Itaas ang kamalayan sa kanser, proteksyunan ang kalusugan

ni Bong Go @Bisyo Magserbisyo | February 17, 2024

Sa pormal na paglulunsad ng Cancer Warrior PH Campaign noong February 6 ay tumanggap tayo ng pagkilala bilang isang “cancer warrior.” 

Ang inisyatibang ito na pinangunahan ng GeneLab PH at suportado ng iba’t ibang sektor ay naglalayon na itaas ang kamalayan at isulong ang early detection ng sakit na kanser sa buong bansa.

Bilang Chair ng Senate Committee on Health, pinagtitibay natin ang ating paninindigan na hindi tayo basta-basta magpapatalo sa kanser. Simbolo ito ng ating pagkakaisa at determinasyong magbigay ng mas mataas na kalidad ng buhay sa bawat Pilipino.

Nakatuon ito sa pagpapalawak ng edukasyon sa kanser at pagpapahusay ng mga pamamaraan sa screening ng ganitong sakit.

Kaugnay nito, naging panauhing pandangal rin tayo sa ika-5 anibersaryo ng National Integrated Cancer Control Act (NICCA) noong February 15 sa SMX Convention sa Lanang, Davao City kung saan inilunsad ang Philippine Integrated Cancer Control Strategic Framework para sa taong 2024 hanggang 2028. Sa aking talumpati, binanggit ko na ang Republic Act 11215 o ang NICCA Law ay isa sa landmark legislations ng administrasyon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte kung paano malalabanan ang sakit na kanser.

Ang kanser ay isang salot sa ating lipunan na nagdudulot ng matinding pasakit, hindi lamang sa mga pasyente, kundi pati na rin sa kanilang mga pamilya at mahal sa buhay.

Isa ito sa mga pinakamapanganib na sakit. At ang kanser sa katawan ay kanser rin sa bulsa ng sinumang Pilipino, kasama ang mayayaman at lalo na sa mga mahihirap. Kaya sa nakalipas na limang taon ay sinubukan nating gawing mas accessible ang mga serbisyong pangkalusugan lalo na sa paglunas sa kanser sa pamamagitan ng Cancer Medicine Access Program para maging mas abot-kaya ang pagpapagamot.

Pinagtibay din natin ang Cancer Assistance Fund na naglalayong palawakin ang saklaw ng tulong pinansyal para sa pangangailangan ng ating mga kababayang may kanser.

Pero marami pa tayong dapat gawin, lalo na ang paghahatid ng dekalidad na serbisyong medikal sa malalayong lugar at sa mahihirap nating kababayan. Mahalaga ang pag-i-invest sa kalusugan, at masiguro na ang mga mahihirap ang pinakamakikinabang.

Madalas kasi, nagdadalawang-isip silang magpa-check-up o magpagamot dahil sa gastos. Kaya importante na ilapit sa kanila ang serbisyong pangkalusugan na abot-kaya kung hindi man libre. Ito ang pinakadahilan kaya lagi kong isinusulong ang dagdag na budget para sa National Integrated Cancer Control Program. Noong 2021 at 2023, nakapagdagdag tayo ng P500 milyon para sa programang ito. Ngayong 2024, naaprubahan ang P1.25 bilyon para sa Cancer Assistance Fund na makatutulong para sa mga kailangang gamot ng mga pasyenteng may kanser.

Patuloy din tayo sa pagsusulong ng mga programa at inisyatiba na ang layunin ay gawing mas accessible ang healthcare services gaya ng Malasakit Centers na ating isinulong sa ilalim ng Republic Act 11463 na ating pangunahing inisponsor at iniakda sa Senado. Sa ngayon, may 159 operational Malasakit Centers na sa buong bansa at natulungan na ang halos 10 milyon nating kababayan ayon sa datos ng DOH.

Sa pakikipagtulungan ng aking mga kapwa mambabatas, ng DOH sa pamumuno ni Sec. Ted Herbosa at ng LGUs, naisulong natin na mapondohan ang pagpapatayo ng mahigit 700 Super Health Center sa buong bansa, lalo na sa malalayong komunidad. Ito ay para mapalakas ang primary care, pagkonsulta, at early disease detection sa mga pamayanan.

Tayo rin ang principal sponsor at isa sa may akda ng RA 11959, o ang Regional Specialty Centers Act. Layunin nito na magpatayo ng specialty centers sa mga piling ospital ng DOH sa buong bansa.

