Alagang PhilHealth: Gamot na abot ₱20K, sagot ng PhilHealth!

by Info @Brand Zone | May 29, 2026

1. Ano-anong mga GAMOT ang libre sa  programang ito? 

Binubuo ito ng 75 na essential na mga gamot  para sa karaniwang kondisyon tulad ng diabetes, altapresyon / high blood, mataas na kolesterol, impeksyon, hika,at iba pa.  

Mayroon 21 na gamot na direktang makukuha sa mga YAKAP Clinic at hindi binabawas sa 20K. Ang 54 na gamot naman na makukuha sa mga GAMOT Pharmacies o GAMOT facilities ay ang siyang ibawas sa 20K. Ito ay hindi cash na  makukuha ng benepisyaryo kundi ito ay parang “credit limit” kada benepisyaryo sa loob ng isang  buong taon. 

2. Sino-sino ang pwedeng maka-avail ng PhilHealth GAMOT? 

Lahat ng Pilipino – ang miyembro pati na ang  kanilang kwalipikadong dependents ay maka ka-avail nito. Gayundin ang mga foreigner na may  sapat na PhilHealth contribution ay maaaring makagamit ng benepisyong ito.  

3. Ang dati bang reseta na nakuha sa  ibang check-up ay pwedeng magamit sa  pagkuha ng GAMOT? 

Hindi. Ang reseta ay makukuha lamang sa iyong  napiling YAKAP Clinic. Ang pagkuha ng gamot ay  naaayon lamang sa rekomendasyon ng YAKAP doctor sa iyong YAKAP Clinic. Kung kinakailangan ng pasyente, bibigyan siya ng Unique Prescription Security Code (UPSC) gamit ang GAMOT App.  Doon pa lamang pwedeng pumunta sa GAMOT provider.  

Kung may lumang prescription, ipakita ito sa  iyong YAKAP doctor upang ma-assess kung ito ay  tugma pa rin sa iyong pangangailangan. 

4. Ano ang kailangan dalhin sa GAMOT provider upang makuha ang mga gamot? Ang member ay kailangang magdala ng valid government ID kasama ang GAMOT prescription slip na may Unique Prescription Security Code (UPSC) na galing sa YAKAP Clinic. 

5. Gaano karaming gamot ang maaaring  makuha kada reseta? 

• Sa bawat konsultasyon, maaaring magreseta ang doktor ng hanggang tatlong (3) buwang medikasyon para sa maintenance. 

• Alinsunod sa reseta ng maintenance at iba  pang klase ng medikasyon, maaaring makuha ang gamot para sa hindi hihigit sa isang  

buwang gamutan, habang ang antibiotics ay ibinibigay nang buo ayon sa nakasaad sa  reseta.  

Kung hindi pa naibibigay ang kabuuang dami  ng gamot, itago o tandaan ang UPSC ng iyong GAMOT Prescription upang makuha ito sa mga  susunod na transaksyon.  

6. Paano kung nawala ang GAMOT Prescription na naglalaman ng UPSC? Maaaring ma-access ng GAMOT Facility ang iyong GAMOT Prescription sa pamamagitan ng Unique Prescription Security Code (UPSC). Maaaring  kuhanan ng litrato ang parteng ito ng GAMOT Prescription upang magamit sa bawat transaksyon  na kinakailangan. 

Kung hindi ito natatandaan at nakuhanan ng  litrato, makipag-ugnayan sa iyong YAKAP Pro vider para makuha ang UPSC ng iyong GAMOT Prescription.  

PAALALA 

Tumawag sa aming 24/7 PhilHealth hotline, 8662-2588.  

para sa ibang katanungan. 

Kung gusto ninyo kami ang tumawag sa inyo, I-text ang 

 PHICallback <space> 

Mobile no. na tatawagan <space>  detalye ng concern sa  

0998-8572957, 0968-8654670, 0917-1275987, at 0917-1109812. 

Pwede ring tumawag mula sa  

aming website. Mag-log-in sa  

www.philhealth.gov.ph. 

at pindutin ang 'CLICK TO CALL'

---

Malunggay, super sa sustansyang gulay!

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | April 13, 2026

Dear Doc Erwin,

Isa ako sa mga masugid na tagasubaybay ng Sabi ni Doc column sa BULGAR newspaper. Maraming salamat po sa patuloy ninyong pagbabahagi ng mga makabagong kaalaman tungkol sa kalusugan na malaking tulong sa amin.

Ako ay naghahanap ng mga natural na paraan upang mapanatiling maayos ang aking kalusugan, lalo na sa pag-iwas sa mga posibleng problema sa blood sugar at cholesterol. Nakaririnig po ako tungkol sa malunggay bilang isang super food.

Ano po ba ang taglay nitong sustansiya na mahalaga sa kalusugan? May ebidensiya po ba na maaari itong makatulong sa pagpapanatili ng normal na blood sugar at cholesterol levels bilang bahagi ng healthy diet? 

