Acosta, tatapusin ang termino bilang PAO chief alinsunod sa batas

ni BRT @News | June 15, 2026

https://video.wixstatic.com/video/7c92fa_ddb0acabf4624c83b8903f43311595b3/720p/mp4/file.mp4

Video: Gawad Pilipino awards by Dr. Danilo Mangahas

Determinado si Public Attorney’s Office (PAO) Chief Persida Rueda-Acosta na tapusin ang kanyang termino bilang pinuno ng ahensya hanggang sa edad na 70, alinsunod sa ipinag-uutos ng batas.

Si Rueda-Acosta, kasalukuyang 64 taong gulang, ang pinakamatagal nang nagsilbing PAO chief at mas epektibo pang pinamumunuan ito hanggang sa kasalukuyan mula nang italaga siya ni dating pangulong Gloria Macapagal-Arroyo noong Pebrero 2001.

Ang usapin tungkol sa itinakdang termino ng pinakamataas na posisyon sa PAO ay binigyang-diin ni Quezon City Trial Court Branch 230 Judge Maria Gilda Loja-Pangilinan nang magsalita siya sa harap ng halos 3,000 public attorneys noong 9th Mandatory Continuing Legal Education (MCLE) grand convention ng PAO noong huling bahagi ng Abril.

Doon ay tinukoy nito ang pagkakapantay-pantay ng benepisyo sa pagitan ng mga state prosecutor at public attorney.

Binanggit ni Loja-Pangilinan—na kinilala dahil sa kanyang 2017 na desisyon na pabor sa retirement benefits ng mga PAO retiree na kapantay ng sa National Prosecutorial Service (NAPROS), at pinal pinagtibay ng Court of Appeals—ang Republic Act 9946 na namamahala sa retirement benefits ng mga miyembro ng hudikatura.

“Ayon sa batas, ang pagkakapantay-pantay ay umaabot sa mga senior-ranking na miyembro ng Public Attorney's Office. Maliwanag na ang Chief Public Attorney ay dapat may parehong kwalipikasyon at retirement benefits tulad ng kanyang katapat sa NAPROS,” ani Loja-Pangilinan.

Diin ng hukom na ang layunin ng lehislatura ay tunay na bigyan ang mga tauhan ng PAO ng parehong ranggo, suweldo, at benepisyo tulad ng kanilang katapat sa NAPROS, “kasama na ang mga kwalipikasyon at pagreretiro ng Chief Public Attorney, mga deputy, at lahat ng iba pang senior PAO officers pababa.”

Paliwanag pa ng hukom na sa ilalim ng RA 9946, ang compulsory retirement age para sa Chief Public Attorney at Prosecutor General ay 70 taong gulang, kasama ang 15 taong serbisyo sa hudikatura o gobyerno.

“Para sa amin sa hudikatura, kailangan naming magkaroon ng 15 taong serbisyo sa hudikatura upang magretiro sa 70 at makatanggap ng benepisyo. Sa pagkakatulad, dahil ang PAO Law ay sumasalamin sa NAPROS Law (R.A. 10071) at R.A. No. 9946, ang compulsory retirement ng PAO Chief at NPS Prosecutor General ay 70 rin,” saad pa nito.

Nilinaw niya, gayunpaman, na mayroon pang opsyon—ang magretiro sa 60, ngunit kinakailangan munang nakatapos ng 15 taong serbisyo sa gobyerno.

“Para sa amin sa hudikatura, may karagdagang requirement: optional na 60 taong gulang, kabuuang 15 taon, na may tatlong taon sa hudikatura. Para sa inyo, 15 taong serbisyo sa gobyerno lamang. Walang karagdagang requirement,” paliwanag niya.

“Sa pagkakatulad, lahat ng ito ay dapat na maaangkop. Dapat ding magamit ang RA 9946 (910) sa inyong Chief Public Attorney at ng mga public attorneys", pagdidiin niya.

CFO at PAO, joint forces para sa migranteng Pilipino laban sa human trafficking, illegal recruitment

ni Jeff Tumbado @News | June 13, 2026

Photo: Atty. Persida Acosta / Commission on Filipinos Overseas CFO - PAO

Nagkaisa ang Commission on Filipinos Overseas (CFO) at ang Public Attorney’s Office (PAO) upang maghatid ng libreng legal na serbisyo sa mga migranteng Pilipinong maaaring biktima o pinaghihinalaang biktima ng human trafficking at illegal recruitment.

