Dahon ng palawan, pampatalas ng isipan, gamot sa taghiyawat at mga sugat

ni Sir Govinda Jeremaya - @Halamang Gamot | September 30, 2020

Ang palawan o giant swamp taro.

Ang gabi o taro ay may isa pang version na kung tawagin ay “palawan gabi”, tinatawag din itong higanteng gabi na sa English ay giant swamp taro. Sinasabing ipinangalan ang giant swamp taro sa probinsiya ng Palawan.

Tulad ng kanin, bigas at saging, ito ay isa ring staple food sa mga probinsiya rito sa atin. Ang Pilipinas ay sinasabing kalipinan ng mga isla, pero ang bansa ay binubuo ng napakaraming bukurin o bundok. Dahil dito, ang taniman ng palay ay limitado lang sa mga kapatagan, ibig sabihin, karamihan sa mga isla ay gabi o taro ang regular na kinakain.

Kaya ang palawan ay tunay na “giant” dahil sa benepisyong ibinibigay nito sa mga tao. Sa larangan ng tradisyunal panggagamot, tunay itong higante dahil maraming bansa ang gumagamit nito bilang herbal medicine.

Sa India, Southeast Asia, Bangladesh at Papua New Guinea, kinikilala ito bilang folk medicine.

Sa Malaysia, ang juice ng palawan ay ginagamit na panlunas sa mga kagat ng insekto tulad ng lamok, scorpion, alupihan, bubuyog at iba pa. Ang katas ng dahon ay ipinanggagamot sa ubo.

Sa Java, ang ugat at dahon ay ginagamit sa masakit na kasukasuan at buto.

Sa Papua New Guinea, ang katas ay ipinapahid sa ulo o noo para sa headache.

Sa India, ito ay panggamot sa sakit sa tiyan, bato at panlunas din sa rayuma. Ang dinikdik na dahon ay nagbibigay-ginhawa sa sumasakit na varicose veins at ito rin ay nagpapaganda ng daloy ng dugo.

Ginagamit din ang palawan sa may diabetes, bulate sa tiyan, pigsa at maging sa kagat ng aso at kalmot o kagat ng pusa. Ito rin ay mahusay na gamot sa leprosy.

Ang dahon ay anti-tumor, panlaban sa bakterya at anti-viral.

Sa ngayon, maraming ginagawang pag-aaral sa palawan at ilan sa natuklasan ay ang mga sumusunod:

● Panlaban sa scurvy.

● Panlinis ng katawan dahil nilalabanan nito ang free radicals na nagmumula sa paninigarilyo, radiation, maruming hangin o polusyon at toxic chemicals.

● Gamot din ito sa acne o taghiyawat. Nagagawa ng palawan na ayusin ang level ng testosterone para hindi magkaroon ng acne.

● May kakayahan din ang palawan na mapabilis ang paggaling ng mga sugat at maiwasan din ang pagkakaroon ng peklat.

● Binabalanse ng palawan ang reproductive hormones, kaya ang mga hindi mabuntis o magkaanak ay natutulungan ng pagkain ng palawan.

● Napipigilan din ng palawan ang maagang pagkabulag.

● Kaya nitong lunasan ang insomnia.

● Ang palawan ay isa sa mga kinikilalang food for the brain dahil tumatalas ang isipan ng tao kapag siya ay regular na kumakain nito. Maganda rin ang palawan sa mga kukuha ng exam nang mapanatili ang talas ng utak at magkaroon ng malaking tsansa na makapasa.

Tunay ngang ang palawan ay giant, hindi lang dahil ito ay malaki sa pangkaraniwang gabi o taro kundi makukuha rito ang ang “giant benefits” for mankind.

Good luck!

Indian mango, epektib na panunaw at panlaban sa stress

ni Sir Govinda Jeremaya - @Halamang Gamot | September 25, 2020

Ang Indian mango.

Walang pagtatalo, lahat ay nagkakaisa kapag sinabing ang pinakasikat na mangga sa Pilipinas ay Indian mango. Maraming mangga rito sa ‘tin, may manggang pico, manggang carabao, apple mango at iba pa, pero ang pinagkakaguluhan ay ang Indian mango.

Ito ay sa dahilang eksakto ang lasa ng Indian mango sa panlasa ng mga Pinoy. Kumbaga, hindi sobrang asim at hindi rin sobrang tamis, at ito ang pinakagusto ng kababaihan kaysa sa iba pang uri ng mangga.

Iba na ngayon ang naging tradisyon, as in, modern tradition na kung saan hindi sitsirya ang binabanatan ng mga Pinoy habang nanood ng TV shows kundi Indian mango na. Maraming nagbago sa buhay ng mga Pinoy nang dumating ang Indian mango. Ang katagang “selling like a hot cake” ay napalitan na ng “selling like Indian mango” para sa mga prroduktong mabili sa merkado.

Kapag hilaw pa, ito ay medyo maasim, kaya ito ay kinagigiliwang kainin o papakin. Kapag naman malapit nang mahinog, ang kombinsyon ng asim at tamis ay nagbibigay ng kakaibang sarap, kaya ito ang hinahanap-hanap. Kapag hinog na, parang ayaw na ng mga tao dahil mamasa-masa at hindi na masarap papakin.

Ito rin ang kaibahan ng Indian mango sa iba pang uri ng mangga dahil ‘yung iba ay pinahihinog muna para sumarap, samantalang ito ay hindi na kailangang pahinugin.

