Gamot sa arthritis, depression, paglaki ng prostate at iba pa... Health benefits ng

luyang dilaw o turmeric.

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | July 22, 2021

Dear Doc Erwin,

May ipinadalang supplement na turmeric capsules ang aking panganay na nasa Amerika. Ito raw ay mabisa sa aking arthritis na matagal ko nang iniinda. Maaari rin daw ito makatulong sa problema sa aking pag-ihi dahil sa paglaki ng aking prostate. Ako 60 years old, lolo na may apat na apo. Dahil sa arthritis ay nag-iisip na akong mag-optional retirement sa trabaho. Maaari ba ninyo akong bigyan ng impormasyon tungkol sa turmeric? At kung ito ba ay makatutulong sa arthritis at problema sa prostate? – Ramon

Sagot

Maraming salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc. Tungkol sa inyong unang katanungan, ang turmeric ay tinatawag sa ating bansa na ‘luyang dilaw’. Ito ay may scientific name na Curcuma longa, Curcuma domestica o Curcuma aromatica. Maraming pag-aaral ang nagpakita na ito ay naglalaman ng curcumin, kemikal na maraming health benefits.

Karaniwan itong ginagamit bilang herbal medicine para sa ubo, sipon, lagnat at sa masakit na lalamunan.

Ang nilagang luyang dilaw ay ginagamit bilang herbal remedy para mabawasan ang pagkahilo at pagsusuka. Kaya ito ay maaaring inumin bago bumiyahe upang maiwasan ang motion sickness o ang pagkahilo at pagsusuka habang bumibyahe.

Maaari rin itong makatulong sa pagtunaw ng pagkain, at pagbaba ng cholesterol level sa ating katawan.

Sa ibang bansa ay ginagamit ang curcumin capsules bilang home remedy para sa Hay Fever o allergic rhinitis, upang mabawasan ang pagbahin, sipon at pagbabara ng ilong. Ginagamit din ito upang maibsan ang sintomas ng depression sa mga taong under medication for depression.

Karaniwan na ring iniinom ang curcumin supplements para makatulong na pababain ang cholesterol at triglycerides sa dugo. Ayon sa mga pag-aaral, ang pag-inom ng turmeric o curcumin capsules ay makatutulong upang mabawasan ang pag-build up ng fat o taba sa ating atay o tinatawag na fatty liver, lalo na sa mga pasyente na may non-alcoholic fatty liver disease (NAFLD). Napapababa rin nito ang liver enzymes sa ating dugo. Ang pagkakaroon ng mataas na liver enzymes sa dugo ay maaaring mangahulugan ng liver injury o pagsisimula ng pagkakasakit sa atay.

Tungkol sa inyong pangalawang katanungan, sa iba’t ibang bansa ay ginagamit din ito upang maibsan ang sakit na nagmumula sa osteoarthritis, isang uri ng arthritis na karaniwan ng nakikita sa matatanda. Ang turmeric ay nakatutulong din na ma-improve ang functionality ng mga may arthritis. Dahil dito ay mas nagagamit ng pasyente ang kanyang mga paa sa paglalakad at mga kamay sa paghawag ng mga bagay.

Sa artikulong isinulat ni Dr. Samantha C. Shapiro, dalubhasa sa mga sakit sa buto, sa The Rheumatologist noong 19, 2018 ay inirekomenda niyang uminom ng curcumin capsules sa dose na 1,000 hanggang 2,000 milligrams araw-araw. Ang curcumin capsules ay karaniwan ng naglalaman ng 500 milligrams per capsule. Kaya’t maaaring uminom ng dalawa hanggang apat na capsules ng curcumin sa umaga. Mas makabubuti kung hahatiin ang dose na inirekomenda ni Dr. Shapiro at iinumin ito ng dalawa hanggang tatlong beses sa isang araw pagkatapos kumain. Iwasan na uminom ng mas tataas sa 2,000 milligrams kada araw upang maiwasan ang side-effect tulad ng pagsakit ng tiyan.

