Ngayong uso ang kidnapping… 5 Tips para ‘di ma-target ng mga kawatan

ni Mharose Almirañez | September 1, 2022

Nauuso na naman ang diumano’y mga nangunguhang puting van at mga nawawalang indibidwal sa kalsada. Idagdag pa ang kuwento tungkol sa pagala-galang taong ahas sa loob ng isang mall.

Jusko, beshie, matatakot ka na lamang talaga lumabas ng bahay sa dami ng kababalaghang nangyayari sa ‘Pinas! Pero paano nga ba magiging ligtas laban sa masasamang loob?

Bilang concerned citizen, narito ang ilang safety tips:

1. MAGDALA NG EMERGENCY KIT. Kabilang dito ang pepper spray, whistle, SOS flashlight, tactical pen at tactical folding knife, na maaari mong magamit bilang pang-self-defense. May mga nabibiling set o kit nito online o puwede ka ring gumawa ng DIY pepper spray. Puwede mo ring gamitin ang de-spray mong pabango para makatakbo palayo sa tumatarget sa ‘yo at simulan mo na ring mag-whistle o mag-SOS flashlight para makahingi ng tulong.

2. PAG-ARALAN ANG BASIC SELF-DEFENSE. Karate, taekwondo, boxing o kahit basic self-defense ay puwede mo ‘yang i-apply in case of emergency. Halimbawa, may humintong puting van sa left side ng kalsada, malapit sa sidewalk kung saan ka naglalakad, tumakbo ka pabalik sa iyong pinanggalingan para mahirapan itong umandar paatras. Puwede ka ring magpatawid-tawid sa kabilang sidewalk para malito ang driver. Pumasok ka sa pinakamalapit na convenience store o fast food chain para makapagtago sa humahabol sa ‘yo. Bilisan mo ang takbo at huwag na huwag kang magpapahuli.

3. IPAALAM ANG ORAS NG UWI SA EMERGENCY CONTACTS. Kung may dyowa ka, mainam na alam niya ang bawat ganap sa buhay mo upang hindi siya mag-alala sa iyo. Malamang na sa kanya ka rin unang hahanapin ng mga kamag-anak mo kung sakaling may mangyaring masama sa ‘yo. Gayunman, hindi lahat ay may dyowa na puwedeng kontakin, kaya pag-aralan mo na ang mag-update sa iyong magulang at malapit na kaibigan para alam nila kung nasaan ka man. Nakakapanatag sa kalooban kung alam nila na pauwi ka na.

4. IWASANG UMUWI NG HATING-GABI. Kung hindi naman importante ang lakad ay huwag ka na magpaabot ng madaling-araw sa kalsada. Partikular na sa kababaihan na hindi lang basta maho-hold up o maki-kidnap dahil possible pa silang ma-rape. Pagsapit ng gabi ay d’yan na nagsisimulang gumala ang masasamang loob, kaya kung ayaw mong mapagtripan sa kalsada, huwag kang umuwi ng hating-gabi o iwasang dumaan sa masikip at madilim na eskinita. Para naman sa mga empleyadong kailangang kumayod hanggang madaling-araw, hangga’t maaari ay dumaan ka sa mataong lugar upang makaiwas sa tumatarget sa iyo. Kung maaari ay magpaiba-iba ka ng way o ruta pauwi. Minsan kasi ay matagal ka na nilang minamatyagan sa oras ng iyong uwi.

5. MAGING ALERTO. Igala mo ang iyong mga mata sa kapaligiran at obserbahan ang kada kaluskos sa paligid, mapa-yabag ng paa o gulong ng sasakyan man ‘yan. Kung maaari ay dumaan ka sa kalsadang abot ng CCTV upang madali kang ma-trace kapag may nagtangkang gumawa ng masama sa iyo. Huwag na huwag kang magseselpon sa kalsada. Puwede kang gumamit ng earphone bilang props. Aakalain kasi nilang nagchi-chill ka sa music, pero ang hindi nila alam ay naka-mute ‘yun at palihim kang nagmamatyag sa kapaligiran. Emo vibes.

