Natural supplements para sa depression at anxiety

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | Dec. 24, 2024

Dear Doc Erwin, 

Ako ay isang college student sa isang pribadong unibersidad. Nu‘ng nakaraang taon ay na-diagnose ako na may depression at anxiety disorder. Sa kasalukuyan ay umiinom ako ng mga gamot na inireseta ng aking doktor. Bagama‘t epektibo naman ang mga gamot na aking iniinom, nais ko sanang malaman kung may mga pagkain o natural supplements na maaari kong inumin upang mabawasan ang aking depression at anxiety. — Alexandra

---

Maraming salamat Alexandra sa iyong pagliham at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper.

Sa isang clinical trial na pinangunahan ni Dr. Sue Penckofer ng Loyola University Chicago nakitaan ng pag-improve ng depression at anxiety ang mga study participants matapos bigyan ng Vitamin supplement sa loob ng anim na buwan. Inilathala ang resulta ng pananaliksik na ito sa Journal of Diabetes Research noong September 7, 2017.

Mas malaki naman ang improvement ng depression sa mga umiinom ng gamot na antidepressant kung sabay na umiinom din ng Vitamin D supplement kumpara sa mga umiinom lamang ng gamot na antidepressant. Ito ang naging resulta ng isang pananaliksik na inilathala noong October 17, 2011 sa International Journal of Geriatric Psychiatry.

Ang Magnesium at L-Theanine supplements ay makakatulong din sa anxiety. Sa isang systematic review sa University of Leeds sa United Kingdom sa pangunguna ni Dr. Neil Bernard Boyle at inilathala sa scientific journal na Nutrients noong April 26, 2017, may positibong epekto sa anxiety ang pag-inom ng Magnesium supplement. 

Ang green tea at black tea ay may sangkap na panlaban sa anxiety. Ang sangkap na ito na tinatawag na L-Theanine ay nakakatulong laban sa anxiety sa pamamagitan ng pagpapababa nito ng stress response at cortisol level. Ito ang naging resulta ng pag-aaral nina Dr. David White ng Centre for Human Psychopharmacology sa Swinburne University of Technology sa bansang Australia. Makikita ang pag-aaral na ito sa journal na Nutrients, na inilathala noong January 19, 2016.

Bagama‘t ang mga nabanggit na natural supplements ay karaniwan nating iniinom, mas makakabuti na sumangguni sa iyong doktor upang malaman ang tamang dosage na iinumin at kung ang mga ito ay maaaring inumin kasama ng iniinom mong mga gamot.

Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

May epekto ba ang intermittent fasting sa pagtubo ng buhok?

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | Dec. 16, 2024

Dear Doc Erwin, 

Ako ay isang young professional na nagtatatrabaho sa isang private company sa Makati City. Sa batang edad ay nag-umpisa nang makalbo ang aking buhok sa ulo. Nagkonsulta ako sa isang hair clinic at pinayuhan ako na bukod sa mga gamot at vitamins na aking iinumin ay itigil ko ang aking pag-i-intermittent fasting. Maaari raw makasama ito at mapigilan ang pagtubo ng buhok.

Nais ko sanang ipagpatuloy ang aking regular na pag-i-intermittent fasting dahil sa mga health benefit nito at upang bumaba ang aking timbang. Maaari ko bang ipagpatuloy ang aking fasting regimen? May mga pag-aaral na ba tungkol sa epekto ng intermittent fasting sa pagtubo ng buhok? — Jose Benedicto

---

Maraming salamat Jose Benedicto, sa iyong pagliham at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper.

Ang intermittent fasting ay sumikat sa buong mundo dahil sa health benefits nito katulad ng pagbaba ng risk na magkaroon ng sakit sa puso, Alzheimer's disease at Type 2 diabetes. May mga pag-aaral na rin na nagpakita na makakatulong ito na mabawasan ang side effects ng chemotherapy at radiation therapy. 

Napapanahon ang iyong pagsulat at pagtatanong tungkol sa epekto ng intermittent fasting sa pagtubo ng buhok. Kamakailan lamang December 13, 2024 ay may nailathala na resulta ng collaborative studies ng mga dalubhasa mula sa Zheijang University, Westlake University at Department of Stem Cell and Regenerative Biology sa Harvard University sa scientific journal na Cell. 

