PNP at MMDA, tulung-tulong para mas maayos na paggunita ng Undas

ni Leonida Sison @Boses | October 27, 2025

Sa panahong abala ang lahat sa paghahanda ng mga kandila at bulaklak, abala rin ang mga otoridad sa pagtiyak na ligtas ang bawat Pinoy na magtutungo sa mga sementeryo at simbahan ngayong Undas.

Sa halip na mangamba sa posibleng dagsa ng tao, siksikan o anumang krimen, nais ng Philippine National Police (PNP) na maging tahimik at mapayapa ang paggunita ng All Saints’ at All Souls’ Days sa Nobyembre 1 at 2, sa pamamagitan ng pinaigting na seguridad at matinding pagbabantay sa buong bansa. 

Sa direktiba ni acting PNP chief Lt. Gen. Jose Melencio Nartatez Jr., mas maigting ang mga patrol operation ng pulisya sa mga sementeryo, establisimyento, simbahan at mga komunidad, lalo na’t nasa mga ganitong lugar ang mga pamilya. 

Aabot sa 31,200 pulis ang ide-deploy sa 5,065 cemeteries, memorial parks, columbarium, at pangunahing lansangan mula Oktubre 29 hanggang Nobyembre 3 bilang bahagi ng kanilang operasyon para sa “Undas 2025”.

Hindi lamang ang PNP ang magbabantay, kasama nila ang 11,700 uniformed personnel mula sa Armed Forces of the Philippines (AFP), Bureau of Fire Protection (BFP), at Philippine Coast Guard (PCG), pati na ang 29,900 force multipliers tulad ng barangay tanod, radio groups, at NGO volunteers. 

Mahigit 5,169 Police Assistance Desks din ang itinayo upang gabayan ang publiko, tumugon sa emergency, at mapanatili ang kaayusan sa mga matataong lugar. 

Ayon kay Nartatez, mahalagang maging maingat ang publiko bago umalis ng bahay, siguraduhing nakasara ang pinto’t bintana, naka-unplug ang appliances, at ipaalam din ito sa kanilang barangay. Kung may kahina-hinalang kilos, agad umano itong i-report sa pinakamalapit na istasyon o sa mga hotline ng pulisya. 

Sa Metro Manila, iniutos na rin ni NCRPO chief Maj. Gen. Anthony Aberin ang full alert status simula Oktubre 31, kung saan 8,575 pulis mula sa limang distrito at support units ang itatalaga sa sementeryo, transport hubs, simbahan, at pangunahing lansangan. Magkakaroon din ng inspection teams, mobile patrols, at assistance desks para tumulong sa trapiko at security. 

Kasabay nito, tiniyak ng Metropolitan Manila Development Authority (MMDA) sa pamumuno ni Edison "Bong" Nebrija ang pag-deploy ng 2,400 traffic enforcers mula Oktubre 25 hanggang Nobyembre 30, na may direktibang ‘no absent, no leave, no day off policy’ dahil sa Undas week. Sinimulan na rin nila ang clearing operations sa limang pangunahing sementeryo sa Metro Manila at nakipag-ugnayan sa mga expressway operators upang masiguro ang maayos na daloy ng trapiko. 

Ang pinagsanib-puwersa ng PNP, MMDA, AFP, BFP, PCG at iba pa, ay patunay na kapag nagtulungan ang pamahalaan at mamamayan, maaaring maging maayos at ligtas ang selebrasyon ng mahalagang tradisyon natin sa halip na mauwi sa kaguluhan. 

Sa panahon kung saan karaniwang masikip ang trapik, dagsa ng tao, at lubhang maingay tuwing Undas, ang pagkakaroon natin ng disiplina, kooperasyon, at malasakit ay pinakamagandang paraan ng pag-alaala natin sa mga yumaong mahal sa buhay.

Ang Undas ay hindi lang panahon ng paggunita, ito rin ay pagsubok sa ating disiplina bilang mga Pinoy. Sa bawat pulis o uniformed personnel na nagbabantay, bawat enforcer na nagpapasunod, at mamamayang marunong sumunod sa alituntunin, nagiging mas safe, maayos at marangal ang ating mga tradisyon. 

Alalahanin din sana natin na kasiyahan ang naidudulot sa mga namayapang mahal sa buhay kung namamasdan nila ang pagkakaisa at kaayusan ng mga naiwang pamilya.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Tuluy-tuloy na edukasyon sa kabila ng kalamidad, mahalaga sa mga mag-aaral

ni Leonida Sison @Boses | October 26, 2025

Nakagagaan sa loob isipin na sa kabila ng mga unos na dumarating sa ating bansa, may ahensyang handang tumindig para sa ikabubuti ng edukasyon. Sa bawat kalamidad na ating kinakaharap taun-taon, kailangan na ring mag-adapt tayo sa pagbabago ng klima at panahon. 

Kaya naman sa tulong ng Department of Education (DepEd) ang paglaan ng P1.35 bilyong pondo upang matiyak na tuluy-tuloy ang pagkatuto ng mga mag-aaral kahit may bagyo, baha, o lindol ay isang magandang hakbangin. Ito ay pumapailalim din sa direktiba ng Pangulo na unahin ang kapakanan ng mga guro at mag-aaral habang pinananatili ang kalidad ng edukasyon sa buong bansa. 

Ayon kay DepEd Secretary Sonny Angara, ang pondong ito ay gagamitin para sa pag-imprenta, pamamahagi, at pagsasanay ng mga guro kaugnay sa Learning Packets at Dynamic Learning Program (DLP) materials. Mula sa kabuuang alokasyon, P950 milyon ang ilalaan para sa Learning Packets na ipapamahagi sa mga mag-aaral mula Grade 1 hanggang Grade 12, habang P399 milyon naman ang inilaan sa DLP materials para sa Junior High School learners. 

