Paring Katoliko, may misyon sa pagmulat, paghubog ng dangal at karapatan ng taumbayan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Nov. 30, 2024

Mahigit nang dalawang taon ang lumipas mula nang kumilos ang kapariang Katolikong Filipino sa pagsulong ng moral na pagpili sa halalan. 

Nagbuklud-buklod ang libu-libong kapariang Katolikong Filipino upang hikayatin ang lahat na pumili ng kandidatong batay sa pamantayang moral. Ito ang dahilan sa pagbuo ng Clergy for the Moral Choice o CMC bago ang pambansang halalan noong 2022. 

Sa lahat ng mga kandidato sa pagka-pangulo nakita ng grupo na si dating Vice President Leni Robredo ang pinakamalinis na kandidatong maaaring iahon ang bansa hindi lang sa materyal kundi sa espirituwal at moral na kahirapan. Kaya’t nagtulungan ang mga pari upang ipaliwanag sa lahat kung bakit si Leni ang pinakamalinis at kanais-nais na kandidato sa pagka-pangulo.

Alam na ng lahat ang kaduda-dudang resulta ng halalan na paspasang natapos sa loob ng isang oras mula sa pagsara ng mga presinto noong Mayo 9, 2022. Sa sobrang bilis at laki ng bilang ng mga boto ng nanalo, iisa lang ang nais nitong palabasin. Sa loob pa lang ng isang oras mahigit nang 21 milyong boto ang pumasok para sa nangunguna, imposible nang habulin ito ng sinumang kasunod na kandidato. 

Maraming nalungkot at nadismaya sa katahimikan ng mga naapektuhang kandidato, lalo na ng kampo ni Leni Robredo. Subalit, hindi ganoon ang naging tugon ng ilang grupong tumayo sa harap ng Korte Suprema at Comelec mula 2022 hanggang kasalukuyan. Naroroon ang grupo nina General Ely Rio; Gus Lagman at Frank Ysaac o ang TNTrio. Naroroon din ang malawakang alyansa ng mga iba’t ibang grupong tutol sa dayaan at pambubusabos sa halalan na tinawag ang kanilang sarili na Solidarity for Truth and Justice.

Bunga ng lahat ng mga nangyari at patuloy na nangyayari, isinilang ang grupong Clergy for Good Governance o CGG. Inilunsad ito noong nakaraang Biyernes, Nobyembre 29, 2024 sa Immaculate Conception Cathedral ng Diyosesis ng Cubao. Bunga ang pagkakatatag ng grupo ng paglagda ng 12 obispo at mahigit 200 kapariang Katolikong Filipino.

Pinagbubuklod ang kapariang kasapi ng bagong kilusan ng mga sumusunod na pitong paninindigan:

Una, ang pagtaguyod ng mabuting pamamahala. Itinataguyod ang pagbabago sa lipunan at ang integral human development.

Pangalawa, ang reporma sa halalan. Isinusulong ang hybrid election system at partylist reforms upang masiguro ang malinis at tapat na halalan.

Pangatlo, ang paglaban sa political dynasties at elitismo. Kinikilala nila ang negatibong epekto ng political dynasties at elitism sa lipunan.

Pang-apat, ang laban sa korupsiyon. Naninindigan laban sa sistematikong korupsiyon at maling impormasyon.

Panlima, ang pagtutok sa karapatang pantao. Pinangangalagaan ang dignidad at karapatan ng bawat indibidwal.

Pang-anim, ang pangangalaga sa kalikasan. Aktibo nilang isinusulong ang mga programang nakatuon sa sustainability.

Pangpito, ang pagtataguyod sa pambansang interes at soberanya. Hinaharap ang mga isyu ukol sa utang panloob at panlabas; kapayapaan at soberanya ng bansa.

