top of page
Search

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | November 13, 2021





Dear Doc Erwin,


Isa sa aking mga health supplements ay ang mineral na Zinc. Ayon sa health magazine ay makaiiwas sa iba’t ibang sakit kung kakain ng mga pagkaing mayaman sa Zinc.


Dahil sa hindi sapat ang aking pang-araw-araw na pagkain upang makamit ko ang sapat na dami ng Zinc ay minabuti kong uminom na lamang ng Zinc bilang health supplement. Ako ay 21 years old at kasalukuyang nag-aaral. Makabubuti ba ang Zinc supplement sa aking kalusugan? – Francis L.


Sagot


Maraming salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc.


Ang Zinc ay essential mineral dahil ito ay kinakailangan ng ating katawan. Dahil ito ay hindi kayang gawin ng ating katawan at walang storage system para sa Zinc ang ating katawan, kailangan makuha natin ito mula sa ating pang-araw-araw na pagkain.


Ayon sa Food and Nutrition Board ng Institute of Medicine ng National Academies sa Amerika at inilathala ng Office of Dietary Supplements ng National Institutes of Health ang Recommended Dietary Allowance (RDA) ng Zinc para sa iyong edad na 21, 11 milligrams bawat araw. Sa babae na mula 19 years old pataas ay 8 milligrams. Mula sa bagong panganak na sanggol hanggang 18 years old ay kinakailangan nila mula 2 milligrams hanggang 11 milligrams.


Ang buntis ay kailangan ng 11 milligrams, samantalang ang lactating mother naman ay 12 milligrams ng Zinc sa araw-araw.


Makikita sa rekomendasyon sa itaas na kailangan ang mineral na Zinc mula pagkapanganak hanggang sa pagtanda. Ayon sa Understanding Zinc: Recent Observations and Interpretations sa scientific publication na Journal of Laboratory and Clinical Medicine na nailathala noong September 1994, kailangan ng ating katawan ang Zinc sa mahigit sa 200 enzymatic activities.


Napag-alaman sa iba’t ibang pananaliksik ng mga siyentipiko at inilathala ng National Institutes of Health ng Amerika na may kinalaman ang Zinc upang maayos na gumana ang ating immune system, sa protein synthesis, paggaling ng sugat, sa DNA synthesis at sa function ng cells.


Sumusuporta rin ito sa ating growth and development mula sa pagbubuntis, hanggang sa paglaki.


Kailangan din ang Zinc upang tayo ay makaamoy at para sa ating panglasa.


Ang mga pagkaing mayaman sa Zinc ay ang oysters, baka, baboy, manok at yamang dagat, tulad ng crab at lobster. Makukuha rin ang zinc sa beans, nuts, whole grains at dairy products (cheese, yoghurt at milk).


Mas maraming Zinc ang naa-absorb ng katawan mula sa mga karne kompara sa mga nagmumula sa halaman (whole grain, cereals at legumes), dahil sa huli ay naglalaman ng tinatawag na phytates na pumipigil sa pag-absorb ng katawan ng Zinc. Mas makabubuting ibabad ng ilang oras ang mga seeds, beans at grains bago lutuin upang mas maraming Zinc ang ma-absorb ng ating katawan.


Ang inidibidwal na may sakit na chronic diarrhea, mal-absorption syndrome, chronic liver at kidney disease, at ang mga pasyente na may diabetes ay maaaring magkaroon ng pagkukulang sa Zinc (Zinc deficiency).


Gayundin, ang mga vegetarians, nagbubuntis at nagpapasuso at alcoholics. Ang may Zinc deficiency ay kinakailangang uminom ng Zinc bilang health supplement kung hindi sasapat ang Zinc na makukuha nila sa pagkain.


Ano ang mga sintomas ng indibidwal na may Zinc deficiency? Kapag kulang ang Zinc ng katawan ay maaaring mawalan ng ganang kumain, mangayayat, hindi gumaling ang sugat, at maaaring maiba ang panlasa at mahirapan mag-isip. Sa mga severe cases, maaaring magkaroon ng alopecia (pagkakalbo), pagkakasakit sa mata at balat. Sa kabataan, maaaring magkaroon ng pagtatae at growth retardation.


Sa kalalakihan, lalo na ang alcoholics, ang Zinc deficiency ay maaaring magdulot ng impotence at sintomas ng hypogonadism (pagkukulang ng male hormone na testosterone).


