top of page
Search

ni Chit Luna @News | Feb. 18, 2025




Ang mga produktong walang usok tulad ng heated tobacco at vape na naghahatid ng nikotina nang walang pagsunog sa tabako ay maaaring magligtas sa buhay ng milyun-milyong naninigarilyo na hindi makahinto, ayon sa isang kilalang Israeli cardiologist.


Ayon kay Prof. Reuven Zimlichman, direktor ng The Brunner Cardiovascular Research Institute sa Tel-Aviv University sa Israel, napakahirap huminto sa paninigarilyo dahil ang tabako ay naglalaman ng nikotina na lubhang nakakahumaling.


Aniya, hindi nikotina ang nagdudulot ng malubhang epekto sa kalusugan ng mga gumagamit ng tabako, kundi ang libu-libong kemikal na dulot ng pagsunog sa tabako.


Nasa Pilipinas si Zimlichman para magsilbi bilang resource speaker sa 46th Philippine Neurological Association (PNA) annual convention na ginanap noong Nobyembre 26 hanggang 29, 2024 sa Conrad Manila sa Pasay City.


Sinabi ni Zimlichman na halos kalahati or 49 porsiyento ng mga naninigarilyo na may coronary artery disease ay patuloy na naninigarilyo, samantalang 57 porsiyento ng mga na-stroke ay patuloy pa din naninigarilyo.


Halos 72 porsiyento ang patuloy na naninigarilyo matapos ma-diagnose na may peripheral artery disease or pagaliit ng daluyan ng dugo.


Aniya, habang nakakahumaling ang nikotina, hindi ito nakakasama sa katawan and hindi ito carcinogenic na nagdudulot ng sakit sa puso o sakit sa daluyan ng dugo.


Kung mayroong isang alternatibong paraan para matugunan ang pananabik ng mga naninigarilyo nang hindi nagsusunog ng tabako, ito ay malinaw na isang opsyon na dapat isaalang-alang, sabi ni Zimlichman.


Naniniwala si Zimlichman na ang heated tobacco at vape ay mga anyo ng tobacco harm reduction at inobasyon na may potensyal na magligtas ng milyun-milyong buhay.


Ang tobacco harm reduction ay isang diskarte sa pampublikong kalusugan na naglalayong magbigay ng hindi gaanong nakakapinsalang mga alternatibo sa mga taong ayaw huminto sa paninigarilyo nang mag-isa o sa kasalukuyang mga naaprubahang pamamaraan.


Ang heated tobacco ay binubuo ng baterya ng lithium na nagpapainit sa tabako nang sapat lamang para maglabas ng aerosol na naglalaman ng nikotina ngunit hindi nasusunog ang tabako.


Dahil ang tabako ay pinaiinit lamang at hindi sinusunog, ito ay walang usok. Ang antas ng mapaminsala at potensyal na nakakapinsalang kemikal ay luhang mas mababa kumpara sa usok ng sigarilyo.


Sinabi ni Zimlichman na ang heated tobacco ay nag-aalok ng pinakamahusay na pagkakataon para sa mga na naninigarilyo na huminto.


Samantala, ang vape o e-cigarette ay mayroon ding lithium battery na nagpapainit sa e-liquid na karaniwang naglalaman ng nicotine, propylene glycol, vegetable glycerin at mga pampalasa.


Kino-convert ng e-cigarette ang e-liquid sa isang vapor na nilalanghap ng gumagamit. Ito ang dahilan kung bakit ang paggamit ng e-cigarette ay kilala bilang vaping.


Ang e-cigarette ay hindi nagsusunog ng tabako at hindi gumagawa ng tar o carbon monoxide, dalawa sa mga pinakanakapipinsalang elemento sa usok ng tabako.


Binanggit din niya ang resulta ng isang pag-aaral sa South Korea noong 2021, na nagpakita na ang paglipat sa mga produktong walang usok ay nauugnay sa 23 porsiyento pagbaba sa panganib ng cardiovascular disease.


