Epekto ng urong-sulong sa phaseout ng tradisyunal na jeep ng LTFRB

ni Atty. Rodge Gutierrez @Mr. 1-Rider | Pebrero 9, 2023

Marami ang nalulungkot, ngunit marami rin ang natutuwa kung tuluyan nang mawawala sa ating paningin ang tradisyunal na pampasaherong jeepney dahil bukod sa nakasanayan na ito ng ating mga kababayan ay bahagi na ito ng ating kasaysayan.

Parang ang hirap ma-imagine na isang araw ay tuluyan nang mawawala sa mga kalye ng Kamaynilaan ang mga pampasaherong jeep na dating kilala sa iba’t ibang kulay at eksaheradong disenyo na sikat na sikat sa ating mga kababayan.

Ngunit bahagi ng pagbabago ay unti-unti nang nawawala ang ating mga nakasanayan tulad ng kalesa na malaking bahagi rin ng ating kultura, ngunit unti-unting naglaho dahil kinain ng pagbabago tungo sa ikauunlad ng ating bansa.

Bagama’t may mangilan-ngilan pa ring kalesa sa ilang bahagi ng Maynila, nagsisilbi na lamang itong tourist attraction at ang iba ay ginagamit na lamang itong kasiyahan habang naglilibot sa Luneta at Chinatown, ngunit hindi na bilang pangunahing transportasyon.

Mahabang panahon na rin ang nagdaan na palaging pinagtatalunan kung aalisin na ba ang tradisyunal na jeep o dapat silang manatili hanggang sa kasalukuyan dahil kailangan pa sila ng taumbayan o mas kailangan ng mga tsuper na manatili para may hanapbuhay.

Pero tila bombang sumabog ang isinagawang anunsyo ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) sa panig ng mga tsuper at operator na tuluyan na umanong aalisin ang mga tradisyunal na jeep dahil papasok na ang modernized jeepney.

Kinabukasan, sa ikaapat na pagkakataon ay muling binawi ng LTFRB ang kanilang anunsyo dahil hindi na muna umano igigiit ang modernization matapos ang pinal na deliberasyon kaugnay sa planong phaseout na dapat ay noong 2017 pa ipinatupad.

Malakas ang loob ng LTFRB sa ginawa nilang anunsyo ng phaseout, pero hindi naman kaya ng kanilang dibdib ang argumento ng mga tsuper at operator na dadami ang mga magugutom na Pinoy kung sisimulan na ang pagpapatupad ng modernization sa jeepney.

Nabatid na nasa 60 porsyento pa lamang sa targeted units ng jeepney ang sumailalim na sa modernization program habang 40 porsyento ay hindi pa nasisimulan dahil tila wala namang plano ang mga tsuper at operator ng mga ito.

Kaya naobliga na naman ang LTFRB na maglabas ng anunsyo na hanggang Marso na lamang ang mga pampasaherong jeep sa mga lalawigan, samantalang hanggang Abril naman ang mga namamasadang jeep sa National Capital Region (NCR).

Dahil sa bagong anunsyo ng LTFRB ay naungkat na naman ang argumento kung dapat pa bang manatili ang tradisyunal na jeep o hindi at nabuhay na naman ang mga isyu ng magkabilang panig.

Sa panig ng mga pasahero ay marami ang umaayon na sa modernong jeepney dahil bukod sa naka-aircon ay maayos pa ang mga upuan at hindi umano tulad ng ordinaryong jeep na nababasa ang mga pasahero kapag malakas ang ulan dahil umaasa lamang sa trapal.

May nagsasabing dapat nang alisin ang mga tradisyunal na jeep dahil hand signal ang gamit nila sa pagliko, hirap na nakayuko pang pumapasok ang pasahero at dahilan pa nang pagbagal ng daloy ng trapiko dahil iniiwasan silang makabanggan ng ibang motorista dahil karamihan sa mga jeep ay gawa sa galbanisadong yero at agrabyado ang mga sasakyang kailangan pang magpapintura.

Wala ring seatbelt, wala pang hand break at ngayon ay nauuso pa sa jeepney ang mas malaki ang gulong sa hulihan kaya nakatuwad ang porma nito, na ang layunin lang naman kaya nakaangat ang likurang bahagi ay para magsiksikan papasok ang mga pasahero kapag biglang tinapakan ang preno.

Sa tradisyunal na jeep, kapag sinabi ng tsuper na sampu ang kasya, walang magagawa ang mga pasahero kundi sumunod kahit hindi na makaupo nang maayos ang hirap na hirap na pasahero, kaya marami na rin sa ating mga kababayan ay payag nang mawala ang jeepney.

Sana ay nakita ng LTFRB ang epekto ng ginawa nilang anunsyo, para hindi na nila ulitin kung hindi naman sila sigurado.

---

SA MGA NAIS MAKIPAG-UGNAYAN, MAG-KOMENTO, MAGSUMBONG O MAGSAMPA NG REKLAMO AY MAAARING TUMAWAG SA SMART-09063043012, GLOBE -09567289931 O MAG-EMAIL SA Mr1Rider@1riderpartylist.com O SUMULAT SA MR. 1-RIDER, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City, AT ASAHAN NINYONG AGAD KAMING TUTUGON.

