Bilang tulong sa kalikasan at planeta… Mga hakbang para mabawasan ang paggamit ng plastic

ni Jenny Rose Albason @Life & Style | March 14, 2023

Ang pagtatapon ng basura ay isang hindi maiiwasang gawain. Malaki man o maliit, lahat tayo ay gumagawa ng basura, at ang paraan ng pagkokontrol natin dito ay ang nakakatulong sa pagbabago ng klima.

Ang mga basurang bumabagsak sa mga baybayin, kalsadang binabaha, gayundin ang mga basura sa daluyan ng tubig ay pawang mga epekto ng hindi tamang pagtatapon nito, at ang pangunahing nag-aambag sa lahat ng ito ay walang iba kundi ang mga plastik.

Ayon sa 2021 report ng World Bank Organization, ang Pilipinas ay gumagawa ng 2.7 milyong tonelada ng mga basurang plastik taun-taon at 20% nito ay napupunta sa karagatan, kung saan karamihan sa mga ito ay hindi nare-recycle o single-use sachet.

Gayunman, hindi pa huli ang lahat para kumilos dahil may mga simpleng paraan upang mabawasan ang ating plastic footprint. Pagkatapos ng lahat, ang pamumuhay nang walang plastic ay posible nating magawa.

So, anu-ano ang mga paraan para mabawasan ang paggamit ng plastic?

1. REUSE PLASTIC BOTTLE. Ang mga plastic bottles at takip nito ay nasa ikatlo at ikaapat na pinakamaraming nakokolektang plastik na basura sa taunang Coastal Cleanup Day sa mahigit 100 bansa, ayon sa Ecosystems Research and Development Bureau ng Department of Environment and Natural Resources (DENR). Sa kasamaang-palad, ito ay tumatagal nang hindi bababa sa 450 taon bago masira ang isang plastik na bote. Kaya, oras na para magsanay tayong magdala ng reusable bottles, hangga't maaari, pumili ng mga aluminum can kaysa sa plastic at i-recycle ang lahat ng plastic bottle.

2. MAGDALA NG SARILING KUBYERTOS AT TASA. Ang mga plastik na kubyertos at straw ay kabilang sa pinakamalaking sanhi ng plastic pollution. Ang mga basurang ito ay napupunta sa landfill o mga daluyan ng tubig at karagatan. Kaya, kung ang mga tao ay may dalang reusable bottle o coffee cup kapag lumalabas, bakit hindi na rin magdala ng sarili mong cutlery kit? Madali lang ito, i-wrap ang isang kutsara, tinidor, at straw sa isang telang napkin, at itago ito sa iyong bag para mas convenient kung kailangan mo ito. Dahil sa cutlery kit na dala mo, talagang makakatulong ka sa pagsugpo sa plastic crisis.

3. BAWASAN ANG PAGGAMIT NG PLASTIC BAGS. Malinaw naman na ang labis na paggamit ng disposable plastic bag ay tunay na banta sa kapaligiran at ang pinakamahusay na paraan upang mabawasan ito ay sa pamamagitan ng paggamit ng eco-friendly na alternatibo tulad ng reusable bags. Sa paraang ito, mababawasan ang paggamit ng mga plastic bags. Mag-imbak ng mga reusable na cotton o mesh bag at dalhin ito kapag pupunta ka sa grocery o pamilihan.

4. GUMAMIT NG GLASS JARS. Ang glass jars ay magandang alternatibo ng plastic, bukod sa ito ay isang ligtas na opsyon sa pag-iimbak ng pagkain. Sa halip na mag-recycle ng glass jars, madali mong mare-repurpose at magagamit ang mga ito para mga left-overs o dry goods, at paglagyan ng frozen foods. Mas mainam din na magkaroon ng mason jars na puwedeng gamitin sa pag-inom.

5. ILAGAY ANG PAGKAIN SA REUSABLE CONTAINERS. Ang pag-i-invest sa mga reusable products bilang kapalit ng mga disposable ay maaaring makabawas nang malaki sa mga basurang nalilikha natin. Upang makatulong na mabawasan ang ating waste footprint, mag-stock ng mga reusable na lalagyan tulad ng metal at glass na may iba’t ibang size.

Iwasang gumamit ng single-use plastic packaging para lang sa convenience kung puwede namang gumamit ng mga reusable containers na maaari mong paglagyan ng pagkain at magamit ulit.

Ang mga hakbang na ito ay maaaring simula pa lamang upang linisin ang krisis na ating ginawa, ngunit ang mga ito ay mahalaga upang makatulong sa kalikasan. Bagama’t mahirap ang mamuhay nang walang plastic, ngunit oras na para gawin natin ito, hindi lamang para sa ating sarili at sa susunod na henerasyon kundi mas higit pa — para sa planeta. Dahil kung hindi ngayon, kailan pa?