Sana ay makatulong ang ilang tips na ito. Laging tandaan, mabuti na ang may alam at ugaliin ang pagiging ligtas. Safety first, ‘ika nga. Okie?

Sure ka bang single siya? Socmed apps na gamit ng mga cheater, alamin!

ni Mharose Almirañez | August 28, 2022

May kausap o ka-chat ka ba sa Viber, Discord, Telegram o Instagram? Sure ka bang real account ang gamit niya? What if, taken pala siya sa Facebook? Hindi naman sa pinag-o-overthink kita, pero paano kung bigla ka na lamang maka-receive ng message request mula sa totoo niyang partner? Ready ka na bang ma-flex sa social media bilang kabet, mang-aagaw, malandi at haliparot?

Alam naman nating lahat na walang kahit sinong tao na pinangarap maging third party in the future. Subalit paano nga ba makikilatis ang mga taong taken na, pero feeling single pa rin— partikular na sa social media?

Upang matulungan kitang makaiwas sa heartache, narito ang iba’t ibang social media applications na madalas gamitin ng mga cheater:

1. VIBER. Huwag kang pumayag na Viber lang ang means of communication n’yo, sapagkat puwedeng-puwede siyang kumuha ng photos sa Google para i-send sa iyo. Puwede ring poser pala siya at picture ng friend niya ang pinagse-send sa ‘yo. Puwede ring tsina-chat ka lang niya gamit ang Viber kapag working hours dahil tuwing nasa trabaho lang niya naa-access ang Viber niya at madaling gawing palusot na work-related ang pinag-uusapan n’yo ru’n incase mahuli siya ng boss o partner niya.

2. DISCORD. Sa app na ito madalas mag-usap ang mga gamer. Puwede kang mag-join sa iba’t ibang server. Mayroon ditong group chat at puwede ring mag-direct sa private message ang dalawang indibidwal. Sa oras na maging consistent ang pag-uusap n’yo through PM sa Discord, try mong tanungin ‘yung kalaro mo kung puwedeng mahingi ang Facebook account niya, para ru’n na lang kayo mag-getting to know each other. Mahirap kasi kung hanggang laro lang din ang feelings niya for you. Para naman sa may karelasyong gamer d’yan, subukan n’yo ring tignan ang Discord ng dyowa n’yo. Who knows, sinu-sino na palang pini-flirt na ka-duo niyan.

3. TELEGRAM. Sabi nila, maganda raw mag-send ng pictures and videos dito dahil hindi pixelated o hindi nagbabago ang resolution mula sa original format o size nu’ng isinend na file. Siyempre, puwede ring mag-PM, ‘yun nga lang, iilan lamang ang gumagamit ng Telegram o TG. Kaya paano ka nakasisiguradong seryoso sa ‘yo ang ka-chat mo r’yan?

4. INSTAGRAM. May ilang indibidwal na mas gusto pang gumamit ng IG dahil napaka-toxic daw ng Facebook world. Ito raw ang social media ng mga lowkey. Pero paano kung kalo-lowkey n’yo ay nilo-lowko ka na pala niya? Char!

5. FACEBOOK. Hindi sapat na assurance ‘yung kausap mo na siya sa Facebook, kung saan mo nakikita ang real time Facebook status and story niya, lalo pa’t limitless ang paggawa ng dummy account. Kahit pa sabihing ka-chat mo siya sa real account niya, hindi ka pa rin makasisiguradong single siya hangga’t hindi mo pa siya nami-meet. Iba pa rin siyempre kung willing siyang i-move to the next level ang talking stage n’yo. ‘Yung tipong, ipapakilala ka niya sa parents and friends niya. ‘Yung hindi lang siya sweet sa chat kundi mas sweet pala siya in person. Oh, ‘di ba!

Bukod sa online dating app kung saan kayo nagkakilala ng ka-chat mo, mas exciting talaga kapag nagkayayaan na kayong lumipat at mag-usap sa ibang social media account. ‘Yung tipong, magpo-focus ka na sa kanya at i-ignore-in mo na ‘yung iba mong kausap sa dating app.

But beshie, don’t forget na kung saang social media app o site ka niya dadalhin, sapagkat tulad ng mga nabanggit, napakaraming social media app na puwedeng gamitin sa panloloko.

