Mga pagkaing mayaman sa Plasmalogen para iwas Alzheimer’s Disease

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | November 21, 2023

Dear Doc Erwin,

Sa isang conference na aking pinalad na mapuntahan ay nabanggit ng isang speaker ang “plasmalogen” at ang kaugnayan nito sa iba’t ibang uri ng sakit. Isa sa mga sakit na binanggit ay ang Alzheimer’s disease.

Maaari bang ipaliwanag n’yo kung ano ang plasmalogen at ano ang kaugnayan nito sa maraming mga sakit lalo na sa Alzheimer’s disease. Makakatulong ba ang plasmalogen sa may mga sakit ng Alzheimer o kaya ay upang makaiwas na magkaroon ng dementia? - John Matthew

Maraming salamat John Matthew sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.

Ang plasmalogen ay isang uri ng phospholipids na makikita sa membranes na bumabalot sa mga cells ng ating katawan. Karamihan ng plasmalogen sa ating katawan ay makikita sa ating utak, puso at sa ating immune system.

Nadiskubre ang plasmalogen noong 1924 ng mga researcher sa pangunguna ni Robert Feulgen. Ayon sa mga pag-aaral, tumataas ang level ng plasmalogen sa ating katawan sa edad na 30 hanggang 40 at sa edad na 70 ay bumababa na ito. Dahil dito maaaring may kinalaman ang pagbaba ng plasmalogen sa aging o sa ating pagtanda.

Bagama’t sa ngayon ay pinag-aaralan pa rin ang mechanism of action ng plasmalogen, naging interesado dito ang mga scientist dahil sa pagbaba ng level nito sa ating katawan sa iba’t ibang uri ng sakit katulad ng Alzheimer’s disease, Parkinson’s disease, Multiple Sclerosis, Down syndrome, mga sakit sa puso at cancer.

Ang isang halimbawa ay ang pagbaba ng 40 porsyento ng level ng plasmalogen sa dugo ng mga may sakit na Alzheimer, isang disease na pangunahing dahilan ng dementia sa mga may edad na. Dahil dito pinag-aaralan na ng mga dalubhasa ang pagbaba ng plasmalogen level para sa early detection ng Alzheimer’s disease o dementia bago pa magkaroon ng mga sintomas. Magagamit din ang plasmalogen para sa early intervention sa sakit na ito upang maiwasan ang paglala ng sintomas ng Alzheimer’s disease o dementia.

Sa isang clinical trial na isinagawa sa Japan, kung saan 328 pasyente na may mild Alzheimer’s disease na may edad 60 hanggang 85, ay nagkaroon ng significant cognitive improvement ang mga ito matapos bigyan ng plasmalogen concentrate na galing sa scallops (kabibi). Ang resulta ng pag-aaral na ito ay inilathala noong 2017 sa scientific journal na eBioMedicine.

Dahil nakita ng mga scientist na ang pagbaba ng plasmalogen level sa ating katawan ay maaaring maging dahilan ng iba’t ibang uri ng sakit na nabanggit, pinag-aralan nila kung anong uri ng mga pagkain ang mayaman sa plasmalogen. Ayon sa isang artikulo sa scientific journal na Lipids noong 2016, ang mga pagkain na ito ay ang scallops (kabibi), mussels (tahong) at mga sea squirts. Marami ring plasmalogen ang karne ng baboy at baka.

Sana ay nasagot namin ang iyong mga katanungan at nadagdagan ang iyong kaalaman tungkol sa plasmalogen, mga sakit na maaaring maging resulta ng pagbaba nito sa ating katawan, at mga pagkain na puwede nating kainin upang tumaas ang plasmalogen level na maaaring makatulong sa mga pasyente na may mild dementia.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagsubaybay sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Mga natural na gamot laban sa Kidney Stones

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | November 1, 2023

Dear Doc Erwin,

Dalawang taon na ang nakakaraan nang ako ay maoperahan dahil sa kidney stones.

Matapos ang operasyon ay pinayuhan ako ng aking doktor na mag-ingat dahil maaari raw akong magkaroon muli nito.

Ang payo na ito ay aking sinunod ngunit ako ay nag-aalala na maaaring magkaroon muli ako ng kidney stone kaya minabuti ko na sumulat sa inyo upang malaman kung may mga alternatibo at natural na gamot na maaari kong kainin o inumin para maiwasan na magkaroon muli ng kidney stone. Sana ay matugunan ninyo aking katanungan. - Maria Lourdes

Maraming salamat Maria Lourdes sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.

Ang pagkakaroon ng kidney stone o bato sa ating kidneys ay isa sa mga pinakamadalas na sakit ng ating urinary tract kung saan ayon sa archaeological evidence ay may 6 na libong taon na ng sakit ng sangkatauhan.

Ang pagbuo ng kidney stone ay maaaring maulit uli. Hanggang 50 percent ng nagkaroon ng kidney stone ay maaaring magkaroon muli nito sa loob ng limang taon. Kaya minarapat ng iyong doktor na ikaw ay pag-ingatin sa posibilidad na magkaroon uli ng kidney stone.

