top of page
Search

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | July 14, 2025



Photo: FP


Dear Doc Erwin, 


Ako ay isang ama ng tahanan, 45 years old, at may tatlong anak. Sa nakaraang dalawang taon ay regular akong nagpapa-check ng aking blood sugar, at ayon sa doktor ito ay unti-unting tumataas. Pinayuhan ako ng doktor na mag-exercise, iwasan o bawasan ang mga pagkain at inumin na mataas ang sugar content katulad ng softdrinks, at matatamis na pagkain. 


Kumonsulta rin ako sa isang eksperto sa alternative medicine tungkol sa pagtaas ng aking blood sugar. Dahil ako ay palaging puyat, pinayuhan ako ng doktor na gawing regular ang pagtulog ng maaga. Ayon sa kanya, nakakataas ng blood sugar ang pagpupuyat. Iminungkahi rin niya na ako ay regular na uminom ng Berberine supplement. Makakatulong daw ito upang bumaba ang aking blood sugar.


Nais ko sanang malaman kung ano ang Berberine at kung ito ba ay makakatulong na pababain ang aking blood sugar? May mga research studies na ba na nagpapakita ng bisa ng Berberine laban sa mataas na blood sugar o diabetes? May iba pa bang health benefits ang Berberine? 


Sa aking pagbabasa ng regular ng BULGAR newspaper at ng inyong column na Sabi ni Doc ay natutunan ko ang mga bagong kaalaman tungkol sa mga natural remedies at ang pag-iwas sa sakit. Sana ay matugunan n’yo ang aking mga katanungan. — Napoleon



Maraming salamat Napoleon sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper. 


Malaki ang maitutulong ng mga payo ng inyong doktor upang bumaba ang inyong blood sugar. Ang pag-e-exercise at pagkain ng tama, katulad ng pag-iwas sa mga pagkain at inumin na mataas ang sugar content ay magpapababa ng inyong blood sugar.


Makakababa rin ng blood sugar ang pagtulog ng maaga at sapat na oras ng pagtulog. Ayon sa isang research article sa Journal of Applied Physiology na nailathala noong November 2005, ang kakulangan ng pagtulog o pagpupuyat ay risk factor sa pagtaas ng insulin resistance at Type 2 diabetes. Konektado rin ito sa pag-develop ng obesity, ayon sa study na ito na pinangunahan ni Dr. Karine Spiegel mula sa Université Libre de Bruxelles sa bansang Belgium.


Sa isang review article sa scientific journal Biomedicine & Pharmacotherapy na nailathala noong January 2021, kinilala ang Berberine bilang isang uri ng natural chemical compound na makikita sa ilang mga medicinal plants katulad ng Coptis chinensis, Berberis vulgaris at Berberis aristata. Sa loob ng nakaraang 3,000 taon ginagamit bilang gamot ang Berberine ng Ayurvedic medicine ng India at ng traditional Chinese medicine. Ginagamit itong gamot sa impeksyon ng tenga, mata at bibig, sa iba’t ibang uri ng sugat, hemorrhoids, indigestion, dysentery, at mga intestinal parasites. Ngunit sa mga bagong research studies, ang Berberine ay nakitaan na epektibo bilang nagpapababa ng blood sugar, panlaban sa obesity, proteksyon sa atay (liver) at may anti-inflammatory activities din ito.


Sa review article na nabanggit ay idinetalye nito ang epekto ng Berberine laban sa blood sugar. Sa iba’t ibang mga research studies, napag-alaman na ang Berberine ay nagpapalakas ng secretion ng insulin at pinapababa nito ang insulin resistance. Ang dalawang epekto na nabanggit ay parehong nakakababa ng blood sugar.


May iba pang mekanismo ang Berberine upang pababain ang blood sugar. Pinapababa rin ng Berberine ang kapasidad ng ating katawan na bumuo ng glucose (gluconeogenesis) at pinapalakas ang kakayanan ng ating katawan na gamitin ang blood sugar (glucose uptake).  


Bukod sa mga epekto ng Berberine na nabanggit, may iba pang health benefits ito. Inilahad din ng nabanggit na review article kung paano nilalabanan ng Berberine ang obesity, gout, fatty liver at hyperlipidemia. 


Sa mga susunod na artikulo ng Sabi ni Doc ay ibabahagi natin kung paano pa makakatulong ang Berberine laban sa ibang mga sakit.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y patuloy na bumuti ang iyong kalusugan.



Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | July 7, 2025



Photo: FP


Dear Doc Erwin, 


Regular akong nagbabasa BULGAR newspaper at ng inyong column na Sabi ni Doc. Bukod na ito’y nakakatulong sa aking kalusugan ay ibinabahagi ninyo ang mga bagong kaalaman tungkol sa mga mga natural na pagkain at kung paano ito nakakagaling o paano ito ginagamit para makaiwas sa sakit.


Ako ay isang maybahay at mahigit 35 ang edad. Madalas akong may urinary tract infection (UTI). Dahil dito ay madalas akong nagkokonsulta sa aking doktor at uminom ng antibiotic upang malunasan ang aking infection. 


Nabasa ko sa isang magazine na maaaring makatulong ang cranberry juice upang makaiwas sa UTI. May mga scientific research na ba tungkol sa cranberry juice at epekto nito sa UTI? Epektibo kaya ang cranberry juice upang makaiwas sa UTI? Nawa’y mabigyan niyo ng pansin ang aking mga katanungan. Maraming salamat po. — Josephine



Maraming salamat Josephine sa iyong pagsulat at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper. 


May mga health benefits ang regular na pag-inom ng cranberry juice ayon sa mga pag-aaral. Isa na rito ang significant na pagbaba ng diastolic blood pressure. Ito ang resulta ng pag-aaral na inilathala sa journal na Nutrients noong July 29, 2021. Pinangunahan ni Dr. Chesney Richter ng Department of Nutritional Sciences ng University of Arizona ang pag-aaral na ito.


Bukod sa epekto ng cranberry juice sa pagbaba ng blood pressure ay nakakatulong din ito sa ating digestive health sa pamamagitan ng pag-inhibit ng pagdami H. pylori bacteria sa ating sikmura. Ang H. pylori bacteria ay maaaring maging sanhi ng pagsakit ng tiyan, bloating, at ulcer.


Nakakatulong din ang cranberry juice upang maiwasan ang pagkasira ng ngipin (tooth decay), gum disease at oral cancer. Naniniwala ang mga dalubhasa na ito ay dahil sa a-type proanthocyanidins na isa sa mga sangkap ng cranberry juice. 


Ang a-type proanthocyanidins din ang pinaniniwalaan ng mga health experts na makakatulong upang makaiwas sa UTI. Dahil ito sa kakayanan ng a-type proanthocyanidins na pigilan ang pagkapit ng E. coli bacteria sa urinary bladder.


Ang E. coli bacteria ang pangunahing dahilan ng pagkakaroon ng UTI. Pinatunayan ito sa research study ng mga scientists mula sa State University of New Jersey Marucci Center for Blueberry and Cranberry Research and Extension. Maaaring basahin ang kabuuan ng research na ito sa journal na British Medical Journal Infectious Diseases na na-publish noong April 14, 2010.


Ang nabanggit na study ay isa lamang sa mga pag-aaral na nagpapatunay na tumutulong ang cranberry juice at sangkap nito na a-type proanthocyanidins upang maiwasan ang pagkakaroon ng UTI. Tandaan lamang na hindi epektibo ang cranberry juice kung mayroon ng sakit na UTI. Makakatulong lamang ito sa pag-iwas sa sakit na UTI.

 

Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y patuloy na makaiwas kayo sa anumang sakit at mas bumuti ang inyong kalusugan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Chit Luna @News | July 2, 2025


File Photo: World Health Organization (WHO)



Nanawagan ang isang regional harm reduction group sa World Health Organization (WHO) na ituon muli ang pansin sa pangunahing mandato nito sa gitna ng mga alegasyon ng katiwalian at labis na impluwensiya, na pinalala pa ng pag-atras ng suporta ng Estados Unidos.


"It's time to hold the WHO to its mandate and core mission of protecting global health based on science, not ideology; that is inclusive of all stakeholders, without judgment or prejudice," ayon kay Nancy Loucas, executive coordinator ng Coalition of Asia Pacific Tobacco Harm Reduction Advocates (CAPHRA).


Binanggit ni Loucas ang mga nakababahalang kaganapan kamakailan na kinasasangkutan ng WHO, kabilang ang mga alegasyon ng katiwalian at mismanagement sa Asia-Pacific, at mga ulat na may labis na impluwensiya ang isang charity na pinondohan ng U.S. billionaire na si Michael Bloomberg.