Gaano po ito kaligtas gamitin bilang pagkain o supplement, at ano po ang karaniwang dose? May dapat po bang bantayan na side effects, lalo na kung ito ay regular na isasama sa diet o may kasabay na maintenance medications?

Maraming salamat sa inyong gabay at sa patuloy ninyong pagbibigay linaw sa mga usaping pangkalusugan. — Rogel

---

Ang Malunggay o Moringa oleifera ay isang halamang karaniwang matatagpuan sa Pilipinas at bahagi ng pang-araw-araw na pagkain ng maraming pamilya. Kilala ito sa taglay nitong bitamina A, C, at E, pati na rin calcium, potassium, at iron. Mayroon din itong protina at dietary fiber na mahalaga sa pagbuo at pag-aayos ng mga selula sa katawan. Dahil dito, ginagamit ang dahon nito hindi lamang bilang gulay kundi pati bilang supplement sa anyo ng powder, kapsula, o tsaa.

Sa isang pag-aaral na inilathala sa Frontiers in Pharmacology noong 2012, nakita ang pagbaba ng asukal sa dugo sa mga regular na uminom ng Malunggay leaf powder. Iniugnay ang epektong ito sa mga sangkap nitong mga anti-oxidants na may papel sa maayos na paggamit ng insulin at asukal sa ating katawan. Ipinakita din sa pag-aaral na ang regular na paggamit ng Malunggay extract ay nakatutulong sa pagbaba ng LDL o bad cholesterol. Ang pagbabagong ito ay mahalaga dahil konektado ang mataas na cholesterol sa panganib ng sakit sa puso.

Kilala ang Malunggay dahil sa mataas na antioxidant content nito. Ayon sa Phytotherapy research na nailathala noong 2007, nakita ang kakayahan ng Malunggay na makatulong sa pagbawas ng oxidative stress o sa pagkasira ng selula at pag-usbong ng mga kondisyon tulad ng diabetes at mga sakit sa puso. Kapag nabawasan ang oxidative stress, mas napoprotektahan ang katawan laban sa pinsala.

Ginagamit din ang Malunggay sa mga programang pangkalusugan laban sa malnutrisyon. Sa ilang komunidad, idinadagdag ang Malunggay powder sa pagkain ng mga bata at ng mga nagpapasuso upang madagdagan ang kanilang protina at micronutrients. Sa obserbasyon ng mga health workers, may pagtaas sa timbang at pagbuti ng mga sukatan ng nutrisyon tulad ng timbang-ayon-sa-edad at sukat ng itaas na braso sa mga batang regular na kumakain ng Malunggay, gayundin ng potensyal na pagtaas ng nutritional quality ng gatas ng ina sa mga nagpapasusong kumakain nito. Ipinapakita nito ang halaga ng halaman bilang abot-kayang mapagkukunan ng sustansiya, lalo na sa mga lugar na kulang sa access sa iba pang pagkain.

Sa usapin ng paggamit ng Malunggay, ang karaniwang dose sa mga pag-aaral ay mula 500 mg hanggang 2,000 mg ng Malunggay leaf powder bawat araw. Sa pagkain, ligtas at praktikal ang pagdagdag ng sariwang dahon sa mga ulam tulad ng sabaw o ginisang gulay. Ang karaniwang epekto ng sobrang pagkonsumo ng mataas na dose ng Malunggay ay kadalasang banayad at may kinalaman sa tiyan tulad ng sakit ng tiyan, pagtatae, pagduduwal, at kabag.

Hindi pinapayuhan ang mga may sakit sa bato o umiinom ng maintenance na gamot na basta-bastang uminom ng Malunggay supplement nang walang gabay ng doktor. Mahalaga ang konsultasyon upang maiwasan ang hindi kanais-nais na epekto.

Ang Malunggay ay bahagi lamang ng balanseng pagkain at sumusuporta sa pangkalahatang kalusugan. Hindi ito kapalit ng gamot o medikal na gamutan. Para sa mga may karamdaman tulad ng diabetes, altapresyon, o sakit sa puso, mahalaga pa rin ang tamang pagkain, regular na ehersisyo, at pagsunod sa payo ng doktor. Ang pagdagdag ng Malunggay sa pagkain ay isang hakbang, ngunit ang pangangalaga sa kalusugan ay nakasalalay sa kabuuang paraan ng pamumuhay. (GPM)

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Mga tamang pagkain at lifestyle para labanan ang sakit sa puso

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | April 11, 2026

Dear Doc Erwin,

Magandang araw po! Ako si Dolores, 47 taong gulang, at kasalukuyang nasa yugto ng papalapit na menopause ayon sa aking doktor dahil sa nararanasan kong hot flashes. Dahil dito, nag-aalala po ako sa aking kalusugan, lalo na’t may lahi kami ng sakit sa puso at stroke sa pamilya.

Sa ngayon ay wala pa akong iniinom na maintenance na gamot at sa tuwing ako ay nagpapatingin sa health center ay maayos naman po ang aking blood pressure at normal ang blood sugar, ngunit hindi ko pa rin maiwasang mag-alala dahil sa aking edad at family history.