Sa pamamagitan ng Regional Specialty Centers, maraming Pilipinong may sakit, kabilang na ang mga may kanser na nasa probinsya ang mapagkakalooban ng specialized treatment nang hindi na kinakailangan pang lumuwas sa Maynila.

May cancer center na rin sa Southern Philippines Medical Center sa Davao City. Isa lang ito sa ating pagsisikap na mapaganda pa ang serbisyong pangkalusugan sa Mindanao.

Nasuportahan natin ang pagtatayo ng 300-bed infectious disease building at ng ambulansyang kumpleto sa equipment para sa SPMC.

Masaya ko namang ibinabalita na nagkaroon na ng groundbreaking ang itatayong Super Health Center sa Ipil, Zamboanga Sibugay noong February 14, gayundin sa Dumingag, Zamboanga Del Sur na parehong dinaluhan ng aking tanggapan.

Matapos ang ating partisipasyon sa NICCA 5th Anniversary noong February 15 ay binisita natin ang Malasakit Center Building 1 and 2 sa SPMC. Nagpakain tayo ng lugaw sa mga pasyente at frontliners ng ospital. Sinabi ko sa kanila na prayoridad natin ang proteksyunan ang kanilang kalusugan dahil katumbas ito ng buhay ng bawat Pilipino.

Sinaksihan natin ang inagurasyon ng Cardiac Catheterization Laboratory I sa paanyaya ni SPMC Chief Dr. Ricardo Audan. Hindi na kailangang bumiyahe ng mga pasyente sa Philippine Heart Center sa Maynila dahil kumpleto na ang CatLab dito at mayroon na ngayong kapasidad ang SPMC na mag-opera sa puso o magpa-angiogram ang mga pasyente.

Dumalo rin tayo sa 4th Provincial Indigenous People Mandatory Representative Assembly ng Surigao del Sur Chapter na ginanap sa Royal Mandaya Hotel sa Davao City sa imbitasyon ni Provincial Board Member Jimmy Guinsod.

Kahapon, February 16, ay dumalo rin tayo sa 17th Mindanao Development Authority Board of Directors Meeting. Bilang miyembro ng MinDA board, palagi kong isusulong ang kapakanan ng aking kapwa Mindanaoans.

Sumama rin ang aking tanggapan sa inagurasyon ng Betwagan Bridge sa Sadanga, Mountain Province kasama si Mayor Engr. Adolf Ganggangan. Ang naturang proyekto ay tinulungan nating maisulong at mapondohan noon.Natulungan din ng Malasakit Team ang mga nasunugan sa Pasay City kabilang ang 68 residente ng Brgy. 96 at 35 sa Brgy. 184.

Nabigyan ng tulong ang mga taga-Negros Occidental na ang mga bahay ay naapektuhan ng Bagyong Egay, gaya ng 38 residente ng Pontevedra, 294 sa Don Salvador Benedicto, at 30 sa Cadiz City. Nakatanggap din ang mga ito ng tulong mula sa NHA sa ilalim ng programang aking sinimulan noon para may pambili ng pako, yero, semento at iba pang materyales ang mga benepisyaryo sa pag-aayos ng kanilang tahanan.

Nagkaloob tayo ng tulong sa mahihirap na estudyante ng Zamboanga del Sur at nabenepisyuhan ang 400 sa Dumingag at 1,530 sa Pagadian City. Natulungan din ang 100 TESDA graduates sa Danao City, Cebu katuwang ang Call Center Academy.

Bilang inyong Mr. Malasakit, naniniwala ako na sa pamamagitan ng sama-samang pagkilos at dedikasyon, mas maraming Pilipino ang maililigtas sa iba’t ibang sakit kabilang ang kanser. Patuloy tayong magtulungan para sa mas ligtas, malusog at masaganang Pilipinas. Tutulong ako sa abot ng aking makakaya dahil bisyo ko ang magserbisyo sa inyong lahat.

---

Kung mayroon kayong nais idulog o ipaabot sa inyong abang lingkod, maaari kayong sumulat sa BISYO MAGSERBISYO ni Bong Go, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa bisyo.magserbisyoo@gmail.com.

Paalala lamang na sana ay isama ninyo sa inyong mga liham ang inyong contact number upang mas madali namin kayong mapaglingkuran.

