Mag-aaral ng ALS, ‘wag sayangin ang pagkakataon, tapusin ang programa

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Feb. 20, 2025

Nakakabahala ang lumabas na datos ng Year Two Report ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II) pagdating sa bilang ng mga nagtatapos sa Alternative Learning System (ALS).

Nitong School Year 2023-2024, halimbawa, lumalabas na wala pang kalahati o 302,807 (46.2%) lamang sa 655,517 na mga mag-aaral ang nakatapos sa programa.Para sa mga hindi nakapagtapos ng kanilang pag-aaral, ang ALS ay nagbibigay ng pangalawang pagkakataon sa edukasyon.

Noong maisabatas ang Alternative Learning System Act (Republic Act No. 11510) na isinulong ng inyong lingkod, ginawa nating institutionalized ang ALS, pinatatag natin ito, at pinalawak ang saklaw para matulungan natin ang mga out-of-school children in special cases at mga nakatatandang mag-aaral, kabilang ang mga indigenous people na hindi nakapagtapos. 

Kasama sa mga out-of-school children in special cases ang mga mag-aaral na may kapansanan, children in conflict with the law, at mga kabataang nasa gitna ng mga sakuna.

Ayon sa isang pag-aaral ng UNICEF noong 2021, ilan sa mga dahilan ng mataas na dropout rate ang kakulangan ng suportang pinansyal, ang pangangailangan sa trabaho, at ang kawalan ng interes.

Ngunit kung wala pang kalahati ng mga mag-aaral ng ALS ang hindi nakakatapos, lumalabas na nasasayang ang pangalawang pagkakataong ibinibigay natin sa kanila.

Kaya naman nanawagan tayo sa Department of Education (DepEd) na tugunan ang kakulangan sa pagpapatupad ng batas sa ALS upang mapataas ang bilang ng mga nagtatapos sa programa.Isa sa mga mungkahi natin ang pagkakaroon ng guidance and counseling program upang mahikayat ang mga mag-aaral ng ALS na manatili sa programa.

Mahalagang maunawaan din ng ating mga mag-aaral sa ALS ang mga oportunidad na maaari nilang matanggap sa ilalim ng programa.Pinuna rin ng EDCOM na bagama’t nilagdaan ang batas sa ALS noong 2020, hindi pa rin lumalabas ang ilan sa mga pamantayan para sa pagpapatupad nito.

Kabilang dito ang mga pamantayan para tulungan ang local government units (LGUs) na magamit ang Special Education Fund (SEF). Hindi rin lumalabas ang revenue regulations na magbibigay sana ng mga tax incentives para sa pribadong sektor sa kanilang kontribusyon sa ALS. Hindi pa rin lumalabas ang mga pamantayan para sa pagkilala sa mga pribadong ALS providers.

Ang ALS ay nagbibigay ng pangalawang pagkakataon sa ating mga kababayan at hindi natin ito dapat sayangin. Tiwala ako na sa pagtutulungan ng iba’t ibang ahensya ng gobyerno at ng mga komunidad, maaabot natin ang bawat isa sa ating mga kababayang nangangailangan ng pangalawang pagkakataon sa edukasyon. Matitiyak nating hindi sila mapag-iiwanan at masusuportahan natin silang magkaroon ng magandang kinabukasan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Phil. Science High School System, palawakin para sa mga qualified student

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Feb. 18, 2025

Upang paigtingin ang paghahatid ng dekalidad na edukasyon pagdating sa Science, Technology, Engineering, and Mathematics (STEM) sa bansa, iminumungkahi ng inyong lingkod ang pagpapalawak sa Philippine Science High School (PSHS) System. 

Isa ang inyong lingkod sa mga may-akda ng Senate Bill No. 2974 o ang Expanded Philippine Science High School (PSHS) System Act na layong italaga ang pagkakaroon ng PSHS System sa ilalim ng pamumuno ng Department of Science and Technology (DOST). 

Sa ilalim ng ating panukala, hindi lalagpas sa dalawang PSHS campus ang itatayo sa bawat rehiyon ng bansa maliban sa National Capital Region (NCR), kung saan matatagpuan ang Main Campus ng PSHS ngunit isang PSHS campus lamang ang maaaring ipatayo kada probinsya. Sa kasalukuyan, merong 16 na campus ang PSHS System sa ating bansa. 

Kung babalikan natin ang ulat ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), lumalabas na 5,807 na mga kuwalipikadong mag-aaral ang hindi natutuloy mag-aral sa PSHS dahil sa kakulangan ng mga slots. At dahil dito, may mga kuwalipikadong mag-aaral na maaaring nangangarap maging mga scientist, mathematician, engineer, at mga dalubhasa sa ibang larangan ng STEM, ang napagkaitan ng pagkakataong makatanggap ng edukasyong magsisilbi sanang paghahanda para sa mga nais nilang maging karera. 

