa lamang.

Sa pamamaril na ito ni CICL Ponga, tinamaan si AAA sa kanyang tiyan. Naitakbo pa sa ospital si AAA, ngunit idineklara din itong patay dahil sa tama ng baril.

Itinanggi ng akusado na si CICL Ponga ang akusasyon laban sa kanya.

Aniya, noong panahon ng mga naturang pangyayari ay siya ay 16 na taong gulang pa lamang. Matapos niyang dumalo sa isang pagsasalo o pistahan ng barangay at habang pauwi kasama ang kanyang kasintahan na si Leni, hindi nito tunay na pangalan, ay nakasalubong nila si Ogie na nakaupo sa kanyang tricycle. Sumipol umano si Ogie at binastos si Leni.

Aniya ay nabanggit pa ni Ogie ang mga salitang “Do, okey lang ba pahiram (tumutukoy kay Leni) muna sandali.” Dahil dito ay nagkaroon na ng alterkasyon na nauwi sa suntukan.

Pansamantalang naawat ang naging suntukan ni CICL Ponga at Ogie. Umuwi si CICL Ponga, pero nagpatuloy ang paghabol ni Ogie sa kanila, kung saan pinagbabato ang kanilang tahanan.

Dahil dito, napilitan si CICL Ponga na makitulog muna sa tahanan ng isa sa kanyang mga kaibigan. Kinabukasan ay nabigla na lamang si CICL Ponga na isa na siyang suspek o pinaghihinalaan sa pagkamatay ng nagngangalang AAA.

Matapos ang paglilitis, hinatulan si CICL Ponga sa kasong homicide o pagpaslang. Kaugnay nito, inapela ni CICL Ponga ang naunang hatol sa hukuman para sa mga apela o Court of Appeals at hiniling na siya ay mapawalang- sala.

Tulad ng ating naunang nabanggit, binaliktad ang naunang hatol kay CICL Ponga at tuluyan siyang napawalang-sala.

Ayon sa hukuman para sa mga apela na binanggit ang kasong Dorado v. People, kapag ang isang menor-de-edad na higit sa labing-lima, pero wala pang labing-walong taong gulang ay kinasuhan ng isang krimen, hindi ito maaaring ipalagay na siya ay kumilos nang may pag-unawa o discernment.

Sa panahon ng paglilitis, nararapat na patunayan ng prosekyusyon bilang isang hiwalay na pangyayari na ginawa ng CICL ang diumano ay krimen nang may pag-unawa o discernment.

Ayon sa hukuman para sa mga apela – ang pag-unawa o discernment ay tumutukoy sa kakayahang pangkaisipan na maunawaan ang pagkakaiba ng tama o mali. Gaya ng naunang sinabi, ang prosekyusyon ay binibigyang pasanin na patunayan na ang akusado ay kumilos nang may pag-unawa sa pamamagitan ng ebidensiya ng pisikal na anyo, saloobin, o pag-uugali hindi lamang bago o sa panahon ng paggawa ng kilos, kundi pati na rin pagkatapos at sa panahon ng paglilitis.

Katulad ng nabanggit na kaso, ang mababang hukuman na duminig sa kaso ni CICL Ponga ay hindi hinawakan ang mahalagang isyu kung ang akusado na hindi mapag-aalinlanganang 16 taong gulang sa panahon ng paggawa ng diumano ay krimen, ay kumilos nang may pag-unawa o discernment.

Ang masama pa, lumalabas na ganap na inalis ng mababang hukuman ang katotohanan ng minorya ni CICL Ponga.

Dahil dito, at alinsunod sa Artikulo 12 ng Revised Penal Code na may kaugnayan sa Seksyon 6 ng Republic Act No. 9344, o mas kilala sa tawag na “Juvenile Justice and Welfare Act” – ang isang bata na higit sa 15 taong gulang, ngunit wala pang 18 taong gulang ay dapat ding maging exempt sa kriminal na pananagutan at sasailalim sa isang programa ng intervention, maliban kung siya ay kumilos nang may pag-unawa.

