‘Carina’ at ‘Kristine’, gumigising sa mga manhid at nagtutulug-tulugan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Oct. 26, 2024

Nakakakilabot ang mga salita ni Hesu Kristo sa ebanghelyo noong nakaraang Huwebes.

Basahin natin: “Dumating ako upang maghagis ng apoy sa lupa, at ganoon na lamang ang pagnanais kong magliyab na sana ito! Ngunit dapat akong mabinyagan ng isang binyag, at ganoon na lamang ang pagkabalisa ko hanggang ‘di ito nagaganap! Sa akala ba ninyo’y dumating ako para magbigay ng kapayapaan sa lupa?

Hindi, sinasabi ko sa inyo, kundi paghihiwa-hiwalay! Sapagka’t mula ngayo’y magkakahati-hati ang limang nasa isang sambahayan, tatlo laban sa dalawa’t dalawa laban sa tatlo; magkakahati-hati sila: ama laban sa anak na lalaki at anak na lalaki laban sa ama, ina laban sa anak na babae at anak na babae laban sa ina, biyenang babae laban sa kanyang manugang na babae at manugang na babae laban sa biyenang babae.” (Lucas 12:49-53)

Sa misa ng umaga noong nakaraang Huwebes ay binasa natin ito. Inakala nating wala halos magsisimba, ngunit merong humigit-kumulang 50 parokyanong sinalubong ang ulan at hangin na dulot ng Bagyong Kristine. 

Sa omeliyang ibinigay natin noong umagang iyon, binalikan natin ang Bagyong Carina na nagpalubog sa maraming bahay sa iba’t ibang sitio ng Barangay Bahay Toro.

Malinaw na wala nang ligtas na lugar sa buong bansa. Tatamaan ng bagyo ang anumang lugar mula Aparri hanggang Jolo. Pagkatapos rumagasa sa Bicol at pinalubog ang maraming bayan ng Albay, dumating naman ang Bagyong Kristine sa lalawigan ng Isabela. Literal na mula timog hanggang hilaga (from south to north) mabilis na naghatid si ‘Kristine’ ng tone-toneladang tubig-baha at nakasisira at malakas na hangin. 

Tulad ng dati at palagi, nagkukumahog ang pamahalaan para lumikom ng salapi at kung anu-anong kakailanganin para sa relief and evacuation operations. Mababaw, sobrang babaw, “band aid” na “band aid” approach ‘ika nga, sa problema.

Laging mga sintomas na lang ang tinutugunan at kapag lumipas na ang bagyo at unti-unting nakapaglinis at nakapag-repair na ang mga sinalanta, balik na naman sa dati ang lahat na parang walang nangyari. Ngunit hindi pag-uusapan at paglalaanan ng solusyon ang mga problema sa mga ugat nito.

Hindi pag-uusapan, bagama’t alam na kung anu-ano ang mga sanhing ugat o root causes ng suliranin sa baha, pagguho, pagbigay o pagkasira ng mga tulay at kalye at iba pang imprastraktura. Suwerte na lang kung medyo luntian at hindi korup ang mayor o gobernador ng isang bayan o lalawigan.

Sasalamat sa pagmamahal, Fr. Ricky Ganisi, OFM

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Oct. 20, 2024

Ika-13 ng Marso 2013, mahigit nang 11 taon ang nakararaan nang hinirang na Papa si Jorge Mario Bergoglio. Pinili ni Cardinal Bergoglio ang pangalang Francis dahil sa kanyang paghanga at paniniwala sa halimbawa ni Saint Francis of Assisi. 

Hindi Pransiskano si Pope Francis. Isa siyang miyembro ng mga Hesuwita, ang kongregasyong itinatag ni Saint Ignatius of Loyola. Nagkataong nagsisimula rin ang aking paghuhubog bilang nobisyo ng Unang Orden ng mga Pransiskano sa San Juan de Plasencia sa Liliw, Laguna.