Ang pagbaba sa panganib ng cardiovascular disease sa mga switcher ay kadalasang naiugnay sa heated tobacco.


Dati ay hindi naniniwala sa tobacco harm reduction si Zimlichman, siubalit nagbago ang kaynyang posisyon pagkatapos suriin ang mga siyentipikong ebidensya.


Pagkatapos ng mahigit 50 taon ng pagpapatupad ng mga tradisyonal na estratehiya sa pagkontrol sa tabako, walang nagbago, sabi ni Zimlichman. Sa kasalukuyan ay may tinatayang isang bilyong naninigarilyo sa buong mundo, at 8 milyong tao ang namamatay sa mga sakit na nauugnay sa paninigarilyo bawat taon.


Sinabi ni Zimlichman na ang mga pamahalaan, mga regulatory agencies at ang medikal na komunidad ay kailangang maging bukas sa mga bagong ideya tulad ng tobacco harm reduction.


Kinilala ni Zimlichman ang pagbabago sa Sweden, Japan, at UK na nagkaroon ng pagbabawas sa antas ng paninigarilyo, pagkakasakit at pagkamatay dahil sa smoke-free products.


Nakilala ang Sweden sa buong mundo dahil sa malawakang paggamit nito ng snus at nicotine pouches, kasabay ng mga programang pang-edukasyon sa publiko, na nagresulta sa malaking pagbawas ng bilang ng naninigarilyo sa bansa.


Ayon sa Smoke-Free Sweden, isang kampanyang humihimok sa ibang bansa na sundan ang modelo ng Sweden sa tobacco harm reduction, ang insidente ng kanser sa Sweden ay 41% na mas mababa kaysa sa karaniwang antas sa Europa, at ito rin ang may pinakamababang porsyento ng mga sakit na may kaugnayan sa tabako sa buong EU.


Nanawagan din si Zimlichman sa mga Pilipinong doktor na may mga pasyenteng may cardiovascular disease at naninigarilyo. Aniya, dapat bigyan ng mga doctor ang kanilang pasyente ng pagkakataon na lumipat sa heated tobacco o vape.


Kung mas malala ang sakit sa cardiovascular ng pasyente, mas maraming benepisyo ang maaari nilang makuha mula sa paglipat, dagdag ni Zimlichman.

 
 

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | Feb. 17, 2025



BG: Wiki


Dear Doc Erwin, 


Ako ay isang pre-medical student sa isang pampublikong unibersidad sa Maynila at tagasubaybay ng Sabi ni Doc at Bulgar newspaper. Isa akong iskolar kaya‘t kinakailangan na mapanatili ko sa mataas na antas ang aking grades.


Nabasa ko sa isang magazine na may mga halamang gamot na maaaring makatulong upang lumakas ang concentration at memorya. Partikular na binanggit doon ay ang Rosemary. 


Nais ko sanang malaman kung may mga scientific research na tungkol sa epekto ng Rosemary sa memorya at kung may positibong epekto ito upang mapalakas ang memorya sa isang katulad ko na mag-aaral? May iba pa bang mga health benefit ang Rosemary?

Maraming salamat at sana‘y matugunan niyo ang aking mga katanungan. Dexter



Maraming salamat Dexter sa iyong pagliham, mga katanungan at pagiging tagasubaybay ng Sabi ni Doc at BULGAR newspaper.


Ang Rosemary ay isang halaman na karaniwang nakikita sa ating bansa at sa Mediterranean region. Ito ay lumalaki hanggang dalawang metro ang taas at nabubuhay hanggang dalawang taon. May katangi-tanging amoy ito kaya't ang Rosemary ay ginagamit bilang spice sa pagkain at sangkap sa mga pabango. Katulad ng Oregano at Thyme, ang Rosemary ay kasama sa mint family Lamiaceae. 


