Kasal ng same-sex partner sa ibang bansa, walang bisa sa ‘Pinas

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 6, 2026

Dear Chief Acosta,

May katanungan po ako tungkol po sa balak naming pagpapakasal na gagawin sa ibang bansa ng same-sex partner ko. Ano po ang magiging katayuang sibil namin dito sa Pilipinas pagkatapos ng kasal namin? Parehas po kaming Pilipino. Sana ay mabigyan ninyo ng linaw ang aking katanungan. Salamat po. — Nate

---

Dear Nate,

Sa ilalim ng batas ng ating bansa, ang pagtukoy sa katayuan, kondisyon, at legal na kapasidad ng isang tao, maging siya man ay Pilipino o dayuhan, ay pinamamahalaan ng prinsipyo ng nasyonalidad (lex nationalii). Alinsunod sa Artikulo 15 ng New Civil Code of the Philippines, ang mga batas na may kinalaman sa mga karapatan at tungkulin sa pamilya, gayundin sa katayuan, kondisyon, at legal na kapasidad ng mga mamamayang Pilipino, ay nananatiling may bisa sa kanila kahit sila ay naninirahan o nasa ibang bansa. Nakasaad sa Artikulo 15:

"ARTICLE 15. Laws relating to family rights and duties, or to the status, condition and legal capacity of persons are binding upon citizens of the Philippines, even though living abroad."

Kaugnay nito, mahalaga ring isaalang-alang ang Artikulo 26 ng Family Code of the Philippines (Executive Order No. 209), na tumatalakay sa bisa ng mga kasal na isinagawa sa ibang bansa. Ayon sa nasabing probisyon, ang isang kasal na ipinagdiwang sa labas ng Pilipinas, alinsunod sa batas ng bansang pinangyarihan nito at kinikilalang may bisa roon ay kikilalanin din sa Pilipinas, maliban sa mga kasal na kabilang sa mga ipinagbabawal ng mga Artikulo 35(1), (4), (5), at (6), 36, 37, at 38 ng nasabing Code. 

Ipinakikita ng nasabing probisyon na kinikilala ng Pilipinas ang prinsipyo kung saan ang isang kasal na may bisa sa bansang pinangyarihan nito ay, bilang pangkalahatang tuntunin, kikilalanin din bilang may bisa sa Pilipinas (lex loci celebrationis). Gayunpaman, ang prinsipyong ito ay may limitasyon. Hindi ito mailalapat sa mga kasal na sumasalungat sa mga pagbubukod na itinakda ng batas o sa pampublikong patakaran (public policy) ng bansa.

Mahalaga ring banggitin na malinaw na itinatadhana ng Family Code na ang kasal ay isang espesyal na kontrata ng permanenteng pagsasama ng isang lalaki at isang babae. Dahil dito, ang kasal sa pagitan ng dalawang taong may parehong kasarian ay hindi kinikilala sa ilalim ng umiiral na batas ng Pilipinas. 

Dahil dito, bilang tugon sa iyong katanungan, kung magpapakasal kayo ng iyong same-sex partner sa ibang bansa, ang naturang kasal ay hindi kikilalanin bilang may bisa (valid) sa ilalim ng batas ng Pilipinas, sapagkat wala pang umiiral na batas na nagpapahintulot sa same-sex marriage sa ating bansa. Dahil dito, para sa mga layunin ng batas ng Pilipinas, ang iyong katayuang sibil (civil status) ay mananatiling "single."

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala. 

Hazing, mahigpit na ipnagbabawal ng batas

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 5, 2026

Dear Chief Acosta,

Ano ba ang hazing sa ilalim ng ating batas? Kung ito ay ipinagbabawal, maaari po bang gawing depensa sa kaso o akusasyon ng paglabag dito na may mabuting hangarin naman ang mga akusado? Kung pumayag naman po ang baguhan o neophyte sa hazing, maaapektuhan ba nito ang pananagutang kriminal ng mga nagsagawa ng hazing?

— Jerome

---

Dear Jerome, 

Ang sagot sa iyong mga katanungan ay matatagpuan sa ating batas at sa mga kaugnay na desisyon ng Korte Suprema.

Para sa iyong kaalaman, nakasaad sa Seksyon 2(a) ng Republic Act (R.A.) No. 11053, o mas kilala sa tawag na “Anti-Hazing Act of 2018,” ang mga sumusunod:

“(a) Hazing refers to any act that results in physical or psychological suffering, harm, or injury inflicted on a recruit, neophyte, applicant, or member as part of an initiation rite or practice made as a prerequisite for admission or a requirement for continuing membership in a fraternity, sorority, or organization including, but not limited to paddling, whipping, beating, branding, forced calisthenics, exposure to the weather, forced consumption of any food, liquor, beverage, drug or other substance, or any other brutal treatment or forced physical activity which is likely to adversely affect the physical and psychological health of such recruit, neophyte, applicant, or member. This shall also include any activity, intentionally made or otherwise, by one person alone or acting with others, that tends to humiliate or embarrass, degrade, abuse, or endanger, by requiring a recruit, neophyte, applicant, or member to do menial, silly, or foolish tasks.” 

