Sa usaping modernisasyon LTFRB vs. tsuper at operators, tuloy ang bangayan

ni Atty. Rodge Gutierrez @Mr. 1-Rider | March 2, 2023

Kamakailan ay tinalakay natin sa ating panulat ang paulit-ulit na pagbibigay ng deadline ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) para sa mga tradisyunal na jeep bilang bahagi ng Public Utility Vehicle Modernization Program (PUVMP) ng gobyerno.

Palagi kasing walang nangyayari sa desisyon ng LTFRB na sa halip na maisaayos ang problema sa modernisasyon ay tila nauuwi lang sa kaguluhan dahil humahantong sa usaping hapag-kainan ng pamilya ng mga mawawalan ng hanapbuhay laban sa modernisasyon.

Noon ay nakiusap tayo na kung muling ipatutupad ang pagbibigay ng taning sa mga tradisyunal na jeep, dapat na pag-aralang mabuti ng LTFRB upang hindi masayang ang mga kaganapan na tulad ng dati ay nauuwi lang sa wala dahil sa pagbibigay ng palugit.

Ngayon, heto at muling umatake ang LTFRB na hindi na naman ikinonsidera kung ano ang magiging epekto at tulad ng dapat asahan, muling nagising ang mga nananahimik na tsuper at handang ilaban nang patayan ang kanilang kalagayan.

Dahil sa mga banta ng tigil-pasada, napukaw na naman ang atensyon ng publiko at wala namang bagong argumento ang mga operator at tsuper, maliban sa labis na maaapektuhan ang kanilang hapag-kainan at marami sa kanila ang maliliit pa ang mga anak.

Lalo pang tumatag ang katayuan ng mga operator at tsuper dahil nakakuha sila ng suporta sa Senado na halos lahat ay sumuporta sa isinumiteng resolusyon na dapat ay huwag munang ituloy ang taning sa Hunyo 30 ang pag-phaseout ng mga lumang jeep.

Hindi biro ang 24 na Senador na nag-co-authors sa Senate Resolution No. 44 at nakatakda ang public hearing sa darating na Martes, ngunit ngayon pa lamang ay tila alam na natin ang kahihinatnan ng nakatakdang pagdinig.

Nakapaloob kasi sa Senate Resolution No. 44 na iginiit ng Senado sa LTFRB at sa mga kinauukulang ahensya ng gobyerno na tutukan muna ang hinaing ng mga apektadong operator at driver tungkol PUVMP ng pamahalaan.

Gusto ng mga operator at tsuper na ibasura ang Memorandum Circular 2023-013 ng LTFRB, na hanggang Hunyo 30, 2023 na lamang ang prangkisa ng mga jeepney maliban kung sasanib sila sa kooperatiba o korporasyon kung saan mapapalawig ang kanilang franchise hanggang Disyembre 31, 2023.

Kung iisa-isahin natin ang pahayag ng mga Senador, parang naglagay tayo ng imbudo na iisa ang direksyon at lahat ay nag-aalala sa magiging kalagayan ng mga operator at tsuper na mawawalan ng hanapbuhay.

Wala namang Senador na tumututol sa modernisasyon, ngunit tila nagkakaisa ang lahat na ayusin at ihanda muna ang sitwasyon na sa tingin naman ng LTFRB ay hindi na kailangan at napapanahon na para ipatupad ang PUVMP ng pamahalaan.

Nanindigan naman ang Department of Transportation (DOTr) na hindi nila isususpinde ang implementasyon ng PUVMP kahit mas matagal pa sa isang linggong tigil-pasada ang isagawa ng mga jeepney at UV Express driver na sisimulan na sa Marso 6.

Ibig sabihin, parehong matigas at buong-buo ang paninindigan ng magkabilang panig na kung walang magbibigay ay hindi natin alam kung saan hahantong ang planong modernisasyon ng pamahalaan at ng mga tsuper na isinasangga naman ang kanilang hapag-kainan.