Samakatuwid, obligasyon ng prosekyusyon na mapatunayan na ang naging aksyon ni CICL Ponga ay ginawa nang may pag-unawa o discernment, sapagkat hindi ito maaaring ipagpalagay lamang.  Dahil sa kabiguan na ito, at bilang konsiderasyon sa edad ni CICL Ponga na isang 16 na taong gulang, siya ay pinapawalang-sala ng hukuman para sa apela sa kasong pagpaslang na inihain laban sa kanya.

Sa kuwentong ating ibinahagi na hango mula sa tunay na pangyayari, daing pa rin ng pamilya ni AAA –  kapwa isang kabataan ang malagim at walang katuturan na kamatayang sinapit nito mula sa isang hindi inaasahang alterkasyon na nauwi sa pamamaril.

Gayunman, mahalaga na sa sistema ng paghahanap at pagbibigay ng hustisya na ang ating mga batas ay patuloy na maipatupad lalo ang mga batas na nagbibigay-proteksyon at tulong sa kabataan — biktima man o isang CICL tulad ni Ponga.

Mabigat man kung iisipin sapagkat sa kasong ating nabanggit, dalawang kabataan na siyang dapat ay ang pag-asa ng bayan pa ang naging sanhi ng malagim na katotohanan.

Marami pa ang nararapat gawin upang maiwasan ang katulad na pangyayari. Gayunman, ang patuloy na daing na maaaring maidulot maging sa buhay ni Ponga ay naiwasan sa pagpapatupad ng ating batas at mga legal na proseso.

Sa puntong ito, ang bukas ay maaari pa ring magbigay ng panibagong pag-asa dahil sa oportunidad na magbago at maituwid ang kanilang pagkakamali na nararapat na ipatupad sa mga CICL tulad ni Ponga.

Pakatandaan lamang na kaisa ang aming tanggapan hindi lamang sa pagbibigay-proteksyon sa mga kabataan, bagkus maging sa pagpapatupad ng kanilang mga karapatan sa mga sitwasyon na sila ay itinuturing na Child in Conflict with the Law o CICL.   

Anak, nasaksihan ang karumal-dumal na pagpaslang sa ina

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Oct. 5, 2024

Bawat magulang ay nagnanais na mabigyan ng magandang kinabukasan ang kanilang mga anak, mailayo sa kapahamakan,  maihanda sa anumang kahirapan, at lalung-lalo na walang magulang ang nagnais na mapahamak ang kanilang mga anak.

Sa kasamaang palad, naranasan iyan ng mga naulila ni Kathrina, ang biktima sa pamamaslang sa kaso ni Rodel Boñgol y Mansion a.k.a. “Roque” na may numerong CA-G.R. CR-HC No. 16828. Tunghayan natin ang mga pangyayari kaugnay sa kanyang sinapit, at kung ano ang naging hatol ng hukuman sa taong inakusahan at itinuturong sa kanya ay pumaslang. 

Si alyas “Roque” ay sinampahan ng kasong murder ng Regional Trial Court (RTC) para sa umano sa pagpaslang sa biktima na si Kathrina.

Batay sa paratang na inihain laban kay Roque, nangyari diumano ang karumal-dumal na krimen, alas-7:00 ng gabi, noong ika-28 ng Hunyo 2021, sa Barangay Ligao, Albay. 

Sa pamamagitan diumano ng treachery, binaril diumano ni Roque si Kathrina, na tinamaan sa likuran at dibdib nito, gamit ang isang bente dos na kalibre ng baril na wala umanong numero at tatak, at wala ring kaukulang lisensiya o permiso si Roque.Ang pangunahing saksi ay ang anak ng biktima na si Cholo na noon ay 12-anyos. Noong gabing iyon, nanonood ng telebisyon si Cholo at 2 nakababata nitong mga kapatid sa loob ng kanilang bahay nang bigla na lamang silang nakarinig ng malakas na kalabog, dahilan umano upang lumabas sila ng bahay. Paglabas nila, nakita umano nila si Roque, may isang metro ang layo sa kanilang ina na si Kathrina. Mayroon umanong hawak na baril si Roque at pinaputukan diumano si Kathrina na noon ay nakadapa na sa lupa. Matapos na magpaputok, agad na tumakbo diumano si Roque patungo sa likod ng naturang bahay. 