Hindi maayos at mapayapa ang kapaligiran samantalang inilulunsad ang bagong grupo ng mga kapariang Katolikong Filipino, ng Clergy for Good Governance. Nagbabangayan at nagkakagulo ang dalawang pinakamalaking dinastiya sa ating bansa. Habang isinasagawa ang legal na imbestigasyon hinggil sa paglulustay ng napakalaking halaga ng isang paksyon at sa pagkakasangkot nito sa napakaraming kaso ng extrajudicial killings, siya namang paggamit ng hindi legal na pamamaraan ng lantarang pagbabanta sa buhay ng ilang nasa katunggaling panig at ang hayagang pagbubusabos sa legal at pormal na proseso ng pag-iimbestiga sa Kamara (Quad at Quinta Committee) at Senado.

Sa paglunsad sa Clergy for Good Governance, magsisimula na ang misyon ng tuluy-tuloy na pagmumulat at paghuhubog ng taumbayan para hindi na magpabiktima sa sistema ng korupsiyon at maling pamamahala ng mga makapangyarihang pamilya na tila ginawa nang personal na pag-aari ang mga lalawigan, siyudad, bayan at mga barangay.

Naitanim na naman ang isa pang mabuting binhi. Pagpalain po ninyo Panginoon ang inyong mga lingkod. Gamitin po ninyo kami para luminis at lumaya ang lahat sa salot ng kasakiman, kasinungalingan at karahasan. Amen.

Pagdiriwang ng Pista ni Kristong Hari

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Nov. 24, 2024

Isang buwan pa subalit abala na ang lahat dahil malapit na malapit na ang Pasko. Ganoon na lang kahalaga ang Pasko sa ating mga Pinoy na kahit Setyembre pa lamang ay naghahanda na para sa nasabing pagdiriwang. Sana lang nga ay tama at maayos ang ginagawang paghahanda at selebrasyon natin nito. 

At sa Pista ni Kristong Hari ngayong Linggo, ipinagdiriwang natin ang pinakahuling Linggo ng taon, at iaalay natin sa Kanya ang papuri at pasasalamat, sa katapusan ng buong taong liturhiko. Tunay na si Kristo ang simula at katapusan ng lahat. Siya nga ang alpha at omega! Ito ang isa sa pinakamahalagang bahagi ng paghahanda. 

Sa araw na ito, Pista ni Kristong Hari ng Lahat ay kailangang tingnan ang hantungan at katapusan ng lahat. Magtatapos na ang buong taon ng kalendaryong liturhiko na nagsimula sa unang Linggo ng adbiyento noong isang taon. 

Ngayong Pista ni Kristong Hari ang huling Linggo ng taon at huling araw ng patapos na taong liturhiko 2023-2024. 

Sa isang linggo, unang Linggo ng adbiyento ay ang unang araw ng bagong taong liturhiko 2024-2025. Hindi pansin ng marami ang pag-inog ng pagtatapos at pagsisimula. Magkahalong lungkot at pasasalamat ang diwa ng araw na ito. Napakaraming nangyari sa patapos na taon. Napakaraming masaya’t malungkot na kaganapan.

Sari-saring sakuna, natural at pulitikal ang bumayo sa abang mamamayan at bansa. Mula kay Bagyong Carina noong Hulyo hanggang kay “Pepito” ngayong Nobyembre na lumikha ng napakalaking pinsala sa Sta. Ana Cagayan, maraming bahagi ng Isabela, Bicol, Batangas, Catanduanes at Batanes. 

Mula kay ex-Mayor Alice Guo hanggang kay Pastor Apollo Quiboloy, VP Sara Duterte at Royina Garma, na ngayon ay mismong si ex-President Rodrigo Duterte ang lumalabas na mga isyu.

Malinaw sa sakuna ng kalikasan ang katapusan ng mga bundok, lawa, batis, ilog at dagat. Malinaw din ang katapusan ng mga hayop, mga ibon at isda. Ngunit tila hindi natin makita na kasama at hindi tayo mahihiwalay sa lahat ng may katapusan. Kay daming namatay sa mga nagdaang bagyo, mga natabunan sa gumuhong lupa, mga nalunod sa biglang pagtaas at rumaragasang tubig. 

Marahil, dumadahilan ang marami na buhay pa. Malas lang siguro sila. Suwerte naman kami. Ngunit hanggang kailan at gaano katagal ang ating suwerte?

