Basic education bago AI

by Info @Editorial | January 6, 2026

Sa gitna ng kakulangan sa silid-aralan, guro, aklat, kuryente, at maayos na pasilidad sa maraming pampublikong paaralan, naglaan ang Department of Education ng P100 milyon para sa AI Center. 

Mahalaga ang teknolohiya pero paano makikinabang ang mga estudyanteng nag-aaral sa siksikang classroom, walang internet, at kulang sa upuan? 

Paano gagamit ng AI ang mga paaralang wala pang computer o maaasahang kuryente?

Hindi problema ang pagtingin sa hinaharap. Ang problema ay ang tila kakulangan ng pagtutok sa kasalukuyan. 

Ayusin muna ang basic: sapat na guro, disenteng pasilidad, aklat, at kalidad ng pagtuturo. 

Kung bagsak ang pundasyon, walang silbi ang high-tech na proyekto.

Kung itutuloy ang AI Center, dapat malinaw kung sino ang makikinabang, paano ito makakarating sa mga pampublikong paaralan sa kanayunan, at paano ito hindi mauuwi sa isa na namang mahal pero hindi nagamit na proyekto.

Sa ngayon, tanggap nating mahalaga ang AI pero dapat ding tanggapin na ang pinakamalaking kakulangan ng DepEd ay basic education.

Tapos na ang maliligayang araw ng mga "epalitiko"

by Info @Editorial | January 7, 2026

Tama lang na bawal na ang pag-epal ng mga pulitiko sa pamimigay ng ayuda. 

Hindi nila pera ang ipinamimigay kundi pera ng taumbayan. Kaya wala silang karapatang makisawsaw, maglagay ng mukha, pangalan, o logo na para bang personal nilang pera ang tulong.

Ang ayuda ay para sa mga nagugutom at naghihirap, hindi para sa mga "epalitiko" na naghahabol ng papuri at boto. 

Sa halip na kamera at tarpulin, ang kailangan ng mamamayan ay mabilis at patas na tulong. 

Nakakainsulto na gawing parang campaign event ang isang serbisyong dapat ay tahimik at tapat.

Tama lang ang utos na anti-epal kasabay ng pagpirma sa national budget. 

Kung tunay ang serbisyo, hindi kailangang ipangalandakan. Ang mga lider na inuuna ang pangalan kaysa kapakanan ng tao ay malinaw na inuuna ang sarili kaysa bayan.

Malinaw ang mensahe: ang ayuda ay karapatan ng mamamayan, hindi pabor ng pulitiko. Panahon na para wakasan ang kultura ng epal at pairalin ang tunay na paglilingkod.

Batas trapiko sa e-trike, ipatupad nang makatarungan

by Info @Editorial | January 6, 2026

Ang paghuli sa mahigit 100 e-trike kaugnay ng pagbabawal sa mga ito sa main road ay patunay ng determinasyon ng mga awtoridad na ipatupad ang batas-trapiko.

Gayunman, sa kabila ng layuning ayusin ang daloy ng kalsada at tiyakin ang kaligtasan ng publiko, mahalagang tandaan na ang mahigpit na pagpapatupad ay dapat laging kaakibat ng tamang proseso at malasakit sa kabuhayan ng mga mamamayan.

Hindi maikakaila na maraming drayber ang umaasa sa e-trike bilang pangunahing pinagkakakitaan. 

Kung ang pagbabawal ay ipinatupad nang biglaan o kulang sa malinaw na abiso, nagiging parusa ito hindi lamang sa paglabag kundi sa mismong kabuhayan.  Nararapat na may sapat na impormasyon, palugit, at alternatibong ruta o solusyon sa ganitong malawakang paghuli.

Higit sa lahat, dapat malinaw ang batayan ng paglabag, maayos ang pakikitungo ng mga enforcer at may malinaw na paraan para sa pag-apela. 

Ang disiplina sa kalsada ay mas epektibong nakakamit kung may tiwala ang publiko sa pagiging patas at makatao ng pagpapatupad.

Sa huli, ang layunin ng batas-trapiko ay kaayusan at kaligtasan—hindi panggigipit. Kung nais ng pamahalaan ang kooperasyon ng mga tsuper, kailangan nitong ipakita na ang pagpapatupad ng batas-trapiko ay makatarungan, malinaw, dumaraan sa tamang proseso at hindi ningas-kugon.