Nadaanan pa umano ni Roque si Cholo, sa galit ng naturang bata, inihagis nito ang tasa na kanyang hawak, at mga bato na kanyang nakita mula sa kanyang kinatatayuan. Gayunman, nakatakbo pa rin palayo sa kanila si Roque.

Nadala pa umano sa pagamutan si Kathrina, pero idineklara rin itong dead-on-arrival. Nagtamo diumano ng 3 tama ng bala ng baril si Kathrina, na siyang dahilan ng kanyang hindi inaasahang pagpanaw.

Makalipas ang dalawang araw, ala-6:10 ng umaga, sa Pili, Camarines Sur ay nahuli umano si Roque. Boluntaryo umanong ibinigay ng kapatid nito na si Ramil ang isang bente dos na kalibre ng baril na mayroong 2 live ammunitions at 3 fire cartridges.

“Not Guilty” ang naging pagsamo ni Roque nang siya ay ma-arraign, noong ika-27 ng Hulyo 2021. 

Noong ika-22 ng Marso 2022 ay boluntaryo umanong gumawa ng sinumpaang salaysay ng hindi pagtetestigo si Roque.

Ika-24 ng Mayo 2022, nagpalabas ng desisyon ang RTC na hinatulan si Roque ng pagkakakulong sa parusang reclusion perpetua, at pagbabayad ng sibil na pinsala at danyos para sa mga naulila ng biktima. Napatunayan diumano nang higit sa makatwirang pagdududa ang lahat ng elemento ng krimen na murder. 

Batay sa naturang desisyon, nakadapa na umano sa lupa ang biktima bunsod sa naunang pagpapaputok ng baril sa kanya ng akusado. Sa puntong ito ay wala na umanong paraan ang biktima upang makalaban o depensahan ang kanyang sarili. Kahit ganu’n ang sitwasyon at sa presensya mismo ng mga kaanak ng biktima ay nagpakawala pa umano ang akusado ng dalawang putok ng baril, bagay na nagpakita umano ng maysa-demonyo nitong intesyon na sadyang wakasan ang buhay ng biktima. Ito umano ang naging konsiderasyon upang masabi ng hukuman na mayroong qualifying circumstance na treachery ang pagpaslang sa biktima. 

Ang paggamit din umano ni Roque ng hindi lisensiyadong baril ay special aggravating circumstance, ayon sa RTC.

Naghain ng kanyang apela si Roque sa Court of Appeals (CA), sa pamamagitan ni Atty. Jeah Larisse R. Apa, mula sa aming Special and Appealed Cases Services (SACS). 

Iginiit niya na hindi umano napatunayan ng panig ng tagausig ang kanyang pagkakasala nang higit sa makatwirang pagdududa. Hindi umano sapat ang ebidensiya ng tagausig na siya ang bumaril sa biktima, at na ginawa ang pamamaslang ng may kaliluhan. Mali rin umano na kinokonsidera ng RTC bilang special aggravating circumstance ang hindi lisensiyadong baril na sinasabing ginamit niya sa krimen.

Sa muling pag-aaral sa kaso ni Roque, hinimay ng appellate court ang mga elemento ng krimen na Murder, na kinakailangan ay: (1) mayroong tao na napaslang; (2) ang akusado ang gumawa ng pamamaslang; (3) ang pamamaslang ay kinakikitaan ng isa sa mga qualifying circumstances na nakasaad sa Artikulo 248 ng Revised Penal Code (RPC); at (4) ang pamamaslang ay hindi katumbas ng krimen na parricide o infanticide.

Sa ipinalabas na desisyon ng CA, hindi sumang-ayon ang hukuman na lubos na napatunayan ng tagausig na mayroong sirkumstansya na treachery sa pagpaslang sa biktima. Ito ay sa kadahilanan na wala umanong nakakita kung paano nagsimula ang krimen. 

Sa tala umano ng hukuman, bagaman nasaksihan diumano ng mga kaanak ng biktima ang pamamaril, inamin diumano ng mga ito na hindi nila nasaksihan kung paano nagsimula ang pamamaril. Wala rin umanong ebidensiya na nagpapakita ng kawalan ng kakayahan ng biktima na depensahan ang kanyang sarili. Dahil dito, hindi umano maisasapantaha na mayroong kaliluhan sa pag-atake sa biktima. 