Lumabas na ang arrest warrant ng International Criminal Court laban kay Prime Minister Benjamin Netanyahu ng Israel at kay Yoav Gallant, ang kanyang dating Defense minister para sa crimes against humanity sa patuloy na pagtugis ng Israel sa Hamas sa Gaza Strip na bumuwis na ng mahigit 44,000 Palestino at 1,139 Israeli. 

Naglabas din ng warrant of arrest laban kay Mohammed Deif, lider ng Hamas dahil sa isinagawa nitong pag-atake sa Israel noong Oktubre 7, 2023 (sa Nova Music Festival, Southern Israel) na maraming Israeli ang namatay.

Hinihintay na lang ng marami na mangyari rin ito laban sa mga sangkot sa madugong giyera laban sa droga ng nakaraang administrasyon. Anuman ang mangyari, makulong man o hindi ang mga kinasuhan at pinahuli, mahalagang makita nila ang katapusan ng kapangyarihan. ‘Ika nga, “walang forever para sa lahat ng bagay!” 

Hanggang kailan nasa kapangyarihan sina Russian Pres. Vladimir Putin o Pres. Xi Jinping ng China? Hanggang kailan si US President-elect Donald Trump o si Pres. Bongbong Marcos magtatapos sa kapangyarihan? 

Ngunit hindi ito kinikilala ng mga dambuhalang billboard ng mga kandidatong trapo na nakabalandra sa gitna, gilid, itaas ng EDSA, NLEX, SLEX at sa lahat ng mga kalye. 

Naglalakihang pinotoshop at niretokeng mga mukha ng mga trapo ang, “in da face!” na bumubungad sa atin araw-araw sa ayaw at gusto natin. Iisa lang ang sinasabi ng mga ito, “Nandito kami! Iboboto ninyo kami! Hindi ba ninyo nakikita, forever kami!”

At ito rin ang gagastusan ng marami para sa darating na halalan 2025. “Tatakbo muli kami at titiyakin naming mananalo muli kami. At alam na namin kung paano laging manalo dahil susi ang halalan para sa aming pananatili!” Ito ang nagsisilbing ilusyon ng mga hari at reyna ng mundo.   

Kay hirap talagang tanggapin ang katapusan. Kay hirap tanggapin ang ating kaliitan, ang ating pagiging hamak at wala. 

“Christus vincit. Christus regnat. Christus, Christus imperat!” Si Kristo ang magtatagumpay. Si Kristo ang maghahari sa lahat!

Minsan sa isang taon, sa huling Linggo bago mag-unang Linggo ng adbiyento, pinaaalalahanan tayo na ang lahat ay may katapusan at matatapos kay Kristo ang haring nagtagumpay maski na sa kamatayan. Si Kristong Hari na walang katapusan!

Pagkakaiba nina Flor Contemplacion at Mary Jane Veloso

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | Nov. 23, 2024

Marahil, nakalimutan na ng marami ang nangyari noong Marso 17, 1995. Subalit, marami pa rin ngayon ang buhay na noon para maalala ang pangalang Flor Contemplacion. 

Hindi na ganoon kalinaw ang aking alaala sa mga pangyayari ng araw na iyon, halos 30 taon na ang nakararaan. Pero tiyak kong nagkaroon ng misa sa EDSA Shrine at dumalo tayo. Isang misang protesta laban sa pagbitay kay Flor Contemplacion ang naganap bandang ika-10 ng umaga. Naalala ko ang dobleng lungkot na aking naramdaman dahil magkasunod ang kamatayan ni Flor at ng aking tiyuhin na inatake sa puso. 

Maraming nagalit sa pamahalaan ng Singapore sa pangyayari at ganoon na lang ang pagtindi ng reaksyon ng marami hindi lang laban sa nasabing bansa kundi sa ating sariling gobyerno. Bakit? Dahil sa makupad at mahinang pagtatanggol at pagsuporta sa isang maliit na OFW. 

Noong hinuli si Flor Contemplacion at pinagbintangan sa pagpatay kay Delia Mamaril Maga at sa inaalagaang bata nitong si Nicholas Huang (3 taong gulang).

