Top 2 opisyal ng PAO, hinangaan sa pagtatanggol sa public lawyers

ni BRT @News | June 2, 2026

Photo: PAO Chief Persida Rueda-Acosta - FB

Pinuri ng isang hukom ng Quezon City Trial Court ang husay nina Public Attorney's Office (PAO) Chief Persida Rueda-Acosta at Deputy Chief Ana Lisa Soriano nang ipagtanggol nito ang karapatan ng public lawyers sa retirement benefits sa isang kasong inihain sa kanyang sala.

Sa kanyang pagharap sa mahigit 3,000 public attorneys sa 9th Mandatory Continuing Legal Education (MCLE) Grand Convention ng PAO sa World Trade Center Metro Manila sa Pasay City, ibinunyag ni Judge Maria Gilda Loja-Pangilinan ng Regional Trial Court Branch 230 ang kanyang paghanga sa ipinamalas na galing nina Rueda-Acosta at Soriano.

Tinukoy ni Loja-Pangilinan ang Petisyon para sa Certiorari at Mandamus na inihain ng PAO sa kanyang sala ilang taon na ang nakararaan at mahusay na ipinagtanggol sa korte ng dalawang mataas na opisyal kaugnay ng mga benepisyong dapat matanggap ng mga retirado ng ahensya ngunit dating hindi inaprubahan ng Department of Budget and Management (DBM).

Banggit ang isang legal na opinyon, sinabi ng DBM na hindi kwalipikado ang mga retirado ng PAO na tumanggap ng parehong suweldo at benepisyo gaya ng mga mula sa National Prosecution Service (NAPROS).

Sa dalawang batas na pinagtibay—ang Republic Act 9406 (PAO Law) at R.A. 10071 (NAPROS Law)—bilang sentro ng argumento, sinabi ng hukom sa mga public attorney kung paano nagawa nina Rueda-Acosta at Soriano na kumbinsihin ang mababang hukom nang magsampa sila ng nasabing petisyon sa halip na isang petisyon para sa declaratory relief.

“Ang certiorari sa ilalim ng Rule 65 – labis na pang-aabuso ng diskresyon na katumbas ng kawalan ng hurisdiksyon. Ang mandamus – para mag-utos, para pilitin. Ngunit ang declaratory relief, mas komplikado iyon. Mas mahirap makakuha ng kaluwagan dahil hinihiling mo sa korte na bigyang interpretasyon ang dalawang batas at magbigay ng kasagutan,” paliwanag ng hukom.

“Ito kung gaano katalino ang PAO, sina Chief (Rueda-Acosta) at Deputy Soriano. Sinabi nila: ‘Hindi kami humihingi ng interpretasyon ng batas, Judge, dahil sa aming pananaw, malinaw ang batas,’” aniya.

Ayon sa hukom, tama sila dahil kung napili nilang maghain ng petisyon para sa declaratory relief, nangangahulugan lamang iyon na inaamin nilang nakalilito ang sarili nilang batas.

Sa kanyang desisyon, sinabi ni Loja-Pangilinan na sa kawalan ng judicial declaration na pinawalang-bisa o binago ng NAPROS Law ang PAO Law, kapwa nananatili at gumagana ang dalawang batas.

Binanggit niya ang Section 5 ng PAO Law at Section 16 ng NAPROS Law na dapat pagsamahin at bigyang-harmonya upang bigyang-buhay ang intensiyon ng lehislatura na ang mga ranggo, suweldo, at benepisyo ay magkapantay sa isa’t isa.

Naalala ng hukom na nakatanggap siya ng “kaunting batikos” dahil sa kanyang naging desisyon, ngunit pinanindigan niya ito at pinatunayan ng desisyon ng Court of Appeals na nagpagtibay sa kanyang pasyang pabor sa mga retirado ng PAO.

Naniniwala pa rin ito na dapat magkapareho ng suweldo ang hepe ng PAO at ang chief state prosecutor, gayundin ang state prosecutors at PAO lawyers alinsunod sa R.A. 9946, ang batas na namamahala sa retirement benefits ng hudikatura.

“Ngunit ang katarungan ay hindi lamang tungkol sa pagpapasya ng mga kaso. Sa huli, ito ay tungkol din sa kung paano natin tinatrato ang mga nagtatrabaho at naglilingkod para sa katarungan,” sabi ni Loja-Pangilinan sa mga public attorney.

