Worried dahil nakararanas ng pananakit ng dibdib

ni Dr. Shane Ludovice - @Sabi ni Dok | January 19, 2021

Dear Doc. Shane,

Wala sa lahi namin ang sakit sa puso subalit, nakararamdam ako ng pananakit ng dibdib na umaabot sa aking mga balikat hanggang sa panga. Ito ba ‘yung tinatawag nilang angina? Pakitalakay naman ang tungkol sa angina at kung ano ang sanhi nito? – Cesar

Sagot

Ang angina o angina pectoris ay bunga ng kaunting pagdaloy ng dugo at kakulangan ng oxygen sa puso. Kailangan ng puso ang mga ito para normal na mag-function para sa buong katawan. Kapag ang coronary arteries o ang mga pangunahing ugat sa puso ay nabarahan, napipigilan ang tamang pagdaloy ng tamang supply ng dugo sa puso at karaniwang nagdudulot ng coronary heart disease.

Maaaring angina ang pagkakaroon ng masikip na pakiramdam sa dibdib na umaabot din ang pananakit na dulot nito sa mga bahagi ng likod, panga, leeg at maaaring umabot hanggang sa mga kamay.

May dalawang uri ang angina:

• Stable angina o chronic angina. Nangyayari dulot ng pisikal na gawain o emosyon. Tumatagal ito ng ilang segundo hanggang isang minuto. Ang pagpapahinga at pag-inom ng nitrogylcerin ay nakatutulong sa pagginhawa ng pakiramdam.

• Unstable angina. Hindi inaasahang pananakit ang karaniwang mararanasan dito. Hindi napagiginhawa ng pagpapahinga at nitroglycerin ang ganitong uri ng angina at habang tumatagal ay lumalala ito, senyales ito ng malubhang pagbabara sa ugat ng puso.

Ang angina ay senyales o babala ng atake sa puso. Maraming uri ng sakit sa puso ang namamana kaya kung sa tingin mo ay at risk kang magkaroon ng sakit sa puso, marapat lamang na magpatingin sa espesyalista.

Hindi rin ligtas ang mga walang history ng sakit sa puso sa pamilya dahil ang sakit sa puso ay maaari ring dulot ng unhealthy lifestyle.

Ilang tips para makaiwas sa angina at iba pang sakit sa puso:

• pagkontrol sa cholesterol

• paghinto sa bisyo

• pag-eehersisyo

• regular na pag-inom ng gamot

• regular na pagkonsulta sa doktor

Pareho lang ba ang rheumatoid at osteoarthritis?

ni Dr. Shane Ludovice - @Sabi ni Dok | January 18, 2021

Dear Doc. Shane,

Pareho lang ba ang rheumatoid at osteoarthritis? May kaugnayan ba ito kung overweight ang tao? – JL

Sagot

Maraming uri ng rayuma (arthritis) ngunit, ang dalawa sa pinakamadalas maranasan ng tao ay ang tinatawag na osteoarthritis (OA) at rheumatoid arthritis (RA).

Bagama’t, pareho itong nasa kategorya ng arthritis at nagdudulot ng masakit na pakiramdam, ito ay nagkaiba dahil ang osteoarthritis ay bunga ng pagnipis at pagkasira ng cartilage.

Ang cartilage ay makikita sa dulo ng magkarugtong na buto para huwag itong magkiskisan. Kadalasang nasisira o numinipis ang cartilage ng joint dulot ng madalas na paggamit at paggalaw ng mga kasu-kasuan sa mahabang panahon.

Ang mga tuhod ay madalas tamaan ng osteoarthritis dahil sa trabaho nitong saluhin ang malaking bigat ng katawan. Samantala, ang rheumatoid arthritis ay problema rin sa kasu-kasuan ngunit, ang dahilan ng sakit na ito ay ang mismong immune system ng katawan ang umaatake sa lining ng kasu-kasuan.

Ang joints o kasu-kasuan ay binubuo ng magkahugpong na mga buto.

Maayos ang paggalaw ng bawat joints dahil sa suporta ng mga nakapalibot dito tulad ng cartilage, ligaments, synovial membrane, tendons, bursa at synovial fluid. Kapag nasira o nawala sa normal na porma ang isa sa mga suportang ito, mararamdaman ang pananakit.

Ang osteoarthritis ang karaniwang uri ng arthritis. Masasabing normal ito sa matatanda ngunit, para maiwasan ang pagkakaroon nito sa batang edad, kailangan ng ibayong pag-iingat.

Narito ang ilan sa mga dapat gawin:

• Panatilihin ang tamang timbang. Kung overweight, mainam na magbawas ng timbang habang maaga bago pa sapitin ang mas malalang problema.

Ang labis na katabaan ay nagbibigay ng mas maraming puwersa sa mga kasu-kasuan tulad ng balakang, mga tuhod at paa na nagdadala ng kabuuang bigat ng katawan.

Ang cartilage na nagsisilbing shock absorber ng mga buto ay napupunit o numinipis at nasisira kapag puwersado ang trabaho.

• Ugaliing magkaroon ng regular na ehersisyo. Mahalagang malakas ang kalamnan ng mga paa, lalo na ang muscles na nasa harapan ng mga hita. Mapalalakas ito sa pamamagitan ng squat exercise. Maaari ring gawin ang paboritong sports bilang exercise. Alamin ang mga tamang hakbang bago magsimula ng sport o exercise.

• Kumain ng mga pagkaing mayaman sa Omega-3, fatty acids, Vitamins C at D —bagama’t, hindi tuwirang sinasabi na may mga pagkaing makasusugpo sa osteoarthritis, ang tatlong nabanggit na nutrients sa itaas ay nakababawas ng panganib at pumipigil sa paglala ng sakit na ito sa kasu-kasuan.

Mga dahilan kung bakit nakukunan, alamin!

ni Dr. Shane Ludovice - @Sabi ni Dok | January 17, 2021

Dear Doc. Shane,

Dalawang beses na akong nakunan at ‘yung pangatlo ay namatay sa aking sinapupunan. Apat na buwan na ‘yung bata sa loob. Gusto na talaga naming magkaanak ng asawa ko. Magkakaanak pa kaya ako kahit tatlong beses na akong nakunan? Umiinom ako ng vitamins, ito ba ay nakapagpapahina ng hormones sa babae? – Megan

Sagot

Ang nakunan ay tumutukoy sa miscarriage. Sinasabi nating nakunan ang babae kung ang dinadala nito sa kanyang sinapupunan ay nalaglag nang hindi sinasadya bago ang ika-20 linggo ng pagbubuntis (ikalimang buwan). Kadalasan, ang mga sanggol ng nakukunan ay nasa ikatlong buwan.

Kapag ang babae ay nakukunan, siya ay dumaranas din ng labor at pagluwang ng cervix at pananakit sa dakong puson.

Narito ang ilang dahilan kung bakit nakukunan:

• Fetus na may taglay ng abnormalities

• May sakit ang ina tulad ng alta-presyon, sakit sa puso o bato, diabetes, o sa thyroid

• Abnormalidad sa matris at inunan

• Kung masyadong gastado (lax) na ang cervix

• Matinding kakulangan sa vitamins

• Ehersisyong mararahas o matindi

Puwede pa rin namang magkaanak kahit tatlong beses nang nakunan. Walang kaugnayan ang pag-inom ng vitamins sa paghina ng hormonang pambabae.

Nag-eehersisyo man ang lalaki o hindi, tuluy-tuloy ang pagpu­pundar niya ng sperm cells sa katawan. Sinumang doktor na gynecologist na dalubhasa sa infertility ay puwedeng konsultahin tungkol dito.