Kapwa pinuri nina CFO Secretary Dante Francis “Klink” Ang II at PAO Chief Persida Rueda-Acosta ang inisyatibong ito nang pirmahan nila ang memorandum of understanding (MOU) na ginanap sa central office ng PAO sa Quezon City.

Binigyang-diin ni Ang ang kahalagahan ng pakikipagsosyo ng kanyang ahensya sa PAO, dahil aniya’y nahaharap ang mga migranteng Pilipino sa iba’t ibang suliranin dulot ng migrasyon at transnasyunal na pag-aasawa — mga problemang nangangailangan ng legal na representasyon, tulong, at payo.

Ayon kay Ang, ang CFO, na nasa ilalim ng Office of the President, ay may mandatong itaguyod ang interes, karapatan, at kapakanan ng mga Pilipino sa ibayong-dagat, at palakasin ang kanilang ugnayan sa Pilipinas.

Sinabi nina Ang at Rueda-Acosta na ang pagtutulungan ng dalawang ahensya ng pamahalaan ang magiging simula upang gawing institusyonal ang kanilang sama-samang pagsisikap, gamit ang mga kakayahan at yaman upang matulungan ang mga pamilya ng migranteng Pilipino sa pamamagitan ng libreng legal na serbisyo.

Sa ilalim ng MOU, sinabi ni Ang na ang CFO ay magsasangguni sa PAO para sa angkop na legal na tulong at/o representasyon ang mga biktima o pinaghihinalaang biktima ng human trafficking na ini-refer o natanggap sa pamamagitan ng 1343 Actionline, gayundin ang iba pang kliyenteng humihingi ng legal na tulong sa iba pang channels nito.

Kabilang sa mga kasong maaaring i-refer ng CFO sa PAO ang trafficking in person, illegal recruitment, paglabag sa Anti-Mail Order Spouse Act, karahasan laban sa kababaihan at bata, at iba pa.

Ayon kay Janet Ramos, punong opisyal ng CFO-Emigrant Services, inaasahang tutulong ang CFO sa PAO para sa wastong pagbuo ng kaso ng mga isinangguning usapin at “kapag naaangkop at nararapat, magsusulong ng mga programa at inisyatiba ng PAO.”

Samantala, ang PAO, na siyang pangunahing tanggapang legal ng pamahalaan sa pagbibigay ng libreng legal na tulong sa mga nangangailangan (indigent persons), ang siyang haharap sa korte o kakatawan sa mga kaso ng migranteng kliyente ng komisyon, ayon kay Deputy Chief Ana Lisa Soriano.

“Sa mga pagkakataong hindi kwalipikado ang kliyente para sa legal na representasyon, gagawin ng PAO ang lahat upang makapagbigay ng paunang legal na payo,” ani Soriano.

Dagdag pa ni Rueda-Acosta na may resource persons ang kanyang ahensya upang talakayin ang mga nauugnay na batas at legal na proseso sa mga pagsasanay, seminar, oryentasyon, konsultasyon, at iba pang mahahalagang gawain na maaaring pangasiwaan ng CFO.

Sina Ramos at Soriano ang itinalagang mga point person upang pangasiwaan ang implementasyon ng MOU.

Binigyang-diin muli ni Ang na ang CFO, sa ilalim ng isang executive order, ay may mandatong magbigay ng tulong publiko, impormasyon, at mga serbisyong pangkabuhayan sa mga Pilipinong emigrante at iba pang kategorya ng migrasyon.

Bilang permanenteng miyembro ng Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT), sinabi ni Ang na ang CFO ay inaatasan ng batas na makipag-ugnayan at subaybayan ang implementasyon ng Republic Act 9208, ang Anti-Trafficking in Persons Act ng 2003.

Samantala, ipinaliwanag naman ng chief public attorney na ang PAO “ay umiiral upang mabigyan ang mga litigant na nangangailangan (indigent litigants), ang naaapi, marginalized, at mahihirap na kasapi ng lipunan ng malayang pag-access sa mga korte, hudisyal, at quasi-hudisyal na ahensya, sa pamamagitan ng paghahatid ng mga serbisyong legal, pagpapayo, at tulong.”