Tungkol naman sa inyong katanungan sa epekto ng turmeric sa paglaki ng prostate (benign prostatic hyperplasia o BPH) ng kalalakihan dahilan ng mahirap na pag ihi. Sa preliminary na pag-aaral na inilathala sa scientific journal na BMC Complementary and Alternative Medicine noong 2015, tungkol sa epekto ng curcumin sa paglaki ng prostate sa mga hayop ay nakita na ang curcumin ay makatutulong sa pag-iwas sa paglaki ng prostate sa pamamagitan ng pag-inhibit sa epekto ng mga hormones na testosterone at dihydrotestosterone sa prostate.

Sa double blind placebo-controlled randomized trial na pag-aaral na inilathala sa scientific journal na Prostate Cancer and Prostatic Diseases noong 2014 ay binigyan ng food supplement capsule na may laman na kombinasyon ng turmeric, green tea, broccoli at pomegranate sa loob ng anim na buwan ang 199 na pasyenteng kalalakihan na may prostate cancer. Nakitaan ng pagbaba ng prostate specific antigen (PSA) ang mga pasyenteng nakatanggap ng food supplement capsule na may laman na turmeric, green tea, broccoli at pomegranate. Ang pagbaba ng PSA level sa dugo ay senyales ng hindi paglala ng cancer o pagpigil sa pagkalat nito sa katawan ng pasyente. Sinabi ng researchers sa pag-aaral na ang paggamit ng kombinasyon ng turmeric, green tea, broccoli at pomegranate ay “clinically meaningful”. Ibig sabihin, maaaring makatulong ito sa mga pasyenteng may prostate cancer.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Guyabano, oks panggamot sa kanser, fungal infection at high blood pressure

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | July 20, 2021

Dear Doc Erwin,

Ako ay nakatira sa barangay na malayo sa siyudad kung saan walang drugstore at malayo sa health center. Karaniwan na naming kinokonsulta ang aming albularyo tungkol sa mga pang-araw-araw na sakit. Kadalasan ay gumagamit ang aming albularyo ng iba’t ibang preparasyon ng dahon ng guyabano upang gamutin ang sugat, sakit sa balat, ubo at sipon. Ano ba ang guyabano? At anu-ano ang health benefits nito, ayon sa pag-aaral ng mga siyentipiko? – Pablo

Sagot

Maraming salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc tungkol sa inyong unang katanungan, ayon sa Ecosystems Research and Development Bureau ng Department of Environment and Natural Resources (DENR), ang guyabano ay isang uri ng fruit tree na karaniwan nakikita sa iba’t ibang bahagi ng ating bansa. Ito ay tinatawag din na “soursoup” o sa scientific name nitong Annona muricata Linnaeus — ito rin ay tinatawag sa pangalang “Graviola” sa Brazil at “Guanabana” sa Español.

Makikita rin ito sa ibang bansa, tulad ng Bahamas, Brazil, Chile, Mexico, Puerto Rico, Sri Lanka, Trinidad and Tobago at sa Virgin Islands sa bansang Amerika. Ito ay itinuturing na exotic fruit sa bansang India, China, Nigeria, Sierra Leone, Thailand at Vietnam. Dinala ito sa ating bansa mula sa bansang Mexico sa pamamagitan ng Manila-Acapulco Galleon trade.

Ayon sa philippineherbalmedicine.org ang guyabano ay mayaman sa carbohydrates, Vitamin C, Vitamin B1 at B2, potassium at fiber. Mababa ito sa saturated fat, cholesterol at sodium. Dahil ito ay masustansiya, ang hinog na guyabano ay karaniwan ng kinakain bilang dessert. Ginagawa rin itong fruit bars, candies, shakes, ice cream, wine at guyabano fruit drink.

Bukod sa sustansiyang idinudulot nito ay ginagamit din ito sa panggagamot bilang herbal medicine sa iba’t ibang bansa, tulad ng Brazil, Africa, Haiti, Malaysia, Trinidad and Tobago at Amerika.

