Kulang sa tulog at obesity

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | July 11, 2023

Doc Erwin,

Ako ay isang ina na may anak na 13 taong gulang na kasalukuyang nasa Grade School.

Mula nang pumasok sa eskuwela ang aking anak ay nag-umpisa na ang kanyang pagtaba. Ayon sa school clinic ay overweight ang aking anak sa nakaraang tatlong taon.

Ayon sa doktor ng school clinic ay maaaring kulang sa sapat na oras ng pagtulog ang aking anak kaya’t patuloy na tumataas ang timbang ng aking anak ng higit pa sa normal. Ang aking anak ay karaniwang natutulog ng 6 na oras gabi-gabi. May koneksyon ba ang haba ng tulog ng aking anak sa kanyang patuloy na pagtaba? - Katrina

Maraming salamat Katrina sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.

Batay sa Harvard School of Public Health, ang pagtulog nang sapat gabi-gabi ay isa sa mga susi sa kalusugan at tamang timbang o healthy weight. Ayon sa kanila, malakas ang ebidensya na galing sa mga research studies na ang kakulangan sa sapat na oras ng pagtulog, ang maaaring dahilan ng obesity epidemic o ang paglaganap ng pagtaba nang abnormal.

Sa isang study sa Great Britain na inilathala sa British Journal of Medicine noong 2005, kung saan pinag-aralan ang mahigit sa 8,000 kabataan, ang mga bata na may kakulangan sa oras ng pagtulog ay 45% na mas mataas ang risk na tumaba at maging obese.

Sa isang pinakamalaki at pinakamahabang pag-aaral naman sa Amerika na tinaguriang Nurses’ Health Study, ang mga kababaihan na natutulog ng 5 oras o mas mababa pa ay 15% na mas mataas ang risk na tumaba at maging obese kaysa sa mga indibidwal na natutulog ng 7 oras. Lumabas ang resulta ng pag-aaral na ito sa American Journal of Epidemiology noong 2006.

Sa isang critical analysis ng epidemiological evidence sa Europa, kung saan 71 original studies ang sinuri ng mga siyentipiko sa pangunguna ni Dr. Nielsen ng Copenhagen University Hospitals sa Denmark, ay nakita na ang kakulangan sa oras ng pagtulog ay “consistently associated with development of obesity” sa mga kabataan at young adults.

Nailathala sa scientific journal na Obesity Review ang resulta ng meta analysis na ito noong February 2011.

Sa isang prospective cohort study sa bansang New Zealand na pinangunahan ni Dr. Carl Erik Landhuis ng Dunedin School of Medicine ng University of Otago, nakita na ang bawat isang oras na kakulangan sa tamang oras sa pagtulog ng mga kabataan ay may kaakibat ng 50% na pagtaas ng risk of obesity sa edad na 32. Inihayag ang resulta ng pag-aaral na ito sa medical journal na Pediatrics noong November 2008.

Maraming pang mga pag-aaral ang nagpapakita ng epekto ng kakulangan ng oras sa pagtulog sa pagtaba o obesity. Ngunit ano nga ba ang dahilan kung bakit tumataba ang mga indibidwal na mahilig magpuyat o kulang ang oras ng tulog?

Ayon sa isang study sa Howard Hughes Medical Institute sa Stanford University sa California, USA, ang kakulangan sa oras ng pagtulog ay nagreresulta sa hormonal imbalance kung saan bumababa ang level ng hormone na leptin at tumataas naman ang hormone na tinatawag na ghrelin.

Ang leptin ay ang hormone na nagbibigay sa atin ng pakiramdam na kabusugan. Dahil sa pagbaba ng level nito, kinakailangang kumain pa tayo ng mas marami upang makaramdam ng kabusugan. Ang hormone na ghrelin naman ay nagpapagana sa atin na kumain kaya’t kung may kakulangan ang oras ng ating pagtulog ay tumataas ang level ng ating ghrelin sa katawan kaya’t mas magana tayong kumain.

Sa madaling salita dahil kulang sa oras ng pagtulog ay mas lalo tayong ginaganahan sa pagkain dahil sa pagbaba ng level ng leptin at pagtaas ng level ng ghrelin.

Ilang oras ba ang sapat na haba ng tulog para sa iyong anak na 13 taong gulang? Ayon sa Center for Disease Control o CDC ng Amerika, kinakailangan ng 8 hanggang 10 oras na tulog ang mga kabataan na may edad na 13 hanggang 18 taong gulang.