Pero sana lang ay maisip ng magkabilang panig na sa paulit-ulit nilang bangayan ay nasa walong milyong pasahero sa Metro Manila ang naaapektuhan, kaya kung kayang tapusin ay tapusin na, ngunit kung hindi naman kaya ng LTFRB ay mabuting itigil na.

Tiyak naman na sa ‘dayalogo’ rin ang bagsak ng kasalukuyang usapin at dahil wala namang ibang patutunguhan kundi ang magbigay na naman ng palugit ang LTFRB dahil hindi naman nila kayang pakainin ang mga tsuper at operator na mawawalan ng hanapbuhay.

Isa pa, patupad nang patupad ng modernisasyon ang LTFRB, pero hindi nila pinaghandaan, kaya ang nangyayari ay nagiging usapin na lang ito kung ano ang nauna—itlog ba o manok? Napanood na natin ito, replay na naman!

---

SA MGA NAIS MAKIPAG-UGNAYAN, MAG-KOMENTO, MAGSUMBONG O MAGSAMPA NG REKLAMO AY MAAARING TUMAWAG SA SMART-09063043012, GLOBE -09567289931 O MAG-EMAIL SA Mr1Rider@1riderpartylist.com O SUMULAT SA MR. 1-RIDER, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City, AT ASAHAN NINYONG AGAD KAMING TUTUGON.

Kooperatiba, tanging pag-asa para ‘di matengga ang mga lumang jeep

ni Atty. Rodge Gutierrez @Mr. 1-Rider | Pebrero 28, 2023

Hindi na papayagan na maipagpatuloy pa ng mga operators ng traditional jeepney ang kanilang pamamasada matapos ang itinakdang araw ng Hunyo 30, 2023—maliban na lamang kung sasali sila sa umiiral na kooperatiba.

Nauna rito, pinalawig ng Land Transportation Franchising and Regulatory Board (LTFRB) ang deadline para sa mga tradisyunal na jeepney franchise holders na magsama-sama para makasali sa kooperatiba upang maipagpatuloy ang kanilang operasyon.

Kailangang sumapi sa isang kooperatiba o bumuo ng isang korporasyon ang mga traditional jeepney bago ang itinakdang deadline para palawigin ang bisa ng kanilang provisional authority (PA) o prangkisa ayon sa LTFRB Memorandum Circular No. 2023-013.

Ayon pa sa LTFRB, maaari pa ring sumama ang mga operator at driver sa mga ruta ng jeepney na mayroon nang kooperatiba o korporasyon, at mga rutang may nakabinbing aplikasyon para sa kanilang pagbuo hanggang Hunyo 30.

Ilang ulit na rin kasing tinangka ng LTFRB na tuluyan nang ipatigil ang operasyon ng traditional jeepney, ngunit palaging pinalalawig at ang pinakahuli ay itinakda sana para sa buwan ng Marso ngunit mariin itong tinutulan ng transport group.

Kung gagalaw kasi nang mas maaga ang mga may-ari ng tradisyunal na jeepney, malaki ang magiging pagkakataon nila na makasali sa isang kooperatiba o korporasyon na tanging magsasalba sa kasalukuyan nilang sitwasyon.

Sa pamamagitan nito, magkakaroon ng pagkakataon ang mga operator at driver na palawigin ang bisa ng kanilang prangkisa hanggang sa katapusan ng taon.

Pero ang mga operator na dumaraan sa mga ruta na hindi pa nakabuo ng isang kooperatiba o korporasyon at hindi pa nakakapaghain ng aplikasyon ay maaari pa ring bumuo ng isang juridical entity hanggang Hunyo 30.

Ang binabanggit kong entity ay dapat na accredited sa ilalim ng Office of the Transport Cooperative, o nakarehistro sa Securities and Exchange Commission hanggang Agosto 31.

Kaya ang mga naturang entity ay dapat ding maghain ng aplikasyon para sa pagsasama-sama ng prangkisa bago ang Oktubre 31 upang mapalawig ang bisa ng kanilang PA.