DBM perfect score, nasungkit ulit ng PAO

ni BRT @News | April 29, 2026

Photo: File / PAO

Sa muling pagkakataon, natamo ng Public Attorney’s Office (PAO), sa ilalim ng liderato ni Atty. Persida Rueda-Acosta, ang perfect score na ibinigay ng Department of Budget and Management (DBM) hinggil sa 2025 Annual Agency Performance Review (AAPR) ng huli.

Ang nasabing AAPR ay ginawa para sa Department of Justice (DOJ) at attached agencies nito kasama ang PAO na kahit isa nang autonomous o hiwalay na ahensiya dahil sa Republic Act 9406 (PAO Law) ay bahagi pa rin ito ng una para lamang sa ‘policy and program coordination.’

Sa kabuuan, nakakuha ang DOJ ng puntos na 4.15 (very satisfactory) o 85.59% sa obligation performance nito at 86.69% naman para sa disbursement budget utilization.

“The PAO consistently achieved 100 percent utilization across all parameters,” ayon kay acting DBM Secretary Rolando Toledo sa kanyang komunikasyon na ipinadala kay acting DOJ Secretary Fredderick Vida.

Noong 2024, ang PAO rin ang nauna at nabigyan ng perfect score na lima para sa kaparehong ginawang financial at physical performance review ng DBM.

Habang ‘outstanding’ ang naging grado ng PAO sa 2025 AAPR report sa financial performance nito ay halos 100% naman ang natamong rating nito sa physical performance nito lalo sa pag-a-attend ng mga public attorneys nito sa court hearings at maging sa alternative dispute resolutions.

“PAO has consistently met and exceeded its performance targets for these indicators,” ayon sa nasabing DBM report.

Habang ikinatuwa ito ni Rueda-Acosta ay mabilis niyang itinuon ang kredito sa lahat ng mga empleyado at kapwa niya opisyal sa ahensya na aniya’y mahuhusay at buong-pusong naglilingkod lalo sa mga maralitang Pilipino.

“Batid din ng lahat nang bumubuo sa PAO ang kahalagahan ng integridad lalo sa usaping pinansyal ng ahensya na tama lang na gastusin ayon sa mga programa nito lalo na para sa kapakanan at interes ng mga mamamayan kung saan nanggaling ito at walang bahid ng korapsyon,” saad pa ng PAO chief.

Ang nasabing AAPR report ay taunang isinasagawa ng DBM upang mabatid kung paano at gaano ka-epektibo ang mga ahensya ng pamahalaan sa paggamit at paggastos ng pondo na nakalaan sa kanila.

Benepisyo ng okra sa mga may diabetes

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | March 26, 2026

Dear Doc Erwin,

Isa ako sa mga tagasubaybay ng Sabi ni Doc column sa BULGAR newspaper. 

Ako po ay may diabetes at hindi po kontrolado ang aking blood sugar kahit ako ay umiinom ng mga gamot. Nais ko sanang magtanong tungkol sa okra. Naririnig ko po mula sa ibang tao na maaaring makatulong ang okra sa mga may diabetes. Paano nakakatulong sa ating katawan ang pagkain ng okra? Totoo bang makakatulong ito sa pagkontrol ng blood sugar? Ano po ang benepisyo na makukuha sa pagkain ng okra?

May mga tao rin na nagsasabing mabuti raw uminom ng tubig na pinagbabaran ng okra. May sapat na bang pag-aaral tungkol sa paraang ito? At gaano po kadalas ligtas kainin ang okra bilang bahagi ng pang-araw-araw na pagkain? Nawa’y masagot ninyo ang aking katanungan. — Buknay

---

Ang Okra o Abelmoschus esculentus ay isang gulay na karaniwang kinakain sa maraming bansa, kabilang na ang Pilipinas. Kilala ito sa pangalang lady’s fingers o gumbo. Mataas ang laman ng okra na dietary fiber, bitamina, at mineral. Kapag hiniwa ang okra, lumalabas ang mucilage o malapot na hibla. Ang bahaging ito ang nagbibigay ng kakaibang tekstura sa okra kapag niluto. Ang mucilage ay pinag-aaralan ng mga siyentista sa papel nito sa kalusugan ng tiyan at metabolismo ng asukal sa dugo. Dahil hindi gumagawa ng dietary fiber ang katawan, kinakailangan ang pagkain upang makuha ang sustansiyang ito. Dito pumapasok ang papel ng mga gulay sa pang-araw-araw na pagkain.