Ang Learning Packets ay naglalaman ng 25 hanggang 50 self-paced activities na nakatuon sa literacy, numeracy, at problem-solving skills, kasama pa ang mga aralin para sa advanced learning at life skills. Ang DLP naman ay isang structured, activity-based learning approach na nagbibigay-daan sa mga estudyanteng makapag-aral kahit walang kuryente, gadget, o internet — gamit lamang ang papel at notebook. Hindi lamang materyales ang binibigyang-diin ng DepEd, kundi pati ang disaster preparedness ng mga paaralan. 

Ipinag-utos na ni Angara sa mga regional director na tutukan ang produksyon at distribusyon ng mga naturang materials at magsumite ng buwanang ulat ng progreso. Sa tulong ng Bureau of Learning Resources (BLR), Bureau of Learning Delivery (BLD), at National Educators Academy of the Philippines (NEAP), bibigyan din ng technical assistance at training ang mga guro upang maging handa sa anumang sitwasyon. 

Sa panahon ng sakuna o kalamidad, madaling tumigil ang ating mundo, pero ayon kay Angara, ang edukasyon ay dapat ang huling huminto at ang unang makabangon. Isang paniniwalang nagpapaigting ng pag-asa sa gitna ng bawat unos. 

Sa tulong din at pakikipag-ugnayan sa mga LGU, sinisiguro ng DepEd na may alternative learning modes para sa mga lugar na madalas makaranas ng class suspension. 

Hindi maitatangging malaki ang epekto ng kalamidad sa ating edukasyon, subalit mas malaki ang naidudulot na kabutihan ng paghahanda, malasakit at suporta na makarekober mula rito. 

Sa panahong pabago-bago ang klima at panahon, kailangang sabayan ng gobyerno ng aksyon sa pamamagitan ng makabagong solusyon at matatag na sistema. 

Ang inisyatibong ito ay hindi lamang tungkol sa modules at learning materials, ito ay tungkol sa pagbibigay ng pag-asa at direksyon sa mga mag-aaral. Sa bawat batang patuloy na nag-aaral sa kabila ng limitadong kuryente, sa gurong nagtuturo kahit baha, at sa bawat lider na kumikilos para sa kinabukasan, doon nabubuo ang tunay na katatagan ng edukasyon.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com

Hindi itataas ang presyo ng mga bilihin, good news sa taumbayan

ni Leonida Sison @Boses | October 25, 2025

Nakakadismaya man ang pagtaas ng mga bilihin at bayarin nitong mga nakaraang buwan, hindi naman natin kailangan pang mangamba sa ngayon at sa mga susunod na buwan. 

Dahil ayon mismo sa Department of Trade and Industry (DTI), walang taas-presyo na mangyayari sa mga pangunahing bilihin hanggang matapos ang taong 2025. Isang kumpirmadong balitang agad na nagpagaan ng loob sa mga konsyumer na halos araw-araw ay naghahabol sa kanilang budget at naghihigpit ng sinturon. 

Sa opisyal na pahayag ni Trade and Industry Secretary Ma. Cristina Aldeguer-Roque, tiniyak niyang mananatiling matatag ang presyo ng mga basic necessities at prime commodities gaya ng sardinas, instant noodles, kape, gatas, sabon, at iba pang pangunahing bilihin.

Ayon kay Roque, nakipagpulong ang DTI sa mga manufacturer at producer upang mapanatili ang kasalukuyang presyo, at sa kabutihang palad, pumayag ang mga ito. Aniya, magandang senyales ito ng kooperasyon sa pagitan ng pamahalaan, negosyante, at mamimili, isang bihirang tagpo sa panahon ng patuloy na krisis sa ekonomiya. 

Sa halip na itulak pataas ang presyo, piniling tumulong ng mga kumpanya sa pamamagitan ng hindi pagdagdag sa presyo ng mga bilihin. 

Kung tutuusin, ramdam ang ginhawang ito lalo na sa mga pamilyang halos hindi na alam kung paano pagkakasyahin ang sahod sa harap ng sabayang taas ng renta, pamasahe, at kuryente at tubig. 

Sa ganitong ulat, may dahilan ang bawat mamimili para makahinga nang maluwag, kahit pansamantala lamang. Ang kooperasyon ng bawat sektor ay maituturing na tagumpay, at patunay na kung gugustuhin, maaaring pagsabayin ang kita ng negosyo at kapakanan ng publiko. 

Hindi kailangang laging pera ang sukatan ng progreso, minsan, ang pagpigil sa taas-presyo ay mas malaking tulong kaysa anumang ayuda. 

Ngunit higit pa sa ginhawa, dapat ding magsilbing paalala ito na ang ekonomiya ay hindi laging tungkol sa merkado at negosyo, ito rin ay tungkol sa pagmamalasakit sa taumbayan. 

Ang bawat desisyon ng pamahalaan at pribadong sektor ay may direktang epekto sa mesa ng bawat Pinoy. Kaya ang pagpapanatili ng presyo ng bilihin ay hindi lang polisiya, kundi isang moral na tagumpay sa panahong halos lahat ay nagtitiis. 

Gayundin, ang hakbang na ito ay pagpapakita ng pagkakaisa, at pagkilala sa tunay na halaga ng malasakit, kung saan magagawang panatilihing abot-kamay ang pang-araw-araw na pamumuhay.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES ni RYAN SISON at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com