Estudyante sa ALS at learners with disabilities, tuloy ang pag-aaral

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Jan. 9, 2025

Para sa ating mga mag-aaral sa Alternative Learning System (ALS) at mga learners with disabilities, magpapatuloy ang pagkakaroon nila ng pag-asa ngayong 2025. 

Sa nilagdaang General Appropriations Act, tiniyak nating may inilaang pondo para sa ating mga mag-aaral sa ALS at mga learners with disabilities para sa pagpapatuloy ng kanilang edukasyon.

Sa ilalim ng national budget natin ngayong taon, P634.083 milyon ang inilaan sa Flexible Learning Options upang suportahan ang pagpapatupad ng mga programa ng ALS. Saklaw ng naturang alokasyon ang ALS learning resources, pati na rin ang transportation at teaching allowance ng mga ALS teacher at Community ALS Implementers na katuwang ng Department of Education (DepEd). Mas mataas ito sa P623.5 milyong pondo na una nating ipinanukala para sa ALS.

Mahalaga ang paglalaan ng pondo sa ALS dahil nagbibigay ito ng pangalawang pagkakataon para sa ating mga out-of-school children in special cases at mga nakatatandang mag-aaral na hindi nakapagtapos, kabilang ang mga indigenous people. 

Naglaan naman ng P100 milyon sa ilalim ng Textbooks and Other Instructional Materials para sa mga mag-aaral na may kapansanan na naka-enroll sa pormal na sistema at sa ALS. Saklaw ng pondong ito ang iba’t ibang mga platapormang ginagamit sa pagtuturo kagaya ng electronic at online modes. Sakop din ng naturang pondo ang mga personal safety lessons para sa mga mag-aaral na may kapansanan.

Ang paglalaan ng pondo para sa mga learning resources ng mga mag-aaral na may kapansanan ay alinsunod sa pagpapatupad ng Republic Act No. 11650 o ang ‘Instituting a Policy of Inclusion and Services for Learners with Disabilities in Support of Inclusive Education Act,’ isang batas na isinulong din ng inyong lingkod kagaya ng Alternative Learning System Act.

Pinagtitibay ng naturang batas ang policy of inclusion sa lahat ng mga pribado at pampublikong paaralan sa bansa. Dito, may mandato ang lahat ng mga eskwelahan na tiyaking bawat mag-aaral na may kapansanan ay hindi mapagkakaitan ng dekalidad na edukasyon dahil lang sa kanilang kondisyon.

Para sa mga mag-aaral sa ALS at mga learners with disabilities, mahalaga ang mga programang nagtataguyod ng kanilang kapakanan at nagbibigay ng oportunidad para sa abot-kaya at dekalidad na edukasyon, kung saan siniguro natin na may sapat na pondong nakalaan sa pagpapatupad ng mga programang ito.

Kaya naman sa ating mga mag-aaral sa ALS at mga learners with disabilities, kasama ang kanilang mga magulang, magpatuloy sana ang inyong pagsisikap upang ipagpatuloy din ang inyong pag-aaral. Ang inyong lingkod ay nananatili ninyong katuwang para makamit ninyo ang inyong mga pangarap.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Mga paputok, tuluyan na sanang ipagbawal

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Jan. 7, 2025

Masaya nating sinalubong ang pagpasok ng 2025 at habang marami na rin ang mga naghahanda sa nalalapit na Chinese New Year, tuloy din ang ating panawagang ipagbawal na ang pagbebenta, pamamahagi, at paggamit ng mga paputok upang maitaguyod natin ang kaligtasan ng ating mga kababayan. 

Lumabas sa datos ng Department of Health (DOH) na mula Disyembre 22, 2024 hanggang Enero 5 ngayong taon, umabot na sa 832 ang mga firecracker-related injuries o mga nasugatan dahil sa paputok. May apat na nasawi dahil sa mga paputok, samantalang 491 naman sa mga biktima ang 19 taong gulang o mas bata pa. 

Matatandaan na naglabas ng Executive Order No. 28 series of 2017 hinggil sa regulasyon at kontrol sa paggamit ng paputok at iba pang pyrotechnic device. Sa kabila nito, marami pa rin sa ating mga kababayan ang napinsala dahil sa paggamit ng mga paputok. 

