Iba’t ibang dahilan ng pamumula ng mata alamin!

ni Dr. Shane Ludovice - @Sabi ni Dok | January 13, 2021

Dear Doc. Shane,

Madalas mamula ang aking mga mata kahit hindi naman ako puyat. Hindi naman siya makati kaya wala akong sore eyes, minsan para itong naluluha pero hindi naman gaano. Ano pa ang ibang dahilan ng pamumula ng mga mata? – Louie

Sagot

Maraming dahilan ang pamumula ng mga mata. Nariyan ang puyat, allergy, stress, panunuyo ng mga mata, pagkapuwing, kemikal, droga, glaucoma o impeksiyon. Kapag may pamumula ng mga mata, huwag agad mataranta o magpatak ng kung anu-ano.

Conjunctivitis ang medical na tawag sa sore eyes. Minsan, tinatawag din itong “pink eyes” dahil sa kulay nito. Sa ating bansa, ang mas kilalang tawag na sore eyes ay kalimitang kumakalat tuwing tag-init o bakasyon.

Ang kalimitang sanhi ng nakahahawang sore eyes ay virus. Tinatawag itong viral conjunctivitis. Tumatagal ito ng mga ilang araw hanggang isang linggo. Mabilis itong makapanghawa kaya ipinapayong huwag kusutin ang matang apektado at ugaliing maghughas ng mga kamay gamit ang tubig at sabon, tuwing may pagkakataon.

Ang isang uri ng sore eyes ay tinatawag naman bacterial conjunctivitis. Halos magkasintulad din ito ng sintomas sa viral conjunctivitis ngunit, mapapansing may nana o paninilaw ng muta kung may bacterial conjunctivitis. Kalimitan sa mga may ganitong impeksiyon ay nakararamdam din ng parang pagkapuwing at matinding pananakit ng mata. Sa ganitong pagkakataon, kailangang kumonsulta agad sa ophthalmologist.

Dapat bang patakan kaagad ng gamot o anumang eye drop preparation ang mga mata? Magdahan-dahan muna. Ang mga nabibiling antibayotiko na ipinapatak sa mga mata o ang mga over-the-counter (OTC) eye preparation ay hindi rin agad rekomendado. Dahil importanteng malaman muna ang dahilan ng pamumula. Ang pamumula ng mga mata dahil sa allergy o sa puyat ay maaaring matugunan ng mga OTC eye drops. Siguraduhin lamang na walang steroids o antibiotic ang nasabing pampatak sa mata dahil baka mas lalo itong makasama. Kung ito naman ay viral conjunctivitis, kusa itong gagaling matapos ang ilang araw o linggo. Hindi nangangailangan ng antibayotikong ipinapatak sa mata dahil hindi naman tumatalab ang antibayotiko sa virus. Kung sakali mang may kasamang dilaw na pagmumuta at malaki ang suspetsang maaaring sanhi ito ng bakterya, huwag mag-atubiling magpakonsulta. Maaaring kailangang suriin ng espesyal na kagamitan ang inyong mata. May ilang bakterya o mikrobyo kasing mabilis makasira ng mata lalo na pag kumalat ang impeksiyon. Ang ganitong klase ng sore eyes ay nangangailangan na ng antibayotikong gamutan. Tanging doktor lamang ang makapagsasabi kung ano nga ba ang nararapat na gamot.

Isang espesyal na paalala: May sakit sa mata na tinatawag na glaucoma. Ito rin ay maaaring magpresinta ng sintomas tulad ng pamumula ng mata. Kung hindi tiyak sa dahilan ng pamumula ng mata, kumonsulta agad sa inyong doktor.

Kaalaman tungkol sa vaginal discharge

ni Dr. Shane Ludovice - @Sabi ni Dok | January 12, 2021

Dear Doc. Shane,

Ako ay nanganak last August at napansin ko na may lumalabas na discharge sa aking ari .Wala namang sakit ang aking mister. Ano kaya ito, ano ba ang dapat kong gawin o inumin? – Martha

Sagot

Hindi lahat ng vaginal discharge ay nangangahulugan na maysakit ang babae. Halimbawa, kung klaro ang kulay ng lumalabas, ito ay bahagi ng normal na pagbabago sa puwerta ng babae tulad ng pagkakaroon ng mens. Subalit, may mga uri rin ng discharge na kailangan ng medikal na atensiyon lalo na kung may amoy at kasamang pangangati ng puwerta.

Posibleng ito ay STD kung mabaho at kakaiba ang kulay (may pagkaberde o gray), malapot na parang nana at masakit kapag nakikipagtalik. Ang chlamydia, gonorrhea at trichomoniasis ay malamang na nakuha o nahawa sa pamamagitan ng pakikipag-sex.

Subalit ang candidiasis ay may ibang sanhi tulad ng pag-inom ng antibiotics o pagiging buntis, nababago ang pH level at mga kemikal sa puwerta at nagkakaroon ng pagkakataon na tumubo ang mga fungus.

Kaya naman, maipapayong magpa-examine ng iyong vaginal discharge para makasiguro.

Worried dahil naninilaw ang balat at mga mata ng new born baby

ni Dr. Shane Ludovice - @Sabi ni Dok | January 9, 2021

Dear Doc. Shane,

Kapapanganak ko pa lang sa aming panganay. Kaya lang, napansin ng mister ko na naninilaw ang aming baby. Ang sabi ni mama ay ibilad ko raw sa araw kapag umaga, ginagawa ko naman ‘yun pero parang hindi naman nawawala ang paninilaw sa kanyang balat pati sa mga mata. Ano ba ang dapat kong gawin? – Ella

Sagot

Ang newborn jaundice o paninilaw ng balat o mga mata ng sanggol matapos ipanganak ay dahil sa mataas na lebel ng bilirubin sa dugo. Ang pag-breakdown ng red blood cells ang sanhi ng pagkakaroon ng bilirubin sa dugo. Normal itong tinutunaw at inaalis sa katawan ng ating atay.

Karaniwang napapansin ang jaundice dalawa hanggang tatlong araw matapos ipanganak ang sanggol. Puwede itong tumagal hanggang dalawang linggo. Madalas, napapansin ang jaundice sa mukha, dibdib, tiyan, mga braso at binti. Mas mahirap daw itong mapansin sa mga sanggol na maitim ang kompleksiyon.

Mga sintomas ng jaundice maliban sa paninilaw ng balat:

• Paninilaw ng sclera o ang puting parte ng mga mata

• Antukin

• Pangangati

• Maputlang pagtatae

• Walang gana ‘pag bini-breastfeed

• Maitim ang kulay ng ihi

Ang severe infant jaundice naman ay mayroon pang dagdag na sintomas tulad ng sumusunod:

1. Paninilaw ng braso at tiyan

2. Hindi bumibigat na timbang

3. Jaundice na tumatagal nang mahigit sa tatlong linggo

Ayon sa Medical News Today, walang dapat ikabahala ang mga magulang dahil natural nang mawawala ang jaundice. Pero kung lumagpas pa ito sa dalawang linggo, maaaring payuhan ng doktor na kailangang magpa-blood at urine test ang bata para malaman kung bakit hindi pa rin nawawala ang jaundice.