Tradisyunal na ginagamit sa buong mundo ang Rosemary bilang halamang gamot para sa muscle pain, pampalakas ng memorya, pampatubo ng buhok at pampalakas ng immune system at circulatory system.


Ayon sa isang artikulo sa International Journal of Nutrition na inilathala noong June 24, 2021, kilala rin ang Rosemary bilang medicinal plant at isang food preservative dahil sa high levels ng anti-oxidant at anti-microbial properties nito. Kasalukuyan din itong pinag-aaralan bilang anti-cancer drug, anti-inflammatory at analgesic agent at hepatoprotective agent. 


Ang mga katangian ng Rosemary na nabanggit ay dahil sa mataas na level ng polyphenols, flavonoids at phytochemicals nito. Partikular dito ang mataas na level ng carnosol at carnosic acid, mga anti-oxidant na dahilan kung bakit ang Rosemary ay itinuturing na isang medicinal plant.


Sa isang double-blinded randomized controlled clinical trial na isinagawa sa mga university student kung saan binigyan ng 500 milligrams na Rosemary ang mga estudyante sa loob ng isang buwan, nag-improve ang memory performance, nabawasan ang anxiety at depression at nag-improve din ang kanilang sleep quality. Mababasa ang pag-aaral na ito sa Complementary Therapies in Clinical Practice, Volume 30 na inilathala noong February 2018.


Sa isa pang randomized clinical trial sa epekto ng Rosemary sa cognitive function ng elderly population na may average na edad 75, may significant beneficial effect sa bilis ng memorya ang Rosemary sa dose na 750 milligrams. Inilathala ang research na ito sa Journal of Medicinal Food noong January 2012.


Positibo rin ang epekto ng Rosemary sa cognitive performance ng mga laboratory animal studies, ayon sa isang systematic review at meta-analysis na isinagawa ng mga researcher na pinamunuan ni Dr. SM Hussain ng City University College of Ajman sa bansang United Arab Emirates. Sa pag-aaral na ito tinawag ng mga dalubhasa ang Rosemary bilang "herb of remembrance" at isang potential na "cognition enhancer" para sa mga indibidwal na may Alzheimer's Disease. Kung nais basahin ang studies na ito, makikita ang nasabing pag-aaral sa Brazilian Journal of Medical and Biological Research na inilathala noong February 9, 2022.


Itinuturing na Generally Recognized as Safe (GRAS) ang Rosemary ng Food and Drug Administration ng bansang Amerika. Iba't ibang paraan ang paggamit ng Rosemary. Maaari itong ilagay sa pagkain habang niluluto (culinary condiment) ito, bilang tsaa (Rosemary tea) o paglanghap nito bilang Rosemary essential oil (aromatherapy). Puwede  ring ihalo ang ilang drops ng Rosemary essential oil sa coconut oil o almond oil at ipahid sa balat.


Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa'y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 

ni Dr. / Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | Feb. 10, 2025



BG: FA


Dear Doc Erwin, 


Masayang pagbati sa inyo Doc Erwin at sa mga bumubuo ng BULGAR newspaper. Ako ay inyong matagal ng masugid na tagasubaybay. Mahigit 40 years old na ako at may mga sakit na iniinda. Sa pinakahuling laboratory examination ko ay nananatiling mataas ang aking cholesterol. Isa sa mga inireseta sa’kin ay ang Niacin. Ayon sa aking doctor, ito raw ay isang uri ng Vitamin B na makakatulong sa aking cholesterol at sa aking puso. Maaari bang matulungan niyo ako upang maintindihan kung papaano makakatulong ang isang bitamina sa aking sakit? Maaari bang makuha ang Niacin sa pagkain? Ano ang dapat kong malaman kung iinom ng Niacin? Maraming salamat at sana’y masagot niyo ang aking mga katanungan. — Abraham



Maraming salamat Abraham sa iyong pagliham, mga katanungan at pagiging tagasubaybay ng Sabi ni Doc at BULGAR newspaper.