Malinaw na malinaw sa aming mga Pransiskano ang ibig sabihin ng pangalang Papa Francesco o Pope Francis. Maliwanag na maliwanag na magiging sentro sa bagong Papa ng Simbahang Katolika ang mga usaping pangkapaligiran, pangkalikasan. At ganoon nga mula noon hanggang ngayon ang naging pamumuno si Papa Francesco. Kaya ang isa sa pinakakilalang liham pastoral niya ay ang “Laudato Si,” -- Nawa’y purihin ang Panginoon, ang awit sa Inang Kalikasan ni Saint Francis of Assisi o San Francisco ng Assisi.

Pagkaraan ng mahigit limang taon, nagpaalam tayo sa mga Pransiskano upang bumalik sa Diyosesis ng Cubao. Ngunit, hinding-hindi na mabubura sa aking pagkatao’t pagka-pari ang diwa at halimbawa ng buhay ni Saint Francis of Assisi, ang kakaibang pagmamahal ng munting santo sa inang kahirapan at Inang Kalikasan. Sa simula pa lamang, niyakap na ng santo ang buhay ng kahirapan at kapayakan. Iniwan niya ang luho at layaw ng buhay, at yaman ng kanyang amang si Pietro di Bernardone at inang si Pica. 

Madrama ang kanyang pagtalikod sa kinagisnang buhay nang ipinahayag ng kanyang ama sa harapan ng obispo at taumbayan ng Assisi na hindi na niya anak si Francis dahil sa ginawa nitong pamamahagi ng mamahaling telang galing pang Francia sa mga mahihirap ng Assisi. Nang sabihin ito ng kanyang ama, ang payak na tugon ni Francis ay,“Wala akong ibang Ama kundi Siyang kaisa-isang Ama ng lahat sa langit.” At halos kasabay ng kanyang pagbitiw ng mga salitang ito, hinubad ng santo ang kanyang mga mamahaling damit at inabot ang mga ito sa kanyang ama. Tumindig ang obispo upang balabalan ang huba’t hubad na si Francis.

Mula noon hanggang sa kanyang kamatayan, suot-suot ng santo ang hamak na damit na galing sa sakong sisidlan ng anumang ani mula sa lupa. Mula noon hanggang ngayon nakilala ang mga anak ni San Francisco sa kanilang buhay na payak at mahirap, at hayagang pagmamahal at paglilingkod sa mga mahihirap, gayundin sa kanilang malalim na pagmamahal at paglilingkod kay Inang Kalikasan.

Nang ako ay hinuhubog bilang bagong Pransiskano, napadala tayo sa simbahan ng mga Pransiskano sa Santa Ana, Cagayan. Naging pastor natin ang batang-batang pari na si Fr. Ricky Ganisi. Doon sa halos dulo ng lalawigan ng Cagayan, natutuhan natin mula sa halimbawa ni Padre Ricky ang buhay ng isang Pransiskanong naglilingkod sa mga maliliit at mahihirap sa bahaging ito ng Region 2. Hanggang ngayon ay nananatiling buhay ang pagkakaibigan namin ni Padre Ricky. Madalas nating maalala ang malalim na tinig ng paring Pransiskano na laging merong baong ngiti maski saan siya magpunta.

Ganoon na lang ang aking pagkabigla noong isang araw, nang binulaga tayo ng larawan ni Padre Ricky sa social media na nagsasabing pumanaw na ang paring Pransiskano sa edad na 47. Hindi lang ako nagulat ngunit labis na nalungkot dahil sunud-sunod na ang pagkamatay ng mga kapatid nating Pransiskano sa mga nagdaang buwan. Hindi lang tayo nalulungkot at nanghihinayang dahil nabawasan ang mga paring naglilingkod sa mga mahihirap, kundi nabawasan ang isa pang saksi sa napakahalagang buhay ng pagmamahal at paglilingkod sa mga mahihirap at sa nanganganib nang Inang Kalikasan.