Hinggil sa nabanggit, ang hazing ay anumang gawain na nagdudulot ng pisikal o sikolohikal na pagdurusa, pinsala, o kapahamakan sa isang recruit, neophyte, aplikante, o miyembro bilang bahagi ng initiation rite o bilang kondisyon para matanggap o manatiling miyembro ng isang fraternity, sorority, o organisasyon. Kabilang dito ang pagpalo, paghagupit, pambubugbog, pagmarka sa katawan, sapilitang ehersisyo, pagbilad o pagpailalim sa masamang panahon, sapilitang pagpakain o pagppainom ng pagkain, alak, droga, o iba pang sangkap, gayundin ang anumang malupit na pagtrato o sapilitang pisikal na gawain na maaaring makasama sa pisikal o sikolohikal na kalusugan ng biktima. Saklaw rin nito ang anumang gawain, sinadya man o hindi, na ginawa ng isa o higit pang tao na naglalayong manghiya, magpahiya, magpababa ng dignidad, mang-abuso, o maglagay sa panganib sa isang recruit, neophyte, aplikante, o miyembro, kabilang ang pagpagawa ng mababa, katawa-tawa, o hangal na gawain.

Kaugnay naman ng iyong katanungan kung ang mabuting hangarin ay maaaring maging depensa ng sinumang responsable sa hazing, ipinaliwanag ng Korte Suprema sa kasong Dungo vs. People (G.R. No. 209464, July 1, 2015), sa panulat ni Hon. Associate Justice Jose C. Mendoza, na hindi maaaring gawing depensa ang mabuting hangarin (good faith):

“Accordingly, the existence of criminal intent is immaterial in the crime of hazing. Also, the defense of good faith cannot be raised in its prosecution. Xxx The study of the provisions of R.A. No. 8049 shows that, on paper, it is complete and robust in penalizing the crime of hazing. It was made malum prohibitum to discount criminal intent and disallow the defense of good faith.” 

Bilang panghuli, nakasaad naman sa Seksyon 12 ng Anti-Hazing Act of 2018 ang mga sumusunod:

“Sec. 12. Nullity of Waiver and Consent. - Any form of approval, consent, or agreement, whether written or otherwise, or of an express waiver of the right to object to the initiation rite or proceeding which consists of hazing, as defined in this Act, made by a recruit, neophyte, or applicant prior to an initiation rite that involves inflicting physical or psychological suffering, harm, or injury, shall be void and without any binding effect on the parties.

The defense that the recruit, neophyte, or applicant consented to being subjected to hazing shall not be available to persons prosecuted under this Act."

Samakatuwid, sa ilalim ng batas, hindi maaaring gawing depensa ang mabuting hangarin sa kasong hazing sapagkat ito ay itinuturing na malum prohibitum, kung saan hindi mahalaga ang masamang layunin o criminal intent kung ang mismong ipinagbabawal na gawain ay naisagawa. Gayundin, ang anumang pahintulot, kasunduan, pag-apruba, o waiver ng recruit, neophyte, o aplikante bago sumailalim sa initiation rite ay walang bisa at walang epekto sa batas. Kaya kahit pa sabihing pumayag ang neophyte o baguhan, hindi nito inaalis o binabawasan ang pananagutang kriminal ng mga taong gumawa, nagplano, lumahok, o may pananagutan sa hazing ayon sa batas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

OFW, exempted sa travel tax

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | August 4, 2026

Dear Chief Acosta, 

Nagbabalak akong maging OFW. Dahil dito ay nag-ayos ako ng aking mga papeles at nakakuha ako ng kontrata para maging skilled worker sa Australia. Naayos ko na rin ang lahat ng aking papeles para sa pag-alis ko, ngunit nabalitaan ko na may binabayaran palang “travel tax” sa paliparan ng Pilipinas. Dapat din ba akong magbayad ng nasabing tax? — Chess

---

Dear Chess,

Bago natin sagutin ang iyong katanungan, alamin muna natin kung ano ang travel tax. Ayon sa Presidential Decree No. 1183 (as amended), ang travel tax ay ang buwis na ipinapataw ng batas sa mga indibidwal na palabas ng ating bansa, kasama ang mga banyaga na permanente ng nakatira sa Pilipinas, at ang mga banyaga na nanatili sa Pilipinas ng mahigit isang taon, maliban kung kasama sa mga eksempsyon na ibinibigay ng batas. 

Ayon sa Section 73 ng Republic Act (R.A.) No. 9593, ang nakolektang travel tax ay nakalaan at ibibigay sa mga sumusunod: a. 50% ay mapupunta sa Tourism Infrastructure and Enterprise Zone Authority (TIEZA) b. 40% ay magiging kontribusyon sa Higher Education Development Fund; at c. 10% ay mapupunta sa National Commission for Culture and the Arts (NCAA). 

Ngayon, alamin natin kung ang mga Overseas Filipino Workers (OFWs) ba ay minamandato rin at inoobliga ng batas na magbayad ng travel tax tuwing lalabas ng bansa at pupunta sa bansa para magtrabaho? 

Ayon sa Section 35 ng Republic Act (R.A.) No. 8042 (as amended), ang mga OFWs ay exempted sa mandato ng batas na magbayad ng travel tax sa tuwing lalabas ng bansa. Narito ang pahayag ng batas: 

“Section 35. Exemption from Travel Tax, Documentary Stamp and Airport Fee. - All laws to the contrary notwithstanding, the migrant worker shall be exempt from the payment of travel tax and airport fee upon proper showing of proof of entitlement by the POEA.”   

Kaya maliwanag na ang ating mga OFWs ay hindi kasama sa mga dapat magbayad ng travel tax. Ito ay bilang pagkilala sa kanilang mahalagang kontribusyon sa ekonomiya ng ating bansa. 

Kaya sa iyong sitwasyon, kung ikaw ay aalis bilang OFW, hindi ka maaaring obligahin na magbayad ng travel tax para sa iyong flight palabas ng bansa. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.