Kaalaman tungkol sa Alzheimer’s Disease at Dementia

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | November 6, 2021

Dear Doc Erwin,

Kamakailan, ang aking apo ay nagbigay ng suhestiyon na ako ay uminom araw-araw ng MCT Oil. Ito raw ay makatutulong na makaiwas sa dementia. Ginagamit ng aking apo ang MCT Oil sa kanyang keto diet. Dahil ako ay mahigit 70-anyos na ay iniisip ko na sundin ang suhestiyon ng aking apo. Makatutulong nga ba ang MCT Oil sa akin upang makaiwas sa dementia? Mabuti ba ito sa kalusugan ng may edad na, na katulad ko? – Agripina C.

Sagot

Maraming salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc.

Maganda ang inyong katanungan dahil sa inyong edad ay may mga ilan na nagkakaroon ng dementia at ang kadalasang dahilan nito ay ang Alzheimer’s Disease. Ayon sa Mayo Clinic, mayroong 50 milyon katao sa buong mundo ang may dementia at 60% to 70% sa kanila ay may Alzheimer’s Disease.

Ang maagang sintomas ng dementia dahil sa Alzheimer’s Disease ay pagkakalimutin at nahihirapan mag-concentrate at mag-isip. Ang dating mga routine activities ay nagiging mahirap gawin. Nagkakaroon din ng behavioral changes, tulad ng depresyon, mapag-isa at hindi mapagkatulog.

Sa pag-aaral na inilathala noong April 30, 2020 sa International Journal of Molecular Sciences, isang dahilan ng pagkakaroon ng Alzheimer’s Disease ng mga nakakatanda sa atin ay ang tinatawag na “diabetes of the brain” o “Type 3 diabetes” o T3D kung saan nagkakaroon ng insulin resistance ang ating utak, kaya’t hindi nito nagagamit ang glucose bilang fuel. Dahil dito ay nagkakaroon ng inflammation at oxidative stress ang ating mga brain cells na nagiging sanhi ng pagkamatay nito at pagkakaroon ng dementia.

Ayon sa pag-aaral na nabanggit, ang ilang mga risk factors sa pagkakaroon ng Type 3 Diabetes ay ang stress, poor diet, family history at physical inactivity. Maaari rin maging dahilan ang pagkakaroon ng high blood pressure.

Sa research na inilathala noong August 2019 sa scientific journal na Nutrients sinabi ng mga siyentipiko na bukod sa glucose ay gumagamit din ang ating utak ng ketone bodies bilang fuel or source of energy at ang paggamit ng ketones ng ating utak ay patuloy bagama’t may Alzheimer’s Disease na. Dahil dito ay nakitaan ng mga doktor ng kahalagahan ang ketones at maaring makatulong ito sa pag-iwas o makatulong ito sa mga maysakit na Alzheimer’s Disease.

Kaugnay dito ay sinabi ni Dr. James Galvin sa isang artikulo na lumabas noong 2013 sa isang clinical journal na Practical Neurology na halos 24 porsiyento ang nababawas sa paggamit ng glucose ng utak sa mga indibidwal na may Alzheimer’s Disease. Ayon sa kanya, makikita ang pagbaba ng paggamit ng glucose ng mga specific na parte ng utak ilang dekada bago pa magkaroon ng sakit na Alzheimer’s Disease.

Sinabi rin ni Dr. Galvin na hanggang sa 60 porsiyento ng energy requirements ng utak ay maaaring makuha sa ketones kaya’t ang Ketone Supplementation therapy ay maaaring gamitin sa mga indibidwal na may Alzheimer’s Disease o dementia. Ang Medium Chain Triglycerides (MCT) oil at Virgin Coconut Oil (VCO) ay maaaring gamitin bilang source ng ketones.

Ang MCT Oil ay nanggagaling sa coconut or palm kernel oil. Dahil ito ay medium chain triglycerides, ito ay madaling ma-digest, ma-absorb at ma-convert to ketones sa liver (atay). Ang ketones ay nagagamit agad ng ating katawan as energy source. Ito ang dahilan kung bakit karaniwang gianagamit ng mga atleta, bodybuilders at sports enthusiasts ang MCT Oil bago mag-ehersisyo o bago lumahok sa kompetisyon.

Bukod sa mga nabanggit na gamit ng MCT Oil ay ginagamit din ito sa mga preterm infants, upang gamutin ang skin infections, at sa ketogenic diet upang bumaba ang insulin level at makatulong sa pagbaba ng timbang.

Kasama ng mga established treatment modalities, ang MCT Oil ay ginagamit din ang mga doktor sa panggagamot ng mga pasyenteng may digestive problems, may Type 1 at Type 2 diabetes, sa mga batang may autism at epilepsy na hindi napapagaling ng karaniwang gamot.