Ayon sa artikulo na inilathala sa scientific journal na Carcinogenesis noong April 2018, sa Amerika ay ginagamit ito na gamot sa kanser, fungal infection, at sa high blood pressure (hypertension). Kaya’t ang albularyo sa inyong barangay ay hindi nag-iisa sa paggamit ng guyabano sa panggagamot ng iba’t ibang sakit.

Ito ay karaniwang ginagamit bilang herbal remedy sa paggamot sa ubo, lagnat at sa scurvy. Ang dinurog na dahon ay ginagamit sa pigsa, impeksiyon ng sugat, scabies, rayuma, sakit sa balat, tulad ng eczema.

Ang dahon nito ay inilalaga upang gamitin bilang pampaihi, pampaantok, pampababa ng mataas na blood pressure, pampurga, insect repellant at pamatay-kuto. Ito ay ginagamit din panlaban sa anxiety attacks. Ang nilagang dahon ay nilalagyan ng asin upang ipanggamot sa mga karamdaman na may kinalaman sa ating panunaw (digestive disorders) at sa fatigue.

Ang juice mula rito ay iniinom bilang herbal remedy para sa impeksiyon sa ihi, pagdugo sa ihi at mga sakit sa atay.

Dumako tayo sa mga makabagong pag-aaral ng mga siyentipiko upang masagot natin ang iyong pangalawang katanungan. Sa scientific journal na Carcinogenesis na inilathala noong 2018, sinabi ng mga siyentipiko na nakitaan ito ng anti-cancer, anti-inflammatory at anti-oxidant properties.

Ang anti-cancer activity nito ay nakita laban sa pancreatic cancer, colon cancer, lung cancer, prostate cancer, breast cancer, head and neck cancer, lymphoma, leukemia at multiple myeloma. Ayon sa pag-aaral na nabanggit, iba’t ibang mekanismo ang ipinapakita ng guyabano sa paglaban sa kanser.

Ang inflammation sa ating katawan ang sinasabing mekanismo o dahilan ng maraming sakit, tulad ng asthma, arthritis, Crohn’s disease, Alzheimer’s disease, sakit sa puso, diabetes, high blood pressure at cancers. Sa mga scientific studies ay nakitaan ang guyabano ng anti-inflammatory activity, kung saan pinipigilan nito ang inflammation sa pamamagitan ng paglaban nito sa mga tinatawag na inflammatory mediators. Dahil dito ay maaaring makatulong ang guyabano sa pagpigil o paggamot ng mga sakit na nabanggit.

Nakitaan din ng pagpapabilis ng paggaling ng sugat (wound healing properties) ang guyabano kung saan ang extracts galing sa dahon at tree bark ng guyabano ay nakapagpapabilis ng apat na phases ng wound healing — coagulation, inflammation, proliferation at tissue makeover.

Dahil sa kakulangan ng espasyo ay hindi natin mababanggit ang lahat ng potential health benefits nito. Gayunman, nararapat ding banggitin natin na kailangan pa ng safety studies at ang masusing pag-aaral sa toxicological profile ng guyabano.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Maiiwasan ang erectile dysfunction kapag sapat ang Vitamin K2

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Dok | July 17, 2021

Sa pangalawang bahagi ng sagot sa iyong mga katanungan ay tatalakayin naman natin ang health benefits ng Vitamin K2 sa kalusugan ng ating puso.

Ang Vitamin K, tulad ng Vitamin D ay isa ring uri ng fat soluble vitamin na maaari nating makuha sa pagkain at sa mga dietary supplements. May dalawang uri ng Vitamin K, ito ay ang Vitamin K1 at Vitamin K2. Ang Vitamin K1 o phylloquinone ay makukuha mula sa gulay tulad ng spinach, broccoli, at lettuce. Ang mga vegetable oil na soybean oil at canola oil, at ilang prutas ay mayroon ding Vitamin K1. Ito ay mahalaga sa clotting (pamumuo) ng ating dugo at pagpapatibay ng ating buto. Ang gamot na warfarin ay ginagamit ng mga doktor upang labanan ang epekto ng Vitamin K1 at maiwasan ang pamumuo ng dugo.

