top of page
Search

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | August 1, 2023



Dear Doc Erwin,

Ako ay isang empleyado sa isang pribadong kumpanya at 45-anyos. Limang taon na ang nakararaan ay inatake ako sa puso at naospital. Sa awa ng Dios ay naka-recover ako. Sa kasalukuyan ay umiinom ako ng gamot upang maiwasan na muling atakihin sa puso. Umiinom din po ako ng gamot sa aking diabetes at gamot sa mataas na cholesterol level.


Nabasa ko sa inyong column na Sabi ni Doc na mabuti sa ating kalusugan ang pagkain ng gulay at maaaring makatulong ito sa mga may sakit sa puso. Nais ko po sanang malaman kung may mga pag-aaral na tungkol sa vegetarian diet at epekto nito sa mga may sakit sa puso at diabetes.


Sana ay inyong matugunan ang aking katanungan at matulungan akong magdesisyon kung nararapat sa ‘kin ang vegetarian diet. Maraming salamat Doc. – Jose

Maraming salamat Jose sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.

Ang vegetarian diet o ang pagkain ng diet na nakasentro sa gulay ay itinuturing ng mga dalubhasa na kailangan ng mga indibidwal na high risk sa o may sakit na sa puso at diabetes. Sa 2021 dietary guideline ng American Heart Association ay binigyan ng importansya ang pagkain ng gulay, isda, seafood at low-fat dairy products. Ang iba’t ibang diabetes associations ay nagrekomenda na rin ng well-balanced vegetarian diets upang maiwasan ang diabetes at para na rin sa mga may sakit na diabetes.


Kamakailan lamang ay naglabas ng resulta ng pag-aaral ang mga scientist mula sa Australia.


Pinamagatang “Vegetarian Dietary Patterns and Cardiometablolic Risk in People With or At High Risk of Cardiovascular Disease”, ito ay inilathala bilang original investigation sa larangan ng Cardiology sa Journal of American Medical Association (JAMA) Network Open nito lamang July 25, 2023. Pinangunahan ang research na ito ng mga scientist mula sa Charles Parkins Centre, Faculty of Medicine and Health School of Life and Environmental Sciences ng University of Sydney at ng Royal Prince Alfred Hospital sa Sydney, Australia.


Dito sa meta-analysis ng 20 randomized clinical trials ng 1,878 participants ay pinag-aralan ng mga scientist kung may epekto ang vegetarian diet sa mga may risk factor sa cardiovascular diseases (o sakit sa puso) katulad ng LDL cholesterol, hemoglobin A1c, systolic blood pressure at body weight.


Sa pag-aaral na ito ay nakita ng mga scientist na ang pagkain ng iba’t ibang klase ng vegetarian diet ay may significant effect na magpababa ng LDL cholesterol, HbA1c at body weight sa mga high risk na magkasakit sa puso at ng diabetes. May “synergistic effect” din ang vegetarian diet sa mga indibidwal na umiinom ng gamot sa puso at sa diabetes. Maaari ring makaiwas sa sakit sa puso at sa diabetes kung kakain ng vegetarian diet.


Sa katulad n’yo na high risk na magkaroon muli ng atake sa puso dahil sa inyong diabetes at sa history ng pagkakaroon ng dating atake sa puso ay makakabuti ang paglipat sa vegetarian diet upang makaiwas sa muling atake sa puso at makatulong sa pagbaba ng blood sugar level at ganoon din ang pag-iwas sa komplikasyon ng diabetes.


Maraming salamat sa inyong patuloy na pagsubaybay sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | July 24, 2023



Dear Doc Erwin,


Ako ay isang 35-anyos at kasalukuyang nakatira sa Nueva Ecija. Umiinom ako ng gamot sa aking Type 2 diabetes na halos dalawang taon na. Dahil sa pagnanais ko na maging malusog ang aking katawan at mapababa ang aking blood sugar, pinili ko na lang na maging vegan at ngayon ay gulay at prutas na lamang ang aking kinakain.


Nais ko sanang makahanap ng alternatibong gamot na galing sa halaman para sa aking diabetes. Mayroon bang makabagong halamang gamot na maaari kong inumin?


Sana ay matugunan n'yo aking katanungan. — Maria Elena

Maraming salamat Maria Elena sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.


Tamang-tama ang iyong pagliham dahil kamakailan lamang, Hunyo 18, 2023, ay nailathala sa scientific journal na Life Metabolism ng Oxford Academic publishing ng University of Oxford ang resulta ng pag-aaral ng mga scientists mula sa Centre for Neuroendocrinology ng University of Otago sa bansang New Zealand.


Isang randomized controlled cross-over clinical trial ang kanilang isinagawa kung saan sinubukan nila na painumin ang mga indibidwal na may prediabetes at Type 2 diabetes ng extract mula sa bulaklak ng halamang Dahlia (scientific name Dahlia pinnata).