Tinukoy ng CAPHRA ang mga ulat na ang Bloomberg Philanthropies, sa tulong ng WHO, ay "improperly influenced domestic policymaking" sa mga bansang tulad ng Pilipinas, India, Pakistan, Bangladesh, Indonesia, at Vietnam.


Sa Pilipinas, ayon sa CAPHRA, isang pagdinig ng Kongreso noong 2021 ang nagbunyag na tumanggap ang local Food and Drug Administration ng mga grant mula sa mga dayuhang pribadong organisasyon na pinondohan ng Bloomberg Philanthropies upang bumuo ng regulasyon para sa mga alternatibo sa sigarilyo.


Sa Bangladesh, binatikos ang eleksyon noong Nobyembre 2023 kay Saima Wazed bilang WHO regional director para sa South East Asia. Si Wazed, anak ng dating Prime Minister Sheikh Hasina, ay naharap sa alegasyon ng improper influence mula sa kanyang ina. Isang pahayagan sa Bangladesh ang nag-ulat na sinabi ng director ng Anti-Corruption Commission na may suspecha ng korupsyon sa pag-appoint kay Wazed.


Sa Pakistan, sinuspinde ng gobyerno ang mga aktibidad ng Tobacco-Free Kids at Vital Strategies, dalawang NGO na pinondohan ng Bloomberg Philanthropies, dahil sa umano'y paglabag. Hiniling din ng Interior Ministry sa State Bank of Pakistan na i-freeze ang kanilang mga bank account.


Sa Indonesia, iniulat ng CAPHRA na ang Ministry of Health ay inakusahan ng pagsasama ng agenda ng Framework Convention on Tobacco Control (FCTC) sa draft regulation ukol sa plain packaging ng sigarilyo, na nagbunsod ng mga pag-aalala ukol sa dayuhang impluwensya sa tobacco policy.


Ayon kay Hikmahanto Juwana, isang propesor ng international law sa University of Indonesia, "Indonesia should protect its national sovereignty from foreign intervention and ensure government policies reflect domestic conditions."


Sa India, ayon sa ulat ng Reuters, pinatigil ng New Delhi ang mga gawain ng isang maliit na non-profit na pinopondohan ng Bloomberg Philanthropies matapos mabigong ideklara ang pinagmumulan ng pondo. Isang opisyal ang nagsabing ang iba pang foreign-funded organizations ay mangangailangan ng paunang pahintulot bago makapagsagawa ng anti-tobacco activities sa kabisera.


Sa Vietnam, sinabi ng Consumer Choice Center na ang "harmful interference" ng Bloomberg ay nagbabanta sa paglaganap ng harm reduction. Isang Facebook post ang nagpakita na ang mga opisyal ng WHO sa Vietnam ay nagpapasalamat sa mga organisasyong pinopondohan ng Bloomberg para sa tulong sa pagbibigay ng technical assistance ukol sa smoking at nicotine products.


"The push from Bloomberg Philanthropies and the WHO represents a form of regulatory colonialism, where foreign entities dictate policies without considering the unique challenges of individual countries," ayon sa Consumer Choice Center.


Nagpahayag ng pagkabahala ang CAPHRA sa mga alegasyon, lalo na’t malapit na ang 11th Conference of the Parties to the FCTC na gaganapin sa Geneva mula Nobyembre 17 hanggang 22, 2025.


Ang pag-atras ng U.S. mula sa WHO, bunsod ng mga isyung may kinalaman sa pagtugon nito sa pandemya ng COVID-19 at political influence, ay nagtulak sa ilang bansa—kabilang ang Argentina, Hungary, Italy, at posibleng Russia at United Kingdom—na muling suriin ang kanilang pakikipag-ugnayan sa WHO.


Hinikayat ng CAPHRA ang mga bansa sa Asia-Pacific, kabilang ang Pilipinas, na igiit ang kanilang sariling polisiya at tanggihan ang dayuhang impluwensiya.


"At this year’s COP, it is crucial that the Philippines assert its sovereignty against Bloomberg’s influence over the FCTC and advocate for its own policies. This ensures that smokers who do not quit will have access to less harmful alternatives," saad ng CAPHRA.


Ipinaglalaban ng CAPHRA ang tobacco harm reduction (THR), at nagsusulong ng paggamit ng mas ligtas na alternatibo sa sigarilyo gaya ng vape, heated tobacco at nicotine pouches, batay sa mga siyentipikong pag-aaral na nagpapakitang mas konti ang panganib nito kumpara sa sigarilyo.

 
 
RECOMMENDED
bottom of page