Mas makabubuti sa iyong anak ang madagdagan ang oras ng kanyang tulog, kumain ng masustansyang pagkain at tamang exercise regimen upang makaiwas sa abnormal na pagtaba o obesity.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagsubaybay sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan po kayo ay mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Mga mabuting benefits ng keto or low-carb diet

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | June 26, 2023

Doc Erwin,

Ilang taon na po akong masugid na tagasubaybay ng diyaryong Bulgar at ng kolumn ng Sabi ni Doc. Ako ay 54 years old at may limang taon na ring na-diagnose na maysakit na diabetes at hypertension. Ayon sa resulta ng aking mga laboratory exams, madalas ay mataas din ang aking cholesterol at triglyceride. Ako ay umiinom ng mga gamot upang bumaba ang blood sugar, blood pressure at ang cholesterol.

Dahil sa patuloy na pagtaas ng presyo ng mga gamot at sa aking pagnanais na maihinto na ang pag-inom ng mga gamot ay humingi ako ng payo sa isang nutritionist kung ano ang nararapat na diet upang bumaba ang aking blood sugar, blood pressure, cholesterol at triglyceride. Ayon sa kanya, makakabuti ang low carbohydrate (“low-carb” or “keto”) diet. Nais kong malaman kung ano po ang low-carb diet at kung ang kanyang payo ay makakatulong para bumaba aking blood pressure at maisaayos ang aking lipid profile. -Ben Santos

Maraming salamat po sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagtangkilik sa Bulgar newspaper.

Ang ketogenic diet or mas kilala sa tawag na “keto” at “low-carb” diet ay isang pamamaraan na ginagamit ng mga doktor upang bumaba ang timbang at blood sugar level ng mga indibidwal na may obesity at may diabetes.

Ngunit sa mga makabagong scientific studies, mas marami pa ang nagagawa ng keto or low carbohydrate diet bukod sa pagpababa ng timbang at ng blood sugar level.

Sa pag-aaral ng mga siyentipiko na pinangunahan ni Dr. David Unwin, isang pangunahing mananaliksik sa United Kingdom, bumaba ang blood pressure, timbang, at lipid profile ng 154 na mga pasyente na may Type 2 diabetes o mga pasyente na mataas ang blood sugar level. Inilathala ang resulta ng pananaliksik na ito sa International Journal of Environmental Research and Public Health noong August 2019.

Kung susuriin natin ang resulta ng research na ito, makikita natin na bumaba ang systolic at diastolic blood pressure ng mga pasyente. Dahil dito naitigil din o naibaba ang dose ng mga anti-hypertensive medications (gamot sa high blood pressure) na iniinom ng mga pasyente.

Bukod sa epekto ng keto or low-carb diet sa high blood pressure, ay nagkaroon din ng significant improvement sa lipid profile ng mga study participants. Napapababa ng low carbohydrate diet ang cholesterol at triglyceride levels ng mga pasyente. Ang serum triglyceride level ng mga pasyente ay napapababa ng mahigit sa 30 porsyento. Isa itong halimbawa na ang pagbabago sa ating mga kinakain ay malaki ang epekto sa ating kalusugan.

Dahil na rin sa maraming nakaraang mga pananaliksik tungkol sa epekto ng low carbohydrate diet sa timbang ay inasahan na ng mga researchers ang pagbaba ng timbang ng mga study participants.

Bumaba ang timbang ng mga pasyente mula 5 hanggang 13 kilos o average na 9.5 kilos. Ang pagbaba ng timbang ay maaring isa sa mga dahilan ng pagbaba ng blood pressure.

Sa pag-aaral ng grupo ng mga manaliksik mula sa University of Antwerp sa Belgium na pinangunahan ni Dr. Mertens, nakitaan ng pagbaba ng blood pressure ang mga indibidwal na bumaba ang timbang mula 5 hanggang 10 porsyento.

Maaari ring maitigil ang pag-inom ng gamot sa high blood pressure kung maibababa ang timbang. Inilathala ang resulta ng pag-aaral ni Dr. Martens sa scientific journal na Obesity Research noong May 2000.

Kung pagbabasehan natin ang resulta ng mga scientific studies na ito ay maaaring makatulong ang low carbohydrate (low-carb) or ketogenic (keto) diet upang maitigil mo (o maibaba ang dose) ang pag-inom ng mga gamot sa high blood pressure, high blood sugar, cholesterol at triglyceride.

Makabubuti na isangguni sa inyong doktor ang planong ito upang mapangalagaan ang inyong kalusugan.