Ang nabanggit na pag-aaral ay isinagawa sa mga laboratory animal at may human randomized controlled trial (RCT) din sa 49 na human subjects.

Ang mga stem cells ay may kakayanan na mag-regenerate ng ating mga cells na nasira o namatay na dahil sa pagtanda (aging) at iba't ibang uri ng physiological stress. Ang intermittent fasting ay napatunayan nang nagpapalakas ng resistance sa stress ng ating mga stem cells sa dugo, intestines at muscle tissue. Dahil dito mas malakas ang kakayanan ng ating katawan na mag-regenerate.

Ngunit ayon sa pinakahuling pag-aaral na nabanggit, dahil sa intermittent fasting ay namamatay ang mga hair follicle stem cells (HFSCs) ng mga laboratory animals. Dahil sa intermittent fasting ay hindi na muling tumubo ang mga buhok ng laboratory animals. Ano kaya ang epekto ng intermittent fasting sa pagtubo ng buhok ng tao?

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

Metformin isang “wonder drug”

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | Dec. 2, 2024

BG: Circulated

Dear Doc Erwin, 

Nabasa ko ang mga isinulat n’yong artikulo tungkol sa health benefits ng Metformin na panlaban sa diabetes, at laban sa mga sakit na kaakibat ng pagtanda. 

Nais ko sanang malaman kung nakakatulong din ang Metformin kontra sa kanser. May mga pag-aaral na ba ang mga dalubhasa tungkol sa epekto ng Metformin upang maiiwas ang tao sa malubhang sakit ng kanser? — Alexander

---

Maraming salamat Alexander sa iyong pagliham at pagsubaybay sa Sabi ni Doc at BULGAR newspaper.

Sa mga nakaraang artikulo ng Sabi ni Doc ay napag-usapan natin ang maraming health benefits ng “wonder drug” na ito na unang ginamit ng mga European chemists na sina Emile Werner at James Bell noong 1922. Ang Metformin ay galing sa herb na French lilac o goat’s rue. Ang halaman na ito ay may scientific name na Gallega officinalis.

Ang Metformin ay hindi lamang tanyag sa buong mundo bilang gamot sa iba’t ibang uri ng diabetes, napatunayan din na ito ay may beneficial therapeutic effects laban sa metabolic syndrome, fatty liver disease at hyperlipidemia. Ito ay mura at ayon sa mga dalubhasa ay may very minimal na side effects. 

Kasalukuyang ginagamit na rin ang Metformin na kabilang sa mga gamot laban sa polycystic ovarian syndrome o PCOS.

Sa ibang bansa katulad ng Amerika, sa pangunguna nina Dr. David Sinclair ng Harvard Medical School at Prof. Nir Barzilai ng Albert Einstein College of Medicine, ay pinag-aaralan na sa mga clinical trials ang Metformin bilang anti-aging drug. Dahil sa anti-inflammatory, anti-oxidant effects ng Metformin, pati na sa pag-promote nito ng cellular repair at pag-improve ng insulin sensitivity, naniniwala ang maraming dalubhasa na mapapahaba ng Metformin ang health span at ang buhay ng tao. May mga dalubhasa na nagbansag sa Metformin bilang isang “longevity drug”.

Ngunit hindi rito natatapos ang mga health benefit ng Metformin. Ayon sa isang pag-aaral ng mga scientist na inilathala sa medical journal na Cancer Management Research noong April 17, 2019, may sampung mekanismo ang Metformin na panlaban sa kanser (anti-cancer effects). Ayon din sa pag-aaral na ito may ebidensya na ang Metformin ay nakaka-prevent ng paglaki ng lung cancer, prostate at colon cancer. Base sa resulta ng Taiwan National Health Insurance Data Survey sa pag-aaral nito ng mahigit na 12,000 pasyente mula taon 2000 hanggang 2007, ang pag-inom ng Metformin ay nakababa ng 88% ng likelihood na magkaroon ng maraming uri ng kanser. 

Sa pag-aaral ng 195 patients sa loob ng mahigit na 9 na taon na inilathala noong taong 2009 sa scientific journal na Acta Diabetologica, ang pag-inom ng Metformin sa loob lamang ng 36 months ay nagresulta sa significant reduction sa risk na magkaroon ng kanser.

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com