Kung kalilimutan natin ang mga dukha, ganu’n din kadaling kalimutan ang Diyos

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Nov. 17, 2024

Taong 2017 nang italaga ni Pope Francis, bago ang linggo ng Pista ng Kristong Hari, bilang Pandaigdigang Araw ng mga Dukha o World Day of the Poor. 

Para kay Pope Francis ang dukha ay pinakapuso o pinakabuod ng Ebanghelyo. Paulit-ulit binabanggit ang mga dukha sa mga pagtuturo ni Kristo at ng mga apostol. Laging hinahamon ni Kristo ang lahat na huwag ipikit ang mga mata sa kalagayan ng mga dukha sa lahat ng bahagi ng mundo. 

Ang mismong “Sermon sa Bundok” o “Sermon on the Mount”, dito ipinaliwanag ni Kristo ang kadakilaan ng “Dukha sa Espiritu” na hindi mapaghihiwalay sa pagtugon at pagkalinga sa mga dukha sa lipunan o sa mundo.

Malinaw na malalim ang dagok na sinabi ni Cardinal Claudio Hummes kay Cardinal Jorge Mario Bergoglio ng Argentina, nang tiyak na sa bilang ng mga pumapasok na boto na siya na ang bagong Papa ng Simbahang Katoliko Romano. Ibinulong ni Hummes kay Cardinal Bergoglio, “Huwag mong kalilimutan ang mga dukha!” At marahil iyon din ang dahilan kung bakit pinili ni Bergoglio ang pangalang “Francesco” para sa kanyang pagiging Papa. Papa Francesco mula sa patron ng kalikasan at patron ng mga dukha na si San Francesco ng Assisi.

Ang tema ng pagdiriwang ng Pandaigdigang Araw ng mga Dukha ay “Umaakyat sa Diyos ang panalangin ng mga Dukha.” (Sirach 21:5). Isang mahaba-habang panalangin ang isasagawa namin ngayong Linggo, Nobyembre 17, 2024. Babalik tayo sa parokyang pinanggalingan, ang San Isidro Labrador. Mula ika-7:00 ng umaga hanggang ika-11:00 ng umaga, magtitipun-tipon ang mga maralitang taga-lungsod ng NIA Road at mula rin sa mga pamayanan ng maralitang taga-lungsod sa mga karatig na lugar. 

Ito ang iskedyul ng pagdiriwang:

7:00 nu: Kape at Pandesal sa Health Center ng Barangay Pinyahan, kasama na Bishop-elect Padre Elias Ayuban ng Diyosesis ng Cubao

8:00 nu: Magtutulak ng Kariton ni Kiko si Bishop Ayuban, kasama ng mga maralitang taga-lungsod mula Barangay Pinyahan Health Center hanggang NIA Road

8:30 nu: Pagdating sa NIA Road, paghahanda para sa Misa

9:00 nu: Misa na pamumunuan ni Bishop Elect Elias Ayuban

Sermon ni Bishop Elect Ayuban at pagbabahagi ng ilang kinatawan ng maralitang taga-lungsod.

10:15 nu: Kamayan Agape ng mga Maralitang Taga-lungsod kasama si Bishop Elect Elias Ayuban

11:15 nu: Paalaman, Pasalamatan. Pagbabasbas ni Bishop-Elect Elias Ayuban

Bagama’t hindi pa siya ganap na obispo ng Cubao, napakalaking pasasalamat ng mga bumubuo ng Urban Poor Ministry ng Diyosesis ng Cubao kay Bishop-Elect Ayuban sa kanyang pagpapaunlak sa paanyayang pangunahan ang pagdiriwang ng Pandaigdigang

Araw ng mga Dukha. Tiyak na maaalala ito ng mga maralitang taga-lungsod na malaking bahagi ng mga dukha sa buong bansa. Siguradong maaalala rin ito ng bagong obispo ng Cubao sa mga darating na taon. 