Pagkakaloob ng tamang nutrisyon sa bawat Pilipino

ni Bong Go @Bisyo Magserbisyo | February 14, 2024

Sa ginanap na 2023 National Nutrition Awarding Ceremony noong February 12 sa Manila Hotel, isa tayo sa naging guest speaker bilang tayo ang Chair ng Senate Committee on Health. Ang okasyon ay inorganisa ng National Nutrition Council (NNC) at dinaluhan din ng kapwa ko mambabatas na si Senator Francis Tolentino, DOH Secretary Teodoro Herbosa, DILG Secretary Benjamin Abalos Jr., at NNC Head Assistant Secretary Azucena Dayanghirang, at ilan pang mga opisyal. Pinarangalan dito ang local government units at barangay nutrition scholars sa kanilang mahusay na pagsusulong ng nutrisyon sa kanilang mga komunidad.   

Sa aking talumpati ay binigyang-diin natin na ang nutrisyon ang pundasyon kung saan hinuhubog ang kinabukasan ng ating bansa. Ang malulusog na mamamayan ay mas produktibo, nakapag-aambag sa ekonomiya at nabubuhay nang matiwasay ang pamilya. Dahil dito, ang ating mga pagsisikap para mas mapalakas pa ang ating mga pamantayan at patakarang sinusunod pagdating sa nutrisyon ay hindi lang isang investment para sa kalusugan ng mga Pilipino, kundi para na rin sa pag-unlad at katatagan ng ating bansa.  

Pinasalamatan natin ang nutritionists at barangay nutrition scholars sa kanilang napakahalagang papel para mapaunlad ang estado ng nutrisyon sa mga komunidad.

Ipinaalala ko rin na kailangan natin ng patuloy na pagtutulungan dahil nananatiling isang malaking hamon ang paglaban sa malnutrisyon sa ating bansa. 

Isinumite natin sa Senado ang Senate Bill No. 2399, na naglalayong ideklara ang April 7 bilang Barangay Health and Nutrition Workers (BHNW) Day, para kilalanin ang kontribusyon ng BHNWs sa paghahatid ng primary healthcare sa komunidad. Bilang Vice Chair ng Senate Finance Committee, ipinaglaban din ng Senado ang dagdag na mahigit sa P180 milyon para sa budget ng NNC upang mapalakas nito ang kapasidad na matugunan ang pangangailangan sa nutrisyon, lalo na para sa mahihirap na Pilipino. 

Noong panahon ni dating Pangulong Rodrigo Duterte, isinulong din ang School-Based Feeding Program, na nagkakaloob ng masusustansyang pagkain sa malnourished na estudyante sa pampublikong paaralan. Naisabatas din noon ang Republic Act No. 11148, o ang Kalusugan at Nutrisyon ng Mag-Nanay Act, na nangangalaga sa kalusugan ng ina at ng kanyang sanggol.

Kasabay ng ginanap na okasyon ang ikaanim na taong anibersaryo ng Malasakit Center program, na naisabatas sa pamamagitan ng RA 11463 na tayo ang may-akda at principal sponsor. Malaking tulong din ang Malasakit Centers dahil bukod sa medical assistance, dito rin puwedeng gabayan ng mga nutritionist ang mga pasyente sa kaalaman pagdating sa tamang nutrisyon upang maiwasan ang sakit. 

Isa rin sa ating adbokasiya ang pagpapatayo ng Super Health Centers sa buong bansa.

Sa pakikipagtulungan ng DOH, LGUs, at kapwa ko mambabatas, napondohan ang higit 700 na Super Health Centers na itatayo sa buong Pilipinas. Imbes na bumiyahe pa sa mga ospital, diyan na sa Super Health Centers sa komunidad mismo makakakuha ng primary care sa ilalim ng Universal Health Care, ang Konsulta package ng PhilHealth, at early disease detection para maagapan ang sakit. Puwede ang panganganak dito kaya mas magagabayan ng community nutritionists ang mga nanay sa pag-aalaga ng kanilang nutrisyon at mas mababantayan ang timbang at kalusugan ng mga sanggol at mga bata. 

Tayo rin ang principal sponsor at isa sa may akda ng Republic Act 11959 o ang Regional Specialty Centers Act na naglalayong ilapit ang specialized medical care sa ating mga kababayan sa pamamagitan ng pagtatayo ng specialty centers sa mga existing DOH regional hospitals. Kasama rito ang neonatal care upang masigurong malusog ang mga bagong ipinanganak dahil napakaimportante ng nutrisyon sa early stages ng kanilang buhay. 

Ang importante sa akin ay may laman ang tiyan ng ating mga kababayan. Sikapin natin na makatulong na walang magutom sa kanila. Bilang ehemplo, sinikap nating maghatid ng libreng pagkain sa pamamagitan ng palugaw para sa mga pasyente, hospital workers, at frontliners sa mga pampublikong ospital na may Malasakit Centers para palaganapin ang kahalagahan ng tamang nutrisyon sa bawat Pilipino. Naniniwala tayo na ang malusog na katawan ay isa sa mga pundasyon ng pag-unlad ng bawat pamilyang Pilipino.