Pero sa totoo lang, hindi lang sarap ang makukuha sa Indian mango dahil ito rin ay maraming medicinal benefits tulad ng mga sumusunod:

● Hindi kayang mapigilan ang pagtanda ng tao, pero mapababagal ng Indian mango ang aging o mabilis na pagtanda.

● Sa pagkain nito, mas tumitibay ang mga buto, kaya ang Indian mango ay maganda para sa mga taong madaling mabalian ng buto.

● Napakahusay ng Indian mango bilang panlaban sa diabetes dahil sa dami ng fiber na taglay nito. May fiber din ang iba pang mangga, pero higit na marami ang nasa Indian mango. Ang fiber ay nagpababa ng glucose o sugar level.

● Napakaganda rin ng Indian mango para sa mga taong nahihirapang tunawin ang kanilang mga kinain dahil sa fiber na taglay nito.

● Anti-stress din ang Indian mango. Ang totoo nga, mararamdaman mong tinalo mo ang stress ‘pag nakakain ka ng ilang piraso nito.

Narito naman ang mga nutrients na taglay ng Indian mango:

● Vitamins A, C at E

● Folate

● Potassium

● Calcium

● Iron

● Magnesium

● Phosphorus

● Copper

● Selenium

● Manganese

● Zinc

DAGDAG-KAALAMAN: Kapag pinakuluan sa asukal ang mga hinog na indian mango, ito ay sobrang masarap. Ito na ngayon ang makabagong paraan ng pagkonsumo ng prutas na ito dahil ang minatamis na Indian mango ay maihahambing sa mamahaling imported na prutas na ginawang matamis.

Good luck!

‘Di lang basta nakakabusog... Saging na saba, panlaban sa menstrual pains at high blood

ni Sir Govinda Jeremaya - @Halamang Gamot | September 23, 2020

Ang saging na saba.

Maraming klase ang saging—may latundan, señorita, lakatan at iba pa, pero sa lahat ng saging, ang saba ay natatangi.

Ang ibang saging ay hindi puwedeng iluto o ilaga at hindi puwedeng gawing sangkap sa masasarap na ulam. Ang totoo nga, saging na saba ang tunay na nagpapasarap sa nilagang karne tulad ng baka, baboy o kalabaw. Gayundin, kapag ang nilagang baka ay walang saging na saba, hindi ito maituturing na nilaga.

Ganundin ang super-espesyal na “putsero”, ito ay kailangang may saging na saba dahil kung wala, wala na rin itong masarap na lasa.

Ang saging na saba ay hindi lang pampasarap ng ulam dahil ito rin ay super food na gamit sa herbal medicine.

Noong panahon ng ikalawang digmaang pandaigdig o World War II, napakalaki ng tulong ng saging na saba sa mga sundalong sugatan. Sa panahon ding ito, naimbento ni Maria Y. Orosa, food technologist at pharmaceutical chemist, ang banana ketchup dahil ginawa niyang ketchup ang saging saba.

Roon na nakilala ang saging na saba bilang herbal medicine. Dahil maraming sundalo ang nagsigaling sa kanilang iba’t ibang karamdaman, pagkatapos ng digmaan, hindi lang ang mga sundalong nakipaglaban para sa bayan ang itinanghal na bayani kundi maging ang saging na saba.

Narito ang mga karamdaman na kayang lunasan ng saging na saba:

• Ito ay may kakayahang mapabilis ang paghinto ng paninigarilyo. Dahil sa Vitamin B at iba pang minerals, ang epekto ng nicotine sa katawan ay nalulunasan.

• Malaki rin ang naitutulong ng saba para mabawasan ang menstrual pains ng kababaihan.

• Pinanatili ng saging na saba ang magandang body temperature para sa mga buntis.

• May kakayahan ang saging na saba na pagandahin ang pagdaloy ng dugo sa buong katawan.

• Dahil sa taglay na matataas na level ng potassium, ang high blood pressure ay naiiwasan at ang puso ay lumalakas.

• Mabilis na napapagaling ng pagkain ng saging na saba ang ulcer.

• Ang dahon ng saging na saba ay ginagawang higaan ng mga nasunog ang katawan. Ito rin ay itinatapal sa nasunog na bahagi ng katawan para mapabilis ang paggaling.

Samantala, saging na saba ang sangkap ng maruya na paborito ni Pangulong Rodrigo Duterte. May mga nag-aakala na ang maruya ay pinritong saging, pero ang tunay na maruya ay ibinabalot sa harina ang saging na saba saka ipiprito. Ibig sabihin, ang simpleng pagprito sa saging na saba ay hindi matatawag na maruya.

Hindi rin tunay na maruya ang saging na saba kapag iba ang ipinambalot dito dahil tulad ng nasabi na, harina ang pambalot sa saging na saba para matawag na tunay na maruya.

Dito sa Pilipinas, akala ng marami ay kanin at bigas lang ang staple food, pero sa totoo lang, mali ang ganitong pananaw dahil sa mga probinsiya, saging na saba ang pangunahing pagkain. Kahit hindi na kumain ng kanin o mais, okey na ang mga tao, basta makakain lang ng saba.

Ang isa pang totoo tungkol sa staple food na saging na saba, hinog o hilaw, ito ay inilalaga at pamalit sa kanin at mais.

May panahon sa ating bansa, lalo na sa Manila na sobrang taas ng presyo ng bigas. Kapag muling nangyari ito, subukan mo ang saging na saba at magugulat ka dahil mas mahaba ang oras na ikaw ay busog.

Good luck!