Tama na sa away-pulitika, magkaisa muna para sa mga nilindol

by Info @Editorial | June 11, 2026

Sa gitna ng matinding pinsalang idinulot ng lindol sa Mindanao, hindi bangayan sa pulitika ang kailangan ng taumbayan. Ang hinihingi ng oras ay mabilis na ayuda, malinaw na koordinasyon, at tunay na malasakit para sa mga pamilyang nawalan ng mahal sa buhay, nasugatan, nawalan ng tirahan, at patuloy na nangangamba sa aftershocks.

May panahon para sa pulitika. May panahon para sa imbestigasyon, sisihan, at pagtatalo. Ngunit sa oras ng kalamidad, dapat manaig ang pagkakaisa. 

Hindi dapat maantala ang relief operations, medical assistance, search and rescue, clearing operations, at assessment ng mga nasirang imprastruktura dahil lamang sa bangayan ng mga opisyal.

Ang mga biktima ng lindol ay hindi nagtatanong kung anong partido ang tutulong sa kanila. Ang tanong nila ay kung kailan darating ang pagkain, tubig, gamot, tolda, doktor, at ligtas na matutuluyan. Ang tanong nila ay kung may makikinig ba sa kanilang hinaing at kung may gobyernong kikilos nang mabilis at maayos.

Dapat magkaisa ang pambansa at lokal na pamahalaan, mga ahensya, militar, pulisya, pribadong sektor, Simbahan, civil society, at ordinaryong mamamayan. 

Pagbigay ng tulong sa mga nalindol, ‘wag pabagal-bagal

by Info @Editorial | June 9, 2026

Hindi dapat maghintay nang matagal ang mga biktima ng 7.8 magnitude na lindol sa Mindanao para makatanggap ng tulong. Habang ligtas ang iba sa kanilang mga tahanan, libu-libong pamilya ang gutom, walang matulugan, at nangangamba para sa kanilang kaligtasan.

Sa panahon ng sakuna, mahalaga ang mabilis na aksyon. Ang pagkain, malinis na tubig, gamot, at pansamantalang tirahan ay dapat agad na maiparating sa mga apektadong lugar. 

Ang anumang pagkaantala ay maaaring magdulot ng mas matinding paghihirap at panganib sa buhay ng mga biktima.

Dapat ding tiyakin ng pamahalaan na maayos at patas ang pamamahagi ng ayuda. 

Hindi sapat ang mga pangako at anunsyo kung mabagal naman ang pagdating ng tulong sa mga nangangailangan. Kailangan ng konkretong aksyon at mahusay na koordinasyon upang walang pamilyang mapabayaan.

Huwag gawing normal ang pagtitiis sa sirang paaralan

by Info @Editorial | June 9, 2026

Sa pagbubukas ng klase, muling nasusukat hindi lamang ang kahandaan ng mga estudyante at guro, kundi pati ang kakayahan ng pamahalaan na tiyaking ligtas, maayos, at angkop sa pagkatuto ang mga paaralan.

Taun-taon, inuulit ang parehong problema: kulang na silid-aralan, sira-sirang upuan, sirang banyo, mahihinang bentilasyon, kakulangan sa tubig, at mga gusaling nangangailangan ng agarang pagkukumpuni. 

May mga paaralang nagsisimula ang klase sa makeshift classrooms, may shifting schedules, o may pasilidad na hindi dapat pinagtitiisan ng mga bata.

Hindi sapat na sabihing “nakasanayan na.” Ang paaralan ay hindi lamang lugar ng pagtuturo. Ito rin ay dapat maging ligtas na espasyo para sa mga mag-aaral. Kapag sira

ang pasilidad, apektado ang pagkatuto, kalusugan at seguridad ng mga bata at guro.

Habang nagsisimula pa lamang ang school year, dapat nang bilisan ng Department of Education, local government units, at iba pang kaukulang ahensya ang inspeksyon at agarang aksyon sa mga natitirang problema sa school facilities. Hindi dapat hintayin na may estudyanteng masaktan, may klaseng maantala, o may gurong muling mapilitang magturo sa hindi maayos na silid bago kumilos.

Dapat ding pakinggan ang mismong mga school heads, guro, magulang, at estudyante dahil sila ang unang nakararanas ng mga kakulangan sa loob ng paaralan.

Kung tunay na prayoridad ang edukasyon, hindi dapat maging normal ang pagtitiis sa mga sirang pasilidad.