TESDA at Angkas, joint forces sa pagsasanay sa mga rider

ni Atty. Rodge Gutierrez @Mr. 1-Rider | Pebrero 7, 2023

Sa dinami-dami ng mga nagpupursige at iba’t ibang grupo na kumikilos upang maisaayos ang kalagayan ng ating mga ‘kagulong’, hanggang ngayon ay hindi pa rin naisasabatas ng Kongreso ang panukalang gawing legal na ang operasyon ng mga motorcycle taxi.

Habang tumatagal, padami naman nang padami ang mga motorcycle taxi na mula sa iba’t ibang grupo at ang iba ay nagkaroon lamang ng motorsiklo ay namasada na bilang taxi, kaya ang resulta kani-kanya at walang sinusunod na panuntunan.

Kahit saang lugar ay naglipana na ang mga motorcycle taxi at dahil walang tagapamahala, dumarami ang nag-uusbungang reklamo kabilang na ang hindi pare-parehong singil depende sa gusto ng may-ari ng motorcycle taxi.

Isa sa labis na naapektuhan ay ang kumpanyang Angkas dahil mariin nilang itinatanggi na mula sa kanilang hanay ang mga pasaway na rider na umano’y inirereklamo ng overcharging ng Coalition of Filipino Commuters (CFC).

Gayunman, naglabas ng pahayag ang pamunuan ng Angkas na hindi sila mangingiming parusahan ang kanilang mga rider sakaling mapatunayang may ginagawa talagang pang-aabuso.

Nabatid na pormal na nagsampa ng reklamo ang CFC laban sa Angkas sa tanggapan ng Land Transportation Office (LTO) dahil umano sa pagkabigo nitong disiplinahin ang mga abusado nilang rider na maningil ng sobra-sobrang pamasahe sa kanilang mga pasahero.

Mabuti ang isinagawang ito ng CFC upang kahit paano ay may kumilos para sa mga hindi maayos na operasyon ng mga service provider at sana ay hindi manatiling reklamo lamang ang kanilang ginawa upang makarating ito sa tamang lupon para maimbestigahan.

Kaawa-awa kasi ang ating mga ‘kagulong’ na lumalaban nang patas at hindi nang-aabuso dahil nadadamay sila sa ilang nananamantala at epekto ito ng hanggang ngayon ay wala pa ring batas para maging legal ang motorcycle taxi sa bansa.

Sabagay, handa naman ang pamunuan ng Angkas sa lahat ng mga katanungan laban sa kanilang mga driver dahil kinakitaan sila ng pagsisikap para mas maging maayos ang kanilang mga operasyon, kaya lang, hindi maiiwasang may mga pasaway talagang rider.

Sa katunayan, ang Angkas ay katuwang ng pamahalaan sa pagkakaloob ng ligtas at maaasahang motorcycle taxi ride-hailing services sa pangunguna ng Technical Education and Skills Development Authority (TESDA).

Maganda ang simulaing ito ng TESDA dahil ang mga ‘kagulong’ nating nagtapos ng pagsasanay ay magkakaroon ng mas malaking oportunidad kumpara sa walang pagsasanay, na bukod sa sinanay sa tamang pagmamaneho ay tinuruan pa ng tamang pagsunod sa batas-trapiko.

Inilunsad ng TESDA at Angkas ang five-day Basic Motorcycle Driving Program upang makapagbigay ng pormal na training sa mga motorcycle riders at magkaroon ng basehan ang mga dumaan sa propesyunal na pagsasanay.

Kaso ngayon, heto na naman, dagsa ang reklamong natatanggap ng Department of Transportation (DOTr) hinggil sa mga motorcycle taxi rider na namimili umano ng isinasakay na pasahero, kumbaga ginagaya na nila ang normal na taxi.

Mas binibigyan umano ng prayoridad ang mga pasaherong agad na nagbibigay ng tip o pumapayag sa kontratang inaalok ng rider, na maliwanag na nagsisimula na ang dati pang sistema ng mga taxi driver.

Hindi dapat binabalewala ng DOTr ang mga ganitong klase ng reklamo dahil ang apektado rito ay ang mahihirap nating kababayan at manggagawa dahil sila lang naman ang parokyano ng motorcycle taxi na ito.

Sa palagay ko ay naaabuso ang isinasagawang pilot testing dahil ang alam ko ay tatlong motorcycle taxi players lang ang binigyan ng pagkakataon, pero mas marami na ang nakikisabay dahil wala namang batas para gawing legal ang operasyon ng motorcycle taxi sa bansa.

Sa TESDA, saludo tayo sa pagsisikap nilang maging propesyunal ang ating mga rider, pero sana lang ay isama nila sa kanilang programa na kung magiging rider ng motorcycle taxi ang kanilang sinanay ay ituro nilang masama ang overcharging at isang klase ito ng pagnanakaw.