Bukod sa mga nabanggit sa itaas, ang kakulangan ng Zinc ay makakaapekto sa ating kalusugan. Ang Zinc deficiency ay makakapagpahina ng ating immune system. Ang mga panlaban natin sa infection ay hihina. Ayon sa randomized controlled trial, kung saan ang resulta ay inilathala sa American Journal of Clinical Nutrition nuong October 2007 ay nakitang nakatutulong ang Zinc upang mabawasan ng pagkakasakit ng pneumonia ang mga senior citizens.


Ayon din sa mga pag-aaral ng mga siyentipiko, makatutulong ang Zinc sulfate sa paggamot ng skin ulcers. Ginagamit din ang Zinc supplements sa mga batang mayroong diarrhea, at ganun din upang maiwasan ang pagkakaroon ng diarrhea. Inirerekomenda ng World Health Organization at UNICEF ang pagbibigay ng short-term Zinc supplementation sa mga batang may acute diarrhea.


Ayon sa Cochrane review, makatutulong ang Zinc syrup at lozenges sa paggamot ng sipon kung ito ay maibibigay sa unang 24-hours sa pagsisimula ng sintomas. Hindi naman inirerekomenda ang paggamit ng intranasal zinc gel or spray dahil sa hindi magandang epekto nito sa pang-amoy ng pasyente.


Ayon sa Age Related Eye Disease Study (AREDS) ay makatutulong maiwasan ang pagkabulag dahil sa age-related macular degeneration kung iinom ng Zinc supplement at mga anti-oxidants, tulad ng Vitamins C, E at Beta Carotene.


Dahil sa mga nabanggit na benepisyo ng pagkain ng mayaman sa Zinc o pag-inom ng Zinc supplement ay makabubuti ito sa iyong kalusugan sa tamang dami ng pagkain ng mayaman sa Zinc o dosage ng Zinc supplement.


Sana ay nasagot ng artikulo na ito ang inyong mga katanungan.



Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com


 
 

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | November 11, 2021





Dear Doc Erwin,


Ako ay 32 years old at umiinom daily ng Magnesium supplements for two years na. Ito ay inirekomenda ng nutritionist para sa aking hypertension at noon ay tumataas na blood sugar. Pinag-iisipan ko kung ipagpapatuloy ko pa ang pag-inom ng Magnesium supplement. Makabubuti ba ito sa aking kalusugan? – John Joseph


Sagot


Maraming salamat sa inyong pagsulat sa Sabi ni Doc.


Ang Magnesium ay mineral na kinakailangan ng ating katawan upang ito ay maging malusog.


Ito ay itinuturing na essential na macro-mineral at ayon sa National Institutes of Health ng Amerika ito ay importante bilang cofactor sa mahigit na 300 enzyme systems na nagre-regulate ng mga biochemical reactions sa ating katawan upang makagawa ito ng protein, gumana ang ating mga muscles at nerves, maging normal ang pagtibok ng ating puso, ma-control ang ating blood glucose at ma-regulate ang ating blood pressure. Ito rin ay mahalaga upang makagawa ng energy ang katawan mula sa mga nutrients na ating kinain. Kinakailangan din ito sa maayos na pag-develop ng mga buto at paggawa ng genetic material na DNA at ganun din ng RNA.


Ayon sa mga pag-aaral ay mayroon 25-grams na Magnesium ang katawan at more than 50% nito ay nasa ating mga buto, at ang iba naman ay nasa ating soft tissues, tulad ng muscles, nerves at organs.


Sa iyong edad na 32 ay kinakailangan mo ng 420 milligrams kada araw. Sa kababaihan na tulad ng iyong edad ay kailangan nila ng 320 milligrams. Sa mga nagbubuntis at nagbi-breastfeeding ay kailangan nila mula 320 hanggang 400 milligrams ng Magnesium araw-araw. Ito ang mga Recommended Dietary Allowances (RDA) para sa Magnesium, ayon sa Office of Dietary Supplements ng National Institutes of Health ng Amerika.


Ang Magnesium ay makukuha natin mula sa mga pagkain, tulad ng gulay at karne, at makukuha rin natin sa mga inumin, tulad ng tap, mineral at bottled water. Ang madahong gulay, spinach, potato, pumpkin seeds, chia seeds, mani, almonds, kasoy, raisins, white at brown rice ay mayaman sa Magnesium. Ang chicken at beef ay mayroon din Magnesium.