Ngunit, paano nga ba mag-iingat upang maiwasan ang pagbuo ng kidney stones?

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Pagkain at inuming mayaman sa fructose, dahilan ng obesity

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | August 15, 2023

Dear Doc Erwin,

Ako ay 35 taong gulang, may asawa at dalawang anak. Dahil ang aking pamilya ay may family history ng obesity, mula pagkabata ay inalagaan na ng aking ina ang aking pagkain at pinanatiling mababa ang aking timbang.

Bagama’t naging maingat ako sa aking pagkain, sa mga nakaraang buwan ay napansin ko ang unti-unting pagtaas ng aking timbang. Kaya ako ay nag-aalala na sa mga darating na panahon ay tumaba ako nang husto at maging obese katulad ng marami sa aming pamilya. Bukod sa mga kilala nang mga pagkain na nakakataba katulad ng mga pagkain na mataas sa calories, fat at sugar content, mayroon bang mga pagkain na hindi pangkaraniwan na kinokonsidera bilang pagkain na nakakataba ngunit kinakailangang iwasan upang hindi tumaba?

Sana ay inyong matugunan ang aking katanungan at matulungan n’yo akong umiwas sa mga pagkain na maaaring makataba at makasira sa aking kalusugan. Maraming salamat po, Doc Erwin. - Mark Anthony

Maraming salamat Mark Anthony sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at pagbabasa ng Bulgar newspaper.

Napakaganda ng iyong katanungan. Dahil sa patuloy na pag-aaral ng mga scientist ay nadiskubre nila na may mga uri ng mga pagkain at inumin na maaaring makataba dahil sa kakaibang epekto nito sa ating katawan at kakaibang paraan ng pagpoproseso ng ating katawan sa mga pagkain at inumin na ito.

Ayon sa isang artikulo na inilathala ng Philosophical Transactions of the Royal Society B nito lamang July 24, 2023, naniniwala ang mga scientist sa pangunguna ni Dr. Richard Johnson ng University of Colorado Anschutz Medical Center na ang mga pagkain ng mga food at pag-inom ng mga inumin na mayaman sa fructose, isang uri ng asukal, ay isang dahilan ng epidemya ng obesity sa buong mundo.

Ang mga inumin na mayaman sa fructose ay mga softdrink, soda at mga fruit juice na hinaluan ng maraming fructose upang ito ay sumarap at tumamis. May mga pagkain din na hinaluan ng fructose upang ang mga ito ay maging kaaya-aya sa panlasa katulad ng mga tinapay, crackers, pastries, mga condiment, dips at salad dressings. May mga fastfood din na nabibibili na hinaluan ng fructose.

Dahil sa rami ng pagkain at inumin na hinaluan ng fructose, naging malaganap din ang obesity sa Pilipinas, gayundin sa buong mundo.

Ngunit bakit nga ba tumataba ang mga tao na mahilig kumain at uminom ng mga pagkain at inumin na hinaluan ng fructose?

Ayon sa mga scientist na pinangungunahan ni Dr. Richard Johnson, ito ay dahil sa “survival switch” kung saan ang inihahanda ang ating katawan upang labanan ang krisis na maaaring harapin ng ating katawan katulad ng pagkakasakit o kagutuman. Bagama’t ang fructose ay isang uri ng asukal na maaaring gamitin ng ating katawan bilang “fuel” o “energy”, may kakaiba itong epekto sa ating katawan ayon sa mga scientist.

Ang kakaibang epekto ng fructose sa ating katawan ay tinatawag na “fructose survival response” kung saan binabawasan ng fructose ang paggamit ng ating mga fat stores bilang enerhiya ng ating katawan. Dahil dito, naiipon ang taba sa ating katawan kung madalas ang pagkain at pag-inom ng inumin na mayaman sa fructose. Ito ang dahilan kung kaya’t marami ang tumataba at nagiging obese. Ayon sa mga scientist, ang pagdagdag ng fructose sa mga pagkain at inumin ang dahilan kung bakit laganap sa buong mundo ang obesity.

Sa pag-aaral na ito ng mga scientist, napag-alaman din nila na may mga pagkain at inumin na makakapagpataas ng level ng fructose sa ating katawan. Katulad ng epekto ng pagkain at pag-inom ng inumin na mayaman sa fructose, ang mga pagkain at inumin na nakakapagpataas ng fructose level sa atin ay makakapagpataas din ng ating timbang at maaaring magresulta sa pagtaba o obesity.

Ayon kina Dr. Richard Johnson ang mga pagkain na maalat (salty food), mga alak at beer ay nakaka-stimulate ng polyol pathway, kung saan ikino-convert ng ating katawan ang glucose upang maging fructose. Dahil sa pagtaas ng production ng fructose ng ating katawan sanhi ng maalat na pagkain at pag-inom ng alak ay patuloy na nag-iimbak ng taba ang ating katawan, dahilan kung bakit ang mahilig kumain ng mga pagkain na maalat at uminom ng alak ay tumataba at maaaring maging obese sa katagalan.

Sana ay nasagot namin ang iyong mga katanungan at nadagdagan ang iyong kaalaman sa mga pagkain na maaaring magdulot ng obesity.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com