Sa paraang ito, malaki ang pag-asa ng pamunuan ng LTFRB na ang ibinigay nilang extension ay makapanghihikayat ng mas maraming operator at tsuper na sumali sa isang kooperatiba o bumuo ng isang korporasyon bilang bahagi ng Public Utility Vehicle Modernization Program ng gobyerno.

Halos lahat ng kaluwagan na naiisip ng LTFRB ay kanila nang ipinatutupad, na sa tingin nila ay makakatulong ng malaki para mapadali ang naiisip nilang modernisasyon, ngunit tila hindi pa rin kumbinsido ang mga may-ari ng traditional jeepney.

Basta ang pinaniniwalaan ng mga operator at tsuper ay dapat nilang iwasan ang PUV Modernization Program dahil sobrang laki ng gastos para mapalitan ang kanilang lumang sasakyan bukod pa sa posibilidad na tuluyan na umanong mawala ang kanilang kabuhayan sa oras na pumasok sila sa franchise consolidation.

Mas nais ng mga samahan ng mga may-ari ng tradisyunal na jeepney na tuluyan nang suspindehin ang pagpapatupad ng Department of Tourism (DOTr) Order 2017-011 na nagtatakda ng rules and requirements ng PUVMP upang magkaroon ng pagkakataong ma-review ang naturang programa.

Paubos na ang mga tradisyunal na jeepney ngunit nais pa rin ng mga operator at tsuper na muling ma-review ang buong programa ng modernisasyon at iginigiit nilang maisama sila sa konsultasyon dahil libu-libong kabuhayan umano ang maaapektuhan.

Maraming samahan ng mga traditional jeepney ang nagpahayag na hindi naman umano sila tutol sa modernisasyon, basta’t matiyak lamang umano ng ang naturang programa ay parehas at mabigyang-prayoridad ang maliit na tsuper at operator.

Pang-apat na itong gitgitan at sa nakikita ko ay parehong matigas ang magkabilang panig sa kanilang paninindigan dahil pakiramdam nila ay pareho silang nasa tamang sitwasyon.

Ang hindi ko lang matiyak sa gitgitang ito ay kung hindi ba talaga sila magkaintindihan o sadyang ayaw nilang intindihin ang isa’t i

---

SA MGA NAIS MAKIPAG-UGNAYAN, MAG-KOMENTO, MAGSUMBONG O MAGSAMPA NG REKLAMO AY MAAARING TUMAWAG SA SMART-09063043012, GLOBE -09567289931 O MAG-EMAIL SA Mr1Rider@1riderpartylist.com O SUMULAT SA MR. 1-RIDER, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City, AT ASAHAN NINYONG AGAD KAMING TUTUGON.

Palpak na ‘doble-plaka’ dapat nang ibasura

ni Atty. Rodge Gutierrez @Mr. 1-Rider | Pebrero 25, 2023

Kung inyong matatandaan, ang Land Transportation Office (LTO) ang kauna-unahang naglabas ng Implementing Rules and Regulations para sa Republic Act 11235 na mas kilala sa tawag na Motorcycle Crime Prevention Act.

Noong Marso 28, 2019, nilagdaan ni dating Pangulong Rodrigo Duterte ang RA 11235 kabilang ang ilang probisyon, requirements at napakataas na multa na talagang kataka-taka kung paano ito nakalusot na maging isang ganap na batas.

Maraming nanlumo sa ating mga ‘kagulong’ dahil sa matinding diskriminasyong kanilang naramdaman sa batas na ito, na bukod sa napakamahal ng multa ay marami talaga ang tutol sa ‘doble-plaka’.

Mabuti at may isang Sen. Joseph Victor ‘JV’ Ejercito na nagsumite ng isang panukalang-batas na naglalayong amyendahan ang RA 11235 na kilala rin sa tawag na ‘Doble-Plaka’ law dahil bilang tulad nating nagmomotorsiklo ay naiintindihan niya ang hinaing ng ating mga ‘kagulong’.