“It’s more fun in the Philippines” Bakit masaya ang summer sa ‘Pinas?

ni Jenny Rose Albason @Life & Style | March 12, 2023

Mabuhay! Malapit na ang tag-init. Ito ay isang magandang pagkakataon upang mag-relax at mag-unwind. Nagpaplano ka bang magbakasyon at iniisip na bumisita sa Pilipinas? Isa ka ba sa mga taong interesado na tuklasin kung bakit mas masaya ang summer sa Pilipinas? O iyong mga pusong Pinoy na gustong pumunta rito at makita kung gaano kasaya ang summer sa Pilipinas? Tara at tuklasin natin!

1. MAYAYAMANG KASAYSAYAN NA LUGAR.Matagal nang itinuturing ng iba’t ibang nasyonalidad ang Pilipinas bilang ‘top tourist destination’. Hindi nagkukulang ang bansa sa mga nakamamanghang beach at kaakit-akit na lokasyon para sa mga turista, ngunit itinatampok din ang kamangha-manghang kasaysayan at kultura ng bansa. Para bigyan ka ng sense of scale, ang Pilipinas ay sinakop ng mga Kastila sa loob ng 333 taon bago kinuha ng mga Amerikano sa loob ng halos 40 taon. Tinangka ng mga British, Hapon, at iba pang mga bansa na makuha ang lupain sa loob ng mga naturang taon. Ngayon, ang Pilipinas ay naging isang cultural melting pot, at ang mga makasaysayang lugar nito ay may mahalagang papel sa ekonomiya ng turista.

2. MAKAPIGIL-HININGANG BEACHES AT NATURAL WONDERS. Ang Pilipinas ay “heaven on earth” para sa mga scuba diver, marine at animal fanatics, at lahat ng gumagalang sa kalikasan. Ang Pilipinas, na matatagpuan sa Coral Triangle sa mundo, ay may pinakamalawak na coral, flora at fauna, marine, bird, at reptile species. Ayon sa isang siyentipikong pag-aaral, ipinagmamalaki ng bansa ang largest concentration ng mga hayop, halaman, at mga coral species sa bawat unit area sa mundo. Ang Pilipinas ay tinawag na ‘center of biodiversity.’

Ang mga international magazines ay madalas na niraranggo ang Pilipinas bilang may pinakamagagandang beach at isla sa buong mundo.

3. MASASAYANG EVENTS AT FESTIVAL CELEBRATIONS. Daan-daang makukulay at puno ng musika ang nangingibabaw sa summer ng Pilipinas. Tuwing piyesta, ang buong nayon ay nakasuot ng magagandang costumes, naglilitawang magagandang dekorasyon at ilaw, at hindi kumpleto ang summer sa Pilipinas kung wala ang mga native festivities na mas nakakapagdagdag sa ganda nito. Kasama sa mga summer festivities sa Pilipinas ang Panagbenga Festival, Holy Week Celebrations, Moriones, Pahiyas, Santacruzan atbp.

4. MASAYANG NIGHTLIFE AT SHOPPING PLACES. Ang bansa ay may lubos na active nightlife. Sa mga bar at nightclub, hinding-hindi ka magkukulang sa mga lugar para uminom at sumayaw. Maaari kang bumisita sa maraming club sa Metro Manila, Metro Cebu, at Metro Davao. Kung pagkukumparahin, ang nightlife sa mga tourist island ay mas tahimik, nakatuon sa mga beach bar, live performances at act.

Bukod pa rito, ang pag-shopping ay kaugalian sa Pilipinas. Ang bansa ay may malalaking mall na idinisenyo tulad ng maliliit na lungsod, kumpleto sa mga department shop, restaurant, ice rink, spa, at mga sinehan na tumutugon sa kasiyahan ng mga mamimili.

Sa katunayan, tatlo sa pinakamalaking retail mall sa mundo ang matatagpuan dito, kung saan kitang-kita ang SM Malls sa buong mundo.

5. MASASARAP NA FILIPINO CUISINES AT SUMMER FOODS. Ang Filipino cuisines ay isang pagdiriwang ng kultura at tradisyon sa sarili nito. Ang panahon ng tag-init lamang ang nagpapahintulot sa mga Pilipino na gumawa ng mga summer foods upang magamit ang kanilang talino at pagkamalikhain tulad ng halo-halo. Kabilang sa iba pang paborito ng Pilipino ang sago’t gulaman, sorbetes, ice candy, at ice crumble. Bukod pa rito, mayroon silang mga kakaibang street foods, kasama ang mga sikat na lutuin tulad ng sinigang, sisig, lechon, balut, at adobo.