Kaya naman napapanahon ang pagpapalawak natin sa PSHS System, lalo na’t gusto nating mabigyan ang mas maraming kabataan ng pagkakataong makatanggap ng dekalidad na edukasyon pagdating sa STEM. Nais nating tiyakin na maaabot natin ang mga kuwalipikadong mag-aaral na magsusulong ng inobasyon sa ating bansa. Sa ilalim ng ating panukala, ang mga qualified student mula Grade 7 hanggang 12 na papasok sa PSHS System ay magiging scholars.

Nakasaad sa ating panukala na 15 taon matapos maisabatas itong panukalang ito, maaaring magdagdag ng mga campus kung lalabas sa komprehensibong pag-aaral na kakailanganin nito. Maaari ring maging batayan ang mga pamantayan na itatalaga ng board of trustees, kung saan ang kalihim ng DOST ang magsisilbing chairperson habang magiging vice chairperson naman ang kalihim ng Department of Education (DepEd).

Kung maisabatas at maipatupad ang ating panukala, tiwala akong wala nang kuwalipikadong mag-aaral ang mapagkakaitan ng pagkakataong makapasok sa PSHS dahil sa kakulangan ng mga slot. Mahalaga rin ito upang magkaroon ang bawat rehiyon ng mas marami pang mga scientist, engineers, mathematicians at ibang mga eksperto na tutulong sa pagpapaunlad ng ating bansa.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Pagsugpo sa online sexual abuse at exploitation ng mga bata, pagtulungan natin

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | Feb. 13, 2025

Sa gitna ng paggunita natin ng National Awareness Week for the Prevention of Child Sexual Abuse and Exploitation, patuloy na nananawagan ang inyong lingkod para sa mas maigting na pagsugpo sa online sexual abuse and exploitation of children (OSAEC).

Bilang isa sa mga may-akda o co-author ng Anti-OSAEC at Anti-Commercial Sexual Abuse or Exploitation Materials (CSAEM) Act (Republic Act No. 11930) at ang Expanded Anti-Trafficking in Persons Act of 2022 (Republic Act No. 11862), nais kong bigyang-diin kung gaano kahalagang matiyak nating epektibo ang mga mekanismo sa pag-ulat, pagresponde, at pag-usig sa mga nang-aabuso, at pag-rehabilitate para sa mga batang biktima ng OSAEC at CSAEM. 

Ang CSAEM ang representasyon ng mga batang biktima ng pang-aabusong sekswal sa pamamagitan ng mga materyal tulad ng video, larawan, maging ang mga sinulat na materyal. 

Naghain kamakailan ang inyong lingkod ng isang resolusyon upang masuri ang nananatiling problema ng bansa sa OSAEC. 

Sa pagsuri natin sa mga hamong ito, inaasahang mapapalakas natin ang mga kasalukuyang hakbang na ating ginagawa upang maging mas ligtas ang internet para sa mga bata at mapanagot ang mga nang-aabuso sa kanila.

Mahalaga ring mapatatag natin ang ugnayan sa pagitan ng mga local government units, law enforcement agencies, at non-government agencies sa pamamagitan ng Inter-Agency Council Against Trafficking (IACAT). Ito ay para matiyak na merong mga programa at polisiyang naipapatupad nang maayos.

Noong 2022, lumabas sa Scale of Harm ng International Justice Mission na halos kalahating milyong mga batang Pilipino ang nabiktima ng trafficking sa pamamagitan ng live streaming. Pinuna rin ng Anti-Money Laundering Council ang P1.56 bilyong halaga ng mga kaduda-dudang transaksyong may kinalaman sa OSAEC. Nagdulot ito ng 182,729 na kahina-hinalang transaksyon mula 2020 hanggang 2022. Sa 17,600 na kaso ng mga child rights violations na naitala noong 2023, marami rito ang mga kaso ng online sexual abuse at exploitation ng mga bata. 

Matatandaan na noong 2023, iniulat ng iba’t ibang mga telecommunication companies na naharang nila ang 902,000 na mga URLs at website na may nilalamang CSAEM.

Mahalaga rin ang pakikipag-ugnayan natin sa ibang bansa upang mapaigting ang pagbabahagi ng datos, pagpapanagot sa mga may sala, at pagdagdag sa kaalaman ng publiko sa mga panganib na dulot ng OSAEC. Importante ring tiyaking may pananagutan ang mga digital platforms, kabilang ang mga social media company, upang matunton at matanggal ang mga malalaswa at mapang-abusong mga materyal. 

Tiwala ang inyong lingkod na sa ating pagtutulungan, masusugpo natin ang OSAEC at makakamit natin ang mas ligtas na internet para sa ating mga kabataan.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com