Ngunit, hindi ganu’n katibay ang ebidensya laban kay Flor. Walang “suspect” sa simula.

Natunton lang ng mga pulis si Flor sa pamamagitan ng diary ni Delia Maga. Dahil dito, hinuli si Flor Contemplacion na madaling nagkumpisal sa krimen. Sa kabila ng lahat, lumitaw ang isang testigo sa katauhan ni Evangeline Parale. Ayon kay Parale, hindi pinatay si Nicholas kundi nalunod. At nang malaman ng nanay nito ang nangyari, doon nito umano pinatay si Delia Maga na kanyang pinagbintangan sa pagkamatay ng kanyang anak. 

Sa kabila ng lumitaw na testigo na pinabubulaanan ang kuwentong si Flor ang pumatay kay Delia Maga at Nicholas Huang, mabagal at mahina ang naging pagkilos ng Philippine Embassy. Ayon sa mga ulat, wala diumanong taga-Philippine Embassy ang dumalo sa mga ‘hearing’ sa kabuuan ng paglilitis kay Flor.

Dalawa ang ebidensyang nakalap ng mga imbestigador kay Flor. Una, ang kanyang kalusugan noong araw ng mismong krimen. Ayon sa kaisa-isang testigong Evangeline Parale, nagkasama sila ni Flor sa ospital at doon nito ibinahagi ang kanyang kalagayang sikolohikal sa araw ng kamatayan nina Maga at Huang. Dumaraan si Flor sa “partial complex seizure” (kakaibang uri ng epilepsy) noong araw ng pagkamatay nina Maga at Huang. Hindi ito tinanggap ng korte kaya’t muling iginiit nito ang pagkakasala ni Flor. Ang ikalawang ebidensya ay ang mismong pahayag ni Flor na siya ay pinahirapan

(tinortyur) para aminin na siya ang pumatay sa dalawa.

Mula Mayo 4, 1991 (araw na natuklasang patay sina Delia Maga at Nicholas Huang) hanggang sa araw ng bitay ni Flor Contemplacion, kakaunti ang nagawa ng pamahalaan para kay Flor. Hindi ito masasabi sa mga grupong tutol sa bitay na kasama rin ang iba’t ibang grupong “anti-death penalty” at “pro-life” mula Simbahang Katoliko na nagkampanya rin sa pagligtas kay Flor Contemplacion. Ano kaya’t tinutukan at pinagtiyagaang tutulan at ipagtanggol ng ating pamahalaan ang pagbitay kay Flor Contemplacion? Baka buhay pa siya ngayon.

At salamat na lang sa tiyaga, malasakit at tuluy-tuloy na pagbabantay ng lahat ng mga grupong inilaban naman ang paglaya ni Mary Jane Veloso sa kanyang kulungan sa Indonesia, malapit na siyang makabalik sa Pilipinas sa ilalim ng programang, “Lipat Kulungan.” 

Hindi pinalalaya si Mary Jane, kundi pinapayagan lang makulong sa sarili niyang bansa. Subalit, malinaw na wala nang intensyon ang pamahalaan ng Indonesia na ipataw ang batas ng bitay kay Mary Jane. Labing-apat na taon mula sa pagkakakulong ni Mary Jane hanggang ngayon, hindi tumigil ang pamahalaan at ang iba’t ibang mga samahan na ilaban ang kaso ni Mary Jane. At kung siya ay pinayagang umuwi na, malinaw na bunga ito ng tuluy-tuloy at sama-samang pagkilos mula diplomasya hanggang mga legal na pamamaraan at ang maraming malikhaing plano para mapanatiling buhay na buhay ang istorya ni Mary Jane.

Ano kaya’t ganundin ang naging pagtulong at pagsuporta ng pamahalaan at ng iba’t ibang grupo kay Flor Contemplacion? Siguro si Flor Contemplacion ang isa sa mga tumulong para hindi mabitay at mabuhay pa’t makauwi sa Inang Bayan si Mary Jane Veloso.