Interesado ang mga siyentista sa epekto ng okra sa pagkontrol ng asukal sa ating katawan. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Journal of Pharmacy and BioAllied Sciences noong 2011, nakita ang pagbaba ng asukal sa dugo matapos ang ilang linggo ng pagkonsumo ng katas ng okra. Sa isa pang pag-aaral na inilathala sa Journal of Nutrition & Food Sciences noong 2015, sinuri ang epekto ng okra sa mga indibidwal na may type 2 diabetes at nakita ang pagbaba ng asukal sa dugo sa ilang kalahok matapos ang regular na pag-inom ng katas ng okra sa loob ng ilang linggo. Ilan sa mga posibleng mekanismo na tinukoy ng mga mananaliksik ay ang mataas na soluble fiber, pagbagal ng pagsipsip ng asukal sa bituka, at pagbaba ng glycemic response matapos kumain.Kapag bumagal ang pagpasok ng asukal sa dugo, mas kontrolado ang pagtaas ng blood sugar matapos kumain. Dahil dito, isinasaalang-alang ang okra bilang bahagi ng pagkain para sa mga taong may problema sa blood sugar.

May papel din ang okra sa kalusugan ng puso. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Journal of Nutritional Biochemistry noong 2014, nakita ang pagbaba ng bad cholesterol sa mga pinakain ng okra extract. Dahil dito, bumababa ang lebel ng cholesterol sa dugo. Sa ilang pag-aaral sa nutrisyon, ang mga sangkap ng okra ay nauugnay sa mas mababang panganib ng sakit sa puso.

Mahalaga rin ang okra sa kalusugan ng tiyan. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Nutrients noong 2020, ipinakita na ang mga pagkain na mataas sa soluble fiber ay tumutulong sa pagdami ng good bacteria sa bituka. Kapag maayos ang balanse ng good bacteria, mas maayos ang kalusugan ng tiyan at mas regular ang pagdumi, lalo na sa mga taong madalas kumain ng gulay na mataas sa fiber tulad ng okra.

May interes din ang mga siyentista sa epekto ng okra laban sa oxidative stress at pamamaga sa katawan na kaugnay sa ilang kondisyon tulad ng diabetes, altapresyon, at sakit sa puso. Sa isang pag-aaral na inilathala sa Biomedicine & Pharmacotherapy noong 2018, sinuri ang mga sangkap mula sa okra at iba pang gulay, at ito ay nagpakita ng pagbaba sa mga marka ng oxidative stress. 

Sa kasalukuyan, tinitingnan ang okra bilang bahagi ng pagkain na sumusuporta sa pangkalahatang kalusugan. Madaling isama ang okra sa pang-araw-araw na pagkain. Karaniwan itong niluluto bilang gulay sa pinakbet, sinigang, o ginisang gulay. Maaari rin itong ihain bilang pinakuluang side dish. Ang lutong okra ay naglalaman ng dietary fiber, bitamina at mineral na mahalaga sa kalusugan ng puso, resistensya, at metabolismo ng katawan.

May mga tao rin na umiinom ng tubig na pinagbabaran ng okra. Karaniwang ginagawa ang paraan na ito sa bahay sa pamamagitan ng pagbabad ng hiwang okra sa tubig at pag-inom nito. Sa ngayon, kulang pa ang pag-aaral tungkol sa paraang ito. Ang karamihan ng mga pag-aaral tungkol sa okra ay gumagamit ng extract o powder.

Ang okra ay bahagi ng balanseng pagkain. Hindi ito kapalit ng gamot para sa diabetes, altapresyon, o ibang karamdaman. Para sa mga taong may diabetes, mahalaga pa rin ang tamang pagkain, regular na ehersisyo, monitoring ng blood sugar, at pagsunod sa payo ng doktor. Ang pagkain ng iba’t ibang gulay araw araw ay bahagi ng pangangalaga sa kalusugan. Ang okra ay isa lamang sa maraming gulay na nagbibigay ng fiber, bitamina at mineral na sumusuporta sa maayos na paggana ng katawan. Hindi ito kapalit ng tamang gamutan at konsultasyon sa doktor. (Dr. Gabriel Mark P. Mercado, RN, MD, CFP)

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com