Tulad ni Papa Francesco na pinaalalahanan ni Cardinal Claudio Hummes na huwag kalilimutan ang mga dukha, ganu’n na rin ang munting mensahe ng mga dukha kay Bishop Elect Elias Ayuban. “Obispo Ayuban, huwag na huwag niyo po kaming kalilimutan,” anila.

Hindi lang para kay Papa Francesco o para sa bagong obispo ng Cubao, Bishop Elias Ayuban, kundi para sa lahat ng may posisyon, kapangyarihan at salaping maaaring gamitin para sa iba’t ibang pangangailangan ng tao, lalo na ng mga dukha ang mensaheng ito. 

Kailangang ipaalala sa presidente ng Pilipinas, sa mga senador, kongresista, gobernador, mayor, mga konsehal at kagawad na, “Huwag na huwag ninyong kalilimutan ang mga mahihirap!” 

At hindi lang dito sa atin kundi sa lahat ng bansa sa buong mundo. Huwag sana ninyong unahin ang inyong mga pansariling interes o ng interes ng inyong mga kamag-anak, kaibigan, kaeskwela at kasosyo sa kalakal.

Dumaan na ang mga bagyo tulad nina ‘Carina’, ‘Kristy’ at ‘Marce’. Wasak ang Batanes at maraming bahagi ng Bicol, Batangas, Cagayan Valley at Isabela. Ganu’n na lang ang panaghoy ng mga maliliit na magsasaka na hindi lang ang mga bahay ang tinangay kundi ang kanilang mga tanim na palay at mga alagang kalabaw, baka, baboy, manok at iba pa. Sino nga ba ang unang tinatamaan ng mga bagyo, baha, guho, sabog ng bulkan, lindol, tsunami, storm surge, at kung anu-ano pa? Hindi ba’t ang mga dukha na kung

minsan ay nakakalimutan ng marami?

Oo, kailangang paalalahanan ang lahat na huwag na huwag nating kalilimutan ang mga dukha! Dahil kung magagawa natin silang kalimutan ay ganoon din natin kadaling kalimutan ang Diyos.

Diyosesis ng Cubao, namaalam, nagpapasalamat at laging nangangarap

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Nov. 11, 2024

Nagpaalam na kamakailan si Obispo Honesto Ongtioco, ang retiradong obispo ng Diyosesis ng Cubao. 

Araw-araw sa mga misa sa lahat ng 49 na Parokya ng Diyosesis ng Cubao, pinasasalamatan at ipinagdarasal ang nasabing obispo ng Cubao. Ngayong natapos na ng retiradong obispo ang kanyang paglilingkod, kailangang magsimula ang paghahanda sa isa pang bagong yugto sa buhay ng batang-batang 21 taong diyosesis. Tunay na nagpapasalamat at nagpapaalam na, ngunit hindi tumitigil at natatapos ang pangangarap. Hindi nawawala, naglalaho at namamatay ang pag-asa.          

Talagang napakabilis ng panahon. Naalala pa natin na isang araw ng Agosto, taong 2003 nang itinalagang unang obispo ng Cubao si Obispo Honesto Ongtioco. Hindi natin maalala kung merong matinding damdamin o kaisipang dumagok sa dibdib at pumasok sa ulo. Ang alam ko lang at batid ng marami na bago ang lahat, ang diyosesis ng Cubao at ang obispo ng diyosesis ng Cubao. Bago ang lahat at sana’y tunay ngang magbago ang lahat.

Mayroong tindahan ng muebles, lamesa, upuan, aparador at marami pang iba’t ibang gamit sa bahay na pag-aari ng isang parokyanong nakilala natin sa parokya na pinakahuling assignment na ibinigay sa atin ni Jaime Cardinal Sin. Ang pangalan ng tindahan ng muebles ay “Luma’t Bago.” At tulad ng tindahan ng muebles, ganoon ang kalagayan ng bagong diyosesis ng Cubao, luma at bago ito. Luma, dahil karamihan ng pari ay galing sa lumang arkidiyosesis ng Maynila na nasa ilalim ng malapit nang magpaalam din na Jaime Cardinal Sin. Hindi na bago sa marami si Jaime Cardinal Sin.