Hindi mapaghihiwalay ang dalawa, ang mga maliliit at mahihirap ng mundo at ang kalikasan. Sa lahat ng mga sakuna ng kalikasan mula bagyo, buhay sa pagbabago ng panahon (climate change), mga lindol na nagdudulot ng matitinding pagkasira at nakamamatay na tsunami, lubhang nakamamatay na init ng araw, mga sari-saring sakit na bunga rin ng mga ito, at marami pang iba, ang unang-unang tinatamaan at nagdurusa ay ang mga maliliit at mahihirap na mga tao sa mundo.

Kung nakakalimutan ito ng ilang bahagi ng lipunan o simbahan, naroroon ang mga anak ni Saint Francis, naroroon din si Papa Francesco upang magpaalalang huwag na huwag kalilimutan ang mga mahihirap at ang Inang Kalikasan.

Bagama’t patay na si Padre Ricky, isang anak ni amang Saint Francis, ang ningning ng kanyang buhay ay mananatiling buhay sa lahat ng kanyang minahal at pinaglingkuran sa iba’t ibang bahagi ng Pilipinas. Tuloy lang ang pagsaksi ng mga naiwanang anak ni Saint Francis. Tuloy lang ang pagsaksi ng mga Pransiskanong kapatid ni Padre Ricky sa ating bansa, lalung-lalo na ngayong lumalala ang paghihirap at dumarami na rin ang mahihirap sa isang bansang mayaman ngunit pinagsasamantalahan ng ilan na humaling na humaling sa kayamanan at karangyaan.

Salamat sa mga binhing itinanim mo sa puso ng mga minahal at pinaglingkuran mo,

Padre Ricky. Asahan mong hindi ko hahayaang mamatay ang ningning na ibinahagi mo rin sa aking buhay. Paalam at magkita tayo sa marami pang mga sandali ng pakikiisa sa mga dukha at kay Inang Kalikasan!

Saan kaya gagamitin ang P89B pondo ng PhilHealth?

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Oct. 19, 2024

Hindinatin malilimutan ang apat na taong karanasan bilang isang karaniwang overseas Filipino worker (OFW) sa Hong Kong noong 2006 hanggang 2010. 

Maunlad at demokratiko ang Hong Kong, at hindi pa katulad ngayon na tahimik na may mararamdaman na takot at pag-iingat sa bahagi ng mga karaniwang mamamayan. At isa sa kahanga-hangang aspeto ng kaunlaran ng dating bahagi ng “Crown Colony” o

“Kolonya ng Korona” (ng Inghilera, noon sa ilalim ni Reyna Isabel) ay ang kanyang Universal Health Care. Totoo ang UHC ng Hong Kong noon, hindi lang para sa mga lokal na residente. Kitang-kita natin ang magandang epekto ng matinong Univesrsal Health Care Program o UHCP. Dahil sa UHCP ng Hong Kong, merong maaasahang tunay at makabuluhang tulong ang sinumang may sakit sa nasabing bansa. Basta’t ikaw ay may Hong Kong ID at merong legal na trabaho (sa legal na kumpanya o legal na residente ng HK) ikaw ay makatatanggap ng mga benepisyo ng UHCP ng HK. 

Ganoon na lang ang pasasalamat ng mga OFW na may cancer. Anumang “diagnostics” na kailangan nila gaya ng mammogram, cancer marking level sa dugo, pet scan, MRI, citi scan o x-ray at iba pa, halos libre lahat ang mga ito. Handa ka lang sa halagang HK500$, makakakuha ka na ng anumang kailangan mo mula diagnostics test, operasyon, chemotherapy, hospitalization, at iba pa. 