Maraming Salamat sa inyong patuloy na pagsubaybay sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Naturopathic na gamot sa sakit ng ulo o migraine

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | February 6, 2023

Sa nakaraang dalawang artikulo ng Sabi ni Doc, tinalakay natin ang Naturopathic Medicine at ang iba’t ibang uri ng pamamaraan na ginagamit ng mga Naturopathic doctors sa paggamot ng hypertension o high blood pressure.

Habang tinatalakay natin kung paano ginagamot ng mga naturopathic physicians ang high blood pressure, nakatanggap ang Sabi ni Doc ng e-mail kay Laura, isang masugid na tagasubaybay ng ating kolum.

Nais malaman ni Laura kung may natural na paraan upang magamot ang kanyang migraine o kung paano makakaiwas dito. Gayundin, kung may pamamaraan ba ang mga naturopathic practitioners laban sa migraine? Ayon kay Laura, ang kanyang migraine ay nagaganap tuwing mayroon siyang menstruation. Bagama’t may iniinom siyang mga gamot sa migraine na inireseta ng kanyang doktor, nais niyang pag-aralan ang mga natural na paraan upang maiwasan ang pag-atake ng migraine.

Ayon sa isang pag-aaral, kung saan ang resulta nito ay inilathala noong 1989 sa scientific journal na ang headache ay nakita ng mga researchers na mababa ang level ng magnesium sa utak ng mga individual na may migraine. Ganito rin ang resulta ng isa pang pag-aaral noong 2001 sa mga indibidwal na may migraine at cluster headaches.

Noong 2002, isang artikulo sa neurology medical journal ang nagpakita rin na mababa ang level ng magnesium sa utak ng mga may severe migraine na may kasamang neurological symptoms.

Dahil sa resulta ng mga nabanggit na pananaliksik, nagkaroon ng mga double-blind placebo-controlled study, kung saan pinag-aralan nila ang epekto ng magnesium sa mga indibidwal na may migraine. Ayon sa mga researches na inilathala noong 1991, 1996, 2002 at 2008, dahil sa pag-inom ng magnesium supplement ay nabawasan ang dalas ng pag-atake ng migraine at nabawasan din ang tindi ng sakit ng migraine.

Tandaan lamang na ang kadalasan na side effect ng pag-inom ng magnesium ay diarrhea o pagtatae. Maaari ring magkaroon ng mas matindi pang adverse effect tulad ng muscle weakness at hirap sa paghinga. Kinakailangan na sundin ang suggested dose ng manufacturer ng magnesium supplement at inumin ito ayon sa suggested dose ng manufacturer o ng inyong doktor.

Sa isang systematic review na isinagawa ng Southwestern Oklahoma State University na isinapubliko noong August 2017 sa Journal of Clinical Pharmacy and Therapeutics, nakita sa limang clinical trials kung saan sinaliksik ang epekto ng Vitamin B2 o Riboflavin bilang prophylaxis laban sa migraine na epektibo ang pag-inom ng Vitamin B2 o Riboflavin supplement upang mabawasan ang dalas ng pag-atake ng migraine.

Sa isang pag-aaral na isinagawa sa Humboldt University sa Berlin, Germany, nabawasan ang dalas, tagal at tindi ng sakit ng migraine headache ng mga research participants matapos uminom ng 400 milligrams of Vitamin B2 o Riboflavin araw-araw sa loob ng tatlo hanggang anim na buwan. Nabawasan din ang dalas ng pag-inom ng mga gamot laban sa migraine dahil sa pag-inom ng Vitamin B2 supplements. Ang resulta ng research na ito ay inilathala sa European Journal of Neurology noong July 2004.

Ang isa pang supplement na ginagamit ng mga naturopathic physicians ay ang ubiquinone o Coenzyme Q10 (CoQ10). Ang CoQ10 ay natural substance na ginagamit ng mga cells sa ating katawan upang gumawa ng enerhiya para gamitin nito.

Sa isang open label controlled trial study, kung saan sinaliksik ang effectiveness ng CoQ10 bilang prophylaxis sa migraine, ang pag-inom ng 100 milligrams ng Coenzyme Q10 supplement araw-araw ay nakabawas ng dalas (frequency) at tagal (duration) ng pag-atake ng migraine. Nabawasan din ang tindi (severity) ng sakit ng migraine.

Inilathala ang resulta ng pag-aaral na ito sa scientific journal na Acta Neurologica Belgica noong March 2017.

Sana ay nasagot ng Sabi ni Doc ang mga katanungan ni Laura sa kanyang e-mail.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com