Sana ay nasagot ng artikulo na ito ang inyong mga katanungan.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Alamin: Health supplement para ‘di maging makakalimutin sina lolo’t lola

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | November 4, 2021

Dear Doc Erwin,

Ako ay senior citizen at biyudo. Maliban sa aking osteoarthritis at paghina ng memorya ay malusog ang aking pangangatawan. Napag-alaman ko mula sa health store na makabubuti sa akin ang health supplement na tinatawag na Boron upang mas lumakas ang aking pangangatawan. Ano ba ang Boron at ano ang epekto nito sa ating kalusugan? – Dexter

Sagot

Maraming salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc.

Ang Boron ay trace mineral na mahalaga sa ating kalusugan. Ito ay nakukuha natin sa pagkain at sa mga commercial health supplement. Kung kayo ay regular na kumakain ng prutas, madahong gulay, mani at umiinom ng mga fermented na inumin galing sa gulay, tulad ng wine, cider at beer ay maaaring sapat na ang Boron sa inyong katawan.

Kung hindi kayo madalas kumain ng gulay, tandaan ang mga sumusunod na mayaman sa Boron: avocado, peanut butter, mani, prune juice, chocolate powder at red wine.

Bagama’t kaunti lamang, mayroon ding Boron ang kape at gatas.

Sa 2015 review article sa Integrative Medicine: A Clinician’s Journal, napag-alamang maraming scientific research na ang Boron ay kinakailangan ng ating katawan sa kalusugan ng ating mga buto, pagpapagaling ng sugat, sa regulasyon ng estrogen, testosterone at Vitamin D, at pag-absorb ng magnesium. Nakatutulong din ito upang mabawasan ang inflammation sa ating katawan at itaas ang level ng iba’t ibang anti-oxidant enzymes, tulad ng glutathione.

Nakitaan din ng epekto ang Boron sa pag-iwas at paggamot ng iba’t ibang uri ng kanser tulad ng prostate, cervical at lung cancer, gayundin laban sa lymphoma. Ito ay ginagamit din upang mabawasan ang mga hindi kanais-nais na epekto (adverse-effects) ng mga cancer chemotherapeutic drugs.

Tungkol sa inyong kalagayan ay makatulong ito sa inyong osteoarthritis at sa inyong paghina ng memorya.

Ayon sa pag-aaral ng isinagawa sa bansang Australia at inilathala sa Journal of Nutritional Medicine noong July 13, 2009 ay nakatulong na mabawasan ang mga sintomas ng severe osteoarthritis ang pag-inom ng Boron sa dose na 6 milligrams per day. Sa artikulo sa Journal of Dietary Supplements na nailathala noong 2009, ang mga pasyente na may osteoarthritis na uminom ng Boron (6 o 9 milligrams kada araw) ay nabawasan ang nararamdaman na sakit at joint rigidity at may malaking improvement sa kanilang mobility at flexibility. Karamihan din sa mga uminom ng Boron ay naitigil nila ang pag-inom ng gamot na ibuprofen, anti-inflammatory drug na ginagamit sa arthritis.

Nakita rin sa maraming epidemiological studies na mababa ang bilang ng nagkakaroon ng arthritis sa mga lugar kung saan ang Boron intake ay nasa 3 milligrams hanggang 10 milligrams per day. Sa isang pananaliksik na inilathala sa scientific journal na Bone nuong 1996 ay nakita na mababa ang concentration ng Boron sa parte ng buto na may arthritis.

May maitutulong kaya ang Boron sa paghina ng memorya ng mga senior citizens? Ayon sa 2013 study, na inilathala sa journal na Biological Trace Element Research ay nagkakaroon ng paghina ng brain electrical activity, attention at short-term memory ang indibidwal na kulang sa trace mineral na Boron. Kaya’t makatutulong ang Boron upang mapanatili ang brain electrical activity, cognitive performance at short-term memory ng mga elderly.

Hanggang sa ngayon ay wala pang naitalang daily minimum requirement ng Boron, ngunit kung babalikan ang mga pananaliksik na ating binanggit ay makikita na ang mga health benefits ng Boron ay makikita lamang sa minimum daily dose na 3 milligrams.

Maaaring gamitin ang dose na 6 o 9 milligrams per day sa osteoarthritis. Nagkakasundo naman ang mga siyentipiko na 20 milligrams kada araw ay ang maximum na safe upper limit ng daily intake ng Boron.

Karaniwang naibibili ang Boron bilang health supplement sa 3 milligram per tablet o capsule preparation.