6. HOSPITABLE AT FRIENDLY LOCALS. Ang Pilipinas ay higit pa sa isang tourist destination. Binibigay na nito ang lahat ng hinahanap ng isang traveler — kultura, kasaysayan, natural na kagandahan, at higit sa lahat, ang mga tao. Bilang resulta, maaari mo itong ituring na iyong tahanan Higit pa rito, kinikilala ang mga Pilipino bilang masayahin, mabait, hospitable, at matulungin. Tiyak na ipapadama nila sa iyo ang perpektong tahanan. Bilang maaari silang makipag-usap at maunawaan ang Ingles. Hindi ka rin nila huhusgahan. Nakakakita sila ng kasiyahan sa paglilingkod sa iba at tinuturing ka nila parang isang pamilya.

Sa kabuuan, hindi ka mauubusan ng mga bagay na gagawin sa Pilipinas, at hindi ka mapapagod sa pagtuklas ng mga bagong bagay. Bakit mas masaya ang summer sa Pilipinas? Ikaw lang ang makakapagsabi niyan. Okie?

4 paraan para maiwasan ang romance o friendship scam

ni Jenny Rose Albason @Life & Style | March 8, 2023

Maaring maging masaya ang paggamit ng teknolohiya para makakilala ng mga bagong tao, pero hindi lahat ay may magandang intensyon. Ang romance o friendship scammers ay naghahanap ng mga bagong teknik o paraan para makapanloko. Ito ang mga paraan para maiwasan itong bagong uri ng romance o friendship scam.

Ang mga scammer ay naghahanap ng mga bagong paraan para makausap ka at alukin ng pakikipagkaibigan o pakikipagrelasyon. Maaari ka nilang busugin sa mga papuri o magsabi ng mga nakakamanghang mga impormasyon tungkol sa kanilang sarili. Ang mga scammer na ito ay naghahanap ng paraan para maabot ang mga tao, hindi lamang sa pamamagitan ng dating sites.

Sila ay kilala na kumakausap ng mga tao sa pamamagamitan ng pagkomento sa mga public posts gamit ang social media o maging sa pamamagitan ng pag-text sa iyo at magpanggap na wrong number. Maaari rin silang makipag-ugnayan sa iyo sa pamamagitan ng:

• Pag-response sa iyong mga public comments sa Facebook o Instagram at maging sa pamamagitan ng mga forums tulad ng Reddit

• Pag-send sa iyo ng direct message o DM gamit ang social media

• Pagkonekta sa iyo sa mga dating sites

• Makipag-ugnayan sa iyo sa pamamagitan ng online video games

• Pag-send ng e-mails sa iyo

Kapag nakilala ka na nila at nakuha ang iyong tiwala, makakahanap sila ng dahilan para humingi ng pera o mga personal mong impormasyon. Ito ang apat na paraan para maiwasan ito:

1. ‘WAG MANIWALA SA MGA PAPURI. Maraming romance/friendship scams o “wrong number” ang nag-uumpisa sa pagpuri sa ‘yo sa maraming bagay tulad ng iyong profile, kung ano’ng hitsura mo o sa isang bagay na iyong sinabi. Ito ay maaaring teknik para mas makilala ka at makuha ang iyong interes, kaya mag-ingat ka kung may isang taong hindi mo kilala na palaging nagbibigay sa ‘yo ng papuri.

2. MAG-INGAT SA MGA IBINABAHAGING IMPORMASYON. Sa online, texts o sa dating profiles, iwasang ibigay ang iyong personal details tulad ng iyong buong pangalan, address, at lugar na pinagtatrabahuan. Ang mga ibinabahagi mo online ay maaaring gamitin laban sa iyo ng mga scammer na makakakuha ng access sa iyong personal information.

3. MAGTIWALA SA IYONG MGA HINALA. Kung may masama kang hinala o napansin sa iyong kausap, tapusin ang usapan, burahin o i-block ang taong kumakausap sa iyo. Isa sa malaking senyales ng scam ay kapag ang taong ito ay nanghingi na ng pera sa iyo. Mas mabuting mag-ingat kaysa magsisi sa huli.

4. I-FILTER ANG MESSAGES. Karamihan sa mga social media sites ay pinapahintulutan ka na baguhin ang iyong settings upang ang malalapit na kaibigan mo lamang ang makakita ng iyong profile, gayundin, sila lang ang makakapag-send sa iyo ng message.

Suriin mo kung sino ang may access sa iyong profiles o account upang maiwasan ang mga unsolicited messages. Sa iyong mga telepono, maaari mong i-block o i-report ang mga numero ng mga kahina-hinalang mensahe na natatanggap mo.

Maging maingat sa paggamit ng social media dahil hindi lahat ng gumagamit nito ay mabubuting tao o may magandang intensyon. Kung ikaw ay isa sa mga nabiktima ng romance/friendship scam, mas maigi na i-report ito sa mga kinauukulan upang hindi na ito mangyari sa ibang tao.

Laging tandaan na ‘wag mag-overshare sa social media at panatilihing pribado ang iyong impormasyon. Gets mo?