Ang Vitamin K2 o tinatawag natin na menaquinone ay makukuha mula sa baka, baboy, manok, atay at mga lamang loob, itlog (egg yolk), at fermented foods katulad ng natto o soybean. Ito ay ginagawa rin ng ating katawan sa pamamagitan ng ating mga gut bacteria. Maaari ring gawing Vitamin K2 ng gut bacteria ang Vitamin K1 mula sa pagkain. Makikita ang high concentrations ng Vitamin K2 sa ating brain at kidneys.

Ayon sa pag-aaral na inilathala sa Integrative Medicine: A Clinician’s Journal noong 2015 ang Vitamin K2 ay tumutulong sa atin na makaiwas sa pagkasira ng ating mga ugat o blood vessels. Nakatutulong din ang Vitamin K2 na pigilan ang pag-deposit ng calcium sa loob ng ating mga ugat, ganundin ang pagbara nito. Ito ay dahil ang Vitamin K2 ay ginagawang aktibo ang MGP protein sa ating katawan na pumipigil sa pagdeposit ng calcium sa ating mga ugat. Dahil dito ay makaiiwas sa Peripeheral Artery Disease, sakit kung saan nagbabara ang mga ugat o blood vessel sa iba’t ibang parte ng katawan tulad ng mga kamay, paa, kidney at stomach. Maaari itong maging sanhi ng Coronary Artery Disease na maaring maging dahilan ng atake sa puso. Ito ay maaari rin magdulot ng stroke o pagbabara ng ugat sa ating utak at erectile dysfunction sa kalalakihan.

Dahil rin sa pagpigil ng Vitamin K2 sa pagdeposit ng calcium sa ating mga ugat ay pinapanatili nitong malambot ang ating mga ugat. Ang pagtigas ng ating mga ugat dahil sa pagdeposito ng calcium at cholesterol sa loob ng ating ugat and isang dahilan kung bakit tayo nagkakaroon ng hypertension. Kaya’t ang pagkain ng pagkain na mayaman sa Vitamin K2 katulad ng karne ng baka, baboy, manok, atay at mga lamang loob, itlog (egg yolk), at fermented foods katulad ng natto o soybean o pag inom ng Vitamin K2 supplements ay makakapagpataas ng Vitamin K2 level ng ating katawan at matutulungan na makaiwas sa pagtaas ng blood pressure.

Bilang pagpapaalala upang mapanatili na mababa ang blood pressure at maiwasan ang hypertension, bukod sa Vitamin D3 at Vitamin K2 kinakailangan ng ating katawan ang mga minerals na potassium, magnesium at calcium.

Ang Potassium mineral ay kinakailangang upang normal ang pagtibok ng ating puso at mapababa ang blood pressure. Ang potassium ang makukuha natin sa kamote, prunes, apricots at lima beans. Ang pag inom ng mga gamot para sa high blood pressure katulad ng diuretic o pampaihi at hydrochlorothiazide ay maaring makapagpababa ng inyong potassium level kaya’t kinakailangan na kumain ng mga pagkain na mayaman sa potassium o uminom ng potassium supplements.

Ang mineral na Magnesium ay isa pang nakakatulong na magpababa ng blood pressure. Ito ay nagpaparelax ng blood vessels. Makukuha natin ang Magnesium sa mga gulay. Sa iyong edad na 55 years old ay kinakailangan mo ng 420 milligrams ng Magnesium sa araw araw at sa babae na iyong kasing edad ay kakailanganin nya ng 320 milligrams.

Ang panghuli na mineral na kailangan natin upang mapanatili ang mababang blood pressure ay ang Calcium. Kailangan mo ng 1,000 to 1,200 milligrams per day. Mas makakabuti sa iyong kalusugan na makuha ang Calcium sa pagkain ng gulay, dairy products at isda katulad ng salmon at sardinas.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com