Sana ay nasagot ng artikulong ito ang inyong mga katanungan.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Broccoli, epektib panlaban sa iba’t ibang uri ng kanser

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | August 07, 2021

Dear Doc Erwin,

Kamakailan ay lumabas sa pahayagan na makatutulong ang mga gulay, tulad ng Broccoli bilang panlaban sa kanser. Dahil maraming fake news, minabuti kong sumulat sa inyo upang malaman ang katotohanan kung may basehan ito sa siyensa. Ako ay prostate cancer survivor at limang taon nang cancer-free. Sana ay maipaliwanag n’yo sa ‘kin at sa mga tagasubaybay ng Sabi ni Doc ang kahalagahan ng Broccoli sa aming kalusugan at kung ito ay makatutulong panlaban sa kanser. – Jose C.

Sagot

Maraming salamat Jose sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc.

Ang Broccoli, na may scientific name na Brassica oleracea ay itinuturing na isa sa mga cruciferous vegetable o gulay, kasama ng cabbage, bok choy, kale at cauliflower.

Ito ay tinatawag na “cruciferous” dahil sa hugis crucifer o cross ang apat na petals ng bulaklak nito. Ang Brocolli ay kasama rin sa tinatawag na “dark green” vegetables na makatutulong sa ating kalusugan. Ayon sa Cleveland Clinic sa Amerika, mayaman ang Broccoli sa fiber, vitamin C, Vitamin B9, Vitamin E, potassium, selenium at sa mga phytochemicals. Ang mga phytochemicals ay nakatutulong panlaban sa inflammation at mapababa ang risk na magkaroon ng cancer.

Mayaman din ang Broccoli sa glucosinolates. Ito ang nagbibigay ng kakaibang amoy at pait sa panlasa sa mga cruciferous vegetables. Ayon sa mga pananaliksik, ang glucosinolates ang ginagamit ng halaman upang gamutin ang sarili nila kung ito ay masira o masugatan. Nagre-release ng enzyme na tinatawag na myrosinase ang halaman kung ito ay masira at ang glucosinolates ay kino-convert nito sa mga active compounds katulad ng indole at sulforaphane. Ang conversion ay nangyayari rin habang nginunguya at habang sumasailalim sa digestion ang Broccoli sa ating bituka. May research studies na nagpakita na ang pagkain ng diet na mayaman sa cruciferous vegetables, tulad ng Broccoli ay nagpapababa ng posibilidad na magkaroon ng iba’t ibang cancer, tulad ng pancreatic cancer at breast cancer. Maaari rin bumaba ang tsansa na magkaroon ng cancer sa pantog (bladder), baga (lung), prostate at colon cancer.

Ayon sa National Cancer Institute ng National Institutes of Health ng Amerika, may iba’t ibang paraan o mekanismo ang indole at sulforaphane na nasa Broccoli, para maiwasan magkaroon ng cancer. Pinoprotektahan nito ang ating mga cells laban sa pagkasira ng ating genes o DNA. Pinapawalang bisa (inactivate) rin nito ang mga cancer-causing chemicals galing sa pagkain at ating kapaligiran. Maaari rin makaiwas sa cancer sa pamamagitan ng anti-bacterial, anti-viral at anti-inflammatory properties nito.

Sa pagaaral ni Dr. Q.J. Wu at kanyang mga kasama sa Shanghai Jiaotong University School of Medicine na inilathala sa Annals of Oncology nuong April 2013 ay bumaba ang risk na magkaroon ng cancer sa bituka (colorectal at colon cancer) ang mga indibidwal na kumakain ng cruciferous vegetables.

Gaano karami ang dapat kainin na cruciferous vegetables? Upang makuha ang maximum anti-cancer effect galing sa cruciferous vegetable, ayon kay Dr. Elizabeth Jeffery at Dr. Anna-Sigrid Keck ng Department of Food Science and Human Nutrition ng University of Illinois ay kinakailangan na kumain ng tatlo hanggang limang servings ng cruciferous vegetables kada linggo. Sa pamamagitan nito ay mapapababa ang risk na magkaroon ng cancer ng 30 hanggang 40 porsiyento. Ayon naman sa pag-aaral nina Dr. Q.J. Wu, na nauna ng nabanggit, ang pagkain ng isang serving ng cruciferous vegetable sa isang linggo ay magpapababa ng risk na magkaroon ng cancer sa kidney, breast, colorectal, oral cavity, pharynx at esophagus.

Bukod sa pagkain ng gulay na Broccoli ay maaari rin uminom ng supplements na naglalaman ng sulforaphane na galing sa Broccoli o Brocolli sprouts. Karaniwan na naglalaman ng 400microgram na sulforaphane ang isang kapsula nito. Walang recommended daily intake ng sulforaphane, ngunit maaaring uminom ng isa hanggang dalawang kapsula base sa inyong timbang araw araw.

Bagama’t karaniwang walang side effect, tandaan na maaaring may mild side effects na maramdaman sa pag-inom ng sulforaphane o cruciferous vegetable supplements. Ang iba ay maaaring makaranas ng kabag, pagtatae o mahirapang makadumi (constipation). Ang iba naman ay nakararamdam ng masusuka (nausea) at pagsusuka (vomiting).

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com