Iskul, may pananagutan sa bullying

by Info @Editorial | March 4, 2026

Ang bullying sa paaralan ay hindi simpleng away-bata. Isa itong seryosong problema na maaaring magdulot ng trauma, takot, at pangmatagalang epekto sa mga estudyante. 

Kaya kung totoo ang alegasyon na may principal na hindi nag-report ng insidente ng bullying, ito ay dapat agad imbestigahan.

May malinaw na batas—ang Republic Act No. 10627—na nag-uutos sa mga paaralan na kumilos at magsumite ng ulat kaugnay ng mga kaso ng bullying. Hindi ito opsyonal. Tungkulin ito. 

Kapag pinili ng isang school head na manahimik o balewalain ang reklamo, hindi lang estudyante ang napapahamak, kundi pati integridad ng institusyon.

Dapat kumilos ang Department of Education upang alamin kung may kapabayaan nga. 

May pananagutan ang mga namumuno sa paaralan. Ang pagtatakip sa problema ay hindi solusyon—lalo lang nitong pinapalala ang sitwasyon.

Ang paaralan ay dapat ligtas na lugar. Kung may pagkukulang, dapat may managot. Walang puwang ang pananahimik sa usaping kinasasangkutan ng kapakanan ng mga bata.

Repatriation at proteksyon para sa mga OFW, ngayon na

by Info @Editorial | March 3, 2026

Habang umiinit ang sigalot sa pagitan ng Amerika-Israel kontra Iran, dapat mas matutukan ang libu-libong overseas Filipino workers (OFWs) na direktang naaapektuhan ng sitwasyon.

Hindi sapat ang mga pahayag ng “nakahanda ang gobyerno.” Ang kailangan ay agaran, malinaw, at organisadong tulong. Dapat tiyakin ng Department of Migrant Workers at Overseas Workers Welfare Administration na may konkretong evacuation at repatriation plan para sa mga nais umuwi. 

Hindi dapat maging hadlang ang kakulangan sa dokumento o pondo sa oras ng krisis.

Dapat ding may sapat na financial assistance para sa mga mawawalan ng trabaho o pansamantalang hindi makakapagtrabaho dahil sa kaguluhan.

Inaasahan din na may malinaw at tuluy-tuloy na komunikasyon mula sa mga embahada at konsulado upang hindi malito o mataranta ang ating mga kababayan.

Ang OFWs ang isa sa may pinakamalalaking ambag sa ekonomiya ng bansa. Sa kanilang sakripisyo umaasa ang milyun-milyong pamilyang Pilipino. Kung may panahon na dapat ipakita ng pamahalaan ang tunay na malasakit, ito ay ngayon—habang may banta ng digmaan at kawalang-katiyakan sa kanilang kaligtasan.

Ang mga OFW ay hindi lamang “bagong bayani” sa salita. Panahon na upang patunayan natin, sa gawa at konkretong aksyon, na tunay natin silang pinahahalagahan—lalo na kung ang kanilang buhay at kinabukasan ay nalalagay sa panganib. 

Kaligtasan ng mga Pinoy sa Middle East, dapat unahin

by Info @Editorial | March 2, 2026

Muling uminit ang sitwasyon sa Gitnang Silangan matapos ang iniulat na pag-atake ng United States at Israel laban sa Iran. 

Sa bawat pagsabog at pagganti, hindi lamang mga gusali at pasilidad ang nasa panganib—kundi pati ang buhay ng mga sibilyan, kabilang ang libo-libong Pilipinong naroroon upang maghanapbuhay.

Hindi lingid sa kaalaman ng lahat na ang Gitnang Silangan ay tahanan ng napakaraming overseas Filipino workers—may mga caregiver, manggagawa sa agrikultura, at iba pang propesyonal na patuloy na nagseserbisyo sa kabila ng tensyon. 

Ang ganitong pangyayari ay paalala na ang kaligtasan ng mga Pilipino sa ibayong-dagat ay hindi maaaring ipagpaliban o isantabi. Dapat tiyakin ng pamahalaan, sa pangunguna ng Department of Foreign Affairs at Department of Migrant Workers, na may malinaw, mabilis, at epektibong contingency plan. 

Hindi sapat ang simpleng advisory. Kailangang may konkretong hakbang—mula sa real-time communication system, updated na masterlist ng mga OFW, hanggang sa agarang repatriation kung kinakailangan.

Higit sa lahat, dapat may malinaw na koordinasyon sa mga embahada at konsulado upang masigurong may agarang matatakbuhan ang bawat Pilipino sa oras ng panganib. Ang bawat oras ng pagkaantala ay maaaring katumbas ng mas malaking peligro.

Ang mga employer at recruitment agencies ay dapat ding maglatag ng malinaw na safety protocols. 

Ang sigalot sa pagitan ng malalaking bansa ay maaaring hindi natin kontrolado. Ngunit ang paraan ng pagprotekta sa ating mga kababayan ay nasa ating mga kamay.