Nauna nang nadiskubre ng mga scientist mula sa laboratory studies na ang extract galing sa bulaklak ng halamang Dahlia ay nakapagpapababa ng blood sugar sa pamamagitan ng mga sangkap na nasa Dahlia extract katulad ng butein, sulfuretin, at isoliquiritigenin. Napag-alaman ng mga scientist na pinapalakas ng mga ito ang response ng ating katawan at utak sa insulin. Dahil dito ay bumababa ang blood sugar level.


Sa pamamagitan ng randomized controlled cross-over clinical trial na ito, pinag-aralan ng mga New Zealand scientist kung epektibo at ligtas ang paggamit ng extract mula sa bulaklak na Dahlia sa mga taong mataas ang blood sugar. At lumabas nga sa kanilang pag-aaral na ligtas at epektibo ang extract mula sa Dahlia flower petals laban sa diabetes.


Dahil sa ang resulta ng pag-aaral na ito ay makabago, wala pang available na pharmaceutical preparation ng Dahlia flower petal extracts sa merkado, ngunit ang ang halamang Dahlia ay available dito sa ating bansa at ginagamit ang dahon at bulaklak nito bilang tsaa.


Sumangguni sa iyong herbalist at sa iyong doktor kung paano ang mabisang preparasyon ng Dahlia flower tea upang masiguro na epektibo ang paggamit nito laban sa iyong sakit na diabetes.


Maraming salamat sa inyong patuloy na pagsubaybay sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan kayo ay mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | July 18, 2023




Dear Doc Erwin,


Kamakailan lamang ay lumabas sa ilang diyaryo ang posibleng koneksyon ng paggamit ng anti-perspirant deodorant sa breast cancer. Ayon sa balitang ito ay may mga pag-aaral na raw kung saan nakita na maaari ngang maging sanhi ito ng cancer.


Nais kong malaman kung ito ay may katotohanan at kung may basehan ayon sa mga makabagong pag-aaral. Ako ay nag-aalala dahil matagal na akong gumagamit ng anti-perspirant deodorant. - Edna


Maraming salamat Edna sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.

Noong mga nakaraang taon, dalawang makabagong pag-aaral ng mga siyentipiko tungkol sa posibleng kaugnayan ng paggamit ng anti-perspirant deodorant at breast cancer ang inilathala sa mga scientific journal. Maaaring ito ang nabanggit mo na naging mainit na usapin na isinulat sa maraming pahayagan.


Ang una sa mga binanggit na dalawang research study ay pinangunahan nina Dr. Mirna Tenan ng Switzerland at Dr. Adeline Nicolle ng Wellcome Centre for Human Genetics sa University of Oxford. Sa laboratory study na ito ay pinag-aralan ang epekto ng aluminum chloride, isang sangkap ng anti-perspirant deodorant, sa animal cells.


Dahil sa aluminum chloride nagkaroon ng mga chromosomal abnormalities at pagkasira ng DNA ang mga animal cells. Ang mga abnormalidad na ito ay maaaring pagmulan ng cancer. Mababasa ang pag-aaral na ito sa International Journal of Molecular Sciences na inilathala noong September 1, 2021.


Sa pangalawang laboratory study ay nagkaroon ng mga tumor ang mga laboratory animals na tinurukan ng cultured cells na may aluminum chloride. Pinangunahan ang pag-aaral na ito ng mga scientist mula sa Switzerland, Great Britain at France. Inilathala ang resulta ng pag-aaral na ito sa International Journal of Molecular Sciences noong December 7, 2020.


Bagama’t nakakita ng posibleng link sa animal studies, wala namang maliwanag na resulta ang human studies. Sa isang pag-aaral na isinagawa ng Fred Hutchinson Cancer Research Center sa Amerika walang nakitang pagtaas ng risk sa breast cancer sa mga kababaihan na gumamit ng anti-perspirant deodorant na may aluminum chloride.


Maaaring basahin ang pag-aaral na ito sa Journal of National Cancer Institute, October 16, 2002 issue.


Sa isang pag-aaral na inilathala sa Eastern Mediterranean Health Journal noong 2006 na isinagawa sa Al Kahdmia Teaching Hospital ay walang nakitang link sa paggamit ng anti-perspirant deodorant at breast cancer.


Ayon sa National Cancer Institute ng Amerika, walang pang sapat na ebidensya mula sa mga human studies sa kasalukuyan upang masabi kung maaari ngang maging sanhi ng breast cancer ang paggamit ng anti-perspirant deodorant. Ayon din sa Cancer Research UK ng Britanya wala pang malakas na ebidensya na nakita ang mga scientist.


Dahil sa salungat ang resulta ng animal research at human studies tungkol dito, nasa sa atin na ang pasya kung gagamit ng anti-perspirant deodorant na may aluminum chloride.


Ang alternatibo sa aluminum-containing anti-perspirant deodorants ay ang tinatawag na “natural deodorants”. Ang natural deodorants ay walang aluminum chloride kaya’t mapapawi nito ang iyong pangamba sa paggamit ng anti-perspirant deodorant na may aluminum chloride.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 
RECOMMENDED
bottom of page