Bukod sa nutrisyon, patuloy rin tayo sa pagresponde sa iba pang pangangailangan ng ating mga kababayan. Iba’t ibang sektor ang ating nakasama sa nakaraang mga araw upang maghatid ng serbisyo at makatulong sa abot ng ating makakaya. 

Panauhing pandangal at tagapagsalita tayo sa ika-70 anibersaryo ng Aguman Ding Capampangan Davao Inc. na ginanap sa Matina, Davao City noong Sabado. 

Nasa Rizal naman tayo noong February 11 at nag-inspeksyon sa itinatayong Taytay Sports Complex na ating sinuportahan at isinulong noon. Nag-inspeksyon din tayo sa itinayong Super Health Center sa Brgy. San Juan. Nakisaya naman tayo sa ginanap na HAMAKA Festival tampok ang classic Adobong Matanda ng Taytay kasama sina Governor Nina Ynares, Vice Governor Junrey San Juan, Mayor Allan De Leon at Vice Mayor Pia Cabral. 

Wala ring tigil ang aking Malasakit Team sa paghahatid ng tulong sa mga kababayan nating nahaharap sa iba’t ibang krisis at natulungan ang mga naging biktima ng sunog kabilang ang 34 residente ng Bacoor City, Cavite; 750 sa Puerto Princesa City, Palawan katuwang si Councilor Elgin Damasco; at 90 pa sa Kawit, Cavite.

Natulungan din namin ang mga naapektuhan ng Bagyong Egay sa Negros Occidental gaya ng anim na residente ng Hinoba-an; 11 sa Ilog; at 11 pa sa Candoni. Nakatanggap din ang mga benepisyaryo ng tulong mula sa NHA sa ilalim ng programang isinulong natin noon para may pambili sila ng pako, yero, semento at iba pang materyales sa pagpapaayos ng kanilang tirahan. 

Nakiramay naman tayo sa mga pamilyang naiwan ng mga biktima ng landslide sa Brgy. Masara sa Maco, Davao de Oro. Nagpadala tayo ng bulaklak, grocery packs at pinansyal na tulong sa mga pamilya ng biktima.

Natulungan din ang 530 nawalan ng hanapbuhay sa Baroy, Lanao del Norte katuwang si Mayor Grelina Lim. Ang mga benepisyaryo ay nabigyan din ng DOLE ng pansamantalang trabaho. Nagbigay tayo ng dagdag na tulong sa 300 TESDA scholars sa Cordova, Cebu. 

Ingatan natin palagi ang ating kalusugan. Tandaan natin na ang kalusugan ay katumbas ng buhay ng bawat Pilipino. Sa abot ng aking makakaya ay patuloy kong susuportahan ang mga programang pangkalusugan lalo na sa pangangalaga ng ating nutrisyon para mapanatiling maayos at malusog ang pangangatawan ng ating mga kababayan tungo sa mas produktibo at matiwasay na sambayanan. 

---

Kung mayroon kayong nais idulog o ipaabot sa inyong abang lingkod, maaari kayong sumulat sa BISYO MAGSERBISYO ni Bong Go, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa bisyo.magserbisyoo@gmail.com.

Paalala lamang na sana ay isama ninyo sa inyong mga liham ang inyong contact number upang mas madali namin kayong mapaglingkuran.

Game-fixing sa basketball, talupan

ni Bong Go @Bisyo Magserbisyo | February 10, 2024

Bilang inyong lingkod, palagi kong ineengganyo ang mga kabataan na makilahok sa sports dahil malaking parte ito sa paghubog ng ating isip at katawan para maging mga produktibong mamamayan. 

Dito natututunan ang kahalagahan ng disiplina, teamwork, camaraderie at sportsmanship. Isa rin itong paraan para mailayo ang mga kabataan sa bisyo. Kaya lagi kong payo: Get into sports, stay away from drugs to keep us healthy and fit. 

Kaya naman nakakabahala kung maging sa sports ay may pananamantala at pandarayang nangyayari. Bilang chair ng Senate Committee on Sports, hindi tayo papayag na madungisan ang mga larong ating sinusuportahan at tinatangkilik, at ayaw rin nating masira ang imahe ng mga atletang iniidolo ng ating mga kabataan. 