Karaniwan na naa-absorb ng katawan natin ang 30 hanggang 40% ng Magnesium sa ating pagkain at inumin. Kung hindi sapat ang kinakain mo na pagkain na mayaman sa Magnesium ay kinakailangan mo uminom ng Magnesium supplement upang makamit mo ang minimum na RDA for Magnesium na 420 milligrams per day. Marahil ay ito ang dahilan kung bakit inirekomenda ng nutritionist na ikaw ay uminom ng Magnesium supplement.


Inirerekomenda rin na ang indibidwal na may chronic diarrhea, fat mal-absorption, Type 2 diabetes, alcoholic at senior citizens ay uminom ng Magnesium supplements dahil nagkukulang ang kanilang Magnesium intake o kaya ay kakaunti ang na-absorb ng kanilang katawan na Magnesium mula sa kanilang kinakain.


Ang pagkain ng mga pagkaing mayaman sa Magnesium na nabanggit natin, ayon sa mga meta analysis at prospective studies ng mga scientists ay nakababawas ng pagkakaroon ng hypertension, sakit sa puso, ischemic at hemorrhagic stroke.


Makatutulong din ang sapat na Magnesium sa pag iwas sa Type 2 diabetes at sa osteoporosis.


Napag-alaman sa mga pag-aaral na ang kakulangan sa Magnesium (Magnesium deficiency) ay maaaring magdulot ng migraine headaches. Sa pag-aaral na inilathala sa scientific journal na Current Treatment Options in Neurology noong January 2008, maaaring maiwasan ang migraine kung iinom ng Magnesium supplement 300 milligrams dalawang beses sa isang araw. Maaaring inumin ang Magnesium supplement ng nag-iisa o kasabay ng iba pang gamot sa migraine.


Tandaan, huwag uminom ng Magnesium supplement na sobra sa Recommended Dietary Allowances (RDA) para sa Magnesium ayon sa Office of Dietary Supplements ng National Institutes of Health. Sa iyong edad ito ay 420 milligrams kada araw. Ang sobrang pag-inom ng Magnesium supplements ay maaaring magdulot ng pagtatae, pagsusuka at pagsakit ng tiyan. Sa pangkalahatan, ang pagkain ng mga pagkain na mayaman sa Magnesium ay hindi magdudulot ng health risk dahil sa ang sobrang Magnesium mula sa pagkain ay ini-eliminate ng ating kidneys.


Tandaan, maaaring magkaroon ng drug interaction ang Magnesium supplements sa ibang gamot, tulad ng mga gamot sa osteoporosis (oral biphosphonates), antibiotics (tetracycline, doxycycline, ciprofloxacin, at levofloxacin), diuretics (furosemide, bumetanide at hydrochlorothiazide) at mga gamot sa ulcer (esomeprazole at lansoprazole). Kinakailangan na inumin ang mga gamot na nabanggit ng hindi baba sa 2-oras bago uminom ng Magnesium supplement o 4 hanggang 6-oras pagkatapos na uminom ng Magnesium supplement.


Makabubuti kung ikaw ay kukonsulta sa iyong doktor upang malaman mo kung nararapat na patuloy na uminom ng Magnesium supplements.


Sana ay nasagot ng artikulong ito ang inyong mga katanungan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com


 
 

ni Dr. & Atty. Erwin P. Erfe, M.D. - @Sabi ni Doc | November 9, 2021





Dear Doc Erwin,

Ako ay 47 years old, dating varsity athlete noong ako ay nasa kolehiyo pa at ngayon ay health buff. Mahilig ako sa long distance run, biking at mountain hiking.


Dahil sa aking physical activities ay minabuti ko na uminom ng mga health supplements, tulad ng vitamins at minerals. Paano at kailan ko dapat inumin ang mga vitamins at minerals? - Dante A.


Sagot


Maraming salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc.


Ang mga vitamins at minerals ay kailangan ng ating katawan upang ito ay maging malusog at malakas. Kung ikaw ay kumakain ng balanced diet, kasama ang iba’t ibang klase ng gulay, karne, isda at nuts ay maaring sapat na ang mga kinakain mo upang makuha ang mga kinakailangang vitamins at minerals. Ngunit kung ikaw ay vegan, vegetarian o kaya ay may special diet katulad ng keto diet ay maaring kulang ang mga vitamins at minerals na nakukuha mo sa mga pagkain. Makatutulong ang mga health supplements, tulad ng multivitamins at minerals upang mapunuan ang sustansiya na hindi maibigay ng iyong kinakain.