Kaya naman inihain natin noong 2022 ang Firecrackers Prohibition Act (Senate Bill 1144). Kung maisabatas ang ating panukala, maaamyendahan ang Republic Act 7183, kung saan nakasaad ang mga regulasyon para sa pagbebenta, produksyon, at pamamahagi ng firecrackers at iba pang pyrotechnic devices.  

Sa ilalim ng ating panukalang batas, tuluyang ipinagbabawal ang pagbebenta, pamamahagi, pagmamay-ari, at paggamit ng anumang paputok o pyrotechnic device.

Nangangahulugan ba na wala nang maaaring gumamit ng mga paputok sa kahit anong okasyon? Nagmungkahi tayo ng exceptions. Para sa mga organisasyon, halimbawa, kakailanganin ang pagkuha ng special permit mula sa PNP Fire and Explosives Office.

Bukod dito, kailangang isagawa ang anumang fireworks display ng mga propesyonal na may sapat na kasanayan at kaalaman sa paggamit ng mga paputok.

Ngunit habang hindi pa batas ang ating panukala, nananawagan tayo sa ating mga kababayan na huwag na tayong gumamit ng paputok kapag may mga okasyon upang hindi malagay sa panganib ang ating buhay.

Sa ating mga kababayan, hangad ko ang isang masagana, mapayapa, at ligtas na bagong taon para sa ating lahat!

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Scholarships para sa mga child development worker, popondohan ng 2025 budget

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Dec. 24, 2024

Upang matulungan ang ating mga child development workers (CDWs) na maging mas epektibo sa kanilang tungkuling tutukan ang pangangailangan ng mga batang wala pang limang taong gulang, popondohan ng ating budget para sa taong 2025 ang scholarship ng mga kasalukuyang CDWs na hanggang high school lamang ang tinapos. 

Sa ilalim ng 2025 national budget, P80 milyon ang inilaan sa pondo ng Technical Education and Skills Development Authority o TESDA para sa naturang scholarships. Isinulong natin ang paglalaan ng pondong ito dahil hangga’t maaari, gusto nating iangat ang kakayahan ng ating mga CDWs. 

Sa 68,080 CDWs sa bansa, may 11,414 ang hanggang high school lamang ang tinapos. Inaasahan natin na may matutulungan tayong humigit-kumulang 2,854 CDWs gamit ang pondong inilaan sa 2025 national budget. Bagama’t hindi pa natin mabibigyan ng scholarships ang lahat ng 11,414 na mga CDWs na hanggang high school lamang ang tinapos, mahalagang simulan ang paglalaan natin ng pondo sa ilalim ng 2025 national budget.

Kamakailan ay inaprubahan na rin ng Senado ang ating panukalang Early Childhood Care and Development Act (Senate Bill No. 2575), kung saan isinusulong natin ang universal access sa early childhood education. Sa ilalim ng panukalang batas na ito, oobligahin ang mga kasalukuyang CDWs na sumailalim sa upskilling at reskilling training programs sa early childhood education o early childhood care and development (ECCD). Kailangan ding makapasa ang mga CDWs na ito sa certification mula sa TESDA. Magiging libre naman para sa mga CDWs ang naturang assessment.

Kung ganap na maisabatas ang Early Childhood Care and Development Act, mabibigyan natin ng tulong ang lahat ng mga CDWs pagdating sa kanilang upskilling at reskilling. Tinataya naman ng ating tanggapan na kakailanganin ng bansa ang karagdagang 161,143 CDWs upang suportahan ang 4.6 milyong batang tatlo hanggang apat na taong gulang. 

Sa ating mga kasalukuyang CDWs, sana ay huwag ninyong palagpasin ang pagkakataong ito upang mapaigting at mabigyan ng pormal na pagkilala ang inyong mga kakayahan. Kaisa ko ang bawat magulang at ang buong bansang nagpapasalamat sa inyong serbisyo upang itaguyod ang kapakanan ng mga batang Pilipino. 

Sa ating mga kababayan, Maligayang Pasko sa ating lahat!

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com