Mahalaga lang kung ikaw ay OFW na hindi ka mawalan ng empleyo. Kapag na-terminate ng iyong employer dahil sa sakit mo, meron kang dalawang linggong maghanap ng bagong employer bago ka mapauwi ng Immigration. Dahil dito, nagtayo ng mga “shelter” ang iba’t ibang simbahan at grupo para tulungan ang mga nate-terminate na OFW dahil sa sakit o iba mang dahilan. Kung mabait ang iyong employer, tuluy-tuloy ang iyong pagtatrabaho at kita habang tumatanggap ka ng mga benepisyo mula sa UHCP ng Hong Kong.

Salamat na lang sa mga mabubuting employer, sa mga simbahang tumutulong at sa gobyernong merong tunay na malasakit sa lahat ng mga mamamayan at residente ng HK, hindi mo kailangang matakot at mag-alala na wala kang mababalingan sa panahon ng matinding krisis ng kalusugan.

Hindi ganito sa Pilipinas. Noong mga nakaraang buwan, nagpahayag ang kalihim ng Pananalapi na si DOF Sec. Ralph Recto na merong P89 bilyon na excess o labis sa pondo ng PhilHealth. Dahil dito, sinimulan niyang ilipat paunti-unti ang naturang labis na pondo ng PhilHealth sa National Treasury. Inumpisahan niya ang paglipat ng P30 bilyon. 

Noong nakaraang araw ay isa pang P30B hanggang sa ang buong P89B pondo na labis ng PhilHealth ay nailipat na sa National Treasury. 

Ayon sa grupong naghain ng reklamo sa Korte Suprema, hindi konstitusyunal, hindi legal ang ginawa ng kalihim ng DOF. Maaari siyang makasuhan ng “technical malversation” o “plunder.”

Sinamahan ang dating Justice ng Korte Suprema ng ilang mga mamamayan tulad nina Conchita Carpio, dating Ombudsman, Heidi Mendoza, dating auditor ng COA, Cielo Magno, dating Usec. ng DOF. Naroroon din tayo sa parte ng simbahan at taumbayan. 

Nakatutuwa ang mga mensahe ng mga karaniwang mamamayan pagkatapos ng paghain ng reklamo ng grupo sa paglipat ng pondo ng PhilHealth sa National Treasury na labag umano sa Saligang Batas. 

Alam ng taumbayan ang malalim na problema sa sektor ng kalusugan. Kapag mahirap ka at nagkaroon ng malubhang sakit, wala kang ibang pupuntahan kundi ang kung sinu-sinong malaking tao na susubukan mong hingan ng “guarantee letter” na kailangan mo para makatanggap ng kailangang tulong upang magamot ang iyong karamdaman. 

Walang katapusang paghahabol sa mga malalaking tao, senador, kongresista, mayor, PCSO, Pagcor at kapag walang-wala nang matakbuhan, pupuntahan mo na rin ang mga simbahan na wala namang hiwalay na pondo para sa ganitong problema at pangangailangan. Hindi kagulat-gulat na sa huli, mauuwi na lang sa hamak na “albularyo” o lokal na manggagamot na laging merong maipapayong lunas sa anumang sakit. 

Kung hindi mamamatay sa sakit ang maysakit, hindi malayong mamatay ito sa pagod sa kakahanap ng tulong pinansyal para sa kanyang pangangailangan. 

Sa Hong Kong, malubha man ang sakit, mapa-cancer man o anuman, hindi kinakailangang manglimos, maghabol, pumila mula madaling-araw sa labas ng ospital.

Naroroon ang pamahalaang naglalaan ng tulong mula sa tunay at maaasahang Universal Health Care Fund na hindi maaaring galawin o paglaruan ninuman at ramdam ito ng mga residente ng HK. Hindi nawawala at nababawasan ang pondo para sa kalusugan sa Hong Kong. Simple lang kung bakit. Kulong kaagad ang opisyal kapag merong anumang anomalya. Ito lang ang problema, wala tayo sa Hong Kong.