Dahil sa ikaw ay maraming physical activities, kinakailangan mo rin ng dagdag-pagkain upang makuha ang sapat na calories at mabigyan ng lakas ang iyong katawan.


Sa pag inom ng mga health supplements kinakailangan siguruhin natin na ito ay ma-absorb ng ating katawan at maiwasan ang mga posibleng side-effects, tulad ng pagsakit ng tiyan o pagtatae matapos uminom ng vitamins at minerals.


Ang mga vitamin supplements ay mahahati natin sa dalawang klase – ang water soluble vitamins at ang pangalawa ay ang mga fat soluble vitamins. Ang water soluble vitamins ay ang mga Vitamins B at C. Dahil sila ay natutunaw sa tubig, kinakailangan na uminom ng sapat na tubig kasama ang Vitamins B o C upang ito ay matunaw at ma-absorb ng ating katawan. Ang mga vitamins na ito ay maaaring inumin ng hindi pa kumakain.


Ang Vitamin B-12, isang uri ng Vitamin B ay mas makabubuting inumin sa umaga.


Maaaring makaapekto sa pagtulog kung ito ay iinumin sa gabi. Dahil humihina ang absorption ng ating katawan ng Vitamin B-12 sa ating pagtanda, mas makakabuti na magkahiwalay na inumin ang Vitamin B-12 at Multivitamins.


Ang fat soluble vitamins katulad ng Vitamin A, D, E at K ay dapat inumin pagkatapos kumain.


Para masiguradong mas marami ang ma-absorb ay kinakailangan ng fat o taba sa kinain.


Makatutulong ang yogurt, whole fat milk, or virgin coconut oil para madaling ma-absorb ang mga fat soluble vitamins.


Kung ang water soluble vitamins ( B at C) at fat soluble vitamins (A, D, E, at K) ay magkasama sa isang tablet o capsule tulad ng mga multivitamin preparation ay mas makabubuting inumin ito pagkatapos kumain ng almusal, tanghalian o hapunan. Ang fat o taba sa kinain na pagkain ang makatutulong upang ma-absord ang mga fat soluble vitamins. Siguraduhing uminom ng sapat na dami ng tubig upang matunaw at madaling ma-absorb ang mga water soluble vitamins.


Iwasan uminom ng multivitamins at mga fat soluble vitamins (A, D, E at K) kung walang laman ang tyan sa kadahilanan na maaaring hindi matunaw at hindi ma-absorb ang mga nabanggit na fat soluble vitamins. Dahil dito ay maaaring makaramdam ng pagsakit ng tiyan o pagtatae.


Ang isang mineral na kadalasan iniinom ng mga nakatatanda ay ang Calcium supplement upang maiwasan ang sakit na osteporosis. May dalawang klaseng Calcium supplement ang maaaring inumin – ang Calcium carbonate at ang Calcium citrate. Ayon sa Cleveland Clinic, isang sikat na medical center sa bansang Amerika, mas makabubuting inumin ang Calcium carbonate matapos kumain, at ang Calcium citrate naman ay maaaring inumin ano mang oras, kahit hindi pa kumakain.


Mas makabubuti rin na inumin ang Calcium supplement ng ibang oras at hindi kasabay ang multivitamin at mineral tablet dahil maaring makabawas ang Calcium ng absorption ng ibang minerals katulad zinc magnesium, iron, at copper.


Atin ding tandaan na ang Calcium at Magnesium ay maaaring makabawas ng absorption ng mga gamot. Mas makabubuti na huwag isabay ang mga ito sa pag-inom ng antibiotics, thyroid hormones at sa mga gamot na statins.


Ang prenatal vitamins o mga bitamina para sa nagbubuntis ay mas makabubuting inumin pagkaapos kumain at may sapat na dami ng tubig upang masiguro na sila ay matutunaw at ma-absorb ng katawan. Ang Folic acid, isang bitamina na ibinibigay sa mga nagbubuntis ay maaaring inumin kahit walang laman ang tiyan kasama ang pag-inom ng sapat na tubig.


Ayon sa ilang mga siyentipiko, mas makabubuting mag-umpisang uminom ng prenatal vitamins at Folic acid tatlong buwan bago magbuntis upang masigurong may sapat na bitamina ang katawan ng ina at ng bata sa panahon ng pagbubuntis. Ang Folic acid supplement ay makatutulong upang maiwasan ang neural tube defects sa mga baby.


Sana ay nasagot ng artikulo na ito ang inyong mga katanungan.



Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com


 
 
RECOMMENDED
bottom of page