Kilala na siya sa kanyang kakaibang pamumuno sa gitna ng sari-saring hamon ng panahon. Siya ang cardinal ng Maynila mula pa nu’ng simula ng panunungkulan ni yumaong Pres. Ferdinand Edralin Marcos hanggang sa katapusan ng 21 taon ng pagkapit nito sa kapangyarihan.

Naupo ng 21 taon si Marcos at nagkataong 21 taon ding naglingkod si Obispo Honesto Ongtioco.

Dalawang taon matapos ang simula ng bagong diyosesis ng Cubao at pagtatalaga sa kanyang bagong obispo, namatay si Jaime Cardinal Sin noong Hunyo 21, 2005. 

Nang namatay si Cardinal Sin, 21 taon na rin tayong naglilingkod bilang pari. At sa loob ng mga taong iyon, lahat ay nasa ilalim ng butihing cardinal. Anu-ano ang naranasan nating mga hamon sa ilalim ng pamumuno ng yumaong cardinal? Napakarami at punung-puno kami ng pasasalamat at paghanga sa pamumuno ni Cardinal Sin.

Sa loob ng 21 taon din ng paglilingkod ng dating obispo ng Cubao, napakarami ring hamon at pangarap na hinarap at pinanghawakan. Napakahirap, napakamapanganib ngunit tunay namang napakayaman sa kahulugan at kahalagahan ng nagdaang 21 taon, mula kay GMA (9 na taon), PNoy (6 na taon), Duterte (6 na taon) at BBM (mahigit 2 taon).

At sa loob ng nakaraang mga taong iyon, naranasan natin ang pananahimik at pag-iwas sa pagharap at paghamon ng simbahan sa kasamaan. 

Hindi ko alam kung ano ang mangyayari sa pagdating ng bagong Obispo Elias Ayuban. Ang alam ko lang ay hindi mawawala ang mga hamon at pagtataya. Hindi rin mawawala’t mamamatay ang pangangarap. Salamat Obispo Honesto Ongtioco, ngunit tuloy pa rin, kasama ng Diyos at ng mga mahihirap, tuluy-tuloy ang pangangarap at pagtataya!

Naglalahong matitinong kandidato at nagbabagong botante

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Nov. 10, 2024

Iba ang dating sa akin ng pagbasa noong nakaraang Huwebes. Nagbigay si Hesus ng talinghaga tungkol sa mabuting pastol. Sabi ni Hesus, ang mabuting pastol ay iiwanan ang siyamnapu’t siyam upang hanapin ang nawawalang isa. Hindi siya titigil hangga’t hindi niya natatagpuan ang isang nawawala. At kung matagpuan niya ang nawawala isasakay niya ito sa kanyang balikat at ibabalik sa kawan ng siyamnapu’t siyam. At mag-aanyaya siya ng mga kapitbahay upang kumain at uminom dahil natagpuan niya ang isang tupang nawala.

Ganito raw ang Panginoon. Naparito siya hindi para sa mga hindi nawawala, kundi para sa nawawala. Malinaw ang talinghaga at ang imahe ng nawawalang tupa na hinahanap ng Diyos. Tayo ang nawawalang tupa at ang hinahanap ng Panginoon at ganoon na lang ang kanyang galak kapag natagpuan niya tayo.

Nang pinagnilayan at pinagdasalan natin ang talinghaga ng isang nawawalang tupa at ang siyamnapu’t siyam na hindi nawawala at nananatili sa kawan, biglang nabaliktad ang aking nakita.

Katatapos lang ng halalan sa Estados Unidos at nanalo si Donald Trump laban kay Kamala Harris. Hindi masaya ito at hindi nakapagbibigay ng sigla at pag-asa ang balitang ito. Paano nangyari na ibinoto muli at ibinalik ng mga Amerikano ang pangulong napakaraming mga kaso at meron na ring mga “conviction” o mga kasong ipinanalo ng Estado laban sa kanya? Hindi yata ang isang tupa ang nawawala.