Top 2 opisyal ng PAO, hinangaan sa pagtatanggol sa public lawyers

ni BRT @News | June 2, 2026

Photo: PAO Chief Persida Rueda-Acosta - FB

Pinuri ng isang hukom ng Quezon City Trial Court ang husay nina Public Attorney's Office (PAO) Chief Persida Rueda-Acosta at Deputy Chief Ana Lisa Soriano nang ipagtanggol nito ang karapatan ng public lawyers sa retirement benefits sa isang kasong inihain sa kanyang sala.

Sa kanyang pagharap sa mahigit 3,000 public attorneys sa 9th Mandatory Continuing Legal Education (MCLE) Grand Convention ng PAO sa World Trade Center Metro Manila sa Pasay City, ibinunyag ni Judge Maria Gilda Loja-Pangilinan ng Regional Trial Court Branch 230 ang kanyang paghanga sa ipinamalas na galing nina Rueda-Acosta at Soriano.

Tinukoy ni Loja-Pangilinan ang Petisyon para sa Certiorari at Mandamus na inihain ng PAO sa kanyang sala ilang taon na ang nakararaan at mahusay na ipinagtanggol sa korte ng dalawang mataas na opisyal kaugnay ng mga benepisyong dapat matanggap ng mga retirado ng ahensya ngunit dating hindi inaprubahan ng Department of Budget and Management (DBM).

Banggit ang isang legal na opinyon, sinabi ng DBM na hindi kwalipikado ang mga retirado ng PAO na tumanggap ng parehong suweldo at benepisyo gaya ng mga mula sa National Prosecution Service (NAPROS).

Sa dalawang batas na pinagtibay—ang Republic Act 9406 (PAO Law) at R.A. 10071 (NAPROS Law)—bilang sentro ng argumento, sinabi ng hukom sa mga public attorney kung paano nagawa nina Rueda-Acosta at Soriano na kumbinsihin ang mababang hukom nang magsampa sila ng nasabing petisyon sa halip na isang petisyon para sa declaratory relief.

“Ang certiorari sa ilalim ng Rule 65 – labis na pang-aabuso ng diskresyon na katumbas ng kawalan ng hurisdiksyon. Ang mandamus – para mag-utos, para pilitin. Ngunit ang declaratory relief, mas komplikado iyon. Mas mahirap makakuha ng kaluwagan dahil hinihiling mo sa korte na bigyang interpretasyon ang dalawang batas at magbigay ng kasagutan,” paliwanag ng hukom.

“Ito kung gaano katalino ang PAO, sina Chief (Rueda-Acosta) at Deputy Soriano. Sinabi nila: ‘Hindi kami humihingi ng interpretasyon ng batas, Judge, dahil sa aming pananaw, malinaw ang batas,’” aniya.

Ayon sa hukom, tama sila dahil kung napili nilang maghain ng petisyon para sa declaratory relief, nangangahulugan lamang iyon na inaamin nilang nakalilito ang sarili nilang batas.

Sa kanyang desisyon, sinabi ni Loja-Pangilinan na sa kawalan ng judicial declaration na pinawalang-bisa o binago ng NAPROS Law ang PAO Law, kapwa nananatili at gumagana ang dalawang batas.

Binanggit niya ang Section 5 ng PAO Law at Section 16 ng NAPROS Law na dapat pagsamahin at bigyang-harmonya upang bigyang-buhay ang intensiyon ng lehislatura na ang mga ranggo, suweldo, at benepisyo ay magkapantay sa isa’t isa.

Naalala ng hukom na nakatanggap siya ng “kaunting batikos” dahil sa kanyang naging desisyon, ngunit pinanindigan niya ito at pinatunayan ng desisyon ng Court of Appeals na nagpagtibay sa kanyang pasyang pabor sa mga retirado ng PAO.

Naniniwala pa rin ito na dapat magkapareho ng suweldo ang hepe ng PAO at ang chief state prosecutor, gayundin ang state prosecutors at PAO lawyers alinsunod sa R.A. 9946, ang batas na namamahala sa retirement benefits ng hudikatura.

“Ngunit ang katarungan ay hindi lamang tungkol sa pagpapasya ng mga kaso. Sa huli, ito ay tungkol din sa kung paano natin tinatrato ang mga nagtatrabaho at naglilingkod para sa katarungan,” sabi ni Loja-Pangilinan sa mga public attorney.