---

SA MGA NAIS MAKIPAG-UGNAYAN, MAG-KOMENTO, MAGSUMBONG O MAGSAMPA NG REKLAMO AY MAAARING TUMAWAG SA SMART-09063043012, GLOBE -09567289931 O MAG-EMAIL SA Mr1Rider@1riderpartylist.com O SUMULAT SA MR. 1-RIDER, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City, AT ASAHAN NINYONG AGAD KAMING TUTUGON.

May bura sa huling habilin

ni Atty. Rodge Gutierrez @Mr. 1-Rider | Pebrero 4, 2023

Nakikiramdam ang hanay ng mga operatiba ng Land Transportation Office (LTO) matapos ianunsiyo ng ahensya na uumpisahan na ang paggamit ng automated handheld device para sa pag-iisyu ng ticket sa traffic violators sa susunod na linggo.

Layon kasi ng pag-iisyu ng naturang device sa mga enforcer na maipakitang high-tech na ang naturang ahensya at kaya nang ilagay ng mga enforcer ang lahat ng impormasyon at violation ng motorista sa isang device.

Ang ipinagmamalaking device ay maglalabas ng resibo, na siyang ibibigay ng enforcer sa motoristang may violation na ipakikita naman ng motorista sa LTO office kung saan sila magbabayad ng kaukulang multa na kailangan nilang gawin sa loob ng 15 araw.

Maayos ang naturang device dahil kailangang i-scan ang fingerprint ng motorista para maberipika ang lisensya nito, kasunod nang encoding ng license plate number ng sasakyan at kapag na-encode na rin ang violation, saka pa lamang maiimprenta ang high-tech na violation ticket.

Dahil hindi naman lubos na maaasahan ang internet connection sa bansa, naghahanda rin ang mga enforcer na sakaling mawalan ng koneksyon sa internet ang naturang device ay maaari silang magbalik sa manual na sistema.

Ayon sa pamunuan ng LTO, kapag na-encode na ang kailangang impormasyon, hindi na umano puwedeng baguhin pa, na karaniwang ginagawa ng mga nagrereklamo o nakikiusap na motorista, kapalit ng ‘lagay’ ay nakikipagnegosasyon sa mga enforcer.

Base sa nakalap nating impormasyon, limitado lamang ang mga kagamitang ito ng LTO para sa kanilang mga enforcer, ngunit ang device ring ito ang nakatakdang gamitin ng mga enforcer ng local governments sa Metro Manila.

Ito ay kung nakatakda nang simulan ng Metro Manila Council ang traffic code para payagan na ang single ticketing system na may pare-parehong halaga ng multa para sa iba’t ibang klase ng traffic violation sa mga siyudad sa National Capital Region (NCR).

Sa ngayon, kukumpiskahin pa rin ang lisensya ng mahuhuling tsuper dahil nasa testing process pa ang bagong sistema, ngunit kung magkakaroon ng payment gateway at nais na ng motorista na bayaran on the spot ang kanilang violation, maaari na itong gawin kapag activated na ang sistema sa second phase ng naturang programa.

Sa totoo lang, napakaganda ng hakbanging ito ng LTO dahil kung tutuusin, maraming mabuting dulot ang handheld device na ipapagamit sa mga enforcer, kaya lang, hindi naman ito sapat para maibsan ang umiiral na pangongotong.

Ang bentahe lamang ng device na ito ay hindi na mahahabol sa pag-iingat ng enforcer ang nakumpiskang lisensya dahil awtomatikong nakarekord ang detalye ng nasakoteng tsuper sa main office ng LTO.

Higit sa lahat, ang ginagamit na papel sa mga automated handheld device ay thermal paper na hindi puwedeng gayahin o gumawa ng peke na tulad ng ginagawa ng mga jeepney driver na bumibili ng pekeng violation ticket para lamang may maipakita sa tuwing huhulihin.

‘Talahib’ ang tawag ng mga drayber na namamasada sa nabibiling violation ticket na karaniwan ay pekeng pangalan at detalye ang nakasulat na ginagamit ng mga tsuper sa tuwing masisita sila ng enforcer para hindi madungisan ang orihinal nilang lisensya.

Dapat bigyang-papuri ang LTO sa pagbabagong ito dahil may mga problema ring nasolusyunan at napabilis tungo sa pagbabago, na sana ay simula na ng mga susunod pang pagbabago para sa ikabubuti ng ahensya.

Kaya lang, kahit naibsan ang problema ay hindi pa rin ito sapat para tuluyang mahinto ang korupsyon sa pagitan ng enforcer at hinuhuling tsuper dahil likas na nakikiusap ang mga nahuhuling driver.

Likas din namang mapagbigay ang ating mga enforcer at hirap tumanggi sa pakiusap ng mga driver, lalo na kung may nakaipit sa lisensya, na isa at pangunahing problema na dapat masolusyunan.

---

SA MGA NAIS MAKIPAG-UGNAYAN, MAG-KOMENTO, MAGSUMBONG O MAGSAMPA NG REKLAMO AY MAAARING TUMAWAG SA SMART-09063043012, GLOBE -09567289931 O MAG-EMAIL SA Mr1Rider@1riderpartylist.com O SUMULAT SA MR. 1-RIDER, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City, AT ASAHAN NINYONG AGAD KAMING TUTUGON.