Ipinaalala ng CA, sa panulat ni Honorable Associate Justice Mariflor P. Punzalan-Castillo ng Third Division, ang sumusunod:

“To appreciate treachery, it must be shown that: (a) the means of execution employed gives the victim no opportunity to defend himself or retaliate; and (b) the methods of execution were deliberately or consciously adopted; indeed, treachery cannot be presumed, it must be proven by clear and convincing evidence.

In People of the Philippines v. Matimanay Watamama, it was clarified that for treachery to be considered, it must be present and seen by the witness right at the inception of the attack. Where no particulars are known as to how the killing began, the perpetration of an attack with treachery cannot be presumed.

Thus, in the case of People of the Philippines v. Julian Rapanut, et. al., the presence of treachery was ruled out as the eyewitness therein saw the accused only after the initial sound of gunshots, as is the situation obtaining here. To be sure, circumstances that qualify criminal responsibility cannot rest on mere conjecture, no matter how reasonable or probable, but must be based on facts of unquestionable existence. These circumstances must be proved as indubitably as the crime itself.”

Ang kawalan ng sapat na ebidensiya patungkol sa qualifying circumstance na treachery ay nangangahulugan diumano na hindi maaaring hatulan si Roque para sa krimen na murder. Gayunman, siya ay maaaring hatulan para sa krimen na homicide sa ilalim ng Artikulo 249 ng RPC, sapagkat sumapat diumano ang positibo, malinaw at hindi nagpabagu-bago na testimonya ng pangunahing saksi na si Cholo, kaugnay sa nasaksihan niyang pamamaril diumano ni Roque sa kanyang ina.

Para rin sa CA, tama umano ang RTC na special aggravating circumstance ang paggamit ng akusado ng hindi lisensiyadong baril sa pagsasakatuparan ng pamamaslang sa biktima, alinsunod sa R.A. No. 1059.

Bagaman bumaba ang hatol sa akusado, mula sa krimen na murder ay homicide na lamang, nangangahulugan pa rin ito ng 12 taon na prision mayor, bilang minimum, hanggang 20 taon na reclusion temporal, bilang maximum, at inutusan na magbayad-pinsala sa mga naulila ng pumanaw na biktima ng halagang P50,000.00, at karagdagang P50,000.00 para sa moral damages, P50,000.00 para sa exemplary damages, P50,000.00 para sa temperate damages, na maaaring magkaroon ng legal na interes na 6% bawat taon, hanggang sa mabayaran ng hinatulan ang kabuuang halaga.

Ang nasabing desisyon ng CA ay naging final and executory noong Oktubre 13, 2023.

Masakit para sa isang ina o magulang ang mawalay sa kanilang anak. Pero mas higit pa siguro ang paghihinagpis ng kaluluwa ni Kathrina, dahil hindi lamang siya nawalay sa kanyang mga anak at mahal sa buhay, nakita pa ng mga ito, sa kanilang sariling mga mata, na walang-awa na winakasan ang kanyang buhay sa isang malagim na krimen. 

Hindi lamang nawalan ng magulang sina Cholo, naiwan at mahapdi rin sa kanilang mga puso at isipan ang karumal-dumal na pagpanaw na sinapit ng kanilang minamahal na ina. Daing mula sa hukay ng biktima at daing ng mga naiwan niya ang nagsilbing kolektibong pagsamo para sa hustisya sa kasong ito. 

Nawa’y magsilbing pambukas-mata at pamukaw ng damdamin ang kaso na aming ibinahagi sa araw na ito, na hindi lamang mahalin ang ating mga ina, magulang o kaanak habang sila ay nabubuhay pa, kundi pati na rin ang pahalagahan ang bawat araw, oras at segundo na sila ay kapiling pa. 

Pakatandaan lagi na hindi natin hawak ang hinaharap, hindi natin alam kung ano ang mga mangyayari o kung kailan tayo ay mawawala na lamang sa isang iglap. Kung kaya’t magmahal ng tapat at manalangin ng taimtim. Sa awa ng Maykapal, nawa ay hindi natin sapitin ang ganitong uri ng pighati at dilim.