Hindi ko naman sinisisi ang mga mambabatas na nagsumite at bumalangkas hanggang sa maging ganap na batas ang RA 11235 dahil ang layunin lang naman nila ay maisaayos ang kalagayan ng ating mga ‘kagulong’ sa inaakala nilang tama dahil hindi naman sila nagmamaneho ng motorsiklo.

Pero maging si Sen. Ramon ‘Bong’ Revilla Jr. na isa ring mahilig magmotorsiklo at may malaking grupo ng mga nagmomotrsiklo ay tutol din sa RA 11235 at matagal na niyang pinaninindigan ang pagtutol sa pagpapatupad sa doble-plaka.

Ang mga katulad nina Sen. JV at Sen. Revilla na kapwa nagmamay-ari ng iba’t ibang klase ng motorsiklo ay parehong may karapatang magsalita hinggil sa hindi magandang epekto ng doble-plaka dahil higit sa lahat ay nararanasan nila ang magmaneho ng dalawang gulong sa kalye.

Noong nakaraang Miyerkules, isa ang 1-Rider Partylist na naimbitahan sa pagdinig sa Senado sa ilalim ng Committee on Justice and Human Rights at bilang unang Representante ay dumalo tayo at dinatnan natin ang iba pa nating ‘kagulong’ upang himayin nga ang isinumiteng Senate Bill 159 na naglalayong amyendahan na ang RA 11235.

Ang inaasahan kong pagdinig na layong magkakaroon ng paliwanagan ay nauwi sa puro hinaing ng ating mga ‘kagulong’ na nagsidalo. Wala man lamang akong nakita o narinig na pumapabor sa RA 11235 at ang termino pa na kanilang ginagamit ay ‘palpak’ at ‘hindi patas na batas’.

Hindi lang bilang isang mambabatas kundi bilang isang abogado rin, hindi talaga makatarungan ang mga multang ipinapataw sa mga lumalabag sa RA 11235 dahil mahigit pa sa sampung beses ang taas ng multa para sa nakamotorsiklo kumpara sa mga naka four-wheeled vehicle na nagkaroon din ng violation.

Sa bahaging ito pa lamang ay kitang-kita na ang diskriminasyon at luging-lugi ang ating mga ‘kagulong’ at halata na wala talagang kalam-alam sa pagmomotorsiklo ang mga nasa likod ng bumuo ng RA 1235.

Hindi ko maisip kung bakit ang sinisingil na multa sa ating mga ‘kagulong’ na nagkaroon ng violation ay halos umabot sa P50,000 hanggang P100,000 na kung tutuusin ay mas mahal pa sa halaga ng minamanehong motorsiklo ng karamihan sa atin.

Bukod sa napakamahal, delikado pa ang doble-plaka dahil halos lahat ng ating ‘kagulong’ na dumalo sa pagdinig sa Senado ay iisa ang sinasabi na posibleng makalas ang plaka sa unahang ng motorsiklo at liparin sa lakas ng hangin.

Kung medyo grabe ang kamalasan ng nagmamaneho ng motorsiklo, posibleng sa mukha niya mismo tumama ang plaka o kasunod na tao. Matagal na itong ipinapanawagan ng ating mga ‘kagulong’ na huwag nang ituloy pero hindi sila pinakinggan.

Hindi natapos ang ginanap na pagdinig sa Senado dahil sa kakulangan ng oras at muli ay kasama ang inyong lingkod bilang resource person sa mga susunod na pagdinig at makaaasa ang ating mga ‘kagulong’ na gagawin natin ang lahat para makatulong at tuluyang mawala na ang doble-plaka.

---

SA MGA NAIS MAKIPAG-UGNAYAN, MAG-KOMENTO, MAGSUMBONG O MAGSAMPA NG REKLAMO AY MAAARING TUMAWAG SA SMART-09063043012, GLOBE -09567289931 O MAG-EMAIL SA Mr1Rider@1riderpartylist.com O SUMULAT SA MR. 1-RIDER, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City, AT ASAHAN NINYONG AGAD KAMING TUTUGON.