Ang nawawala yata ang siyamnapu’t siyam. Anong nangyari noong pambansang halalan noong 2016? Bakit ibinoto at pinapanalo ng karamihan sa mga botante ang isang ‘kriminal’ na kandidato?

Ayon sa kaibigan kong Pinoy na propesor sa isang unibersidad sa Estados Unidos, usung-uso na sa buong mundo ang kanyang tinawag na “criminal populism”. Ano ang ibig sabihin ng nito? Ang “criminal populism” ay ang umiiral na sitwasyon sa Amerika.

Mukhang sawa na ang mga botante sa matitinong kandidato. Hinahanap na nila ang mga may kaso, mga kriminal. Merong 91 kaso si Donald Trump. At ilang kaso niya ang natalo at siya ay nahatulang may sala. Sa kabila nito, higit siyang popular kaysa kay Kamala Harris.

Hindi nalalayo ang Pilipinas sa sitwasyon ng Estados Unidos. Ito ang sinabi ni Jose Dalisay sa kanyang FB page. 

Isang araw bago maghalalan sa Estados Unidos, isinulat ang mga sumusunod ni Dalisay na may malakas na pangamba na baka matalo si Harris at muling manalo si Trump: “So if the Americans choose Trump over Harris, why should we be surprised? Where character, reason, and talent no longer matter, the tyrants rule with fools at their feet to keep the populate amused.”

At ito ang lumabas sa FB page ng isang kaibigang nakatira sa Japan: “Character, moral compass, critical thinking, where were you?” 

Nagkataong dumalo tayo sa Ateneo University Awards noong nakaraang Miyerkules ng hapon. Binigyan ng pagkilala ang anim na mahuhusay, maprinsipyo, may malawak at malalim na pangarap na naisakatuparan ang mga ito. Siyempre iilan at kaunti lang ang mga espesyal at bukod-tanging mamamayan. At ang nakararami ay hindi ganoon katino, kagaling at kalalim. Kaya nabaliktad na rin ang mga tao. Sa halip na mas marami ang matitino, nag-iisip at may moralidad, tila mas marami na ang walang anumang prinsipyo, kompas moral at ang kakayahan ng mapanuring kaisipan. Hindi na hinahanap at pinapalakpakan ang mga matitino dahil mas interesado ang nakararami sa mga walang prinsipyo malaswa ang dila, sinungaling, magnanakaw at higit sa lahat walang paggalang sa buhay at kinikilaw nila.

Dahil nagbabago na ang mga botante at tila naglalaho na ang mga matitinong kandidato, nagkakaganito na ang maraming bansa sa mundo. Paano maibabalik sa tuwid na kaisipan at pagpapasya ang nakararami? May pag-asa pa ba? Anong mangyayari sa darating na midterm elections sa 2025? Paano tayo boboto? Sinu-sino na naman ang mananalo?

Hindi maaaring pairalin at palaganapin ang negatibo at walang pag-asang pananaw. Hindi maaaring sumuko sa mali at madilim.

Laging may pag-asa habang may buhay. Totoong pagod na tayo. Nakakapagod magsikap na baguhin ang bansang malalim ang problema. Ngunit may magagawa tayo at kailangang kumilos. Ito ang panawagan ni Cielo Magno sa kabubuo pa lamang niyang kilusan ng mga kabataang tinawag niyang Phil Kita. Hindi pa sumasama ang maraming kabataan sa siyamnapu’t siyam na tila nawawalan na ng kompas moral at mapanuring kaisipan. 

Mag-uusap, mag-aaral, kikilos upang unti-unting mabaliktad ang kalagayan ng bansa. Ibaling natin at pagtulungang hikayatin ang ating mga kabataan na hindi nagkamaling tawagin ni Dr. Jose Rizal na “pag-asa ng ating bayan.”