Kaya nagpatawag tayo ng pagdinig sa Senado noong February 7 para talakayin ang isyu ng naiuulat na game-fixing sa mga liga ng basketbol. Ang layunin ng pagdinig ay para suriin ang mga panukalang inihain sa Senado na magpapaigting ng mga batas laban sa game-fixing. 

Bilang sports enthusiast at basketball aficionado, kinokondena ko ang ganitong gawain.

Sabi ko nga sa mga dumalo sa pagdinig, kung mahaluan ng anomalya, pandaraya at korupsiyon ang kahit na anong sport, madudungisan na ang larong nais nating lahukan at ine-enjoy ng mga kabataan. Mawawala na ang integridad ng laro kapag nahahaluan ng kalokohan. 

Dapat mapanagot ang mga taong nagsasamantala sa pagiging passionate ng mga Pilipino sa sports. Huwag dapat pagkakitaan ang hirap at pawis ng ating mga atletang gusto lamang gamitin ang kanilang talento upang iangat ang kabuhayan nila. Biktima rito, hindi lang ang mga manonood, kundi pati na rin ang ating mga atletang tapat sa laro. 

Sa anumang gawain, importante ang integridad. Kapag nandaya ka, para mo na ring dinadaya ang sarili mo. Sa laro man o sa pang-araw-araw na buhay natin, mas maganda ang resulta kung ito’y ating tunay na pinaghirapan at pinagpawisan. 

Kaya hindi naman tayo tumitigil sa pagtulong sa ating mga kababayan nasaan man sila sa ating bansa. Patuloy ang aking pagseserbisyo at pagtulong sa kapwa sa abot ng aking makakaya. 

Bilang adopted son ng CALABARZON, nasa Morong, Rizal tayo noong February 8 at binisita ang bagong tayong public market kasama sina Gov. Nina Ynares, Vice Gov. Junrey San Juan, Mayor Sidney Soriano at iba pang local officials ng naturang bayan. Ang naturang proyekto ay naisulong sa ating kapasidad bilang vice chair ng Senate Committee on Finance. Nagpapasalamat ako sa bayan sa pagdeklara sa akin bilang adopted son ng Morong. 

Sa pagbisita ko roon, pinangunahan natin ang pamamahagi ng tulong sa 936 mahihirap na estudyante ng Morong, Cardona at Teresa, sa Rizal pa rin. Matapos ito, dumiretso tayo sa Maynila para bigyan ng tulong ang 435 residente ng Sta. Cruz na naging biktima ng sunog kamakailan.

Sa araw ding iyon, sinaksihan ng aking tanggapan ang groundbreaking ng itatayong Super Health Center sa Binalbagan, Negros Occidental, gayundin ang isa pang itatayo sa Sindangan, Zamboanga del Norte. Kahapon, February 9, ginanap naman ang turnover ceremony ng bagong Super Health Center sa Pigcawayan, Cotabato. Idinaos din ang inagurasyon ng Cardiac Catheterization Laboratory sa Mindanao Heart Institute sa SPMC Davao. Ilan ang mga ito sa ating mga ipinaglaban upang ilapit ang serbisyo medikal sa ating mga kababayan. 

Natulungan naman ng aking Malasakit Team ang 41 biktima ng sunog sa Brgy. Sangali, Zamboanga City; at ilang pamilyang apektado ng baha sa Brgy. Guadalupe, Carmen, Davao del Norte katuwang ang Fraternal Order of Eagles. 

Natulungan din ang mga nawalan ng hanapbuhay kabilang ang 400 sa Tagum City katuwang si Vice Governor Oyo Uy; at ang 228 sa Ormoc City katuwang si Mayor Lucy Gomez. Ang mga benepisyaryo ay nabigyan din ng DOLE ng pansamantalang trabaho.

Nakatanggap ng tulong mula sa amin, ang ilang mahihirap na residente ng Quezon City katuwang si Councilor Mikey Belmonte.

Hindi ako titigil sa aking adhikain na matulungan sa abot ng aking makakaya ang ating mga kababayan at maproteksyunan sila laban sa mga nagsasamantala. Patuloy akong magseserbisyo para mabigyan ng oportunidad ang bawat Pilipino na magkaroon ng mas ligtas at maayos na buhay, lalo na ang mga mahihirap at pinakanangangailangan. 

---

Kung mayroon kayong nais idulog o ipaabot sa inyong abang lingkod, maaari kayong sumulat sa BISYO MAGSERBISYO ni Bong Go, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa bisyo.magserbisyoo@gmail.com.

Paalala lamang na sana ay isama ninyo sa inyong mga liham ang inyong contact number upang mas madali namin kayong mapaglingkuran.