Kaya shoutout sa mga couple na nagsimula sa Bumble, Tinder, at iba pang online dating apps d’yan! Kabahan ka na kung mas madalas pang hawak ng dyowa mo ang cellphone niya, sa halip ‘yang kamay mo. Hindi naman sa pinag-o-overthink kita, pero what if sa simpleng “Hi” kung paano kayo nag-umpisa, ay sa isang “Hi” rin pala masisira ang relasyon n’yo?

What if lang naman.

Para ‘di malubog sa utang… Anu-ano ang mga dapat tandaan kung gagamit ng credit card?

ni Mharose Almirañez | August 25, 2022

Swipe rito, swipe ru’n. Ganyan natin tingnan ang ilang credit card holders na tila nuknukan ng yaman at para bang hindi nauubusan ng pera sa kaka-swipe.

Alam kong naa-amaze ka sa kanila, pero beshie, ‘wag mo sila basta idolohin dahil isa rin silang mangungutang kagaya mo. Yes, beshie, tama ang pagkakabasa mo. Sila ‘yung mga taong swipe now, pay later. ‘Yung tipong, installment kung magbayad ng utang, kumbaga sa 5-6 ay hulugan. Kaya bago mo naising mag-apply o mag-open ng credit card account, narito ang ilang bagay na dapat mong tandaan:

1. CARD FEES. Dapat mong alamin ang lahat ng credit card fees tulad ng cash advance fee, finance charges, interest, late fees, foreign transaction fees, at ang annual card fee upang hindi ka magulat sa iyong billing statement pagdating ng bayaran. Ugaliing basahin ang fine print at huwag lamang basta pumirma dahil dito nakasaad ang lahat ng terms and conditions.

2. CREDIT LIMIT. Hindi porke may credit card ka na ay bahala ka nang gumasta. Alamin mo muna ang credit limit ng iyong account upang maiwasan ang mapahiya kapag na-decline ang iyong transaction sa counter o cashier. Maaari kang tumawag sa iyong bangko para mag-request ng credit limit increase. Pero keep in mind, ang credit limit mo at ang amount ng increase ay depende sa credit score mo.

3. CREDIT SCORE. Dito ine-evaluate ng mga credit agency ang bawat paggamit ng service tulad ng credit card, loans, atbp. Tuwing male-late ka sa mga pagbabayad o lumagpas sa limit sa iyong credit card, ito ay nire-report ng bangko sa mga agency at dito magdedepende ang iyong score.

4. REWARDS O POINTS. Alam mo ba na kada swipe ng iyong card ay may katumbas itong points? Ang maiipong points ay maaari mong magamit sa napakaraming bagay tulad ng pag-redeem ng items. Puwede mo rin itong gamitin para pababain ang balanse ng iyong account. Gayunman, may ilang bangko na hindi kino-consider ang rewards o points bilang payments, pero bawas naman sa principal balance.

5. CASH ADVANCE. Yes, beshie. Puwedeng-puwede ka mag-cash advance o mag-withdraw ng cash sa ATM gamit ang iyong credit card. ‘Yun nga lang, mayroon iton cash advance fee na nasa P200 at finance charges na porsyento ng halaga ng iyong kinuha. Mainam na alamin muna ang APR o Annual Percentage Rate ng iyong credit card bago ito gamitin sa pag-cash advance.

6. INSTALLMENTS. Kung hindi man available ang installment sa halaga ng iyong binili tulad ng P4,300 na bilihin, maaaring tumawag sa customer service para mag-request na hatiin sa 3 months ang amount nito. Tandaang sa bawat request nito ay may installment fee na nasa P100 per request. Kahit may fee, at least, hindi mabigat sa bulsa pagdating ng bayaran.

Napakasakit sa ulo na magkaroon ng maraming utang, pero at least ay napakanibangan mo naman muna ang iyong mga binili bago mo binayaran. Spend wisely lamang, beshie. Huwag mong kalimutan ang ilang hidden charges para hindi ka mabigla sa patung-patong na charges pagdating ng iyong billing statement. Okie?