Nais ko pong malaman kung paano ko maiiwasan ang sakit sa puso, kung ano ang mga pagkain na dapat sundin o lifestyle na dapat baguhin, kailan dapat magsimulang mag-maintenance kung kinakailangan, at kung may mga supplements na makatutulong sa akin? Maraming salamat po at umaasa ako sa inyong gabay upang mapanatili ang aking kalusugan. 

— Dolores

---

Maraming salamat sa iyong liham Dolores, at sa patuloy mong pagtangkilik at pagbabasa ng “Sabi ni Doc” sa BULGAR newspaper. 

Nauunawaan ko ang iyong pag-aalala lalo na’t papalapit ka na sa menopause at may family history ng sakit sa puso at stroke. Ang mga sakit sa puso at sa daluyan ng dugo ang nangungunang sanhi ng pagkamatay sa buong mundo. Ang coronary heart disease (CHD) ay isang karaniwang kondisyon kung saan sumisikip ang mga ugat ng puso at nahaharangan ang daloy ng dugo, at isa ito sa mga pangunahing sanhi ng pagkamatay at kapansanan sa Pilipinas. Kaya mahalaga ang tamang kaalaman, maagang pag-iwas, at pagpapatupad ng mga programang pangkalusugan upang mabawasan ang epekto nito sa bansa, ayon sa Journal of Asian Health noong 2025.

Ayon sa European Society of Cardiology (2024), ang menopause ay isang hindi maiiwasang salik na nagpapataas ng panganib ng sakit sa puso, kaya mahalaga ang maagang interbensyon at malusog na pamumuhay. Kaugnay nito, binibigyang-diin ng Philippine Heart Association – Council on Women’s Cardiovascular Health (2021) ang kahalagahan ng maagang pagsusuri ng risk factors sa kababaihang edad 30 pataas, kabilang ang presyon ng dugo, cholesterol, diabetes, lifestyle, at kasaysayang medikal. Dagdag pa rito, ayon kay Mercado-Asis (2025), tumataas ang kaso ng mataas na presyon sa panahon ng menopause dahil sa pagbaba ng estrogen, kaya mahalagang mapanatili ang presyon ng dugo sa humigit-kumulang 130/80 sa pamamagitan ng tamang pamumuhay at, kung kinakailangan ng gamot.

Ayon sa Journal of Public Health (2024), ang pagtaas ng kaso ng sakit sa puso sa Pilipinas ay dulot ng iba’t ibang kadahilanan, kung saan ang mataas na presyon ng dugo ang pinakakaraniwan at pangunahing sanhi. Ito ay kondisyon kung saan mataas ang puwersa ng dugo sa mga ugat at maaaring makasira sa puso kung hindi makontrol. Kasama rin sa mga panganib ang hindi masustansiyang pagkain, paninigarilyo, kakulangan sa pisikal na aktibidad, labis na timbang, stress, at pagkakalantad sa polusyon sa hangin. Ang mga ito ay maaaring uriin bilang hindi nababago at nababago, at sa kabuuan, mas tumataas ang panganib kapag mas marami ang risk factors, lalo na kung hindi ito makokontrol sa pamamagitan ng tamang pamumuhay.

Ang diagnosis o pagsusuri ng sakit sa puso ay ginagawa sa pamamagitan ng pagsuri ng blood pressure, cholesterol, at blood sugar, pati na rin ang pagtingin sa medical history at lifestyle, at maaaring samahan ng mga test tulad ng ECG at iba pang laboratoryo. 

Upang maiwasan ang sakit sa puso, mahalagang sundin ang balanseng pagkain at malusog na pamumuhay. Dapat kumain ng mas maraming gulay, prutas, isda, at whole grains, habang iniiwasan ang matataba, mamantika, maalat, at matatamis na pagkain. Kasabay nito, mahalaga ang regular na ehersisyo, sapat na tulog, pag-iwas sa paninigarilyo, at pagkontrol ng stress. Inirerekomenda rin ang regular na pagpapatingin sa doktor, lalo na kung may risk factors tulad ng mataas na presyon ng dugo,  diabetes, o mataas na cholesterol, upang maagapan ang posibleng komplikasyon tulad ng sakit sa puso. 

Ang pag-inom ng maintenance na gamot o supplements ay dapat lamang gawin sa payo ng doktor at hindi pamalit sa tamang nutrisyon at healthy lifestyle. Bilang payo, inirerekomenda ang regular na pagpapatingin sa doktor at pagsunod sa mga rekomendasyon nito. 

Mahalaga ring malaman ang mga maagang senyales ng atake sa puso tulad ng pananakit o paninikip ng dibdib, pananakit na kumakalat sa braso, leeg o panga, hirap sa paghinga, pagpapawis, pagkahilo, at pagduduwal. Agad na magpatingin sa doktor kung maranasan ang mga ito upang maiwasan ang seryosong komplikasyon. (Dr. Eunice Anne G. Garcia, RPh, MD, CCS)

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com