Ang Niacin ay ang generic name ng nicotinic acid at nicotinamide. Ito ay isang uri ng Vitamin B3 na kasama ng mga water-soluble vitamins. Ang Niacin ay natural na sangkap ng ilang mga pagkain. Inihahalo rin ang Niacin sa mga pagkain upang ito ay mas maging nutritious. Available rin ito bilang dietary supplement.


Lahat ng tissues sa ating katawan, maliban sa ating skeletal muscles ay gumagamit ng Niacin. Kino-convert ang Niacin sa active form na coenzyme na NAD at NADP.

Kinakailangan ang NAD ng mahigit na 400 enzymes sa ating katawan upang gawing enerhiya ang mga carbohydrates, proteins at fats mula sa kinakain natin. Ang NAD ay kailangan din upang mapanatili na ma-repair ang ating DNA at sa cellular communication. Ang NADP ay malaki ang naitutulong sa cellular antioxidant functions at sa synthesis ng fatty acids at cholesterol na kailangan ng ating katawan.


Ayon sa expert committee ng Food and Nutrition Board ng National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine sa bansang Amerika, kinakailangan natin daily ang 14 to 16 milligrams ng Niacin. Halos lahat ng Niacin na nasa ating pagkain ay na-absorb ng ating katawan at dahil ito ay isang water soluble vitamin, ang sobra sa pangangailangan ng katawan ay inilalabas ng ating katawan sa ating ihi (urine).


Ang Niacin ay makikita sa iba’t ibang uri ng karne katulad ng manok, baboy at baka, isda at mga halaman, nuts, at legumes. May Niacin din ang brown rice at ang puting bigas (white rice).


Ayon sa Cleveland Clinic, isang tanyag na health institution sa Amerika, ang Niacin supplements ay ginagamit upang gamutin ang high cholesterol level. Ang Niacin ay natural na alternatibo sa mga tao na ayaw uminom ng mga prescription medications para bumaba ang cholesterol level. 


Ang Niacin ayon pa rin sa Cleveland Clinic ay nakakatulong na makaiwas sa high blood pressure. Batay sa kanila, kung ang iyong mga kinakain ay may sapat na Niacin, makakatulong ito sa pagpapanatili ng normal na blood pressure.


Ang mga nabanggit ang maaaring mga dahilan kung bakit ang Niacin ay isa sa mga ang inireseta sa iyo ng iyong doktor. Ngunit bukod dito ay may ibang health benefits pa ang Niacin at ang isang uri ng Vitamin B3, ang Niacinamide.


Sa isang pag-aaral na inilathala sa Journal of Experimental and Clinical Cancer Research noong October 7, 2020, ang Niacin ay nakakapatay ng mga skin cancer cells (melanoma). Nakakatulong din ang Niacinamide, ayon sa Cleveland Clinic, sa mga sakit sa balat katulad ng acne, rosacea, sun damaged skin at ilang autoimmune skin diseases. Maaari ring makatulong ito upang makaiwas sa skin cancer.


Sa pag-aaral na pinangunahan ni Dr. Valeria Gasperi ng Department of Experimental Medicine ng University of Rome, nakita ang kahalagahan ng Niacin upang masuportahan ang brain health at makatulong upang ma-delay ang neurodegeneration, at maiwasan ang dementia at psychiatric disorders. Mababasa ang pag-aaral na ito sa International Journal of Molecular Sciences na inilathala noong February 23, 2019.


Tandaan lamang na maaaring makaranas ng flushing matapos uminom ng Niacin supplement. Ito ay harmless at panandalian lamang ngunit maaari ring hindi kanais-nais ang pakiramdam. Mag-umpisa sa mababang dose (30-50 milligrams) upang makaiwas o mabawasan ang flushing na mararamdaman.

Maraming salamat muli sa iyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan.


Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com

 
 
RECOMMENDED
bottom of page